Mübariz Əhmədoğlu: Postsanksiya İranının ermənilərin maraqlarına uyğun antiazərbaycan olması nonsensdir

Mübariz Əhmədoğlu: Postsanksiya İranının ermənilərin maraqlarına uyğun antiazərbaycan olması nonsensdir

Mübariz Əhmədoğlu

Siyasi İnnovasiya və Texnologiyalar Mərkəzinin direktoru

Qərbin İrana qarşı tətbiq etdiyi sanksiyaların ləğvi erməniləri hədsiz ruhlandırıb. Ermənilər elə başa düşürlər ki, İran əlinə düşən pul vəsaitini Azərbaycanın əleyhinə xərcləyəcək. Burada isə İranın əsas vəsait ayırdığı dövlət Ermənistan olacaqdır. Erməni rəsmilərinin və ictimai-siyasi mühitinin İranla bağlı fikirləri yalnız özlərinin görmək və eşitmək istədikləridir. Reallıqlar isə fərqlidir. Erməni elitasının şüuru bu reallıqları dərk etmək imkanında deyil.

H.Ruhaninin S.Sərkisyanla telefonla danışığı zamanı səsləndirdiyi fikirlərə İran prezidentinin Vatikana səfəri kontekstindən yanaşmaq daha düzgündür. Buna görə də İran və Ermənistan prezidentlərinin mətbuat xidmətlərinin bu telefon danışığının məzmunu barədə yaydıqları məlumatlar fərqlidir.

İranın indiki uğurunun əsas mənbəyi İranın malik olduğu və ya malik olacağı pulun miqdarında deyil. Uğurun əsas mənbəyi İranda indiki prezidentin komandasının apardığı realpolitik və praqmatik siyasətdir. Məhz bu amilə görə İran regiondakı geosiyasəti pul oyununa çevirə bilməyəcək. İş elə gətirib ki, İranın Qərblə münasibəti düzəldib pul qazanması onun başqa dövlətlərlə münasibətlərində kəskin neqativlik yaradıb.

İranın Qərblə münasibəti qeyri-müəyyən olduğu dövrdə Rusiyanın İranı özünə müttəfiq hesab etməsinə əsaslar daha çox idi. İndi bəlli oldu ki, İran sərnişin aviadaşıma parkını Rusiyanın SuperJetlərinin hesabına deyil, Fransanın Airbuslarının hesabına yeniləyəcək.

Rusiyanın neft və qaz şirkətləri İrana girməzdən əvvəl İran "Total" və "Shell" başda olmaqla Qərb şirkətlərini öz ərazisinə dəvət etdi. Maraqlıdır ki, İran Airbusla və "Shell" və "Total"la razılaşmaları imzaladıqdan sonra ABŞ və Aİ İran üzərindən sanksiyaların ləğv olunması sənədini imzaladılar. Rusiyanın mövqeyini hesablamaq olar.

Fars körfəzində yerləşən Ərəb dövlətlərinin məhz antiiran istiqamətində fəaliyyət göstərən koalisiyası mövcuddur. Səudiyyə Ərəbistanı başda olmaqla bu koalisiya İranın inkişafına imkan verməməyi qarşılarına məqsəd qoyublar. Gücləri çatsa, İranı dövlət kimi xeyli zəiflədəcəklər.

İsrailin İrana münasibəti də hamıya bəllidir.
Maraqlı burasıdır ki, İranda İsrailin, Ərəb dövlətlərinin, Rusiyanın həm də Türkiyənin neqativ münasibətindən xəbərdardırlar. Eləcə də antiiran dövlətləri İrana qarşı mübarizədə hansı faktordan istifadə edəcəyini İranda bilirlər. İran sanksiyaları ləğvetmə müqaviləsini imzalamağa hazırlaşdığı vaxtda bütün dünya üzrə ən aktivləşdirdiyi münasibətlər yalnız Azərbaycan Respublikası ilə idi.

İranın sanksiyaları ləğvetmə müqaviləsi imzalamaq ərəfəsində və imzaladıqdan sonra atdığı addımları sistemləşdirək:

I. İran Azərbaycanla iqtisadi və kommunikasiya əlaqələrinə ən güclü dinamizm verdi. İndi İran və Azərbaycanın dəmir yollarının birləşdirilməsinə çox az qalıb. Həm Azərbaycan, həm də İran tərəfi öz üzərilərinə düşən işləri konkretləşdirib, maliyyə mənbələrini müəyyənləşdiriblər. İran bu məsələdə əvvəlkinə nisbətən öz üzərinə əlavə yük götürdü.

