Azərbaycan, Bakı, 29 oktyabr/ Trend , müxbir İ.Xəlilova/ Azərbaycan Milli Bankı (AMB) iki və ya bir neçə bank qanunlarının bir Bank Məcəlləsində birləşdirilməsinə zərurət görmür.
"Bu gün bank qanunvericiliyi radikal dəyişikliklər və təşəkkül mərhələsindədir", - AMB-nin hüquq departamentinin direktoru Rəna Məlikova çərşənbə günü bildirib.
2004-cü i ldə "Milli Bank haqqında" və "Banklar haqqında" qanunlar qəbul edilib. Yaxın vaxtlarda ölkə parlamentinə "Bank olmayan kredit təşkilatları haqqında" qanun layihəsi təqdim ediləcək. Məlikovanın sözlərinə görə, 2000-ci ildə qəbul edilmiş "Kredit ittifaqları haqqında" Qanun da yenilənəcək.
"Mümkündür ki, tezliklə bu aktları kodifikasiya etmək vaxtı gəlib çatacaq. Lakin hazırki mərhələdə buna kəskin zərurət yoxdur, - Məlikova bildirib. - Bütün bu kredit təşkilatları vahid bank sisteminə daxil olsalar da, onların tənzimləmədə öz xüsusiyyətləri var. Ona görə onları vahid hüquqi baza altına salmaq mümkün olan zaman, Bank Məcəlləsinin hazırlanması məsələsi aktual olacaq".
Hazırda Azərbaycanda bank olmayan kredit təşkilatlarının (BOKT) fəaliyyətini tənzimləyən potensial normativ akt yoxdur. Praktiki olaraq, ölkədə bank olmayan təşkilatlar 2000-2001-ci ildə yaradılmağa başlayıb və Milli Bank onların fəaliyyətinə nəzarəti daxili təlimatlar əsasında həyata keçirir. Qanuna əsasən, onlara qarşı prudensial normalar, o cümlədən kapitallaşma üzrə yeni tələblər irəli sürüləcək.
Öz vaxtında BOKT-un təsisçiləri beynəlxalq humanitar təşkilatlar olduğu üçün Nizamnamə kapitalı 5 min manat səviyyəsində formalaşdırılırdı.
"İndi iqtisadiyyatı və ayrı-ayrı fiziki şəxsləri kreditləşdirə biləcək şəxslər də məhdud bank fəaliyyəti ilə məşğul ola biləcəklər. Lakin bununla yanaşı, onlara qarşı müəyyən normativlər müəyyənləşdiriləcək və bu normativlər onlara peşəkar əsasda fəaliyyətə başlamaq imkanı verəcək", - AMB-nin hüquqşünası bildirib.
Yeni qanunvericiliyə əsasən, BOKT üzərində ikili nəzarət olacaq: girov əmanəti qəbul edən bank olmayan kredit təşkilatlarına qarşı olan tələblər əvvəllər olduğu kimi əmanətlərə xidmət göstərmədən işləyəcək BOKT-a qarşı irəli sürülən tələblərdən fərqli olacaq. Müvafiq olaraq, yüksək risklərlə əlaqədar girov əmanətləri qəbul edən BOKT-un kapitallaşma səviyyəsi daha yüksək olacaq. Məlikovanın sözlərinə görə, bu, AMB-nin normativ aktları əsasında müəyyənləşdiriləcək.
Bank Məcəlləsinin qəbul edilməsinə zərurətin olmaması həmçinin 10 il ərzində bank sahəsində üç nəsil qanunların qəbul edilməsi ilə əlaqədardır ki, bu da iqtisadiyyatın başqa heç bir sahəsində müşahidə edilməyib.
Hazırda Milli Bank Bazel komitəsinin "Bazel II" standartlarının müzakirəsində fəal iştirak etsə də, bu standartlar hətta inkişaf etmiş bank sahəsinə malik olan ölkələr tərəfindən də qəbul edilməyib. Bu proses başa çatdıqdan sonra, Azərbaycan digər inkişaf etmiş ölkələrlə birlikdə "Bazel- II"nin əsas müddəalarını qəbul edə biləcək. Bu, ölkənin qüvvədə olan bank qanunvericiliyinə ("Banklar haqqında") dəyişikliklərin edilməsinə səbəb ola bilər.
Müəlliflə əlaqə saxlamaq üçün elektron ünvan: [email protected]