III Dünya müharibəsi baş verə bilərmi?

III Dünya müharibəsi baş verə bilərmi?

Azərbaycan xəbərlər xidməti

Məftun Salmanov - Trend:

Suriya böhranında dünyanın əsas güc mərkəzlərinin maraqlarının toqquşması və bu qarşıdurmada hərbi gücdən aktiv istifadə edilməsi faktları bəzi ekspertlər tərəfindən III Dünya müharibəsinin baş verə biləcəyi ehtimalının artması kimi dəyərləndirildi.

Öncə III Dünya müharibəsinin baş verməsi üçün səbəblərə nəzər salaq.

Bu müharibə ona görə baş verə bilər ki, dünyanın iki ən böyük hegemon ölkəsi ABŞ və Rusiya Suriyada hərbi əməliyyatlar aparırlar. Üstəlik, onların Suriyada maraqları tamamilə əks qütblüdür. ABŞ Prezident Bəşşar Əsədin getməsini, Rusiya isə qalmasını dəstəkləyir.

Suriyanı Rusiyanın Yaxın Şərq regionunda son "qala"sı hesab etmək olar. Bu səbəbdən Moskva hər vəchlə, o cümlədən, hərbi yolla "qala"sını qorumağa çalışır. Moskvanın qəbul etdiyi yeni hərbi doktrinada Rusiyanın dövlət kimi məhv olması təhlükəsi olarsa, nüvə silahından regional münaqişələrdə tətbiq edilə biləcəyinə dair yeni müddəa yer alıb. Bu, həm NATO-nun Rusiya sərhədlərinə daha da yaxınlaşdığını, həm də regional münaqişələrin qlobal xarakter ala biləcəyini göstərir.

ABŞ üçün isə Suriya ölkənin Yaxın Şərq siyasətində növbəti maneədir. İraq və Əfqanıstandan sonra Əsədin devrilməsi Vaşinqtonun bu regionda irəliləməsi və enerji resurslarına sahib olması üçün əhəmiyyət kəsb edir. Bu baş verməsə, onun Yaxın Şərq siyasəti ən azından ləngiyə bilər.

Üstəlik, Suriya böhranına birbaşa cəlb edilmiş ölkələrin sayı - Türkiyə, Səudiyyə Ərəbistanı, İran - kifayət qədərdir ki, münaqişə dünya müharibəsinə çevrilsin. Bu, həm də rəsmi (NATO - Türkiyə, ABŞ) və sözdə (Rusiya, İran) olan hərbi blokların qarşıdurması anlamına gəlir. Digər tərəfdən, ər-Riyad və Tehran arasında bir sıra məsələlər, o cümlədən, Suriya böhranı üzrə gərgin münasibətlər bölgədə şiə-sünni davasını hərbi müstəviyə keçirə bilər.

Digər vacib məqam isə Suriyanınn çoxetnik və konfesiyyalı (sünni, şiə, xristian) ölkə olmasıdır. Burada ərəblər, türkmanlar, kürdlər, ermənilər yaşayırlar. Onların özləri və himayədarları arasında qarşıdurmanın qlobal toqquşmaya çevrilmək imkanı da var.

Ümumiyyətlə, dünyanın, xüsusilə də Yaxın Şərq regionunun ümumi mənzərəsinə baxsaq görərik ki, dövlətlər maraqlarına nail olmaq üçün getdikcə hərbi gücdən tez-tez istifadə etməyə başlayıblar. ABŞ-dan nümunə alan başda Səudiyyə Ərəbistanı olmaqla koalisiya qüvvələri Yəməndə, Rusiya isə Suriyada hərbi əməliyyatlar aparır. Bəzi dövlətlər isə gizli və ya açıq şəkildə bu və digər tərəfə hərbi yardım göstərirlər. Münaqişə ocağı hətta Avropaya, yəni Ukraynaya belə sıçrayıb. Bu, dünya dövlətlərinin bir-birinə güzəştə getməməkdə nə qədər israrlı olduğunu göstərir.

Bəs III Dünya müharibəsinin baş verməməsinin səbəbləri nə ola bilər?

Nə qədər təəccüblü görünsə də, bir sıra dünya dövlətlərinin nüvə silahına malik olmaları dünya müharibəsinin baş vermə ehtimalını azaldır. Lakin bəzi ekspertlər düşünür ki, nüvə silahı III Dünya müharibəsinin başlama vaxtını tezləşdirir.