II. İran və Azərbaycan Ukrayna və Gürcüstanla birlikdə Fars körfəzi ilə Avropanı Qafqazdan keçməklə birləşdirən marşrutu xeyli detallı şəkildə razılaşdırıblar, hətta tariflər müəyyənləşdirilib.

III. İran Naxçıvan-Tehran dəmir yolu marşrutunu İrandakı yeni ilə, Azərbaycandakı bahar bayramına qədər işə buraxmağı qarşısına məqsəd qoyub. Bu barədə rəsmi öhdəlik götürüb. İranda yeni ilin başlanmasına iki aydan az vaxt qalıb. Naxçıvan-Tehran dəmir yolu marşrutu vaxtı ilə mövcud olmuş SSRİ-İran dəmir yolu marşrutunun Mehri dəmir yolundan sonrakı davamı deməkdir. Təkcə bu demək deyil.

IV. Naxçıvan-Tehran dəmir yolunun iki vacib regional və geosiyasi parametri mövcuddur. Bu dəmir yolunun hətta sərnişin daşımada işə düşməsi Ermənistanın İran-Ermənistan dəmir yoluna olan son ümidlərinin qırılması da deməkdir. Naxçıvan-Tehran dəmir yolunun işə düşməsi İranın Ermənistan-İran dəmir yoluna marağının olmadığının göstəricisidir. Eləcə də bu digər dövlətlərin tutaq ki, Çinin də Ermənistan-İran dəmir yolunun rentabelliyinə şübhəsini daha da artıracaqdır.

Naxçıvan-Tehran dəmir yolu marşrutunun işə düşməsi Naxçıvanın blokadadan ikiqat çıxmasının göstəricisidir. Rəsmi Bakı Naxçıvanı Bakı-Tbilisi-Qars dəmir yolu vasitələri ilə blokadadan çıxarırdı. Qarsdan Naxçıvana əlavə dəmir yolu çəkiləcək. İranın təklifi reallaşdığı halda İranın daxili dəmir yolları vasitələri ilə Rəştdə Naxçıvan-Tehran dəmir yolu ilə Azərbaycan-İran dəmir yolu birləşə bilər. Beləliklə, İranın vasitəsi ilə Bakıdan Naxçıvana dəmir yolu Bakı-Tbilisi-Qars dəmir yolundan ən azı 2 il tez reallaşır.

V. Ermənistanın Nəqliyyat və Rabitə naziri Qurgen Beqlaryan sanksiyalar götürüldükdən Tehrana gözlənilmədən səfər etdi. Erməni nazirinin Tehrana təcili səfərinin məqsədi Ermənistan-İran dəmir yolunun hüquqi sənədləşməsi barədə memorandum imzalamaq idi. Q.Beqlaryanın müavini bəyanat vermişdi ki, Ermənistan-İran dəmir yolu barədə müqavilə hazırlayıb və bunu İrana imzalatdırmaq istəyir. Müqavilənin məzmunu da çox sadədir. İran öhdəlik götürür ki, rəsmi Yerevan Ermənistan-İran dəmir yolunun əsas hissəsinin tikintisinə investor tapan kimi İran tərəfi bu dəmir yolunu öz ərazisindəki 60 km-lik hissəni tikməyə başlayır. Rəsmi Yerevanın məqsədi aydındır. Həm ağır investisiya danışıqlarının gündəliyindən İranın mövqeyini çıxarır, həm də İranın hazır mövqeyini bu danışıqlara asanlaşdırıcı amil kimi təqdim edir. Amma Q.Beqlaryan Tehranda arzusuna çatmadı. Rəsmi Tehran bu müqaviləni imzalamadı, əksinə Ermənistana Yerasx-Culfa dəmir yolu marşrutu barədə düşünməyi təklif etdi. Eləcə də İran bu dəmir yolunun tikintisinin maliyyələşməsində yalnız şərik ola bilər, yəni maliyyələşməni də təkbaşına boynuna götürmür. Bu rəsmi Tehranın Ermənistan-İran dəmir yoluna verdiyi ən tutarlı cavabdır.

VI. İran "Şimal-Cənub" avtomobil yolunun tikintisində və həm də bu marşrutun maliyyələşməsində iştirak etmədi. Ermənilərin bütün yalvarışlarını nəzərə almadı. İran Ermənistan ərazisi vasitəsi ilə tranzit yükdaşımalarda maraqlı deyil. Səbəb təkcə siyasət deyil, həm də iqtisadiyyatdır. Buna İranın Ermənistana münasibətinin təhtəlşüuru kimi yanaşmaq daha düzgündür.

