Fariz Yadigarov: Dövlət səviyyəsində özünüməşğulluq proqramının icrası dünyada ilk dəfə məhz Azərbaycanda baş tutub

Fariz Yadigarov: Dövlət səviyyəsində özünüməşğulluq proqramının icrası dünyada ilk dəfə məhz Azərbaycanda baş tutub

Bakı. Samir Əli - Trend:

Dövlət səviyyəsində özünüməşğulluq proqramının icrası dünyada ilk dəfə məhz Azərbaycanda baş tutub.

Bunu Trend-ə açıqlamasında "EKVİTA consulting"in əməkdaşı, iqtisadçı Fariz Yadigarov deyib.

Onun sözlərinə görə, Azərbaycan dövləti pandemiya dövründə ölkədə lazımi qabaqlayıcı tədbirlər görüb. Qabaqlayıcı tədbirlər bu sahədə yaranacaq bəzi problemlərin qarşısını alıb:

"Aprelin 17-də Prezident İlham Əliyev Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi və İqtisadiyyat nazirlərinin iştirakı ilə videobağlantı formatında iclas keçirdi. Budəfəki görüşün də əsas mövzusu təbii ki, hal-hazırda qlobal miqyas almış pandemiya problemi, onun yaratdığı əsas çətinliklər və bu çətinliklərin aradan qaldırılması üzrə dövlətin apardığı ardıcıl tədbirlərin təhlili, habelə perspektivdə nəzərdə tutulan tədbirlərin müzakirəsi oldu. Dünya neft bazarında baş verən proseslər, məlum pandemiya səbəbindən ilin əvvəlindən iqtisadi aktivliyin azalan dinamika ilə dəyişməsi hökumət tərəfindən mövcud şəraitdə daha adekvat və çevik iqtisadi və sosial siyasət yürüdülməsini zəruri edir".

İqtisadçı vurğulayıb ki, iqtisadiyyatının əsasını neft ixracı təşkil edən bir ölkə kimi Azərbaycan daha böyük və çətin sınaqlar qarşısındadır:

"İndi dövlət qarşısında duran əsas məsələ bir tərəfdən neftin qiymətindəki eniş və nəticə etibarilə azalan gəlirlər fonunda ən yumşaq formada desək, dövlət xərclərinin optimallaşdırılması, digər tərəfdən isə iqtisadi aktivliyin daha da azalması, həmçinin tətbiq edilmiş xüsusi karantin rejimi nəticəsində fəaliyyəti məhdudlaşdırılmış və ya qadağan edilmiş sahələrdə çalışan şəxslərin, habelə işsiz əhalinin sosial təminatında gərginliyin artmasının qarşısının alınmasıdır. Çox sevindirici haldır ki, bu istiqamətdə bir sıra addımlar atılıb. İstər pandemiyadan zərər çəkən fəaliyyət sahələrinə məqsədli maliyyə dəstəyinin göstərilməsi, istərsə də əhalinin aztəminatlı hissəsinin maddi vəziyyətinin qismən də olsa yaxşılaşdırılması üzrə operativ proqramlar qəbul olunub və icrası davam etdirilir".

F.Yadigarov qeyd edib ki, bu proqramların əhatə dairəsinin, maliyyə təminatının kəmiyyət göstəricilərinin təhlilindən yan keçərək onu qeyd etmək lazımdır ki, əsas olan fakt, mövcud vəziyyətdə dövlətin ortaya qoyduğu iradədir və bir tendensiya olaraq müsbət qiymətləndirilməlidir:

"Doğrudur, dövlət tərəfindən istər sahibkarlıq subyektlərinə, istərsə də aztəminatlı şəxslərə maliyyə dəstəyinin göstərilməsi öz-özlüyündə müsbət haldır. Dövlət, cəmiyyət qarşısında məlum şəraitdə öz öhdəsinə düşəni bu və ya digər formada yerinə yetirir. Lakin cəmiyyət – konkret olaraq, müvafiq proqramların əhatə etdiyi subyektlər də öz növbəsində bu tədbirlərin mahiyyətini düzgün anlamalı, özlərindən asılı olan məsələlərin – burada həm hüquqlarının, həm də vəzifələrinin reallaşdırılmasını nəzərdə tuturam - yerinə yetirilməsində səhlənkarlığa yol verməməlidirlər".

