Azərbaycan, Bakı, 25 oktyabr /Trend, müxbir S.Süleymanov/
Nəqliyyat sahəsində əməkdaşlıq və Qazaxıstan taxılının ixrac marşrutlarının inkişafı Astana və Bakının iqtisadi münasibətlərini daha yüksək səviyyəyə qaldıra bilər. Azərbaycanın Qazaxıstandakı yeni səfiri Zakir Həşimov belə hesab edir.
"Azərbaycan və Qazaxıstan iqtisadiyyatının ilk növbədə enerji resurslarına əsaslanmasına baxmayaraq, hər iki ölkə iqtisadi münasibətlərin artırılması üçün geniş imkanlar spektrinə malikdir, - səfir Trend-ə müsahibəsində bildirib. - Güman edirəm ki, ölkəmizin nəqliyyat imkanları Azərbaycan və Qazaxıstan arasında daha böyük inteqrasiyaya səbəb olacaq".
Azərbaycan və Qazaxıstan arasında ənənəvi əməkdaşlıq sahələri Qazaxıstan neftinin və neft məhsullarının Bakı - Qara dəniz nəqliyyat dəhilizi ilə nəqlidir. Ölkələr arasında bərə xətti də var. Həm Azərbaycan, həm də Qazaxıstan TRACECA (Avropa-Qafqaz-Asiya) nəqliyyat dəhlizinin iştirakçılarıdır.
Səfir əməkdaşlıq üçün daha perspektiv sahə kimi Qazaxıstan taxılı üçün ixrac marşrutlarının inkişaf etdirilməsini hesab edir.
"Qazaxıstan dünyanın vacib taxıl ixracatçısı olmaqla, yeni ixrac marşrutlarının yaradılmasında maraqlıdır, - Həşimov bildirib. - Bakıdakı taxıl terminalı ixrac marşrutunun vacib hissəsidir".
"Bakı Taxıl Terminalı" BM 2007-ci ilin aprelin 4-də açılıb. Terminalın tikintisi 6 milyon dollara başa gəlib. Terminal taxılın müvəqqəti saxlanılması üçün ümumu həcmi 15 min ton olan beş silosla təchiz edilib. Taxılın göndərilməsi üzrə terminalın istehsal gücü saatda 300 tondur, göndərilmənin illik həcmi 500 min tonadəkdir.
Azərbaycanın yüksək keyfiyyətli taxılla tələbatının ödənilməsi ilə yanaşı, Bakı terminalı Qazaxıstan neftinin Qafqaz, Qara dəniz regionu ölkələrinə və Aİ ölkələrinə yenidən ixracında vacib elementdir.
Hazırda Azərbaycandan əsasən istilik-enerji kompleksi məhsulları (reaktiv və dizel yanacağı, sürtkü yağları), maşınqayırma (xüsusi avadanlıq və onların ehtiyat hissələri), kimya sənayesi (polietilen, müxtəlif polimer və boyalar) tədarük edilir, Qazaxıstandan isə Azərbaycana taxıl, arpa, un, kimya sənayesi, qara və rəngli metallurgiya məhsulları göndərilir.
Səfirin sözlərinə görə, Qazaxıstan və Azərbaycan arasında iqtisadi əlaqələr dünya maliyyə böhranı dövründə də dinamik inkişaf edib.
"Əminəm ki, yaxın vaxtlarda ölkələrimiz arasında imzalanan sənədlərdə öz əksini tapan, ilk növbədə enerji sahəsində layihələr nəzərə alınmaqla, qarşılıqlı ticarətin səviyyəsi xeyli artacaq", - səfir qeyd edib.
Ölkə həyatında Azərbaycan icması
"Azərbaycan və Qazaxıstan xalqları ümumi tarixi köklərə malik qardaş xalqlardır, - səfir hesab edir. - Bundan çıxış edərək, bütün sahələrdə - mədəni, humanitar, iqtisadi, siyasi sahələrdə əməkdaşlıq üçün potensial çox böyükdür".
"Qazaxıstanla münasibətlərin möhkəmlənməsi, inkişafı və genişləndirilməsi Azərbaycan səfirliyinin prioritet vəzifəsidir və mən Astanada olacağım müddətdə yaranmış münasibətlərin mehriban ənənələrini genişləndirmək, dinamik və davamlı inkişafı üçün əlimdən gələni əsirgəməyəcəm", - Həşimov qeyd edib.
