İş vaxtından artıq iş: qanunvericilikdəki ciddi boşluq

İş vaxtından artıq iş: qanunvericilikdəki ciddi boşluq

Azərbaycan, Bakı, 22 yanvar /Trend/

Bu gün ölkə ərazisindəki əksər idarə, müəssisə və təşkilatlarda işçilərin iş vaxtından artıq işə cəlb edilməsi ilə bağlı hallara rast gəlinir. Əksər hallarda işçilər həmin işlərə qanunvericilikdə göstərilmiş hallarda - təbii fəlakətin, istehsalat qəzasının və digər fövqəladə hadisələrin qarşısının alınması, onların nəticələrinin aradan qaldırılması, habelə tezkorlanan malların itkisinin qarşısını almaq məqsədi ilə deyil, bəzən işəgötürənin zəruri hesab etdiyi digər hallarda da cəlb olunurlar. Əslində, təcrübədə geniş yayılmış bu hal, əmək qanunvericiliyinin əsas prinsipləri və işçilərin əmək hüquqlarının müdafiəsi ilə ziddiyyət təşkil edir.

Əmək Məcəlləsinin 99-cu maddəsinə əsasən iş vaxtından artıq iş dedikdə, işəgötürənin əmri (sərəncamı, qərarı) və işçinin razılığı ilə əmək funksiyasını müəyyən olunmuş iş günü vaxtından artıq müddət ərzində yerinə yetirməsi başa düşülür. Həmin maddəyə uyğun olaraq, Məcəllə ilə müəyyən edilmiş qaydalara əməl olunmaqla işçinin iş vaxtından artıq işlərə cəlb edilməsinə təbii fəlakətin, istehsalat qəzasının və digər fövqəladə hadisələrin qarşısının alınması, onların nəticələrinin aradan qaldırılması, habelə tezkorlanan malların itkisinin qarşısını almaq məqsədi ilə yol verilir.

Bakı Hüquq Mərkəzi (BHM) hüquq şirkətinin partnyoru, vəkil Gülnar Qurbanova bildirib ki, Əmək Məcəlləsinin 99-cu və 101-ci maddəsini əlaqəli şəkildə təhlil edəndə görünür ki, işçi yalnız 101-ci maddədə müəyyən edilmiş müstəsna hallarda iş vaxtından artıq işlərə cəlb edilə bilər. Təbii ki, Əmək Məcəlləsinin işçilər üçün müəyyən etdiyi gündəlik (həftəlik) normal iş vaxtının müddəti baxımından qanunun bu tələbi anlaşılandır.
Onun sözlərinə görə, əmək münasibətləri sahəsində yaranmış təcrübə Məcəllənin sözügedən maddələrindən əskin fərqlənir.

"Belə ki, işəgötürənlər iş prosesində yaranmış zərurətlə bağlı işçinin razılığı ilə və əvəzi ödənilmək şərti ilə işçiləri artıq işlərə cəlb edə bilirlər. Təcrübə eyni zamanda onu da göstərir ki, əgər faktiki olaraq işçi artıq işə cəlb edilibsə və bunun müqabilində əlavə əmək haqqı alıbsa, o zaman belə hallar nəzarət orqanları tərəfindən əmək qanunvericiliyinin pozuntusu kimi qiymətləndirilmir", Qurbanova deyib.

Vəkil hesab edir ki, əgər işçinin maraqlarına xələl gətirmədən iş vaxtından artıq işlərin son həddi gözlənilərsə, bununla da həm işçi, həm işəgötürən əlavə iş prosesindən məmnun qalarsa, bu halda işçiyə iş vaxtından sonra əlavə qazanc əldə etmək imkanının verilməsi ədalətli görünür.

"Burada bir məqama da toxunmaq lazımdır ki, hər bir halda əmək funksiyasının müəyyən olunmuş iş günü vaxtından artıq müddət ərzində yerinə yetirməsinin iş vaxtından artıq iş hesab olunması üçün burada təşəbbüs məhz işəgötürən tərəfindən gəlməlidir. Yəni işçi öz istəyi ilə işdən sonra qalıb işləyirsə, bu iş vaxtından artıq iş hesab oluna bilməz.