Hazırda ABŞ, Rusiya, Böyük Britaniya, Çin, Fransa, Şimali Koreya, Pakistan və Hindistanın nüvə silahına malik olduğu məlumdur. Qeyri-rəsmi məlumata görə, İsrailin də hərbi arsenalında bu silah mövcuddur.

Nüvə silahının dünya müharibəsinin ənənəvi iştirakçısı olduğu ölkələrdə mövcudluğu qlobal fəlakətin qarşısını alma ehtimalını daha da qüvvətləndirir. Bu silahdan istifadə edən ölkə cavab atəşi ilə məhv edilə biləcəyini yaxşı bilir.

İranın nüvə sazişi ilə bağlı əldə edilən saziş, ABŞ və Rusiya arasında kütləvi qırğın silahlarının məhv edilməsi barədə imzalanan müqavilələr dünya ölkələrinin atom bombası ilə dünya savaşına girməkdən qaçdığını göstərir.

Digər tərəfdən, nüvə silahını tətbiq edəcək siyasi və ya hərbi liderin ağlı ilə bağlı müəyyən problemləri olmalıdır. Əgər Şimali Koreya lideri atom bombasını hələ digər ölkəyə atmayıbsa, bunu başqa ölkənin liderinin etməyəcəyini əminliklə demək olar.

Bundan əlavə, dünya müharibəsinin baş verməsi üçün ya dünyanın hegemon dövlətlərinin təhlükəsizliyi təhdid altında olmalı, ya da onlar arasında birbaşa hərbi münaqişə baş verməlidir. Biz isə bunun nə Suriyada, nə də dünyanın digər regiounda şahidi olmuruq.

