İranda dini azlıqların vəziyyəti qənaətbəxş deyil – BMT nümayəndəsi (MÜSAHİBƏ)

İranda dini azlıqların vəziyyəti qənaətbəxş deyil – BMT nümayəndəsi (MÜSAHİBƏ)

Azərbaycan, Bakı, 27 iyun / Trend , müxbir T.Konyayeva /

 

Trend -un Fars redaksiyasının Bakıda səfərdə olan Ümumdünya Bəhalilər İcmasının BMT-də nümayəndəsi Diana Əlayi (Diana Ala'i) ilə eksklüziv müsahibəsi

- Amnesty International və BMT İnsan Haqları Şurasının son məruzələrində İrandakı bəhailərin vəziyyəti ilə bağlı narahatlıq qeyd olunub. Siz İran bəhailərinin vəziyyətini necə dəyərləndirirsiniz?

- BMT-də insan haqları ilə bağlı xüsisi məruzəçilər var. Hansısa bir ölkədə azlıqlara təzyiqlər müşahidə edikdə BMT-nin xüsusi məruzəçilər bu faktları araşdırır. Məsələn, hazırda İranda bəhailərin yeddi rəhbəri bir ildir ki, həbsdədir. Bu hadisə ilə bağlı BMT-nin azlıqlar üzrə, həmçinin qanunsuz həbslər üzrə məruzəçiləri BMT İnsan Haqları Şurasına (İHŞ) məruzə ediblər. İranda bəhailərə olan təzyiqlər həqiqətən də narahatlıq yaradır. BMT İHŞ rəsmi Tehrandan bu barədə izahat tələb edib. Lakin İran hakimiyyəti bəhailərə olan təzyiqləri təkzib edir.

- Bəhailərə hansı formada təzyiqlər olunur?

- Məsələn, həmin yeddi bəhai rəhbərlərinin həbsindən əlavə, bəhai tələbələrin universitetdən qovulması, onların evlərinin polis tərəfindən yoxlanması, bəhai qəbristanlarının dağıdılması və s. Bəzən təzyiqlər qarşıdurmalara səbəb olduqda, biz təcili yardım üçün BMT İHŞ-nin baş komissarı xanım Navanatay Pileyə müraciət edirik.

- Müraciətlər nə ilə nəticələnir?

- Xanım Piley İran rəsmilərinə məktub göndərir və öz narahatlığını bildirir. Hər il BMT Baş Assembleyasında insan haqları ilə bağlı qətnamə müzakirə edilir və İrandakı bəhailərlə bağlı qətnamədə BMT-nin rəsmi Tehrandan tələbləri qeyd olunur.

- Lakin İran rəsmiləri bildirirlər ki, həbsdə olan bəhailər milli təhlükəsizliyi pozmaqda və İsrailə casusluqda ittiham olunublar.

- Biz bu ittihamları qəbul etmirik. Birincisi ona görə ki, bəhai dinində siyasətə qarışmağa qadağa qoyulub. Bəhailərin peyğəmbəri Fələstinə sürgün olunanda, nə İsrail, nə də Sionizm deyilən bir anlayış yox idi. Doğrudur, hazırda İsrailin Əka (Aka) şəhərində Bəhaullahın məqbərəsi var və bəhai dininin mərkəzi İsraildir. Lakin bunun İran-İsrail hakimiyyəti arasında olan münasibətlərə dəxli yoxdur.

- İranda prezident seçkiləri ərəfəsində islahatçı namizədlər dini azlıqlarla bağlı azadlıqların veriləcəyini bildirmişdilər. İranda bəhailiyin rəsmi surətdə tanınmamasını nəzərə alsaq, siz 300 min bəhainin İranda gələcəyini necə proqnozlaşdırırsınız?

­- Kərrubi və Ayətulla Hüseyn Əli Müntəziri bildirib ki, bəhailər vətəndaş hüququna malikdirlər. Prezident seçkiləri kampaniyalarında İran xalqı da bəhailəri müxtəlif şüarlarla dəstəklədi. Onlar "Bəhailərin yaşayış haqqı var" şüarı ilə bəhai vətəndaşlarını müdafiə etdilər. Bu onu göstərir ki, İranda ən böyük dini azlıq olan bəhai icmasına iranlılar mənfi baxmırlar. Xalq onları müxtəlif təzyiqlərə qarşı müdafiə edib. Xalq görüb ki, bəhailər İslama böyük hörmətlə yanaşırlar.

- Lakin İranda bəhai dini 1844-cü ildə yaranandan indiyədək rəsmi surətdə tanınmayıb.