Ekspert bildirib ki, iqtisadiyyata dövlət tərəfindən hər hansı formada maliyyə dəstəyinin göstərilməsi müsbət haldır:

"Lakin heç də dayanıqlı mexanizm deyildir. Dünya iqtisadi konyukturunda, o cümlədən ölkədəki mövcud iqtisadi vəziyyət, məntiqi olaraq postpandemiya dövrünün heç də rahat keçməyəcəyindən xəbər verir. Ona görə də hazırkı şəraitdə dövlət xərclərinin həm də məqsədli investisiya xarakterli proqramlara yönəlməsində fayda vardır. Şübhəsiz ki, belə proqramlardan biri də özünüməşğulluq proqramıdır. Ümumiyyətlə, hər şeydən əvvəl qeyd etmək lazımdır ki, Azərbaycanda dövlətin özünüməşğulluq proqramının əsas məqsədləri olaraq mərhələli şəkildə ünvanlı sosial yardım mexanizmindən sosial reabilitasiyaya keçidin təmin edilməsi, o cümlədən aztəminatlı ailələrinin sosial təminatının gücləndirilməsi, dövlətdən asılılığın özünütəminetmə ilə əvəzlənməsi, gəlirlərin dayanıqlığının təmin edilməsi və sahibkarlığının inkişafı kimi hədəflər hesab edilir. Özünüməşğulluq proqramı həmçinin alternativ sosial müdafiə tədbirləri ilə müqayisədə əhəmiyyətli üstünlükləri ilə fərqlənir. Belə ki, proqram eyni vaxta bir neçə makro məqsədlər istiqamətində - ailə büdcəsinin dayanıqlı gəlir mənbələri hesabına formalaşması, mikro və kiçik sahibkarlığın inkişafı, yoxsulluq səviyyəsinin azaldılması və s. paralel nəticələrin əldə edilməsinə imkan yaradır. Göründüyü kimi, sadalanan məqsədlər bu proqramın nə qədər vacib sosial-iqtisadi tədbir olduğunu, icrasına nə qədər ciddi yanaşılmalı olduğunu göstərir. Bu sahədə demək olar ki, ilk vacib addım Prezident İlham Əliyevin 7 aprel 2016-cı il tarixli "Əhalinin özünüməşğulluğunun təmin olunması sahəsində əlavə tədbirlər haqqında" Sərəncamı ilə ilk dəfə olaraq dövlət səviyyəsində özünüməşğulluq proqramının tətbiqinə başlanılması oldu. Bu sərəncamla özünüməşğulluğun inkişaf etdirilməsi məqsədi ilə 6 milyon manat vəsait ayrıldı. Burada xüsusilə vurğulanmalıdır ki, dövlət səviyyəsində özünüməşğulluq proqramının icrası dünyada ilk dəfə məhz Azərbaycanda baş tutub".

İqtisadçı onu da qeyd edib ki, 2016-cı ildən etibarən Azərbaycanda icrasına başlanılan dövlət özünüməşğulluq proqramının beynəlxalq praktika ilə fərqləndirən müəəyən elementlər var:

"Belə ki, dünyada ilk dəfə olaraq özünüməşğulluq proqramı çərçivəsində dövlət vəsaiti hesabına ailəyə birbaşa maliyyə yardımı, eləcə də biznes plana uyğun olaraq istehsal və ya xidmət avadanlıqları ilə təmin edilir. Bundan başqa, Azərbaycanda icra edilən proqram bütövlükdə ölkə ərazisini əhatə edir. Həmin dövrdən etibarən bu sahədə müəyyən müsbət nəticələr də əldə edilmişdir. Ən əsası isə bu istiqamətdə dövlət tərəfindən ayrılan vəsaitin həcmində ildən-ilə artım müşahidə olunur. Ölkə başçısının məlum iclasda da bir daha dövlətin əsas prioritetlərini səsləndirməsi və xüsusilə insanların həyatı və sosial müdafiəsinin önəmini, əmək bazarının inkişafı və hər bir əmək qabiliyyətli vətəndaşın səmərəli məşğulluğuna şərait yaradılmasının vacibliyini vurğulaması analoji layihələrin icrasında dövlətin iradəsini və bu işdə israrlı olduğunu ifadə edir".