Müqayisə üçün qeyd edək ki, məsələn, Rusiya Federasiyasının Əmək Məcəlləsinin 99-cu maddəsi işçilərin iş vaxtından artıq işlərə cəlb edilməsinin müstəsna hallarını müəyyən etməklə bərabər, bunu, işçinin razılığı və həmkarlar ittifaqının rəyi nəzərə alınmaqla, digər hallarda da mümkün edir. Göründüyü kimi, qanun işəgötürənə imkan verir ki, artıq işin görülməsinin zəruriliyini özü müəyyən etsin", o deyib.

Qurbanovanın fikrincə, qanunvericilik və yaranmış təcrübə arasında olan fərq aradan qaldırılmalı, tərəflərin hüquq bərabərliyi və maraqlarının balansı qorunmaqla, əmək qanunvericiliyi bu sahədə təkmilləşdirilməlidir.
"Əmək Məcəlləsinə işçinin razılığı ilə işəgötürənin zəruri hesab etdiyi hallarda da işçinin iş vaxtından artıq işə cəlb edilməsinə dair müddəa əlavə edilməlidir", BHM-in partnyoru vurğulayıb.

COVİD-ə qarşı spesifik dərman və vaksin yoxdur - RƏSMİ
COVİD-ə qarşı spesifik dərman və vaksin yoxdur - RƏSMİ
20 yaşdan aşağı şəxslər koronavirusun, daha doğrusu ölümün daşıyıcılarıdır - Adil Allahverdiyev
20 yaşdan aşağı şəxslər koronavirusun, daha doğrusu ölümün daşıyıcılarıdır - Adil Allahverdiyev
Azərbaycanda bu insanlar koronavirusu ağır keçirir - TƏBİB
Azərbaycanda bu insanlar koronavirusu ağır keçirir - TƏBİB
Loading Bars
Xəbər lenti
Ceyhun Bayramovun özbəkistanlı həmkarı ilə telefon danışığı olub
COVİD-ə qarşı spesifik dərman və vaksin yoxdur - RƏSMİ
Laçın rayonunun Qarıqışlaq kəndi (VİDEO)
20 yaşdan aşağı şəxslər koronavirusun, daha doğrusu ölümün daşıyıcılarıdır - Adil Allahverdiyev
Qısamüddətli notların yerləşdirilməsi üzrə hərrac keçirilib
Azərbaycanda bu insanlar koronavirusu ağır keçirir - TƏBİB
“Təmiz Sumqayıt” ekoloji layihəsinə start verilir
Bakıda abadlaşdırılan növbəti həyət sakinlərin istifadəsinə verilib (FOTO)
Gədəbəydə yaşayış yerini tərk edən koronavirus xəstələri məsuliyyətə cəlb edilib
Azərbaycanda koronavirusdan ölüm faizi açıqlandı
Dövlət Neft Fondu "Azəri-Çıraq-Günəşli" layihəsindən gəlirlərini açıqlayıb
Belarus, Qırğızıstan və Qarabağdakı hadisələr KTMT məkanındakı vəziyyəti çətinləşdirdi - Putin
Azərbaycanda 3 942 nəfər COVID-19-a yoluxub, 2 265 nəfər sağalıb, 37 nəfər vəfat edib
Nazirlər Kabineti yanında Operativ Qərargah brifinq keçirir - CANLI (FOTO)
“Ziraat Bank Azərbaycan” Yığım Əmanəti məhsulunu təqdim edir
Azərbaycanda 4 dövlət əmlakı özəlləşdirilib
Kəlbəcərin Söyüdlü (Zod) qızıl yatağının görüntüləri yayılıb (VİDEO)
Koronavirusa yoluxma ehtimalı yüksək olan şəxslərin sayı açıqlanıb
İlahiyyat İnstitutu Tələbə Elmi Cəmiyyətinin təşkilatçılığı ilə vebinar keçirilib (FOTO)
"Şahdəniz" yatağından hasil olunan kondensat satışından 205 milyon dollar gəlir əldə edilib