- Bu problem yalnız İranda mövcud deyil. Misirdə də bu problem var idi. Misirdə bəhailərin şəxsiyyətlərini bildirən sənədlərində bəhai olduqlarının qeyd olunmasına qadağa qoyulmuşdu. Sonra məhkəmə bəhai dininin rəsmiləşdirilməsi ilə bağlı qərar qəbul etdi. Hakimiyyət bunu rədd etsə də, insan haqları müdafiəçilərinin səyləri ilə bəhailik xristian, yəhudi və İslam dini ilə yanaşı, rəsmi dinlərin siyahısına salındı.

- Siz ölkə (İran) xaricindəsiniz və bəhailər haqqında fikirlərinizi bildirirsiniz. Lakin İran rəsmiləri hesab edirlər ki, insan haqları ilə bağlı vəziyyəti yalnız İranın daxilində müşahidə edib dəyərləndirmək mümkündür.

- Bir neçə il bundan əvvəl İranda BMT İHŞ-nin nümayəndəsi fəaliyyət göstərirdi. Çox təəssüf ki, hazırda qətnamələrdə BMT İHŞ-nin hansısa bir ölkədə xüsusi nümayəndəsinin olmasının vacibliyi qeyd olunmur. İranda insan haqları ilə bağlı fəaliyyət göstərən məruzəçilər İrandan çıxarılıb. Təəssüf ki, hazırda nə Amnesty İnternational, nə də BMT İHŞ-nin İranda nümayəndəsi yoxdur.

- Hazırda həbsdə olan yeddi bəhai rəhbərinin vəziyyəti necədir?

- Həbsdə olan bəhailərin məhkəməsi 11 iyulda keçiriləcək. İranda seçkidən sonrakı iğtişaşlarla bağlı yeni bir problem yaranıb ki, bu da onların vəkilləri xanım Şirin İbadinin hazırda xaricdə olması və digər vəkil Sultaninin isə iğtişaşlarda həbs olunmasıdır. Ən qorxulusu budur ki, bəhailərə edam hökmünün verilməsi istisna olunmur. Çünki onlara qarşı çox ağır ittihamlar yürüdülüb. Onlar İsrailə casusluq, milli təhlükəsizliyi pozmaq, müqəddəslərə hörmətsizlik və ölkədə xaos yaratmaqda ittiham olunublar.

Məqalə müəllifi ilə əlaqə ünvanı: [email protected]