F.Yadigarov deyib ki, özünüməşğulluq proqramlarının ölkədə sosial-iqtisadi sabitliyin qoruması və pandemiya təsirlərinin minimallaşdılması istiqamətində rollarına gəlincə, bu proqram mahiyyət etibarilə strateji layihə olduğundan qısa müddətdə hər hansı ciddi nəticələr gözləmək düzgün olmazdı:

"Təbii ki, müəyyən istiqamətlərdə cüzi də olsa müsbət nəticələr ola bilər. Lakin, bir daha qeyd edirəm, bu strateji layihədir və indi icra olunan proqramdan nəzərdə tutulan nəticələrin alınması üçün ən azı bir il gözləmək lazımdır. Bu baxımdan ümid edirəm ki, pandemiya təhlükəsi daha tez müddətdə aradan qalxacaq və qeyd olunan layihələrin nəticələri əldə edilərkən bu barədə danışmağa ehtiyac qalmayacaq. Proqramın ölkədə sosial-iqtisadi sabitliyin qorumasına müsbət təsirinin isə istənilən halda olacağını düşünürəm. Zatən burada məqsəd də elə bundan ibarətdir. Amma bir məsələni diqqətdən qaçırmamalıyıq ki, bu da, effektivlik amilidir. Proqramın efektivliyi öz növbəsində onun düzgün, obyektiv şəkildə icrasından asılıdır. Bu işdə həm icraçı olaraq müvafiq dövlət orqanlarının, həm də proqramın əhatə etdiyi subyektlərin üzərinə böyük məsuliyyət düşür. Məlum olduğu kimi, özünüməşğulluq proqramının icrasını həyata keçirən əsas qurum olaraq Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyi tərəfindən proqramın səmərəli icrasının təmin edilməsi məqsədi ilə Nazirlikdə xüsusi komissiya yaradılıb və proqramda iştirak qaydalarının, maliyyələşdirmə şərtlərinin, monitorinq mexanizmlərinin müəyyənləşdirilməsi üçün "İşaxtaran və işsiz vətəndaşların özünüməşğulluğunun təşkili Tələbləri" təsdiq edilib".

Ekspert onu da qeyd edib ki, ötən illərin təcrübəsi bu şərtlərin yerinə yetirilməsində müəyyən çətinliklərin olduğunu üzə çıxarıb:

"Bu isə qeyd olunan tələblərin kifayət qədər ictimailəşdirilməməsi ilə bağlıdır. Ona görə də hesab edirəm ki, ilk növbədə dövlət proqramının icrası ilə bağlı məlumatlılıq səviyyəsi yüksəldilməli, əvvəlki illərdə proqramın icrası zamanı ortaya çıxan çətinliklər təhlil olunaraq həll mexanizmləri müəyyənləşdirilməli, maarifləndirici materialların hazırlanması və ərazi, fəaliyyət növü və s. meyarlar nəzərə alınmaqla məqsədli təyinatı üzrə təqdim edilməsi təmin olunmalı, proqramın icrasında şəffaflığın, proqrama ictimai inamın artırılmasına nail olunmalıdır. Bunlarla yanaşı, proqram iştirakçılarının maliyyə çıxış imkanları genişləndirilməli, regional və sahəvi fərqlər nəzərə alınmaqla differensial maliyyələşmə tətbiq edilməli, proqram iştirakçıları arasında sağlam rəqabətin dərinləşdirilməsi və yeni qurulan biznes fəaliyyətlərinin müvəffəqiyyət göstəricilərinin artırılması üçün stimullaşdırıcı mexanizmlər müəyyənləşdirilməlidir. Bu kimi amillərin nəzərə alınması təbii ki, proqramın daha səmərəli icrasına kömək etməklə yanaşı, növbəti dövrlər üçün iqtisadi və sosial sahədə müxtəlif istiqamətlər üzrə müsbət makro göstəricilərin əldə olunmasına, o cümlədən fərdi sahibkarlıq, təşəbbüskarlıq meyllərinin artmasına, əhalinin gəlirlərinin kənar qeyri-iqtisadi amillərdən asılılığına son qoyulmasına və s. səbəb olar".

