"Əsrin Müqaviləsi"nin 25 ili tamam olur

"Əsrin Müqaviləsi"nin 25 ili tamam olur

Bakı. Elçin Mehdiyev - Trend:

Bu gün "Əsrin Müqaviləsi"nin imzalanmasından 25 il ötür.

Trend-in məlumatına görə, 20 sentyabr 1994-cü ildə Bakıdakı “Gülüstan” sarayında öz müstəsna əhəmiyyətinə görə “Əsrin müqaviləsi” adını almış müqavilə bağlandı. Dənizin dərinliyində yerləşən “Azəri”, “Çıraq”, “Günəşli” yataqlarının işlənilməsi və məhsulun pay bölgüsü haqqında 400 səhifəlik bu müqavilə 4 dildə tərtib edildi.

“Əsrin müqaviləsi”ndə 8 ölkədən (Azərbaycan, ABŞ, Böyük Britaniya, Rusiya, Türkiyə, Norveç, Yaponiya, Səudiyyə Ərəbistanı) 13 şirkət (Amoko, BP, MakDermott, Yunokal, ARDNŞ, LUKoyl, Statoyl, Ekson, Türkiyə petrolları, Penzoyl, İtoçu, Remko, Delta) iştirak edirdi. Bu müqavilə sonradan 19 ölkəni təmsil edən 41 neft şirkəti ilə daha 26 sazişin imzalanmasına şərait yaratdı.

“Əsrin müqaviləsi” imzalanandan sonra onun iştirakçıları işçi strukturlar – Rəhbər Komitə, Azərbaycan Beynəlxalq Əməliyyat Şirkəti (ABƏŞ) və Məsləhət Şurası yaratdılar. Həmin strukturlar hüquqi səlahiyyət qazandıqdan, yəni 1994-cü il dekabrın 2-də Azərbaycan Prezidenti xüsusi Fərman imzalayandan sonra fəaliyyətə başladılar. 1994-cü il dekabrın 12-də Milli Məclis “Əsrin müqaviləsi”ni ratifikasiya etdi.

Prezident Heydər Əliyevin 1994-cü il sentyabrın 20-də “Əsrin müqaviləsi”nin imzalanma mərasimində söylədiyi nitq geniş mənatutumlu tarixi sənəd olub, təkcə siyasi maraqlar dilində deyil, həm də siyasi təhlil dilində danışmağa imkan verir. Bu nitqdə Azərbaycan dövlətinin başçısının niyyət və qərarlarını interpretasiya etmək üçün onun zəngin dil və dünyagörüşü imkanları ifadə edilmişdir.

“Əsrin müqaviləsi” tarixə Heydər Əliyevin Prezident hakimiyyəti siyasətində baza prioritetini – neft strategiyasını müəyyən etmiş ilk iri iqtisadi sənəd kimi düşmüşdür. Lakin “Əsrin müqaviləsi”nin əhəmiyyəti hələ o vaxt da təkcə gözlənilən merkantil səmərə ilə məhdudlaşmırdı. 1990-cı illərin əvvəlində Azərbaycan Heydər Əliyevin layihəsi əsasında fəlakətli vəziyyətdən çıxırdı. Layihə onun siyasətində həmişə olan və dilə gətirilməyən, ən uzaqgörən məsləkdaşlarının oxuya bildiyi mülahizələrin məcmusu idi. O illərdə Azərbaycan dövləti tarixi Azərbaycan dövlətçiliyinin varisi hüquqlarını həyata keçirməyə, təkcə özünün mövcud olduğu qısa zaman kəsiyi üçün deyil, Azərbaycan tarixinin bütün təcrübəsi üçün məsuliyyət daşımağa məhkum idi. Bu mənada “Əsrin müqaviləsi” ayrı-ayrı dövrlərin əlaqəliliyi ideyasını, Heydər Əliyev siyasətinin əsas məqsədinə - ictimai rifaha xidmət edən dəyərləri əks etdirən dünyagörüşü aktına çevrildi.