Azərbaycanda "Yerli icra hakimiyyətləri xidmətlərinin elektronlaşdırılması" layihəsi reallaşdırılacaq
Azərbaycanda "Yerli icra hakimiyyətləri xidmətlərinin elektronlaşdırılması" layihəsi reallaşdırılacaq
Azərbaycan və Rusiya arasında iqtisadi əməkdaşlıq barədə yeni sənəd hazırlanır (ÖZƏL)
Azərbaycan və Rusiya arasında iqtisadi əməkdaşlıq barədə yeni sənəd hazırlanır (ÖZƏL)
Müasir həllərin inteqrasiyası onlayn satışların artmasına yol açıb
Müasir həllərin inteqrasiyası onlayn satışların artmasına yol açıb
Loading Bars
Xəbər lenti
Nigeriyada onlarla "Boko Haram" silahlısı öldürülüb
BƏƏ-də ABŞ hərbçisi həlak olub
Dünyada koronavirusa yoluxanların sayı 62 milyon nəfəri ötüb
Fransada koronavirusa yoluxanların sayı 2,2 milyonu ötüb
Londonda polis 150-dən çox nümayişçini saxlayıb
Türkiyə XİN-i iranlı nüvə alimi Möhsün Fəxrizadənin öldürülməsini pisləyib
Futbol üzrə İspaniya çempionatında "Real" "Alaves"ə məğlub oldu
Tovuzda minik avtomobili yanıb
Parisdə keçirilən etiraz aksiyasında 46 min nəfər iştirak edib
Şirvanda mənzildə qadın meyiti aşkarlanıb
Hikmət Hacıyev Tərtər və Ağdama səfərindən foto və videogörüntülər paylaşdı
Moskvada koronavirusdan daha 72 nəfər ölüb
"Qarabağ" qaçqın və məcburi köçkünlər arasında sürgündə olan yeganə futbol klubu idi - Hikmət Hacıyev (FOTO)
Azərbaycanda əmtəə qazının hasilatı artıb
Türkiyədə koronavirusdan sağalanların sayı 396 mini keçib
Mustafa Şentop: Azərbaycanın öz torpaqlarını azad etməsi Tarixi İpək Yolunu canlandıracaq
“YARAT” “Öz adanı kəşf et” adlı sərgi layihəsini təqdim edir
Fransada etiraz aksiyalarında 37 polis xəsarət alıb
Dünyada koronavirusa rekord sayda yoluxma halı qeydə alınıb - ÜST
İƏT Ermənistanın Azərbaycana qarşı təcavüzü ilə bağlı qətnamələr qəbul edilib
“Associated Press” Ermənistanın Gəncəyə raket hücumunun ağır nəticələri ilə bağlı reportaj yayıb (FOTO/VİDEO)
Beynəlxalq ictimaiyyət terrorizmin qarşısında dayanmalıdır - Zərif
ANAMA Füzulidə 4 mülki şəxsin minaya düşərək həlak olması ilə bağlı məlumat yaydı
Ağdam 27 il işğal altında qaldıqdan sonra (VİDEO)
Mingəçevir Dövlət Universitetində turizm mövzusuna həsr olunan birgə layihənin üçüncü modul təlimi keçirilib (FOTO)
Azərbaycan komandası bədii gimnastika üzrə Avropa çempionatında bürünc medal qazanıb
Bəzən onu “Qafqazın Xirosiması” adlandırırlar - "France-24"in Ağdamdan reportajı
Azərbaycanın bədii gimnastika üzrə gənclər komandasının Avropa çempionatındakı çıxışının nəticələri məlum olub
Somalinin paytaxtında partlayış olub, 6 nəfər ölüb
Kəlbəcər rayonunun Vəng kəndi (VİDEO)
Video layihə: PREZİDENT. Müstəqillik. Təhlükəsizlik. Rifah 28.11.2020 tarixli bölüm
Daxili İşlər Nazirliyinin mətbu orqanı “Polis” qəzeti adı altında nəşr ediləcək
Bu gün Bakıda 550 küçə dezinfeksiya edilib (FOTO)
Baş Prokurorluq və Daxili İşlər Nazirliyindən xəbərdarlıq
Azərbaycanda ödəmə kartları ilə dövriyyə əhəmiyyətli dərəcədə artıb
Azərbaycanda COVID-19-a 4 212 yeni yoluxma qeydə alınıb, 1 760 nəfər sağalıb, 32 nəfər vəfat edib
Avropa Müsəlman Forumunun prezidenti və İdarə Heyətinin üzvləri Prezident İlham Əliyevi təbrik ediblər
BQXK TƏBİB-ə 10 ədəd “Döyüş yaralıları üçün tibbi yardım dəsti” ianə edib (FOTO)
“AzerGold” QSC-nin “Çovdar” mədənində ağacəkmə aksiyası keçirilib (FOTO)
Füzulidə 4 mülki şəxs minaya düşərək həlak olub - Baş Prokurorluq
Prezidentə yazırlar: Sizin rəhbərliyiniz altında Azərbaycan qüdrətli dövlətə çevrildi
Mariya Pavlovna Hüseynova Prezident İlham Əliyevi təbrik edib
Poltavada Azərbaycanla Ukraynanın birgə investisiya layihələri müzakirə edilib (FOTO)
Hikmət Hacıyev, diplomatik nümayəndələr və "Qarabağ" klubu Ağdam məscidində (FOTO)
Koronavirusa yoluxan Astara sakinləri evi tərk edibər, istintaq aparılır (FOTO)