"Intel" fərdi kompüterlər üçün yeni nəsil prosessorları təqdim edib
"Intel" fərdi kompüterlər üçün yeni nəsil prosessorları təqdim edib
Kaspersky identifikasiya, autentifikasiya və avtorizasiya arasındakı fərqi izah edir
Kaspersky identifikasiya, autentifikasiya və avtorizasiya arasındakı fərqi izah edir
Azərbaycanda mobil operatorların gəlirləri açıqlanıb
Azərbaycanda mobil operatorların gəlirləri açıqlanıb
Loading Bars
Xəbər lenti
Rusiya Cənubi Qafqazda kommunikasiyaların açılmasına xidmət edən addımlara sadiq qalmağı düzgün hesab edir - Zaxarova
Bu gün ölkədə 800-ə yaxın yaşayış məntəqəsi qazlaşdırılmayıb - Ruslan Əliyev
Fəal yaşlanma layihəsi çərçivəsində "Qəlbi cavanlar düşərgəsi" təşkil olunub (FOTO)
Kiyevdə karantin rejimi sərtləşdirilir
“SOCAR” Rumıniyada 66-cı yanacaqdoldurma məntəqəsini istifadəyə verib (FOTO)
Heydər Əliyev Fondunun dəstəyi ilə hazırlanan yeni resurs bazası ictimaiyyətə təqdim olunub (FOTO)
Abonentlərə verilən təbii qazın tərkibinə hava necə düşür? - Baş direktor AÇIQLADI
Tibb Universitetinin daha 5 qrupu distant təhsilə keçib
Azərbaycanda COVID-19 əleyhinə peyvənd olunanların sayı açıqlanıb
Azərbaycanda 2 420 nəfər COVID-19-a yoluxub, 29 nəfər vəfat edib
"Nar" qazi müəllimlər haqqında kitabın çapına dəstək olur
Qaradağda şəhid məzarları, abidələri və barelyeflərinin ətrafının abadlaşdırılması aksiyası keçirilib (FOTO)
“Qadın sahibkarlara dəstək sosial missiyamızın vacib hissəsidir", - Evgeniya Qaşikulina, AccessBank (FOTO)
"Azəriqaz" Smart sayğacları niyə mexaniki sayğacla əvəzləyir? - Baş direktor açıqladı
Ağdam ruhlar şəhərinə bənzəyir - Peter Erdeyi
Dövlət komitəsi İraqdan gətirilən azərbaycanlı uşaqlarla bağlı açıqlama yaydı
İki məhkəmə sədri Məhkəmə Hüquq Şurasına üzv seçildi
Üzdə plastik cərrahiyyə üsulları
Hava şəraiti qeyri-sabit olacaq, yağış yağacaq - PROQNOZ
"Barselona" müvəqqəti məşqçi təyin edib
Qəbələdə ətraf mühiti çirkləndirənlər cərimələnib
"Paşa Bank" Azərbaycanın startap ekosistemini dəstəkləyəcək
UNEC-də XVI Beynəlxalq Strateji İdarəetmə beynəlxalq konfrans işə başlayıb (FOTO)
DİN bir qrup qazinin torpaq sahəsi ilə bağlı mübahisəsinə aydınlıq gətirdi
Avtobusun şüşələri adam sıxlığından sınıb? - BNA açıqladı
Fuad Qəhrəmanlının qızına təcavüzdə təqsirləndirilən şəxsin şikayəti rədd edildi
Hərbi Dəniz Qüvvələrində "Ən yaxşı gəmilər divizionu" adı uğrunda müsabiqə keçirilib (VİDEO)
Şəhid adından saxta səhifə açaraq insanlardan pul tələb edən şəxs saxlanıldı (FOTO/VİDEO)