“Əsrin müqaviləsi” labüd olaraq Azərbaycanda sosial tədbirlərin miqyasının dəyişməsinə doğru aparırdı: ölkəyə böyük məbləğdə pul axını yaranması ilə əlaqədar millət hərc-mərclikdən və parçalanmaqdan xilas olmaq imkanı qazanırdı - Azərbaycan milləti dəqiq məzmuna malik həyati əhəmiyyətli vəzifələri yerinə yetirməli idi. Bu vəzifələrin mahiyyəti səmərəli modernləşdirmə həyata keçirməkdən ibarət idi, lakin bu zaman iki zəruri şərtə - müstəqilliyi qoruyub saxlamaq və millətin mənəvi-əxlaqi gücündən istifadə etmək şərtlərinə əməl olunmalı idi. “Əsrin müqaviləsi” məhz insanın təsərrüfatçılıq enerjisinin sərbəstləşməsi kimi başa düşülən bu cür modernləşmənin hərəkətverici qüvvəsinə çevrilməli idi. Lakin müvafiq proseslərə nəzarət edilməsi dövlətin səlahiyyətində qalırdı. Beləliklə, əlamətdar “müqavilə” sözü uzunmüddətli əməliyyat mənası kəsb etdi.

“Əsrin müqaviləsi”nin reallaşdırılması indi, neçə illər keçəndən sonra, çox düzgün olaraq Azərbaycan millətinin malik olduğu potensial qüvvə barədə düşünməyə vadar edir. Bu qüvvə adi gözlə görünməyən enerji ehtiyatlarından, millətin iradə gücündən və böyük amallara can atmasından asılıdır.

