Müəllif Hüquqları Siyasəti
Trend İnformasiya Agentliyi
Bu müəllif hüquqları siyasəti istifadəçilərin Trend İnformasiya Agentliyi (“Trend”, “biz”, “bizim” və ya “bizə”) tərəfindən yayımlanan məzmundan hansı qaydada istifadə edə biləcəyini müəyyən edir və əlavə lisenziyaların alınmasını və ya əvvəlcədən yazılı icazə tələb edən istifadə növlərini izah edir.
Bu siyasət bizim İstifadə Şərtlərimizin (Terms and Conditions) ayrılmaz hissəsidir. Trend-in yüksək keyfiyyətli jurnalistika, analitik materiallar və multimedia istehsalına investisiya etməsi istifadəçilərin bu siyasətə əməl etməsindən asılıdır.
Biz bu müəllif hüquqları siyasətinə vaxtaşırı dəyişiklik etmək hüququnu özümüzdə saxlayırıq. Yenilənmiş versiya saytımızda dərc olunduğu andan qüvvəyə minir və əvvəlki bütün versiyaları əvəz edir.
Bu Müəllif Hüquqları Siyasətinin hazırkı versiyası 01.02.2026 tarixində dərc edilmişdir.
1. Müəllif hüququ nədir?
Müəllif hüququ qanunvericiliyi müəllif hüquqları sahibinə müəllif hüquqları ilə qorunan əsərlərin istifadəsi, çoxaldılması, yayılması, uyğunlaşdırılması və ictimaiyyətə təqdim edilməsi üzərində müstəsna nəzarət hüququ verir.
Trend tərəfindən veb-saytlarda, mobil tətbiqlərdə, sosial media platformalarında, xəbər lentlərində (wire services), bülletenlərdə və digər rəqəmsal və ya simsiz platformalarda yayımlanan bütün məzmun, o cümlədən lakin bununla məhdudlaşmayaraq:
- xəbər məqalələri
- analitik materiallar
- müsahibələr
- müəllif yazıları və rəylər
- fotoşəkillər
- videomateriallar
- infoqrafika
- qrafik materiallar
- məlumat bazaları
- başlıqlar
- metadatalar
- audio materiallar
müəllif hüquqları və digər əqli mülkiyyət qanunları ilə qorunur.
Məzmundan yalnız aşağıdakı “Trend məzmunundan necə istifadə edə bilərəm?” bölməsində göstərilən qaydada istifadə edilə bilər. Bizim icazəmiz olmadan edilən hər hansı istifadə müəllif hüquqlarımızın pozulması hesab oluna və mülki və ya cinayət məsuliyyətinə səbəb ola bilər. Bu siyasətdə müəyyən hərəkətlərin icazə verilmədiyi qeyd olunursa, həmin hərəkətlərin edilməsi İstifadə Şərtlərimizin pozulması hesab olunur və müəllif hüquqları qanunvericiliyinin pozulması ilə nəticələnə bilər.
2. Trend məzmunundan necə istifadə edə bilərəm?
Sizə aşağıdakılar icazə verilir:
- Trend məzmununu şəxsi və qeyri-kommersiya məqsədləri üçün hər hansı uyğun cihazda (PC, noutbuk, smartfon, planşet və ya digər mobil cihaz) izləmək;
- məzmunu şəxsi istifadə üçün cihazınızda müvəqqəti saxlamaq;
- məqalənin bir nüsxəsini şəxsi istifadə üçün çap etmək;
- təqdim etdiyimiz paylaşım alətləri vasitəsilə Trend məqalələrinə keçidləri paylaşmaq;
- aşağıdakı “Xülasələr” bölməsinə uyğun olaraq məhdud sitatlar gətirmək.
Bu siyasətdə açıq şəkildə göstərilmədiyi halda heç bir əlavə hüquq verilmir.
3. Trend məzmununu necə yenidən dərc və ya yaymaq olar?
Aşağıda açıq şəkildə icazə verilən hallar istisna olmaqla, sizə aşağıdakılar qadağandır:
- Trend məzmununu saytımızdan və ya üçüncü tərəf mənbələrindən (o cümlədən aqreqatorlardan) köçürmək;
- məqalələrin tam mətnini yenidən dərc etmək və ya yaymaq;
- foto, video, qrafika və ya məlumatları çoxaltmaq;
- tam məqalələri e-poçtlara, bülletenlərə, intranet sistemlərinə və ya mesajlaşma platformalarına yerləşdirmək;
- məzmunu çap, yayım və ya rəqəmsal mediada yenidən dərc etmək.