Azərbaycanda koronavirusa qarşı dördüncü doza vaksin vurdurmaq mümkündür - RƏSMİ
Diplomatlarla bağlı qanun layihəsi plenar iclasa tövsiyə olundu
769 şəhid və qazi ailəsinin içməli su təchizatı yaxşılaşdırılıb (FOTO)
Bir il öncə Bərdəyə atılan raketlər erməni terrorunun növbəti nümunəsi idi - Deputat
Həbsdə olan jurnalistin cinayət işi hakim icraatına verildi
Türkiyə və Azərbaycan iki qardaş ölkə kimi hər zaman bir-birinin yanındadır - Tamam Cəfərova
“Tut əlimdən” layihəsi: Agentlik sədri şəhid uşaqları ilə bir gün keçirib (FOTO)
Pedaqoji Universitetin qəhrəmanları (FOTO)
Bu il bal yarmarkasında ən çox cökə balı çatışa çıxarılıb (FOTO)
“AzerGold” QSC-nin şəhid əməkdaşı Rauf Əsgərovun xatirəsi anılıb (FOTO)
AHİK sədri Səttar Möhbalıyev türkiyəli həmkarları ilə görüşüb (FOTO)
Sahibkarlıq obyektlərində monitorinqlər keçirilir
Sabah Bakıda “Zəfər” yarmarkası keçiriləcək
Türkiyədə Azərbaycan əleyhinə kampaniya aparan telekanal cəzalandırılıb
Ermənistandan bəzi müsbət siqnallar alırıq - Hulusi Akar
Bakı Ağır Cinayətlər Məhkəməsinin daha bir hakimi koronavirusa yoluxub
İraqda hərbi bazaya hücum olub
Prokuror Neftçalanın sabiq icra başçısına 11 il cəza istədi
İranda daha 159 nəfər koronavirusdan ölüb
Prezident İlham Əliyev: Azərbaycan-NATO əməkdaşlığı planında Rumıniya çox mühüm rol oynayır
Prezident İlham Əliyev: İkinci Qarabağ müharibəsi dövründə biz Qırğızıstan xalqının dəstəyini hiss edirdik
Prezident İlham Əliyev: Türkiyə Respublikası bu gün beynəlxalq arenada olduqca əhəmiyyətli yerə malikdir
Bu il səkkiz avtomobil yolunun tikintisi başa çatdırılıb
Ermənistan Azərbaycanla sərhədlərin delimitasiyası və demarkasiyasına başlamağa hazırdır
Azərbaycanda payızlıq əkin sahəsinin 81 faizi şumlanıb
Prezident İlham Əliyev Türkiyə Prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğanı təbrik edib
I və III qruplardakı dəyişiklik qəbul prosesinə necə təsir edəcək?
Bu şəxslərə 15 faiz sığorta ödənişi veriləcək
STAR neft emalı zavodu idxalı artırıb
Bu il Nar bayramı keçiriləcək? - AÇIQLAMA
Sabah hava yağışlı keçəcək
I qrupa informatika fənni 2023-cü ildə əlavə ediləcək - DİM sədri
Ermənistan İkinci Qarabağ müharibəsi zamanı silahlanmada Azərbaycandan geri qalıb - Armen Sarkisyan
Rusiyada koronavirusa yoluxma və ölüm sayı rekord həddə çatıb
Bakıda sərnişin avtobusunda koronavirus xəstəsi saxlanıldı
Ermənistan prezidenti bu şərtlə istefa verməyə hazırdır
Bakıda küçədən qumbara tapıldı (FOTO/VİDEO)
Aşağı bal toplayanların seçim imkanı artacaq - Məleykə Abbaszadə