Azərbaycanda turizm bələdçiləri üçün müxtəlif dil kursları açılacaq
Azərbaycanda turizm bələdçiləri üçün müxtəlif dil kursları açılacaq
Turizm Bürosunun direktoru: Rusiya Azərbaycan üçün ən prioritet bazarlardan biridir
Turizm Bürosunun direktoru: Rusiya Azərbaycan üçün ən prioritet bazarlardan biridir
“Asiya Las Veqası”nın səhmlərinin dəyəri düşməkdə davam edir
“Asiya Las Veqası”nın səhmlərinin dəyəri düşməkdə davam edir
Loading Bars
Xəbər lenti
Özünüməşğulluq proqramı əsasında cəbhəyanı bölgələrdə yeni kiçik ailə təsərrüfatları yaradılır (FOTO)
Azərbaycan Livana fındıq ixrac etdi - İlk nəticələr
Kürdəmirdə ikimərtəbəli evdə yanğın olub
Yaponiyada zəlzələ baş verib
Hindistanda avtobus qəzası nəticəsində 19 nəfər öldü
Çin uğurla 4 eksperimental peyk buraxdı
Azərbaycan şərab istehsalını artıracaq
Çində koronavirusdan ölənlərin sayı 2118 nəfərə yüksəldi
Cənubi Koreyada yeni növ koronavirusa yoluxanların sayı 82 nəfərə çatdı
"Berlinale" Film Festivalı "Selincer ilim" dramının nümayişi ilə açılacaq
Hindistan ordusunda qadınlara yüksək rütbə verilməsinə icazə verildi
Rusiya “Yukos” işi üzrə 50 milyard təzminat ödəməlidir
BMT: Uşaqların gələcəyi təhlükə altındadır
UEFA Çempionlar Liqası: “Atalanta” “Valensiya”nı, “Leyptsiq” “Tottenhem”i məğlub edib
Avstriya və Niderlandın XİN başçılarının İrana səfəri gözlənilir
Uşaqların mədə tutumu qida rasionunda nəzərə alınmalıdır
ABŞ Somalidə "Əş-Şəbab" qruplaşmasının üç silahlısını məhv etdi
İspan fermerləri ədalət tələb edir
İtaliyanın “Intesa Sanpaolo” bankı Avropa üzrə 7-ci ola bilər
Azərbaycanda parlament seçkiləri İsveçrə mətbuatında işıqlandırılıb
Xaçmaz KOB İnkişaf Mərkəzində təlimlərə başlanılıb
Gəncənin Baş planının hazırlanmasına start verilib (FOTO)
Azərbaycandakı uzunömürlülər "Ginnesin Rekordlar Kitabı"na niyə salınmır?
İranda koronavirusdan 2 nəfər ölüb
TBMM üzvü: Azərbaycan və Türkiyə Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin sülh yolu ilə həll edilməsini istəyir
Bakıda torpağın və bağ evlərinin qiyməti ucuzlaşıb
DSMF-in yeni idarələrinin xidmət dairəsi tezliklə ölkəni əhatə edəcək
Ombudsman Nərminin qətlində təqsirləndirilən şəxslə görüşüb
Naxçıvanın yeni uçuş-enmə zolağı ilk təyyarəni qəbul edib
Səfir: Azərbaycanın əsas ticarət tərəfdaşı qismində İtaliyanın mövqeyini TAP daha da möhkəmləndirəcək
SOCAR və Sumqayıt Texnoloqiyalar Parkı birgə müəssisəsi yaradıb (FOTO)
Dəmir yolu stansiyasında partladıcılar tapılıb (FOTO)
Prezident İlham Əliyev və birinci xanım Mehriban Əliyeva Romada dahi Azərbaycan şairi və mütəfəkkiri Nizami Gəncəvinin abidəsini ziyarət ediblər (FOTO)
Heydər Əliyev Sarayında “Muğam dünyamıza səyahət” adlı konsert keçirilib (FOTO)
MSK parlament seçkiləri ilə bağlı müraciətlərə baxır (ƏLAVƏ OLUNUB - 3)
Xəzərdə zəlzələ olub
Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev İtaliyaya dövlət səfərinə gəlib (FOTO)
Naxçıvanda “ASAN xidmət” Mərkəzi yaradılıb
Əbülfəs Qarayev Böyük Britaniyada görüşlər keçirib (FOTO)
Fevralın 20-nə manatın məzənnəsi
MSK Ağdaş seçki dairəsi üzrə 2 məntəqədə səsvermənin nəticələrini ləğv etdi
Paytaxtın bu hissəsində su olmayacaq
MSK Mingəçevir seçki dairəsi üzrə 3 məntəqədə səsvermənin nəticələrini ləğv etdi
Yəməndə müdafiə nazirinin avtomobili partladıldı
MSK sədri iddialara aydınlıq gətirdi
Vüqar Rəhimzadə: Ümumavropa Qarabağ mitinqi Azərbaycan həqiqətlərinin təbliğinə böyük dəstək olacaq
MSK beş seçki məntəqəsində səsvermənin nəticələrini ləğv edib
Yetkinlik yaşına çatmayanlara tütün məmulatı satanlara protokol tərtib olunub
Saxta sənədlərlə maliyyə əməliyyatları aparan dəstə üzvləri ifşa edilib (FOTO/VİDEO)
Sosial xidmətin inkişafına dair Milli Strategiya layihəsi hazırlanıb