Rusiya Azərbaycanın daha 30 müəssisəsindən pomidor idxalına icazə verəcək
Rusiya Azərbaycanın daha 30 müəssisəsindən pomidor idxalına icazə verəcək
"Twitter"in işində problemlər yaranıb
"Twitter"in işində problemlər yaranıb
Azərbaycan neftinin qiyməti qalxıb
Azərbaycan neftinin qiyməti qalxıb
Loading Bars
Xəbər lenti
Qəzza və İsraildə zolağa daxil olması barədə məlumatlar təkzib edilib
Həmas hərəkatı İsrailin Aşkelon və Aşdod istiqamətində 150 ​​raket atıb
BMT Təhlükəsizlik Şurası İsrail və Qəzza zolağındakı vəziyyəti müzakirə edəcək
İsrail ordusunun hava və quru qoşunları Qəzza zolağına hücuma başlayıb
"Borussiya" beşinci dəfə Almaniya kubokunun qalibi oldu
Türkiyədə koronavirusdan sağalanların sayı 4,85 milyonu ötüb
Daşkəsəndə “Təmiz hava” aylığı ilə əlaqədar tədbirlər davam etdirilir (FOTO)
Livandan İsrailin şimal sahillərindəki Aralıq dənizi ərazisinə üç raket atıldı
ABŞ Ermənistan-Azərbaycan sərhədindəki gərginliyin azaldılmasına çağırır
Rusiya Azərbaycanın daha 30 müəssisəsindən pomidor idxalına icazə verəcək
Xarici İşlər Nazirliyi Ermənistan və Azerbaycan sərhədində baş verən gərginliklə bağlı açıqlama verib
İsrail Müdafiə Ordusu 9000 ehtiyatda olan əsgərinin çağırışını elan edib
Azərbaycanın xarici işlər nazirinin ATƏT-in fəaliyyətdə olan sədri ilə telefon danışığı olub
Samuxda 3 otaqlı ev yanıb
"Alyans" İctimai Birliyinin təşkilatçılığı ilə Ümummilli Lider Heydər Əliyevin 98-ci doğum günü ilə əlaqədar tədbir keçirilib (FOTO)
Bu gün Azərbaycanda 21 mindən çox vətəndaş COVID-19 əleyhinə peyvənd olunub
Azərbaycanda 509 nəfər koronavirusa yoluxub, 1427 nəfər sağalıb, 16 nəfər vəfat edib
Ceyhun Bayramov və Sergey Lavrov arasında telefon danışığı olub
Prezident İlham Əliyev Azərbaycanın ən yeni tarixinin şanlı səhifəsini yazdı: “Xarıbülbül” festivalı hər il keçiriləcək!
"Air France" şirkəti Tel-Əvivə uçuşlarını dayandırıb
İsrail Hava Qüvvələri Qəzza zolağından buraxılan dronu vurduğunu açıqladı
"Twitter"in işində problemlər yaranıb
Heydər Əliyevin Qarabağla bağlı arzularının əks olunduğu video-çarx Prezident İlham Əliyevi kövrəltdi (VİDEO)
Prezident İlham Əliyev Cıdır düzündə bir daha "Qarabağ Azərbaycandır" dedi (VİDEO)
İstefada olan general-polkovnik Tofiq Ağahüseynov dəfn edilib (FOTO)
Mingəçevirdə qanlı dava: 3 nəfər saxlanılıb
Şəhid ailələri və müharibə əlillərinə daha 50 mənzil təqdim olundu (FOTO)
Azərbaycan neftinin qiyməti qalxıb
Daha 3 şəhidin yeni doğulan övladına hesab açılacaq (FOTO)
Şuşada “Xarıbülbül” festivalını yenidən keçirmək arzumuz gerçək oldu - Xalq artisti
Birinci vitse-prezident Mehriban Əliyeva rəsmi "İnstagram" hesabında “Xarıbülbül” musiqi festivalının qala-konsertindən görüntü paylaşıb (VİDEO)
Cinayət törətməkdə şübhəli bilinən 43 nəfər saxlanılıb
Saatlıda gecə saatlarında fəaliyyət göstərən çayxana aşkarlanıb
İranda ötən sutka 297 nəfər koronavirusdan ölüb
IATA və AZAL arasında IATA Travel Pass mobil əlavəsinin Azərbaycanda tətbiq edilməsinin mümkünlüyü müzakirə edilib
Kasım-Jomart Tokayev Prezident İlham Əliyevə telefonla zəng edib
Prezident İlham Əliyev və birinci xanım Mehriban Əliyeva Şuşada “Xarıbülbül” musiqi festivalının qala-konsertində iştirak ediblər (FOTO/VİDEO) (YENİLƏNİB)
Müdafiə Nazirliyi istefada olan general-polkovnikin vəfatı ilə əlaqədar başsağlığı verib
Prezident İlham Əliyev Şuşada Yuxarı Gövhərağa məscidində olub (YENİLƏNİB) (FOTO/VİDEO)
Şuşada keçirilən "Xarıbülbül" festivalı böyük tarixi qələbənin təntənəsidir - Şuşalı deputat
AXC-Müsavat cütlüyünün Naxçıvanla bağlı mənfur niyyətinin qarşısını məhz Heydər Əliyev aldı - Deputat
Mətbuat prospektində avtomobillərin hərəkətində sıxlıq var - SƏBƏB (FOTO)
Sabah hava necə olacaq?
Türkmənbaşı limanına ilk dəfə yan alan "Azərbaycan" gəmi-bərəsi milli adət-ənənələrə uyğun qarşılanıb (FOTO)
Neftçala sakini narkotiklə saxlanılıb
Şuşada tikiləcək məscid Vətənimizin bir tacı olacaq - QMİ sədri
Şəkidə avtoxuliqan saxlanılıb (FOTO/VİDEO)
İsraildə aktiv koronavirus xəstələrinin sayı 825-ə düşüb
