Bakı. Trend:
Son illər Azərbaycan ilə Çin arasında münasibətlər keyfiyyətcə yeni səviyyəyə yüksəlib. Bu prosesin əsas dayağı Prezident İlham Əliyev və Çin Xalq Respublikasının Sədri Si Cinpin arasında qurulmuş etibarlı dialoq və şəxsi tərəfdaşlıqdır. Liderlər arasındakı qarşılıqlı anlaşma təkcə Bakı ilə Pekin arasında ikitərəfli yaxınlaşmanı möhkəmləndirmir, həm də Avrasiyada beynəlxalq proseslərə təsir edən mühüm amil kimi çıxış edir.
Bazar günü ŞƏT sammiti ərəfəsində Tiencində keçirilən görüş də bu reallığı bir daha təsdiqlədi. Danışıqlar dostluq və səmimiyyət şəraitində keçdi, tərəflərin münasibətlərə strateji və uzunmüddətli yanaşdığını ortaya qoydu. Si Cinpinin İlham Əliyevə ənənəvi olaraq “əziz dostum” müraciəti etməsi, Azərbaycan Prezidentinin bu əməkdaşlıqdakı xüsusi rolunu vurğuladı.
Çin lideri İlham Əliyevə ölkəsinin Yaponiya üzərində qələbəsinin 80 illiyi münasibətilə keçirilən ŞƏT-in Plyus sammiti və hərbi paradda iştirakına görə təşəkkürünü bildirdi. Bu addım Azərbaycanın Çinin tarixi yaddaşına hörmətini göstərməklə yanaşı, Bakının Pekinin çoxtərəfli təşəbbüslərinə fəal inteqrasiyaya hazır olduğunun da təsdiqi oldu.
Görüşün əsas mövzularından biri iqtisadi əməkdaşlıq idi. Bu ilin yanvar-iyul aylarında Azərbaycan ilə Çin arasında ticarət dövriyyəsi 2,5 milyard dollara çataraq ötən ilin eyni dövrü ilə müqayisədə 26,7 faiz artıb. Azərbaycanın Çinə ixracı 4,5 dəfə artaraq 53,3 milyon dollara yüksəlib, Çindən idxal isə 2 milyard dolları ötüb. Bununla da Çin Azərbaycanın ən böyük mal tədarükçüsünə çevrilib. Bu dinamika Azərbaycanın “Bir kəmər, bir yol” təşəbbüsündə əsas həlqə kimi artan rolunu da əks etdirir. Orta Dəhliz marşrutlarının ölkə ərazisindən keçməsi Pekinin Avropa bazarlarına çıxışını təmin edir.
Enerji, yaşıl texnologiyalar, rəqəmsal sahə və süni intellekt üzrə əməkdaşlıq da gündəlikdə mühüm yer tutur. Çin şirkətləri Azərbaycanın bərpa olunan enerji layihələrinə böyük maraq göstərirlər ki, bu da Bakının strateji prioritetləri ilə üst-üstə düşür.
Siyasi müstəvidə Azərbaycan daim Çinin ərazi bütövlüyünü dəstəkləyir, Tayvan, Honq-Konq və Sincan məsələlərində Pekinlə həmrəyliyini ifadə edir. Çin isə Azərbaycanın ŞƏT çərçivəsində rolunun gücləndirilməsini dəstəkləyir və bu, ölkəmizin regional oyunçudan Avrasiyanın aparıcı proseslərinin iştirakçısına çevrilməsi yolunu açır.
Beləliklə, İlham Əliyev və Si Cinpin arasında formalaşan etibarlı tərəfdaşlıq Bakı-Pekin münasibətlərini sabit etimad və qarşılıqlı fayda üzərində qurulmuş güclü ox halına gətirir. Bu münasibətlər qlobal qeyri-müəyyənlik fonunda Avrasiyada uzunmüddətli sabitlik və inkişafın dayanıqlı dayağına çevrilir.