“AFB Bank” ASC öz əməkdaşları üçün yeni layihəyə start verib
7 baş inək oğurlayan keçmiş məhkum saxlanıldı
İlahiyyat İnstitutu İstanbulda Xocalı soyqırımı ilə bağlı tədbir keçirib (FOTO)
"Unibank" bu dəfə də səyahətsevərlərin yanındadır
Belarusdan Azərbaycana səfər edənlərin sayı 14 faiz artıb
Vəsaitləriniz Sizə nə qədər gəlir gətirir?
Bakı-Qazax yolunda raket tapılıb (FOTO)
Ombudsman Aparatının əməkdaşları Memorial Soyqırımı Muzeyində olub
Amerikalı ekspert: Ermənistan hökumətinin üzvlərinə qarşı iqtisadi və siyasi sanksiyalar tətbiq edilməlidir
Şuşa sakini dünya ictimaiyyətini Ermənistana təzyiq göstərməyə çağırıb (VİDEO)
Sumqayıtdakı bərpa mərkəzində əsaslı təmir və yenidənqurma işləri başa çatmaq üzrədir
Gəncədə yol qəzası: 1 nəfər ölüb, 3 nəfər xəsarət alıb
PAŞA Private Banking maliyyə aktivlərinin səmərəli şəkildə idarə olunmasını təmin edir
Ali və orta ixtisas təhsili üzrə qəbul imtahanlarının və sənəd qəbullarının tarixləri açıqlanıb
İranda koronavirus aşkarlanıb
Bakıda çay evində 24 yaşlı oğlan ürəyindən bıçaqlandı
Azərbaycanda uzunömürlülərin sayı açıqlanıb
Şəmkirdə xeyli sayda silah-sursat tapıldı
Azərbaycan əhalisinin ötən ay əldə etdiyi gəlir açıqlandı
Sobhani: Azərbaycanla sülh Ermənistanın iqtisadi sabitliyə nail olması üçün əsas şərtlərdən biridir
Dağlıq Qarabağ münaqişəsi ilə bağlı panel müzakirələr Misir mətbuatında geniş şəkildə işıqlandırılıb
Ərdoğan: İdlibdə hərbi əməliyyatlar hər an başlana bilər
Xocalı soyqırımının ildönümü ilə əlaqədar Azərbaycan Ordusunda silsilə tədbirlər keçiriləcək
Bakıda 40-a yaxın sərnişinə qarşı cibgirlik edən şəxs saxlanıldı
Azərbaycanda bərpa olunan enerji mənbələrindən istifadənin inkişafı üzrə təlim - seminar keçirilib (FOTO)
Metyu Brayza: ATƏT Minsk qrupu Dağlıq Qarabağ münaqişəsində yalnız iki tərəfi tanıyıb
Sabah yağış yağacaq
Bakıda narkotik vasitələrin satışı ilə məşğul olan dəstə saxlanılıb (FOTO)
Bərdədə “Mercedes-Vito” “KamAZ”la toqquşub - Ölən var
Evlərdən və “play station” salonlarından oğurluqlar edən xalaoğlanları saxlanıldı (FOTO)
Prezident İlham Əliyev müasir dialoq siyasətini təmsil edirdi, Paşinyan isə sivil dialoqa hazır deyildi - Azər Xudiyev
Təhsildən Peşəyə devizi altında fəaliyyət göstərən Barattson öz missiyasını davam etdirir... (FOTO)
Azərbaycan bərpa olunan enerji mənbələri hesabına elektrik enerjisi istehsalını artırmaq niyyətindədir
Azərbaycanda qızıl və gümüş bahalaşır
Bakıda oğurluq: Özünü mağaza sahibinin dostu kimi qələmə verib kassanı soydu (VİDEO)
Seçkilərdən narazılar yeni "oyun"a başladılar - "Politşou" təqdim edir (Videolayihə)
Mobil telefonları gizlədərək ölkəyə keçirməyə cəhd etdi
Azərbaycanda apteklər yeni ödəniş sisteminə cəlb ediləcək
Avro-2020-nin oyunları KOB-lar üçün perspektiv imkanlar yaradacaq (FOTO)
Mərkəzi Gömrük Hospitalı "Koronavirusdan necə qorunmaq olar?" başlıqlı videoçarx hazırlayıb
Tibb müəssisələrində ödənişlərin aparılması üçün bank kartı buraxılıb
KOBİA və AFFA arasında əməkdaşlıq memorandumu imzalanıb
Bakı Ali Neft Məktəbinin tələbələri Malayziyada qlobal innovasiya yarışmasının qalibi oldu (FOTO)
Nazir müavini: Ərəb şirkətləri Azərbaycana 400 milyon dollara yaxın investisiya qoyur
Məktəblilər arasında ingilis dili olimpiadası keçiriləcək - qalib Böyük Britaniyaya yollanacaq
AFFA sahibkarları Avro 2020-nin keçirilməsində fəal iştirak etməyə çağırır
“Məhəbbət əfsanəsi”nin məşqləri başladı (FOTO/VİDEO)
Göygöldə 24 yaşlı oğlan naməlum şəraitdə ağır xəsarət aldı
Yol qəzalarında 2 nəfər ölüb, 6 nəfər xəsarət alıb
Elxan Məmmədov: Avro 2020 Bakıya Avropa Liqasının finalından üç dəfə çox turist cəlb edəcək
Bütün xəbərlər