Azərbaycan, Bakı, 16 oktyabr / Trend , müxbir Ü.İsmayılova/
2009-cu ilin sonuna kimi Azərbaycan Dövlət Neft Fondunun (ARDNF) aktivlərinin 14 milyard dollara kimi artırılması gözlənilir, ötən ilin əvvəlində fondun sərəncamında cəmi 2,5 milyard dollar vardı, cümə günü Bakıda ARDNF-in icraçı direktoru Şahmar Mövsümov "Böhrandan sonrakı dövrdə maliyyə ehtiyatlarının səmərəli idarəsində şəffaflığın rolu" mövzusunda keçirilən konfransda bildirib.
"Ölkənin valyuta ehtiyatlarının dünya bazarlarında maliyyə ehtiyatlarının defisiti ilə müşayiət edilən qlobal maliyyə böhranı zamanı bu həcmdə artırılması Azərbaycanda həyata keçirilən düzgün iqtisadi siyasətin sübutudur", - Mövsümov bildirib.
Ekspertlərin fikrincə, qlobal maliyyə böhranı özünü hələ tam göstərməyib və hələ davam edir, fondun başçısı bildirib. Bunun nəticəsində bir çox ölkələrin xəzinə sistemində maliyyə ehtiyatlarının idarəsi sistemində böyük dəyişikliklər aparılır. "10 il bundan əvvəl neft-qaz gəlirlərinin toplanması və onların səmərəli istifadəsi üçün yaradılmış Azərbaycanın Dövlət Neft Fondu institusional inkişafdan keçmiş və qısa dövr ərzində tam qiymətli maliyyə institutuna çevrilib", - Mövsümov bildirib.
Onun sözlərinə əsasən, ARDNF-in üç əsas məqsədi var: iqtisadiyyata mənfi təsirin minimuma endirilməsi məqsədilə vəsaitlərin toplanması və fondun aktivlərinin xaricdə yerləşdirilməsi; "holland sindromunun" müəyyən dərəcədə qarşısının alınması; gələcək nəsillər üçün vəsaitin toplanması və ölkədəki cari sosial-iqtisadi proseslərin dəstəklənməsi.
ARDNF-in vəsaitləri hesabına illik büdcə çərçivəsində böyük milli və regional infrastruktur və sosial layihələr həyata keçirilir. ARDNF Bakı-Tbilisi-Ceyhan neft kəmərinin inşası layihəsində Azərbaycanın iştirak payını maliyyələşdirib, hazırda Bakı-Tbilisi-Qars dəmiryolu dəhlizinin , Samur-Abşeron suvarma sisteminin yenidən qurulması, Oğuz-Qəbələ-Bakı su kəmərinin inşası, azərbaycanlı tələbələrin xaricdə təhsil alması üzrə dövlət proqramı, qaçqın və məcburi köçkünlərin sosial-məişət şəraitinin yaxşılaşdırılmasının maliyyələşdirilməsi üzrə işlər davam edir.
"Neft Fondunun dəstəyi ilə hazırda qaçqınların və məcburi köçkünlər yaşayan düşərgələr yoxdu, bununla da ölkə rəhbərliyinin qarşıya qoyduğu vəzifə yerinə yetirilib. Azərbaycan gənclərinin xaricdə təhsil alması isə gələcək sərmayə yatırımıdır", - Mövsümov bildirib.
Azərbaycan Dövlət Neft Fondunda neft müqavilələrinin, o cümlədən dövlətin gəlir gətirən neftinin satışından əldə olunan gəlirlər, neft və qazın ölkə ərazisi üzrə nəqlinə görə tranzit tarifləri, dövlət mülkiyyətinin icarəyə verilməsindən gələn gəlirlər toplanır.
Azərbaycan Dövlət Neft Fonsunun gəlirləri 2009-cu ilin birinci yarısının yekunlarına əsasən, 3156,3 milyon manat, xərcləri isə 2685,7 milyon manat təşkil edir.
Fondun gəlirlərinin böyük hissəsi gəlir gətirən neftin satışından əldə olunub. Neft müqavilələrinin həyata keçirilməsindən gələn gəlirlər 2989,3 milyon manat, gəlirli neft və qazın satışından gələn glirlər 2907,6 milyon manat, tranzit gəlirləri beş milyon manat, Bakı-Tbilisi-Ceyhan layihəsi üzrə dividentlər 75,5 milyon manat, akr ödəmələri üzrə 1,1 milyon manat, xarici investorlara öz aktivlərinin verilməsindən əldə olunan gəlirlər 0,1 milyon manat təşkil edib. ARDNF-in vəsaitlərin idarə olunmasından əldə etdiyi gəlir 167 milyon manat təşkil edib.
Neft Fondunun xərcləri strukturunda qaçqın və məcburi köçkünlərin sosial vəziyyətinin yaxşılaşdırılmasına 20,2 milyon manat ayrılıb. Fonddan dövlət büdcəsinə köçürmələr 2530 milyon manat təşkil edib.
ARDNF-in vəsaitləri hesabına Samur-Abşeron suvarma sisteminin yenidən qurulması layihəsi həyata keçirilib ki, bunun üçün də fonddan 61,9 milyon manat ayrılıb, Oğuz-Qəbələ zonasından Bakıya kimi su kəmərinin çəkilməsinə isə 68,5 milyon manat, Bakı-Tbilisi-Qars dəmiryolunun inşasına 1,1 milyon manat, azərbaycanlı tələbələrin xaricdə təhsil alması üzrə dövlət proqramına isə 1,3 milyon manat ayrılıb.
Fondun aktivləri 2009-cu ilin iyulun 1-nə 9557,7 milyon manat (11886,4 milyon dollar) təşkil edib ki, bu da ötən ilə nisbətdə 6,35 faiz çoxdur.
Oktyabrın 16-na olan rəsmi məzənnə 0,803 AZN/USD təşkil edir.
Məqalə müəllifi ilə əlaqə ünvanı: [email protected]
