Bakı.Trend:
Türkiyənin müdafiə və aerokosmik sənaye sahələrində bağladığı müqavilələrin ümumi dəyəri 2026-cı ildə 15 milyard dollar təşkil edib, ilin sonunadək isə bu göstəricinin 20 milyard dollara çatacağı gözlənilir.
Bu barədə Türkiyənin Müdafiə Sənayesi İdarəsinin məlumatında bildirilib.
Proqnoza görə, müqavilələrin ümumi dəyəri ilin sonunadək Türkiyənin ümumi əmtəə ixracının 7,3 faizinə bərabər olacaq.
Türkiyənin əsas müdafiə sənayesi şirkətləri
2026-cı ilə olan məlumata görə, Türkiyədə silahların hazırlanması, istehsalı və ixracı ilə məşğul olan 3,5 mindən çox şirkət fəaliyyət göstərir. Ölkənin hərbi-sənaye kompleksinin özünütəminetmə səviyyəsi 82 faizə çatır. Son 24 ildə sektorun illik gəliri isə 20 dəfə artaraq 1 milyard dollardan 20 milyard dollara yüksəlib.
Türkiyənin müdafiə sənayesinin aparıcı şirkətləri arasında "Aselsan", "Turkish Aerospace Industries" (TAI), "Arca Defence", "Roketsan" və MKE yer alır.
"Aselsan" dünyanın 100 aparıcı silah istehsalçısı arasında 40-cı yerdə qərarlaşıb. Şirkət rabitə avadanlıqları, radiolokasiya sistemləri, sensorlar, müşahidə və aşkarlama vasitələri, raket sistemləri və onların komponentlərini, eləcə də lazer sistemlərini istehsal edir.
"Turkish Aerospace Industries" (TAI) dünya müdafiə sənayesi şirkətlərinin reytinqində 48-ci yerdədir. Şirkət təyyarələr, helikopterlər, pilotsuz sistemlər, peyk sistemləri və aerokosmik aparatların istehsalı üzrə ixtisaslaşıb.
"Arca Defence" dünyanın 100 əsas müdafiə sənayesi şirkəti arasında 53-cü yerdədir və döyüş sursatları, eləcə də partlayıcı maddələr istehsal edir.
"Roketsan" müvafiq reytinqdə 64-cü yerdə qərarlaşıb. Şirkət raketlər, mərmilər, qumbaraatanlar, raket qurğuları, hava hücumundan müdafiə sistemləri və kosmik peyklərin buraxılması üçün sistemlər istehsal edir.
MKE isə dünyanın 100 aparıcı müdafiə sənayesi şirkəti siyahısında 81-ci yerdədir. Şirkətin əsas fəaliyyət istiqamətləri atıcı silahlar, artilleriya sistemləri və döyüş sursatlarının istehsalıdır.
Bundan başqa, Türkiyədə PUA istehsalı üzrə ixtisaslaşan STM və "Baykar", döyüş maşınları istehsal edən "Asfat", "Otokar" və "Nurol Holding", aviasiya sistemləri sahəsində fəaliyyət göstərən "Alp Aviation" və SSTEK də müdafiə sənayesinin tanınmış iştirakçılarıdır.
Türkiyə hansı silahları ixrac edir?
Türkiyə hazırda dünyada silah ixracına görə 11-ci yerdədir. Ölkənin müdafiə sistemlərinin qlobal bazardakı payı 1,8 faiz təşkil edir.
Türkiyə istehsalı olan hərbi təyinatlı məhsullara beynəlxalq bazarda əsasən pilotsuz uçuş aparatları (PUA), zirehli texnika və avtomobillər, korvetlər və patrul katerləri, raketlər və döyüş sursatları, radioelektron mübarizə vasitələri, radiolokasiya sistemləri, eləcə də tapançalar, tüfənglər və avtomatlar kimi atıcı silahlar daxildir.
Türkiyə silahlarını hansı ölkələr alır?
Türkiyənin hərbi-sənaye kompleksi tərəfindən istehsal olunan məhsullar dünyanın 180-dən çox ölkəsinə ixrac edilir. Əsas alıcılar Yaxın Şərq, Cənub-Şərqi Asiya, Afrika və Avropa regionlarında cəmləşib.
Yaxın Şərqdə Türkiyə silahlarının əsas idxalçıları Səudiyyə Ərəbistanı, Qətər, Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri (BƏƏ), Küveyt və İraqdır. Cənub-Şərqi Asiyada İndoneziya, Malayziya və Pakistan Türkiyə istehsalı olan müdafiə sənayesi məhsullarını alan əsas ölkələr sırasındadır.
Afrikada Mərakeş, Əlcəzair, Efiopiya, Niger, Mali, Somali və Misir Türkiyə istehsalı olan müdafiə sistemlərini idxal edir. Avropada isə Polşa, Rumıniya, Albaniya, Latviya, Böyük Britaniya və İtaliya Türkiyə silahları ilə maraqlanan ölkələr sırasındadır.
Cənubi Qafqazda Azərbaycanın və Gürcüstanın Türkiyə istehsalı olan silahlara tələbatı var. Azərbaycan əsasən pilotsuz uçuş aparatları və raket sistemləri, Gürcüstan isə döyüş maşınları alır.
Türkiyədən atıcı silahların əsas idxalçıları arasında ABŞ və Cənubi Amerika ölkələri də yer alır.
Türkiyənin ən iri silah müqavilələri
Türkiyənin müdafiə sənayesi sahəsində son illərdə imzaladığı iri müqavilələr arasında döyüş təyyarələri, pilotsuz uçuş aparatları və hərbi gəmilərin tədarükü ilə bağlı sazişlər xüsusi yer tutur.
2025-ci ildə İndoneziya ilə beşinci nəsil KAAN qırıcı təyyarələrinin tədarükünə dair 10 milyard dollar dəyərində müqavilə imzalanıb. "Turkish Aerospace Industries" (TAI) şirkəti tərəfindən istehsal edilən 48 təyyarənin tədarükünün 2034-cü ilədək davam edəcəyi bildirilir.
2026-cı ilin əvvəlində isə Baykar şirkəti Səudiyyə Ərəbistanına 60 ədəd "Bayraktar Akıncı" pilotsuz uçuş aparatı tədarük etmək öhdəliyi götürüb. Bu müqavilə Türkiyənin PUA ixracı sahəsindəki iri sazişlərindən biri kimi qeyd olunur.
Türkiyənin hərbi-dəniz sənayesi sektorunda ən iri müqavilələrdən biri 2018-ci ildə Pakistanla imzalanıb. Sazişə əsasən, STM şirkəti Pakistan üçün dörd ədəd "Milgem" korveti istehsal etməli və tədarük etməlidir.
