Bakı. Trend:
Dünya Bankı İstanbul boğazı (Bosfor) üzərindən dəmir yolu əlaqəsinin inkişafına və Türkiyənin Avropa, Asiya və Yaxın Şərq arasında əsas logistika qovşağı kimi rolunun gücləndirilməsinə yönəlmiş "Istanbul North Rail Crossing Project" (INRAIL) layihəsinin həyata keçirilməsi üçün 2 milyard ABŞ dolları məbləğində krediti təsdiqləyib.
Trend bu barədə Dünya Bankına istinadən xəbər verir.
Qeyd olunur ki, kreditin təsdiqi INRAIL layihəsi üçün ümumilikdə 6,75 milyard ABŞ dolları həcmində maliyyənin cəlb edilməsinə yönəlmiş altı çoxtərəfli inkişaf bankının bir-birilə əlaqələndirilmiş səylərinin bir hissəsidir.
“Layihə İstanbul boğazı üzərindən yeni quru dəmir yolu keçidini təmin edəcək 127 kilometrlik elektrikləşdirilmiş, yüksək ötürmə qabiliyyətli dəmir yolu xəttinin tikintisini nəzərdə tutur. Dəmir yolu hərəkəti üçün hazırlanmış "Yavuz Sultan Səlim" körpüsündən istifadə etməklə və İstanbulun mərkəzi şəhər ərazisini dolanaraq INRAIL yük və sərnişin daşımaları üzrə dəmir yolunun ötürmə qabiliyyətini əhəmiyyətli dərəcədə artıracaq, logistika xərclərini azaldacaq, İstanbulun iki hava limanını bir-biri ilə və milli dəmir yolu şəbəkəsi ilə birləşdirəcək, həmçinin Transxəzər marşrutu, Türkiyə–Aİ dəhlizi və İraqın "Development Road" dəhlizi də daxil olmaqla əsas milli və qitələrarası nəqliyyat dəhlizlərinin etibarlılığını yüksəldəcək.
Türkiyənin İstanbuldan keçən əsas dəmir yolu dəhlizləri, o cümlədən Orta Dəhliz, İraqın "Development Road" layihəsi və Türkiyə–Aİ dəhlizi ticarət və iqtisadi artım üçün həyati əhəmiyyət daşıyır, lakin hazırda Bosfor boğazında ciddi dar boğazla üzləşir”, – deyə bank bildirir.
Məlumata görə, INRAIL layihəsi bu məhdudiyyəti aradan qaldıracaq, fasiləsiz və yüksək ötürmə qabiliyyətli dəmir yolu əlaqəsini təmin edəcək və təbii risklər şəraitində nəqliyyat sisteminin dayanıqlığını gücləndirəcək:
“Marşrutun təxminən yarısı tunellərdən keçəcək ki, bu da ekstremal istilərin, daşqınların, güclü küləklərin və meşə yanğınlarının təsirini azaldacaq”.
İstismara verildikdən sonra Bosfor üzərindən dəmir yolu ilə yükdaşımaların həcminin ildə təxminən 3 milyon tondan 50 milyon tona qədər – yəni 15 dəfədən çox artacağı gözlənilir ki, bu da yük operatorları üçün çatdırılma müddətini, etibarlılığı və proqnozlaşdırıla bilməni əhəmiyyətli dərəcədə yaxşılaşdıracaq.
Bildirilir ki, Dünya Bankı layihənin hazırlanması və maliyyələşdirilməsinə rəhbərlik edir, Asiya İnkişaf Bankı (ADB), Asiya İnfrastruktur İnvestisiya Bankı (AIIB), Avropa Yenidənqurma və İnkişaf Bankı (EBRD), İslam İnkişaf Bankı (IsDB) və OPEK Beynəlxalq İnkişaf Fondu ilə sıx əməkdaşlıq edir. Bu qurumların Türkiyə hökumətinin vəsaitlərinə əlavə olaraq birlikdə təxminən 6,75 milyard ABŞ dolları maliyyə təqdim edəcəyi gözlənilir.
“Beynəlxalq aparıcı maliyyə institutu kimi Dünya Bankı inkişaf resurslarını səfərbər edir, birgə maliyyələşdirmə mexanizmlərini koordinasiya edir və layihənin icrasını asanlaşdırmaq üçün vahid, sadələşdirilmiş satınalma yanaşmasını tətbiq edir.
"Istanbul North Rail Crossing Project" Türkiyənin milli inkişaf prioritetlərinə və uzunmüddətli nəqliyyat strategiyasına uyğundur.
Dünya Bankı inklüziv iqtisadi artımı təşviq edən və regional inteqrasiyanı gücləndirən dayanıqlı və etibarlı infrastrukturun yaradılmasında Türkiyəni dəstəkləməyə sadiq qalır”, – məlumatda vurğulanıb.
Qeyd edək ki, Orta Dəhliz regionun bir sıra ölkələrindən keçən, Asiya ilə Avropanı birləşdirən nəqliyyat və ticarət marşrutudur. Bu, ənənəvi Şimal və Cənub dəhlizlərinə alternativdir.
Marşrut Çindən başlayır və Qazaxıstan, Özbəkistan və Türkmənistan kimi Mərkəzi Asiya ölkələrindən keçərək, Xəzər dənizi, Azərbaycan, Gürcüstan və Türkiyədən keçərək Avropaya çatır. Orta Dəhliz Asiyanın şərq bölgələrini, o cümlədən, Çini Avropa ilə birləşdirən, daha uzun dəniz yollarından yan keçməklə quru yolu təklif edir.