Dövlət Məşğulluq Agentliyində Sahibkar Qadınlar İB-nin nümayəndələri ilə görüş keçirilib (FOTO)
Bakının möhtəşəm Ağ Şəhər bulvarı (FOTOSESSİYA)
Britaniyada avtomobil istehsalı son 40 ildə ən aşağı səviyyəyə düşüb
Qəbələdə avtomobil piyadanı vuraraq öldürüb
Nərmin Quliyevanın qətli ilə bağlı məhkəmədə yenidən ziddiyyətlər yarandı
Türkiyə Ermənistanla münasibətlərin normallaşması məsələsində Azərbaycanla birgə hərəkət edir - Çavuşoğlu
Azərbaycan daha bir beynəlxalq reytinqdə mövqeyini yaxşılaşdırıb
“Bu ürəyin sayəsində…” - Şəhid Elmir Vəliyevin arzusuna və ölümsüzlüyünə qovuşduğu gün (FOTO/VİDEO)
Dövlət rüsumlarının məbləği dəyişdirilir
Ağdamda qazıntı zamanı iki şəxsin sümükləri aşkarlandı - RƏSMİ
Bərdədə erməni terrorunun qurbanları anılıb (FOTO)
Bir ilə 11300 ev və obyekt təmir-bərpa olunub - Erməni terrorundan zərərçəkənlər artıq yeni evlərinə köçüb (Trend TV ) (FOTO)
Nəsimi rayonunda ağacın dibi betondan təmizlənib
Dövlət Dəniz və Liman Agentliyinə sədr təyin olunub
Mingəçevirdə iki müəllim koronavirusdan vəfat edib, direktor karantinə alınıb
Prezident İlham Əliyev Rumıniyanın Azərbaycanda yeni təyin olunmuş səfirinin etimadnaməsini qəbul edib (FOTO/VİDEO) (YENİLƏNİB)
Prezident İlham Əliyev Qırğız Respublikasının Azərbaycanda yeni təyin olunmuş səfirinin etimadnaməsini qəbul edib (FOTO/VİDEO) (YENİLƏNİB)
Azərbaycanda kapital bazarına investisiyalar artıb
İlbiz terapiyası - üz və bədəndə möcüzə yarada bilir
Gözümün qarşısında beş nəfər həlak oldu - Bərdə terrorunun şahidi
Bu il sürücülər avtomobil yollarına yarım milyon manatdan artıq ziyan vurublar
Millət vəkili Könül Nurullayeva Vətən müharibəsi şəhidlərinin ailələrini ziyarət edib (FOTO)
Ağdaşda iki şadlıq sarayının icarədarı və toy sahibləri cərimələnib (FOTO)
Bakı Fond Birjası "Yaşıl istiqrazlar" buraxmağa hazırdır
Bakıda iki azyaşlı qızına təcavüz edən şəxsə hökm oxundu
Gömrükdən qanunsuz keçirilən 18 kiloqramdan çox qızıl müsadirə edildi
Azərbaycan nefti ucuzlaşıb
"Ziraat Bank Azərbaycan"ın xalis mənfəəti 2 dəfədən çox artıb
Abşeronda şəhid Fərid Məmmədovun xatirəsinə ucaldılan abidə-bulaq kompleksinin açılışı olub, il mərasimi keçirilib (FOTO)
Azərbaycan iki ölkədən idxalı məhdudlaşdırıb
Bakı Fond Birjasında "Bravo"nun istiqrazlarının yerləşdirilməsi üzrə hərrac keçirilib (FOTO)
Bərdədə evdən çıxan koronavirus xəstələri saxlanılıblar
Cocuq Mərcanlıda ermənilərin dağıtdığı evlər tam bərpa olunub (FOTO)
Binəqədidə yaşayış binasında yanğın olub
Bütün xəbərlər