Bakı. Trend:
Amerikanın strateji düşüncəsində əsas diqqət razılaşmalara və təşviqlərə yönəlir. Münaqişələr isə icra edilə bilən çərçivələrin yaradılması ilə idarə olunur, bu çərçivələrdə hər bir tərəf sabitlikdən eskalasiyadan daha çox qazanc əldə etməlidir.
Trend xəbər verir ki, bu fikirləri bu gün Avstriya Respublikasının sabiq Federal Kansleri Alfred Husenbauer XIII Qlobal Bakı Forumu çərçivəsində "Qlobal Təhlükəsizlik və Güc Balansı: Beynəlxalq Hüquqa Hörmət – Yeni Məsələlər, Yeni Çağırışlar" adlı paneldə çıxışında bildirib.
Husenbauerin fikrincə, Avropa düşüncəsində əsas vurğu hüquqa, suverenliyə və bütövlüyə edilir:
"Sülh legitimliyə və sərhədlərin toxunulmazlığı prinsipinə əsaslanmalıdır. Çünki bu prinsiplər hər dəfə pozulduqda qeyri-sabitlik meydana çıxır. Buna görə də Avropa üçün davamlı razılaşma yalnız hərbi əməliyyatların dayandırılması ilə məhdudlaşmır. Bu, həm də beynəlxalq hüquqa və dövlətlərin öz müqəddəratını təyin etmə hüququna hörmət edən bir həll tələb edir. Bunun əksinə olaraq, Rusiya düşüncəsi fərqli yanaşmadan çıxış edir. Orada mədəni elementlər, prestij, tanınma və strateji bufer zonaları ön plandadır. Təhlükəsizlik isə hüquqi çərçivələrdən daha çox, digər güclərin Rusiyanın statusunu və təsirini nə dərəcədə qəbul etməsi ilə müəyyən edilir".
Husenbauer qeyd edib ki, Çin əsasən Rusiya və Avropa yanaşmalarının qarışığıdır, lakin Amerika modelindən daha az təsirlənib. Çin yanaşması, demək olar ki, Rusiya və Avropa modellərinin birləşməsi kimi görünür: "Bu üç konsepsiyanı müqayisə etdikdə, əsas gərginliklərin mənbəyi aydın olur. Çünki Amerika modeli hesab edir ki, milli maraqlara verilən təşviqlər dövlətlərin davranışını formalaşdıra bilər. Avropa modeli isə sabitliyin hüquqi normalardan və suveren bərabərlikdən yarandığını qəbul edir. Rusiya modeli isə təhlükəsizliyin gücdən, tanınmadan və ətraf məkan üzərində nəzarətdən qaynaqlandığını düşünür".
Siyasətçi vurğulayıb ki, Ukrayna ilə bağlı aparılan müzakirələrdə də məhz bu vəziyyət müşahidə olunur. Görünür ki, ABŞ və Rusiya razılaşmaya Avropa ilə Rusiyanın yaxınlaşmasından daha çox yaxındır. Bu, əsasən təhlükəsizlik anlayışına dair fərqli düşüncə çərçivələrindən qaynaqlanır: "Əlbəttə, təhlükəsizlik anlayışlarındakı fərqlərlə yanaşı, hazırda başqa bir vəziyyət də mövcuddur. Mən mövcud hökumətləri mühakimə etməyə çalışmıram. Lakin ABŞ-ın milli təhlükəsizlik strategiyasına və Prezident Vladimir Putinin bəyanatlarına baxdıqda belə bir təəssürat yaranır ki, hər ikisinin ortaq rəqibi Avropa İttifaqıdır. Çünki Avropa İttifaqı, liberal demokratiyanın son mayakı kimi görünür".
Onun fikrincə, liberal demokratiyanın əsas dayağı hazırda Avropa İttifaqıdır.