“Əvəzedici məhsul” məhdudiyyəti (Substitute Restriction)
İstifadəçilərin məlumat paylaşmaq istədiyini anlayırıq. Lakin icazə verilən hər hansı yenidən dərc Trend-in məhsul və xidmətlərini əvəz edən (“Substitute”) məhsul yaratmamalıdır.
“Əvəzedici məhsul” dedikdə aşağıdakılardan biri nəzərdə tutulur:
- istifadəçilərin və ya üçüncü şəxslərin Trend məzmununu birbaşa əldə etməsinə və ya satın almasına ehtiyacı azaldan məhsul və ya xidmət;
- Trend-in lisenziyalaşdırılmış xidmətləri ilə rəqabət aparan xidmət;
- Trend məzmunu əsasında gəlir əldə edən və Trend-in kommersiya maraqlarına zərər vuran fəaliyyət.
4. Məhdud yenidən dərc və yayım
Əgər “əvəzedici məhsul” yaradılmırsa, aşağıdakılara icazə verilir:
- Trend məqaləsinin orijinal başlığını internetdə dərc etmək;
- məqalənin orijinal səhifəsinə birbaşa hiperlink yerləşdirmək;
- məqalənin ilk 140 simvolunu anons (teaser) kimi dərc etmək;
- başlıqları, keçidləri və anons mətnlərini digər şəxslərə göndərmək;
- aşağıdakı şərtlərə uyğun olaraq Trend RSS lentlərindən istifadə etmək.
5. RSS lentlərindən istifadə
Trend başlıqlar və anons mətnlərindən ibarət RSS lentləri təqdim edə bilər. RSS lentlərindən istifadə edərkən siz aşağıdakı şərtlərə əməl etməlisiniz:
- lent yalnız veb-brauzer vasitəsilə əldə edilə bilən formada dərc edilməlidir;
- lisenziya olmadan lent ödənişli xidmət və ya kommersiya məqsədi ilə istifadə edilməməlidir;
- lent təqdim edildiyi formada (yalnız başlıq və anons) dərc olunmalıdır;
- başlıq birbaşa Trend saytındakı tam məqaləyə keçid verməlidir;
- mənbə aşağıdakı kimi göstərilməlidir: © Trend News Agency [il]
- lent və ya onun məzmunu arxivləşdirilməməlidir;
- Trend-in brend və loqo istifadəsi qaydalarına riayət edilməlidir.
6. Trend məzmununun hissələrini köçürmək və ya xülasə etmək mümkündürmü?
Məqalələrin tam mətninin yenidən dərc edilməsi qadağandır. Lakin aşağıdakı şərtlərlə “Xülasələr” (Summaries) hazırlana bilər.
Xülasələrin tərifi
Xülasə iki formada ola bilər:
- Extract (sitat) – Trend məqaləsindən 30 sözədək sözbəsöz götürülmüş sitat və daha böyük orijinal mətnə daxil edilməsi.
- Abstract (qısa təsvir) – Trend məqaləsində təqdim olunan faktların 30 sözədək qeyri-sözbəsöz qısa təsviri və bu təsvir orijinal məzmunu təhrif etməməlidir.
Xülasələrin hazırlanması şərtləri
Siz aşağıdakı tələblərə əməl etməlisiniz:
- Trend-i açıq şəkildə mənbə kimi göstərmək, məsələn: “[Jurnalistin adı] Trend News Agency-də xəbər verir ki…” və “Trend News Agency” sözlərinə orijinal məqaləyə hiperlink vermək.
- Abstract istifadə edilərsə, aşağıdakı qeyd edilməlidir: “Bu xülasə Trend News Agency materialı əsasında [ad] tərəfindən hazırlanmışdır” və orijinal məqaləyə hiperlink verilməlidir.
- Xülasələr birlikdə əvəzedici məhsul yaratmamalıdır.
- Gündə 10-dan çox xülasə hazırlanmasına icazə verilmir və hər biri həmin gün dərc olunmuş fərqli Trend məqaləsinə əsaslanmalıdır.
- Xülasələr məhsul və ya xidmətlərin reklamı üçün istifadə edilə bilməz.
- Trend istifadə qaydalarının pozulduğunu bildirdiyi halda istifadə dərhal dayandırılmalıdır.
Bu hüquqlar Trend tərəfindən üçüncü tərəflərdən lisenziya əsasında alınmış məzmunlara şamil edilmir.
