Bakı. Trend:
Qızılın qiymətinin artması və qızıl ehtiyatlarının həcminin genişlənməsi Qafqaz və Mərkəzi Asiya ölkələrinin xarici maliyyə mövqelərini gücləndirib və onların xarici mühitdəki dəyişkənliyə davamlılığını artırıb.
Beynəlxalq reytinq agentliyi "Fitch Rating"-in yeni hesabatında bildirilir ki, 2023-cü ildən etibarən region ölkələrinin beynəlxalq ehtiyatları əhəmiyyətli dərəcədə artıb, bunda qızıl alışları və onun dəyərinin yüksəlməsi mühüm rol oynayıb.
Bununla yanaşı, "Fitch" qeyd edir ki, ehtiyatlarda və ixracda qızılın payının artması qızıl qiymətlərinin kəskin azalması halında həssaslıq amilinə çevrilə bilər.
“Qızıl region ölkələrinin xarici suveren buferlərinin strukturunda daha böyük əhəmiyyət qazanıb. Özbəkistan beynəlxalq ehtiyatlarında qızılın ən yüksək payına malik ölkədir, Qırğızıstanın ehtiyatlarının böyük hissəsi də qızılın payına düşür. Ölkənin əhəmiyyətli xarici ehtiyatlarının əsasını təşkil edən Azərbaycan Dövlət Neft Fondu qızılda əhəmiyyətli aktivlərə malikdir.
Qızılın qiymətinin artması qızıl ixrac edən ölkələrin tədiyə balansına da dəstək verib. Özbəkistanda qızıl ixracının artmasının təsiri ilə cari hesab kəsiri 2023-2025-ci illər arasında əhəmiyyətli dərəcədə azalıb. Qırğızıstan da qızıl qiymətlərinin dinamikası və qızıl ixracından faydalanıb, baxmayaraq ki, onun ixrac göstəriciləri dəyişkən olaraq qalıb”, - deyə "Fitch" qeyd edir.
Beynəlxalq ehtiyatlarla cari xarici ödənişlərin əhatə olunması region ölkələrində yaxşılaşıb və ehtiyatların kifayət qədər olması Qafqaz və Mərkəzi Asiyanın bütün suveren borcalanlarının kredit reytinqlərinin qiymətləndirilməsində mühüm amil olaraq qalır.
"Fitch" qızıl qiymətlərinin artmasından irəli gələn kredit üstünlüklərini məhdudlaşdıran amil kimi konsentrasiya riskini qeyd edir. Qızıl qiymətlərinin kəskin azalmasına ən çox Qırğızıstan və Özbəkistan məruz qala bilər.
“Belə bir azalma halında qızıl istehsal edən ölkələrin nominal ÜDM-i, büdcə göstəriciləri və tədiyə balansı göstəriciləri pisləşəcək, ehtiyatlarının tərkibində qızılın payı yüksək olan dövlətlərdə isə ehtiyatların dəyəri azalacaq.
Qızıl qiymətlərinin öz-özlüyündə azalmasının bu suveren borcalanlara münasibətdə mənfi reytinq tədbirlərinə səbəb olacağı gözlənilir”, - deyə "Fitch"in məlumatında bildirilir.
