Bakı. Trend:
Azərbaycan qazının Avropa İttifaqı (Aİ) ölkələrinə təadrükünün genişlənməsi üzrə layihələrin həyata keçirilməsində əhəmiyyətli irəliləyiş müşahidə olunur.
Bunu Avropanın Komissiyasının enerji məsələləri üzrə komissarı Dan Yorgensen aprelin 4-də Bakıda keçiriləcək Cənub Qaz Dəhlizi üzrə Məşvərət Şurasının iclası ərəfəsində Trend-ə verdiyi özəl müsahibədə bildirib.
“Avropa İttifaqı Cənub Qaz Dəhlizi vasitəsilə qaz tədarükünü artırmaq məqsədilə tərəfdaş ölkələrlə əməkdaşlıq edir. Bu, bizim Rusiya enerji-resurslarından asılılığımızı azaltmaq və enerji tədarükünü şaxaələndirmək səylərimiz fonunda olduqca önəmlidir. Cənub Qaz Dəhlizi üzrə Məşvərət Şurası vacib platformadır və biz onunla bu hədəflərə nail olunmasındakı irəliləyişi yaxından izləyirik, dəhlizin fasiləsiz fəaliyyətini təmin edirik, enerji təhlükəsizliyi ilə bağlı məsələləri həll edirik və cari əsrin ortalarına kimi “sıfır tullantı” səviyyəsinə çatmaq istiqamətində iş aparırıq”, - deyə o qeyd edib.
Yorqensen qeyd edib ki, bu gün energetikanın təhlükəsizlik məsələləri ilə bağlılığı əvvəlki dövrlərdə müqayisədə daha qabarıqdır.
“Ona görə də biz təmiz sənaye sazişi təşəbbüsümüz və “REPowerEU” proqramının məqsədlərinə uyğun olaraq Rusiyanın qalıq enerji resurslarından asılılığın aradan qaldırılmasına yönəlmiş bərpa olunan enerji mənbələrinin təşviqi, enerji səmərəliliyinin artırılması, bərpa olunan hidrogenin inkişafı və regional "yaşıl" enerji dəhlizinin yaradılması imkanlarının öyrənilməsi məsələlərinə sadiqik.
"Yaşıl" gündəliyin təşviqi enerji təchizatının etibarlılığının təmin edilməsi üst-üstə düşür. Enerji səmərəliliyi və bərpa olunan enerji mənbələrindən istifadənin genişləndirilməsi qaz istehlakını azaldır və bu, qazın ən kritik bölgələrə yönəldilməsinə şərait yaradır. Məşvərət Şurasının iclasında biz qazın təchizatı və tələbatı ilə bağlı əməkdaşlığı gücləndirməyə, eləcə də, Cənub Qaz Dəhlizinin infrastrukturunun müasirləşdirilməsi üçün zəruri tədbirləri müzakirə etməyə çalışırıq", - deyə Avropa komissarı əlavə edib.
O vurğulayıb ki, Aİ Azərbaycan və digər tərəfdaş ölkələrlə birlikdə Cənub Qaz Dəhlizi vasitəsilə təbii qazın ikitərəfli ticarətinin inkişafını davam etdirməyi planlaşdırır.
“Əlbəttə ki, bu kommersiya məqsədyönlülüyündən və bazar tələbatından asılıdır. Qaz həcmlərinin artırılması üçün imkanların qiymətləndirilməsi və kommersiya şərtlərinin razılaşdırılması bazar iştirakçılarının öhdəsinə düşür, belə ki, məhz o razılaşmalar qaz kəmərlərinin ötürücülük qabiliyyətinin artırılmasına sərmaye yatırımını təmin edəcək.
Biz Azərbaycan qazının Avropa İttifaqına tədarükünün genişləndirilməsi üzrə bir sıra layihələrin gerçəkləşdirilməsində mühüm irəliləyişə nail olmaqdayıq, buna misal kimi “Adriatic Backbone” layihəsini və Bolqarıstan və Rumıniyanın enerji sistemlərinin möhkəmləndiirlməsini göstərmək olar. Əlbəttə ki, bütün bunları, daxili iqtisadiyyatda fossil yanacaqlardan sürətləndirilmiş imtina prosesi ilə əlaqədar Aİ-də qaz istehlakı səviyyəsinin aşağı düşməsi kontekstində nəzərdən keçirmək vacibdir.
Azərbaycan bizim Rusiya enerji resurslarından asılılığı azaltmaq səylərimizdə mühüm rol oynayıb, ələlxüsus Rusiyanın öz enerji tədarükündən geosiyasi silah qismində istifadə etməsi və Ukraynada amansız müharibə aparması fonunda. Biz Azərbaycanın bu töhfəsini yüksək qiymətləndiririk”, - deyə Avropa komissarı bildirib.
Yorqensen, həmçinin, qeyd edib ki, Azərbaycan və Aİ bir-biriləri üçün mühüm enerji tərəfdaşları olaraq qalır.
"2024-cü ildə Aİ Cənub Qaz Dəhlizi vasitəsilə Azərbaycandan təxminən 11,7 milyard kubmetr qaz idxal edib ki, bu da 2021-ci illə müqayisədə 44% çoxdur. Azərbaycan qazı Cənub-Şərqi Avropa ölkələrində getdikcə daha çox istehlakçıya çatdırılır. Əsas vəzifələrimizdən biri Azərbaycanla Strateji Enerji Tərəfdaşlığının həyata keçirilməsini davam etdirməkdir. Biz qaz təchizatı, bazar tələbi və əsas qaz infrastrukturlarında lazımi müasirləşdirmə işlərinin aparılması ilə bağlı müzakirələrə dəstək veririk, eyni zamanda, "təmiz" enerjiyə keçidi təşviq edirik", - deyə o bildirib.
Avropa Komissarı qeyd edib ki, Aİ Azərbaycan tərəfindən son bir ildə metan tullantılarının azaldılması istiqamətində atılmış addımları xüsusilə yüksək qiymətləndirir. Belə ki, metan qazı “istixana qazlarından” biri kimi iqlim dəyişikliyinə təsir göstərən əsas faktorlardan sayılır.
"Azərbaycanın 2024-cü ildə BMT-nin İqlim Dəyişikliyi üzrə illik Konfransına ev sahibliyi və sədrliyi zamanı, enerji keçidi məsələləri bizim strateji tərəfdaşlığımız çərçivəsində ön plana çıxmışdı. Avropa Komissiyası Azərbaycanın təşəbbüsü ilə irəli sürülmüş şəbəkələr və enerji saxlanması üzrə COP29 qlobal öhdəliyini fəal şəkildə dəstəkləyir. Bu öhdəliyin məqsədi hər kəs üçün olduqca vacibdir: “təmiz” enerjinin daha effektiv yayılması və istehlakını təmin etmək məqəsədilə enerji şəbəkələrinə, saxlanclara də digər həllərə qlobal investisiyaların stimullaşdırılması.
Bu öhdəlik 2030-cu ilə qədər enerji saxlama tutumunu 1500 QVt-a və enerji şəbəkələrinin infrastrukturunu 25 milyon kilometrə qədər inkişaf etdirilməsini nəzərdə tutur və BƏƏ-də keçirilən COP28-də razılaşdırılan enerji keçidinin həyata keçirilməsində mühüm rol oynayacaq. Ümid edirəm ki, bu öhdəlik Braziliyanın Belem şəhərində keçiriləcək COP30 öncəsi daha iddialı milli töhfələrin hazırlanmasına ilham mənbəyi olacaq", - deyə Yorqensen müsahibənin sonunda bildirib.
X: @Lyaman_Zeyn