Bütün bunlar aydın şəkildə göstərir ki, yeni yaranmış vəziyyət İranı Ermənistandan uzaqlaşmağa, Azərbaycana yaxınlaşmağa vadar edir. Yaxınlarda İranın daha bir praktiki addımı Dağlıq Qarabağ tənzimlənməsində özünü göstərməlidir. İran bu məsələdə də mövqeyini konkret və praktiki addımlarla ortalığa qoymalıdır. Çünki yeni reallıqlar Rusiya, Ərəb dövlətləri, İsrail və Türkiyənin İran məsələsində Azərbaycana təzyiqlərini xeyli artırmış olur.

Azərbaycanın bu təzyiqlərə dözümünü artırmaq məqsədi ilə İran Azərbaycan üçün əlavə resurs potensialı yaratmalıdır. Yalnız Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin həlli belə resurs potensialı yaratmaq gücündədir.

Kəlbəcər - Zəngin təbii resurslar və turizm potensialı
Kəlbəcər - Zəngin təbii resurslar və turizm potensialı
Türkiyəyə səfər edən azərbaycanlıların sayı azalıb
Türkiyəyə səfər edən azərbaycanlıların sayı azalıb
Kuba Varadero turizm məkanını oktyabrda xarici müsafirlərə açacaq
Kuba Varadero turizm məkanını oktyabrda xarici müsafirlərə açacaq
Loading Bars
Xəbər lenti
Hikmət Hacıyev: Fransa Senatının bu qətnaməsi Azərbaycan üçün adi kağız parçasından başqa bir şey deyil
Kəlbəcər rayonuna doğru irəliləyən bölmələrimizin videogörüntüsü yayılıb (FOTO/VIDEO)
Fransa Senatının qəbul etdiyi qətnamənin hüquqi qüvvəsi yoxdur - Azərbaycan XİN
Əsgərin sevdiyi qızın anasına müraciəti (VİDEO)
Qələbəyə bir gün qalmış və ya İnqilabın Qəmzəsi... - Şəhidlə olmayan müsahibə (VİDEO)
İranın XİN başçısı Kəlbəcərin işğaldan azad olması münasibətilə Ceyhun Bayramovu təbrik edib
Ümumi təhsil pilləsi məktəbəhazırlıq mərhələsini, ibtidai, ümumi orta və tam orta təhsil səviyyələrini əhatə edəcək
“France-24” kanalı Kəlbəcərin azad edilməsi haqqında reportaj yayımlayıb (FOTO/VİDEO)
“Equinor” “Qarabağ” və “Əşrəfi-Dan ulduzu-Aypara” layihələrinin statusu barədə (FOTO)
Dieqo Maradona vəfat edib
Ucqar kəndlərdə məktəblərin azkomplektli formada fəaliyyətinə yol veriləcək
Bank Respublika “Faydalı Cümə” kampaniyasına start verir
22 obyektdə epidemiya əleyhinə rejim pozulub - İqtisadiyyat Nazirliyi
Fransanın hazırkı hakimiyyəti əsl mahiyyətini göstərməyə davam edir - Tamam Cəfərova
Azərbaycanda Türkiyənin birinci Ticarət evi açılacaq
Azərbaycan Ordusu düşməni BMT Təhlükəsizlik Şurasının 822 saylı qətnaməsinin icrasına məcbur etdi - Adil Əliyev
Xidməti pasport almaq hüququ olan vəzifəli şəxslərin siyahısında dəyişiklik edilib
Bakıda qəza: Yolda sıxlıq var
Heç kim həqiqəti ermənilərə anlatmaq gücündə deyil - Deputat
Baş Prokurorluğun Beynəlxalq Prokurorlar Assosiasiyası ilə əməkdaşlığı uğurla davam etdirilir (FOTO)
Xocalı rayonunun Quşçubaba kəndi Baharlı adlandırılıb
Xocavənd rayonunun Tsakuri kəndinin Hünərli adlandırılması təsdiqləndi
Azərbaycan universitetlərinin livanlı məzunları Prezident İlham Əliyevi təbrik ediblər
Azərbaycanda 3 469 nəfər COVID-19-a yoluxub, 1 229 nəfər sağalıb, 30 nəfər vəfat edib