Qazaxıstandakı Azərbaycan içması 300 min nəfərdən çoxdur. Azərbaycan icmasının əsas hissəsini sovet dövründə repressiyaya məruz qalmış ailələr təşkil edir.
"Sabitlik, millətlərarası barışıq və tolerantlıq sayəsində soydaşlarımız Qazaxıstanda mehriban yaşayır və işləyirlər, - Həşimov vurğulayıb. - Burada vacib rol Qazaxıstan Prezidenti Nursultan Nazarbayev tərəfindən yaradılan Qazaxıstan Xalq Assambleyasına məxsusdur".
Assambleya respublikada millətlərarası və dinlərarası barışığın, cəmiyyətdə sabitliyin qorunmasına kömək məqsədilə prezidentin fərmanı ilə 1995-ci ildə yaradılıb. Assambleyanın üzvlərindən biri Qazaxıstan Azərbaycanlıları Assosiasiyasıdır. Oktyabrın 29-da Almatıda bu Assosiasiyanın birinci iclası keçiriləcək.
Səfir azərbaycanlıların ölkənin ictimai-siyasi həyatında fəal iştirakını qeyd edib. Onun sözlərinə görə, Azərbaycan icmasının nümayəndələri arasında çoxlu elmi işçi, həkim, mühəndis, müəllim və s. var.
"Qazaxıstanın bütün sahələrində mütəmadi olaraq müxtəlif tədbirlər keçirən, hər bir azərbaycanlının öz tarixi vətəninin tarixi, mədəniyyəti, adət və ənənələri ilə tanış ola biləcək bazar günləri məktəbləri açan Azərbaycan mədəniyyət mərkəzləri fəaliyyət göstərir", - səfir qeyd edib.
Qazaxıstan ATƏT sədri kimi
Qazaxıstanın qitədə təhlükəsizlik siyasətində ən böyük təşkilat olan ATƏT-də sədrliyi başa çatmaq üzrədir. Sədrliyin başa çatması ilə əlaqədar ATƏT-in regional təhlükəsizliyin daha vacib məsələlərinin müzakirə ediləcəyi Astanada sammitinin keçirilməsi planlaşdırılır. Ermənistan-Azərbaycan, Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin nizamlanması məsələsinin də qaldırılması planlaşdırılır.
"Müasir dünyada ATƏT tərəfindən adekvat diqqət tələb edən bir sıra təhdid və çağırışlar var. Onlar arasında sözsüz ki, mühüm yeri Dağlıq Qarabağ münaqişəsi tutur, - səfir bildirib. - Bu münaqişənin ədalətli həlli Azərbaycan üçün həyati məsələdir".
"Dağlıq Qarabağ münqişəsinin nizamlanması sonsuz olaraq davam edə bilməz, bu dondurulmamış münaqişədir", - səfir vurğulayıb.
İki Cənubi Qafqaz ölkəsi arasında münaqişə 1988-ci ildə Ermənistanın Azərbaycana qarşı ərazi iddiası irəli sürməsi zəminində yaranıb. Azərbaycan torpaqlarının iyirmi faizi, yəni Dağlıq Qarabağ ərazisi və bu əraziyə bitişik yeddi rayon Ermənistan Silahlı Qüvvələrinin işğalı altındadır. 1994-cü ildə tərəflər atəşkəs rejiminə dair razılaşma əldə ediblər və o vaxtdan bəri ATƏT-in Minsk qrupunun himayəsi altında, Rusiya, Fransa və ABŞ-ın həmsədrliyi ilə hələ də nəticəsiz sülh danışıqları aparılır.
BMT Təhlükəsizlik Şurasının Dağlıq Qarabağ və ətraf rayonların azad edilməsinə dair qəbul etdiyi dörd qətnaməni Ermənistan bu günə qədər yerinə yetirməyib.
"Bu məsələnin həllində biz dost ölkə və ATƏT-in fəaliyyətdə olan sədri kimi Qazaxıstanın, eləcə də Prezident Nursultan Nazarbayevin səylərini yüksək qiymətləndiririk", - səfir vurğulayıb.