Azərbaycan xurması Slovakiya və Çexiyaya ixrac ediləcək
İqtisadi Şuranın növbəti iclası keçirilib (FOTO)
İranda 391 nəfər koronavirusdan ölüb
Azərbaycanda "Yerli icra hakimiyyətləri xidmətlərinin elektronlaşdırılması" layihəsi reallaşdırılacaq
AQTA yanında İctimai Şuraya üzvlər seçilib (FOTO)
Ötən günün yol qəzaları: 2 ölü, 2 yaralı
Baxımsız və sağlamlıq imkanları məhdud uşaqlarla bağlı sosial müdafiə və reabilitasiya sistemi təkmilləşəcək
Hikmət Hacıyev və diplomatik nümayəndələr Ağdama gəlib
Vətəndaşın təzyiqə məruz qalması barədə fikirlər həqiqəti əks etdirmir - DİN
Koronavirus diaqnozu qoyulan Füzuli sakini küçədə saxlanıldı
Mixail Qusmanın “Anatoli Dobrınin. Səfirin həyatından 24 il və 14 gün” filminin Azərbaycanda premyerası olub
Paytaxt sakinləri karantin qaydalarına necə əməl edir? (FOTO)
Yaşayış yerini qanunsuz tərk edən COVİD-19 daşıyıcıları barədə cinayət işi başlanıb (FOTO/VİDEO)
Yerevanda əsgər anaları növbəti aksiya keçirir
Ermənistan ordusunun Tərtərə atdığı “Smerç” raketi yerli muzeyə təhvil verilib - Hikmət Hacıyev (VİDEO)
Azərbaycanda "Ağıllı şəhər" layihəsinin yekun strategiyası hazırlanır
İngiltərədə Azərbaycanlı icması Derbi Şəhər Şurasına etiraz məktubu göndərib
Qarabağ və cəmiyyət üçün könüllülük; uğur düsturu - debat və müzakirələr
Sumqayıt şəhər polis idarəsinin rəisinin Gəncəyə təyinatı ilə bağlı məlumat yalandır - DİN
Rusiyada daha 510 nəfər koronavirusdan öldü
44 gündə Tərtərə 16 mindən çox mərmi atılıb - İcra başçısı
Sabahın hava proqnozu açıqlanıb
Evi tərk edən daha 4 koronavirus xəstəsi saxlanıldı (FOTO)
Türkiyə Qarabağdan Suriyayadək İslam coğrafiyasını canı bahasına qorumaq məcburiyyətindədir - Ərdoğan
Ermənilər artıq həyəcan və qorxudan özlərinə atəş açırdılar - Şuşa əməliyyatının iştirakçısı (FOTO)
OPEC+ neft hasilatını daha iki-üç ay müddətinə azaltmaq niyyətindədir.
Bugünədək sahələrdən 6240 ton tütün yığılıb
Ağsu icra başçısı dəfn olundu
Ali Baş Komandan qələbə ruhunu qaytardı - Firdovsi Umudov (VİDEO)
Tovuzda evdən icazəsiz çıxan koronavirus xəstəsi saxlanılıb (FOTO)
Hikmət Hacıyev və diplomatik nümayəndələr Tərtərdədir (FOTO)
"Bandotdel" Oğuzda xüsusi əməliyyat keçirdi (FOTO/VİDEO)
Şəkidə koronavirus pandemiyasına qarşı mübarizə tədbirləri gücləndirilib (FOTO)
Azərbaycan nefti bahalaşıb
Şəhid ailələri və müharibə əlilləri ilə bağlı yeni tədbirlər planı hazırlanıb
ABŞ-da edam üsullarının sayı artırılıb
Kəlbəcər rayonunun İstisu qəsəbəsi (VİDEO)
Kanadalı Azərbaycanlılar Şəbəkəsinin üzvləri Kanadanın Xarici işlər naziri ilə görüşüb
Türk əsgərləri tezliklə Azərbaycanda vəzifələrinin icrasına başlayacaq - Fuat Oktay
Sanki dəniz dalğaları ilə mübarizə aparırdıq - Erməni əsgərindən etiraf
Böyük Qələbəyə bir neçə saat qalmış şəhid olan qəhrəmanımız (FOTO)
Azərbaycan və Rusiya arasında iqtisadi əməkdaşlıq barədə yeni sənəd hazırlanır (ÖZƏL)
BŞBPİ-də bu vəzifə ləğv edildi
Göyçayda yaşadığı evi tərk edən COVİD-19 xəstəsi saxlanılıb
Bağlanmış bankların əmanətçilərinə 600 milyon manata yaxın kompensasiya ödənilib
Hikmət Hacıyev və "Qarabağ" klubu Ağdama gedir
Türkiyədən Azərbaycana kimyəvi məhsul ixracı artıb
Ceyhan terminalından 190 milyon bareldən çox AÇQ nefti nəql edilib
Kəlbəcər şəhərində Azərbaycan bayrağı qaldırılıb (VIDEO)
Bakı küçələrində növbəti dəfə dezinfeksiya işləri aparılıb (FOTO)
Pakistan Respublikasının səfiri Bakı Şəhər İcra Hakimiyyətində qəbul edilib
Fransa Senatı tərəfindən qəbul edilən qətnamə beynəlxalq hüquq pozuntusur - Fransa parlamentinin fəxri üzvü
ABŞ-ın Los-Anceles dairəsinin hakimiyyəti sakinlərə evdən çıxmamağı tövsiyə edib
Üsyançılar Eritreya paytaxtına raket atıblar
Yaponiya sahillərində quru yük gəmisi və balıqçı gəmisi toqquşub
Bütün xəbərlər