Azərbaycanın əməliyyat sistemi bazarında "Android"in payı artıb
Gəncədə yaralı hərbçilər ziyarət edilib
Azərbaycan Cənubi Qafqazda tamamilə fərqli və yeni eranın başlanğıcını qoydu - Deputat
Mərkəzi Bankın valyuta ehtiyatları artıb
İsveçdə Azərbaycan həqiqətlərindən bəhs edən kitab nəşr olunub
COVID-19 ABŞ-da Çindən daha əvvəl qeydə alınmış ola bilər
Azərbaycan özünü qalib xalq, məğlubedilməz dövlət kimi təsdiq etdi - Pərvin Kərimzadə
Cənubi Qafqazda sabitlik Türkiyə üçün çox önəmlidir - Mövlud Çavuşoğlu
Noyabrın 10-da Azərbaycanda Zəfər Günü qeyd ediləcək
Hər il sentyabrın 27-si Azərbaycanda Anım Günü kimi qeyd ediləcək - SƏRƏNCAM
Mixael Şumaxerin oğlu Formula 1-də yarışacaq
690 bal toplayan Xocavəndli gənc müəllim Mingəçevir Dövlət Universitetinin uğurları üçün çalışır (FOTO)
Sabahın hava şəraiti açıqlanıb
Şuşaya çəkilən yeni yolun tikintisinə 2 Türkiyə şirkəti cəlb edildi (ÖZƏL)
Fərdi Məşğulluq Proqramı nədir? (VİDEO)
XTD komandiri İkinci Qarabağ müharibəsində şəhid olub - FOTO
Cəlilabadda karantini pozan 14 nəfər cərimələnib (FOTO)
Bu qablar uşaqlarda davranış pozuntularının yaranma riskini artırır - XƏBƏRDARLIQ
Hər 1000 manat kredit üçün, ayda 33 manat ödəniş edin
Azərbaycanın qeyri neft-qaz məhsulları üzrə ən çox mallar bu ölkələrə ixrac edilib
Azərbaycan xalqı yeni zəfər tarixi yazdı - Kamaləddin Qafarov
Ramiz Zeynalov vəzifəsindən azad edilməyib - RƏSMİ
Koronavirus Azərbaycana gələnlərin sayında kəskin azalmaya səbəb olub
Xaricdən Azərbaycan mallarının alınması üçün edilən sifarişlər artıb
Ağdaş, Bərdə və Ağdamdan olan koronavirus xəstələri Mingəçevirdə saxlanılıblar (FOTO)
Azərbaycanda koronavirusa qarşı kütləvi immunitet yaratmaq mümkündürmü? - Komitə sədri açıqladı
Rusiyada bir gündə 589 nəfər koronavirusdan öldü
MMC rəisinə cinayət işi başlandı
Ermənistanın hərbi texnika itkisi 3,8 milyard dollardır - İİTKM (FOTO)
Azərbaycanda ipoteka kreditlərinin həcmi artıb
BŞTİ-də vətəndaşların qəbulu dekabrın 28-dək dayandırılır
Ombudsmanın Gəncə Regional Mərkəzi Ümumdünya QİÇS-lə Mübarizə Günü münasibətilə onlayn tədbir keçirib
Müdafiə Nazirliyi hərbi xidmətdən tərxislə bağlı vətəndaşlara müraciət edib
Azərbaycan azad edilmiş ərazilərin sürətli inkişafına nail olacaq - Deputat
Ermənilər məktəbləri də minalayıb - Rusiya MN
Xaçmazda qaydaları pozan COVİD-19 xəstələri saxlanılıb
Möhtəşəm zəfərlə bağlı Azərbaycan xalqını təbrik edirik - Türkiyə MN
Böyük Britaniyada koronavirusa qarşı peyvəndləmə başlayacaq
"Associated Press" erməni qoşunlarının Azərbaycanın rayonlarından çıxarılması barədə yazıb
Qarabağda Türkiyə ilə müştərək ilk Yüksək Texnologiyalar Parkı yaradılacaq
Azərbaycanda qızıl və gümüş bahalaşıb
Azərbaycanda dərsliklər Sinqapur modeli əsasında hazırlanacaq