7. Trend məzmununa keçidlərin yerləşdirilməsi
Trend məzmununa keçid yerləşdirərkən siz:
- qüvvədə olan qanunlara əməl etməlisiniz;
- Trend-in sizin fəaliyyətinizi dəstəklədiyi təəssüratı yaratmamalısınız;
- Trend ilə münasibətlərinizi yanlış təqdim etməməlisiniz;
- icazə olmadan Trend-in ticarət nişanlarından istifadə etməməlisiniz;
- Trend loqolarını silməməli, dəyişdirməməli və ya təhrif etməməlisiniz;
- əvəzedici məhsul yaratmamalısınız;
- qanunsuz və ya hüquq pozuntusu olan məzmunlu saytlardan keçid verməməlisiniz.
Trend-in ana səhifəsinə və bu siyasətə uyğun olaraq məqalə səhifələrinə keçid vermək mümkündür.
8. Sizə qadağan olunan hərəkətlər
Müvafiq lisenziya almadan və ya yazılı icazə olmadan aşağıdakılar qadağandır:
- abunə giriş məlumatlarını digər şəxslərlə paylaşmaq;
- məqalələrin tam mətnini köçürmək və yaymaq;
- foto, video və infoqrafikanı yenidən dərc etmək;
- törəmə əsərlər yaratmaq (icazə verilən xülasələr istisna olmaqla);
- məqalələri kserokopiya və ya skan vasitəsilə yaymaq;
- müəllif hüququ və ticarət nişanı bildirişlərini silmək;
- scraping, crawling və spidering texnologiyalarından istifadə etmək;
- sistemli yükləmə yolu ilə məlumat bazaları yaratmaq;
- məzmunu kommersiya məqsədi ilə arxivləşdirmək və ya saxlamak;
- Trend məzmununu başqa saytların daxilində frame vasitəsilə göstərmək;
- məlumat və metadataları toplamaq və çıxarmaq;
- Trend məzmununu və metadatalarını süni intellekt və ya maşın öyrənməsi məqsədləri üçün istifadə etmək, o cümlədən:
- AI modellərinin təlimi
- böyük dil modellərinin hazırlanması
- generativ AI sistemlərinin qidalandırılması
- avtomatlaşdırılmış məzmun yaradılması üçün məlumat çıxarılması
- məzmunu abunə şərtlərindən kənarda istifadə etmək.
9. Süni intellekt və məlumatların istifadəsi
Trend öz məzmununun, məlumatlarının, metadatalarının, foto və video materiallarının və strukturlaşdırılmış məlumatlarının aşağıdakı məqsədlər üçün istifadəsini qəti şəkildə qadağan edir:
- süni intellekt sistemlərinin təlimi
- maşın öyrənməsi datasetlərinin yaradılması
- generativ AI texnologiyalarının hazırlanması
- sintetik məzmun istehsalı
- avtomatik xülasə sistemləri
- avtomatlaşdırılmış məzmun rekombinasiya sistemləri
yalnız Trend tərəfindən yazılı şəkildə verilmiş lisenziya olduğu halda belə istifadə mümkündür.
10. Lisenziyalaşdırma və kommersiya istifadəsi
Aşağıdakı məqsədlər üçün Trend-dən kommersiya lisenziyası əldə edilməlidir:
- məqalələrin tam mətninin yenidən dərc edilməsi
- foto və videoların kommersiya istifadəsi
- məzmunun xəbər lentləri vasitəsilə yayılması
- şirkət daxilində məzmun istifadəsi
- televiziya, radio və çap mediasında istifadə
- Trend məzmununun sistemli arxivləşdirilməsi
- süni intellekt və məlumat emalı üçün istifadə
Lisenziya ilə bağlı sorğular üçün: [email protected]
11. Nəzarət və icra
Trend öz məzmununun istifadəsini aktiv şəkildə izləyir. Biz aşağıdakı tədbirləri görmək hüququnu özümüzdə saxlayırıq:
- girişin dayandırılması
- abunəliyin ləğvi
- məzmunun silinməsi ilə bağlı bildirişlərin göndərilməsi
- zərərin ödənilməsi üçün hüquqi tədbirlər görülməsi
- müəllif hüquqlarının pozulması ilə bağlı iddiaların qaldırılması.
12. Üçüncü tərəf məzmunu
Trend tərəfindən yayımlanan bəzi materiallar üçüncü tərəflərdən lisenziya əsasında əldə edilir. Bu məzmun əlavə məhdudiyyətlərə tabe ola bilər və orijinal hüquq sahibinin ayrıca icazəsi olmadan yenidən dərc edilə bilməz.
13. Tətbiq olunan hüquq
Bu siyasət Azərbaycan Respublikasının qanunvericiliyinə uyğun olaraq tənzimlənir və şərh edilir, əgər yazılı müqavilədə başqa hal nəzərdə tutulmayıbsa.