Azərbaycanda fəaliyyət göstərən şri-lankalı iş adamları Prezident İlham Əliyevə məktub ünvanlayıb
Azərbaycanın siyasi partiyaları Fransa Senatında Dağlıq Qarabağdakı qondarma qurumun tanınması məsələsinə baxılması ilə bağlı bəyanat yayıblar
DYP texniki baxışla bağlı sürücülərə müraciət edib
27 il 7 aydan sonra Kəlbəcərimiz vandal, quldur düşmənlərimizdən təmizləndi - Cavid Qurbanov
Azərbaycan enerji sektorunda bazar islahatları üzrə seminar keçirilib (FOTO)
Tərtər rayonunun Şıxarx qəsəbəsində qaz xətlərinin təmirinə başlanıldı (FOTO)
Dünya ictimaiyyəti Ermənistanın tarixi və dini abidələrimizin məhvinə yönəlmiş terror siyasətini kəskin şəkildə pisləməlidir - Vüqar Rəhimzadə
Fransa Senatının Rəyasətində qəbul edilən qətnamə layihəsi Azərbaycanın ərazi bütövlüyünə açıq hörmətsizlikdir - Rauf Əliyev
Gəncədə evdən kişi meyiti tapılıb
Müharibədə yaralanmış Elçin Səmədovun ailəsi üçün ev tikiləcək (FOTO)
Bakı Dövlət Universitetinin dekanı COVİD-19-dan ölüb
Şuşada 27 ildən sonra ilk taksimiz (VİDEO)
Azərbaycanın azad edilmiş ərazilərindəki hava limanları ICAO reyestrinə daxil ediləcək
Qarabağın turizm potensialı beynəlxalq sərgidə təqdim edilib
Sosial Xidmətlər Agentliyi postmüharibə dövrü üçün psixoloji dəstək tədbirlərinə başlayıb
Noyabrın 26-da manatın dollara qarşı məzənnəsi
Azərbaycan İlahiyyat İnstitutunda psixoloqla tələbələrin onlayn görüşü keçirilib (FOTO)
Biləsuvarın sabiq icra başçısının həbs müddəti yenidən uzadıldı
Lənkəranda sitrus bağlarına qənim kəsilənlər saxlanılıb
AXC-nin xəyanəti ilə işğal edilmiş torpaqlarımız Prezident İlham Əliyevin düzgün siyasəti nəticəsində azad edildi - Deputat
Direktor vəzifəsinə işə qəbulla bağlı son 3 ilin nəticələri açıqlandı
Kəlbəcərdəki yataqların mövcud vəziyyətinin monitorinqi aparılacaq - Xidmət rəisi (ÖZƏL)
“Vətən müharibəsində möhtəşəm Qələbəyə görə sağ ol, Azərbaycan əsgəri!” devizi altında tədbirlər keçirilib (FOTO)
Abşeron, Binəqədi və Sabunçu rayonlarına içməli su məhdudiyyətlə veriləcək
Biləsuvarın sabiq icra başçısının məhkəməsi başlayıb
DOST Agentliyi ESSA mükafatçılarının finalçıları siyahısındadır
BMT QAK Dağlıq Qarabağ münaqişəsi nəticəsində didərgin düşmüş şəxsləri müdafiə edəcək
Sahibkarlar üçün “İnvoysun maliyyələşdirilməsi” kreditinin şərtləri asanlaşdı
Azərbaycanda iki yeni sitrus meyvəsinin kütləvi yetişdirilməsinə başlanılıb
Azərbaycan Rusiya və Almaniyaya tibbi maska satışına başlayacaq
Bölmələrimizin Kəlbəcər rayonuna daxil olmasının növbəti görüntüləri (FOTO/VİDEO)
Dilindən, dinindən asılı olmayaraq hər kəs “Qarabağ Azərbaycandır” dedi - Naqif Həmzəyev
Xilaskar Prezident
Şəmkir sakinindən silah götürülüb (FOTO)
Azərbaycana daha 5 zubr gətirilib (FOTO/VİDEO)
SOCAR-ın Kulevi terminalı vasitəsilə daşımalarının həcmi açıqlanıb
Astarada daha 2 koronavirus xəstəsi yaşayış yerini tərk edib
Kəlbəcər sakinləri Şəhidlər Xiyabanını ziyarət ediblər (FOTO)
UNESCO Qarabağın mədəni və dini irsinin mühafizəsində iştirak edəcək