BŞBPİ-yə yeni rəis müavini təyin edildi
Azərbaycan nefti bahalaşıb
XİN Fransa deputatlarının Dağlıq Qarabağa səfər edəcəyi ilə bağlı məlumata münasibət bildirib
Naxçıvanla quru yolu Avropaya yeni qapımız olacaq - Deputat
“Global Finance” Azərbaycan Beynəlxalq Bankını ən yaxşı bank seçdi
Epidemioloji durum daha da pisləşərsə, yeni məhdudiyyətlərin tətbiqi zəruri olacaq - Baş infeksionist
Goranboyda güclü yanğın olub: 1 ölü, 1 yaralı
Pandemiya kirayə avtomobil bazarına necə təsir edib? - Ekspert açıqladı
“Ziraat Bank Azərbaycan” qanvermə aksiyası həyata keçirib (FOTO)
Ağstafada evdən icazəsiz çıxan koronavirus xəstələri saxlanılıb (FOTO/VİDEO)
Azad olunmuş ərazilərdə avtomobillərə xidmət edəcək obyektlər tikiləcək - RƏSMİ
“Virtual məktəb”də bir həftə ərzində keçirilmiş dərslərin sayı 6 milyonu ötdü
Polis ötən gün yaşayış yerini tərk edən daha 26 koronavirus xəstəsi aşkarladı
İşğaldan azad edilmiş ərazilərlə digər şəhərlər arasında yeni marşrut xətləri məlum oldu
Tarixi zəfərimiz Prezidentin müdrik siyasətinin təsdiqidir
Azad olunmuş ərazilərdə nəqliyyat strukturu necə qurulacaq? - DANX-dan AÇIQLAMA
Qarabağ kəhrizlərini bərpa etmək üçün Azərbaycanda peşəkar mütəxəssislər var - İranlı tədqiqatçı
Dekabrın 2-də xarici valyutaların manata qarşı məzənnələri
Biz yeni reallıq yaratdıq və hər kəs bu reallıqla barışacaq, məcbur olub barışacaq, necə ki, Ermənistan barışdı - Deputat
BTQ layihəsinin Gürcüstan tərəfi infrastruktur işlərdən danışıb
"Associated Press" Azərbaycanın Qarabağ münaqişəsindəki siyasi uğurlarına dair məqalə dərc edib
Azərbaycanın internet seqmentində fişinq-hücumların sayı azalıb
Elon Mask insanın Marsa göndərilməsinin təxmini vaxtını açıqladı
“Şimal-Cənub” layihəsinin reallaşdırılması ilə bağlı Azərbaycan ərazisində işlər başa çatıb - Nazirlik
G20 sammiti 30-31 oktyabr 2021-ci il tarixlərində Romada keçiriləcək
Latviyada fövqəladə vəziyyət 11 yanvar tarixinə qədər uzadıldı
ABŞ konqresmenləri 908 milyard dollarlıq iqtisadiyyata dəstək layihəsi təqdim ediblər
Moskvada koronavirusdan ölənlərin sayı 9 mini ötüb
NATO Əfqanıstanda qalmasına dair qərarı 2021-ci ilin əvvəlində verəcək
Dünyada koronavirusa yoluxma hallarının sayı 63 milyona yaxınlaşıb
Türkiyədə koronavirusdan sağalanların sayı 409 mini keçib
Çempionlar Liqasında "Şaxtyor" iki dəfə "Real"a qalib gəldi
Eyfel qülləsi 16 dekabrdan ziyarət üçün açıq olacaq
Azərbaycan və Qətər Dövlətinin XİN başçıları telefonla danışıb
Anar Kərimov "France 24" müsahibə verib
Ceyhun Bayramovla Mevlüt Çavuşoğlu arasında telefon danışığı olub
Sumqayıtda mənzildə qadın meyiti tapılıb
“Qarabağ” və “Zəfər” ordenləri hansı xidmətlərə görə verilir?
Bütün xəbərlər