Son illərdə Naxçıvanın iqtisadi, siyasi və hərbi potensialının dinamik şəkildə artması danılmaz faktdır - Kamaləddin Qafarov
Ermənilər təkcə xalqımıza deyil, dini abidələrimizə qarşı da vandallıq törədiblər - Allahşükür Paşazadə
Qazaxıstanda koronavirusa yoluxanların sayı 350 min nəfəri ötüb
Azərbaycan xalqı birlik sayəsində qələbə qazandı - QMİ sədri
İlk dəfədir ki, Ramazan bayramını qalib ölkə kimi qeyd edirik - Allahşükür Paşazadə
İşğaldan azad olunmuş ərazilərə keçməyə cəhd göstərən 5 nəfər saxlanılıb
Şuşada "Xarı Bülbül" festivalında iştirak etdiyimizə görə çox xoşbəxtik - Xalq artisti
Təzəpir məscidində bayram namazı qılınıb (FOTO)
Pomidor güvəsi (Tuta absoluta) və onunla mübarizə üsulları
“Şaka” ləqəbli narkotacir saxlanılıb
Venesuelada ilin əvvəlindən inflyasiya 240 faizi ötüb
Braziliyada koronavirusdan daha 2 494 nəfər ölüb
Şuşada bayram namazı qılınıb (VİDEO)
“Azpetrol” Ramazan bayramı münasibətilə müsəlmanları təbrik edir
Bakıda intihara cəhdin qarşısı alınıb
Argentinada koronavirusa yoluxanların sayı 3,2 milyonu ötüb
Birinci vitse-prezident Mehriban Əliyeva Şuşadan bütün müsəlmanları Ramazan bayramı münasibətilə təbrik edib (FOTO)
İsrail Türkiyə telekanalının Qəzza zolağında yerləşən binasına zərbə endirib
Azərbaycanda Ramazan bayramı qeyd olunur
Ağstafa polisi şəhid ailələrinə bayram sovqatları paylayıb (FOTO)
BMT-nin baş katibi Fələstin-İsrail münaqişəsinin deeskalasiyasına nail olmağa çağırıb
Bayden ABŞ-ın kiber təhlükəsizliyinin təmin edilməsi lə bağlı qərar imzalayıb
BMT Təhlükəsizlik Şurasının Fələstin və İsrail üzrə iclası mayın 14-ü keçirilə bilər
Qəzza zolağından İsrail ərazisinə 1,5 mindən artıq raket atılıb
Bitkoinin qiyməti 15 faizdən çox ucuzlaşıb
ÜST-nin Baş direktoru koronavirusa qarşı peyvənd olunub
Böyük Britaniyada daha 2 284 nəfər koronavirusa yoluxub
Polislər Mingəçevir və Zaqatalada şəhid ailələrini, qaziləri və aztəminatlı soydaşlarımızı ziyarət ediblər (FOTO)
İsrailin zərbələri nəticəsində Qəzza zolağında ölənlərin sayı 65-ə çatıb
Şəmkirdə dayanma-durma qaydalarını pozanlar məsuliyyətə cəlb olunub (FOTO)
Sloveniyada koronavirusun "Hindistan" ştammına ilk yoluxma halı qeydə alınıb
Bakıda birmərtəbəli evdə yanğın olub
Azərbaycan Prezidenti Ramazan bayramı münasibətilə paylaşım edib (FOTO)
Dünyada ötən sutka koronavirusa 643 mindən çox yoluxma qeydə alınıb - ÜST
İranın XİN rəhbəri Tehranın Hələbdə Baş Konsulluq açmaq qərarını açıqlayıb
Birinci vitse-prezident Mehriban Əliyeva Şuşadakı atəşfəşanlıqdan görüntülər paylaşıb (VİDEO)
Türkiyədə koronavirusdan sağalanların sayı 4,8 milyonu ötüb
Prezident İlham Əliyev Şuşada 1 saylı ümumtəhsil məktəbinin təməlini qoyub (VİDEO)
Prezident İlham Əliyev Şuşa Rəsm Qalereyasında görülən işlərlə tanış olub (VİDEO)
Prezident İlham Əliyev və birinci xanım Mehriban Əliyeva Şuşada xüsusi nümayəndəliyin inzibati binası ilə tanış olublar (FOTO/VİDEO)
Prezident İlham Əliyev və birinci xanım Mehriban Əliyeva Şuşa Yaradıcılıq Mərkəzinin yerləşəcəyi bina ilə tanış olublar (VİDEO)
Prezident İlham Əliyev Şuşada xan qızı Natəvanın sarayının qarşısındakı əraziyə baxış keçirib (VİDEO)
Prezident İlham Əliyev “Xarı Bülbül” otelinin nəzdindəki korpusda və kotteclərdə yaradılan şəraitlə tanış olub (VİDEO)
Prezident İlham Əliyev və birinci xanım Mehriban Əliyeva Şuşada “Xarı Bülbül” otelinin yenidənqurmadan sonra açılışında iştirak ediblər (FOTO/VİDEO)
Prezident İlham Əliyev: Bir il bundan əvvəl Şuşada başqa musiqi səslənirdi, başqa hərəkətlər edilirdi
Prezident İlham Əliyev Şuşada jurnalistlərlə görüşüb (VİDEO)
Ombudsman minalanmış ərazilərlə bağlı BMT-nin İnsan Hüquqları üzrə Ali Komissarına məktubla müraciət edib
Gürcüstanda koronavirusa daha 1 409 nəfər yoluxub
Bakıda daha bir piyada səkisinin zəbt olunması halı qeydə alınıb - BNA (FOTO)
"Xarıbülbül" festivalını yenidən izləmək böyük xoşbəxtlikdir - 1990-cı ildə festivalın bədii rəhbəri olmuş Əli Usubov
İsrail hərbçisi Qəzza zolağından raket atəşi nəticəsində ölüb
Gədəbəydə iki mülki şəxs minaya düşüb
Bütün xəbərlər