Bakı. Trend:
İqlim dəyişikliyi və ətraf mühitin deqradasiyası artıq uzaq risklər deyil. Bunlar getdikcə daha çox iqtisadi artıma, sosial rifaha, infrastruktura, məhsuldarlığa, ictimai sağlamlığa və dünyanın hər yerində uzunmüddətli inkişaf nailiyyətlərinə təsir göstərən struktur reallıqlardır.
Trend xəbər verir ki, bunu iqtisadiyyat nazirinin müşaviri Həsən Həsənli Bakıda BMT-nin Ümumdünya Şəhərsalma Forumunun 13-cü Sessiyası (WUF13) çərçivəsində “Strateji Ekoloji Qiymətləndirmə şəhər planlaşdırmasında iqlim hədəflərinə nail olmaq üçün vasitə kimi” adlı tədbirdə deyib.
Müşavir bildirib ki, rəqəmlər bunu aydın şəkildə göstərir:
“Bu gün dünya əhalisinin 58 faizi şəhərlərdə yaşayır və bu göstəricinin 2050-ci ilə qədər təxminən 70 faizə çatacağı proqnozlaşdırılır. Şəhərlər qlobal istixana qazı emissiyalarının 70 faizinə və enerji istehlakının 75 faizinə cavabdehdir. 1970–2021-ci illər arasında ekstremal hava və iqlim hadisələri nəticəsində iqtisadi itkilər 4,3 trilyon ABŞ dollarına çatıb və bu rəqəm artmaqda davam edir. Əhali, şəhərlərin ölçüsü və infrastruktur üzərində təzyiq daha da güclənəcək”.
Nazirin müşaviri vurğulayıb ki, buna görə dayanıqlı inkişaf hər üç əsas sütuna — iqtisadi dayanıqlılığa, sosial inklüzivliyə və ekoloji davamlılığa — eyni diqqəti ayırmalıdır. Bu istiqamətlər bir-birini tamamlayır və şəhərlər iqlim dayanıqlılığı ilə dayanıqlı transformasiyanın əsas aktorlarına çevrilir.
O xatırladıb ki, qlobal DİM hədəflərinin 83 faizi hələ də tam icra olunmayıb. Buna görə də DİM-lərin şəhərsalma planlaşdırılmasına və siyasət qərarlarına inteqrasiyası artıq seçim deyil — bu, zərurətdir:
“Azərbaycan bu günə qədər dörd Könüllü Milli Hesabat təqdim edib, 50-dən çox dövlət proqramı və strategiyasını DİM hədəfləri ilə uyğunlaşdırıb və beynəlxalq səviyyədə institusional koordinasiya mexanizmləri formalaşdırıb. Hazırda Azərbaycan BMT sisteminə dörd Könüllü Milli Hesabat təqdim edən 193 ölkə arasında ilk 10 ölkə sırasındadır və bu məsuliyyəti qlobal səviyyədə üzərinə götürüb”.
H.Həsənli əlavə edib ki, ən vacib məqamlardan biri isə Şuşa və Naxçıvan kimi şəhərlərdə DİM-lərin lokallaşdırılması üzrə strukturlaşdırılmış prosesin başlanmasıdır:
“Bununla qlobal öhdəliklər yerli nəticələrə çevrilir — daha inklüziv şəhərsalma, vizyon əsaslı yerli idarəetmə, daha yaxşı infrastruktur, gücləndirilmiş iqlim dayanıqlılığı və təkmilləşdirilmiş ictimai xidmətlər vasitəsilə”.