Kəlbəcərin işğaldan azad edilməsi strateji, siyasi və iqtisadi baxımdan böyük qələbədir - Alim
Ödənişləri PAŞA Bank kartı ilə etmək üçün daha bir səbəbiniz var!
Dövlət Gömrük Komitəsinin sədri İtaliyanın Azərbaycandakı səfiri ilə görüşüb (FOTO)
Dağlıq Qarabağın ingiliscə yazılış forması dəyişdirilir
Məşhur rusiyalı aktyor koronavirusa yoluxub
Naxçıvan Muxtar Respublikasının statistik göstəriciləri açıqlanıb
Azərbaycan dilinin xarici dil imtahanı kimi ərsəyə gətirilməsi əcnəbi tələbələrin sayının artmasına şərait yaradacaq - DİM sədri
İranda ötən sutka 14 minə yaxın şəxs koronavirusa yoluxub, 469 nəfər ölüb
Türkiyə bütün savaş müddətində Azərbaycana qarşı siyasi təzyiqlərə cavab verib - Səfir
Nazirlik səfərbərlik üzrə hərbi xidmətə çağırılan tələbələrlə bağlı qərar verdi
Kəlbəcərin azad edilməsi hərb meydanında qazandığımız Böyük Qələbəmizin davamıdır - Pərvin Kərimzadə
Merkelin iqamətgahına avtomobil çırpıldı - İclas təxirə düşdü (FOTO)
Azərbaycan ordusunun gücü vadar etdi ki, Ermənistan ərazilərimizdən çıxsın - Deputat
Beynəlxalq layihə hazırlanmasa, yoxsul insanların peyvənd əldə etməsi çətin olacaq - Əli Əhmədov
Azərbaycanda qızıl və gümüş ucuzlaşıb
ABŞ-da kütləvi toy mərasiminə görə yəhudi sinaqoqu cərimələnib
SOCAR və LUKoil əməkdaşlığın genişləndirilməsini müzakirə ediblər
Azərbaycan Ermənistanla sülh müqaviləsi imzalayacaq? - Rəsmi cavab
Sabahın hava proqnozu açıqlanıb
Birinci vitse-prezident Mehriban Əliyeva Kəlbəcərin işğaldan azad olunması münasibətilə xalqımızı təbrik edib (FOTO)
Bəzi həmsədr ölkələrin narahatlığının heç bir əhəmiyyəti yoxdur - Ərdoğan
Kəlbəcərin işğaldan azad olunması münasibətilə yürüş keçirilir (FOTO)
Kəlbəcərin azad edilməsi ölkəmiz üçün yeni imkanlar açacaq - Deputat
PAŞA Bank Visa və “Sumqayıt Nəqliyyat” MMC ilə tərəfdaşlıqda Sumqayıt ictimai nəqliyyatında gediş haqqının təmassız ödəniş sistemini təqdim edir
Şabranda tibbi maskadan istifadə etməyənlərə qarşı reyd keçirilib (FOTO)
Ali Baş Komandan qətiyyətli mövqeyi ilə bu sevinci bizə yaşatdı - Kəlbəcər sakini (VİDEO)
Azərbaycan tibb elminə ağır itki üz verib
Döyüşdə elə məqam olub ki, Babək Səmidli məni həyata qaytarıb - Korpus komandiri (VİDEO)
Rusiyada koronavirusdan gündəlik ölüm sayı 500-ü keçdi
Azərbaycan nefti bahalaşıb
Azərbaycan Prezidenti: Biz düşməni Şuşadan qovanda su xəttini sıradan çıxarıb., indi Şuşada su yoxdur
Prezident İlham Əliyev: Bizi nədəsə ittiham etmək istəyən getsin, ilk növbədə, güzgüyə baxsın
Prezident İlham Əliyev: Paşinyan, harada imzalamısan sən bu kapitulyasiya aktını?
Prezident İlham Əliyev: Paşinyan 7 şərti bizə irəli sürəndə demişəm, sənin yeddi şərtini zibil yeşiyinə atıram
Biləsuvarda rayondan çıxmaq istəyən koronavirus xəstələri postda saxlanılıb
Azərbaycan Prezidenti: Düşmən “Dağlıq Qarabağ respublikası”nın xəritələrini düzəltmişdi, hanı o xəritələr?
Prezident İlham Əliyev: Əsgərlərimiz Ağdam rayonunun bir kəndində erməni əhalisinə çıxmaq üçün şərait yaradıb
Bütün xəbərlər