Azərbaycanda alternativ məhkəmə ekspertizası qurumlarının yaradılmasına aydınlıq gətirilib

Azərbaycanda alternativ məhkəmə ekspertizası qurumlarının yaradılmasına aydınlıq gətirilib

Azərbaycan, Bakı, 18 mart /Trend, müxbir K.Zərbalıyeva/

Azərbaycanda alternativ məhkəmə-tibbi ekspertiza qurumlarının yaradılması yaxın gələcək üçün real deyil. Bunu Trend-ə müsahibəsində Səhiyyə Nazirliyi Məhkəmə-Tibbi Ekspertiza və Patoloji Anatomiya Birliyinin baş direktoru Şakir Musayev bildirib.

Bir qrup ekspert məhkəmə ekspertizasının dövlətin inhisarından çıxarılaraq müstəqil ekspertiza qurumlarının yaradılmasını zəruri hesab edir.

Alternativ mövqedə olanlar isə belə iddia edirlər ki, müstəqil ekspertiza qurumlarının yaradılması bu sahədə qarışıqlıq yaradacaq və əldə olunan ekspert rəylərinin həqiqiliyi şübhə altında olacaq.

Birliyin rəhbərinin sözlərinə görə, qüvvədə olan qanunvericilik alternativ məhkəmə-tibbi ekspertiza qurumlarının fəaliyyətini qadağan edir.

"Azərbaycanda məhkəmə ekspertiza fəaliyyəti qanunverici aktlarla, xüsusən də "Dövlət məhkəmə ekspertizası fəaliyyəti haqqında" qanunla tənzimlənir. Qanunda birbaşa göstərilir ki, məhkəmə ekspertizası fəaliyyəti müvafiq icra hakimiyyəti orqanlarının məhkəmə ekspertizası idarəsi tərəfindən həyata keçirilir. Müstəqil ekspertiza fəaliyyətinə qanunvericilik icazə vermir. Hətta ekspertə özəl fəaliyyət göstərmək qadağandır. Qanunda qeyd olunub ki, başqa idarənin əməkdaşı qismində, həmçinin, özəl ekspert kimi məhkəmə ekspertiza fəaliyyətini həyata keçirmək qadağandır", - Musayev bildirib.

Musayevin sözlərinə görə, məhkəmə-tibbi ekspertiza fəaliyyəti zamanı qanunla qoyulan məhdudiyyətlər ekspertizanın işinə müdaxilə etməyi, ekspertə təzyiq göstərməyi qeyri-mümkün edir.

"Məhkəmə Tibbi-Ekspertiza və Patoloji Anatomiya Birliyi Səhiyyə Nazirliyinə tabedir. Səhiyyə Nazirliyi istintaq, əməliyyat axtarış işi aparmır və vətəndaşların təqsirli olub-olmadığını müəyyən etmir. Ancaq Birlik Səhiyyə Nazirliyi nəzdində dövlət ekspertiza idarəsi kimi fəaliyyət göstərir. Birliyin məhkəmə tibb ekspertləri ekspertizanın icrasında müstəqildirlər. Yəni Birliyin ekspertlərinin hüquq-mühafizə və istintaq-məhkəmə orqanlarından hər hansı bir asılılığı və inzibati tabeçiliyi yoxdur. Məhkəmə-tibb ekspertlərinin ekspertizanı təyin etmiş orqandan və ya şəxsdən, tərəflərdən və rəyin nəticəsində maraqlı olan digər şəxslərdən hər hansı bir formada aslılığı yoxdur. Qanunda birbaşa qedyd olunub ki, ekspertizanın icrası zamanı ekspertizanın gedişinə və onun obyektivliyinə xələl gətirə biləcək müdaxilə və təzyiq göstərən istənilən vəzifəli şəxs, o cümlədən dövlət ekspertiza idarəsinin rəhbəri qanunla müəyyən edilmiş qaydada cinayət məsuliyyəti daşıyır. Ekspert bilə-bilə yalan rəy verməyə görə cinayət məsuliyyəti daşıyır. Ekspertiza başlayarkən, ekspertizanı təyin edən şəxs və ya ekspertiza qurumunun rəhbəri tərəfindən ekspertin billə-bilə yalan rəy verməyə görə məsuliyyət daşımasına görə xəbərdarlıq edilir və ondan iltizam alınır. Ekspert dünyada qəbul olunmuş vahid metodikalar əsasında, tam, dolğun, arqumetləşdirilmiş, elmi əsaslı obyektiv rəy verməlidir. O, ekspert rəyinin obyektivliyinə və tamlığına birbaşa məsuliyyət daşıyır", - Birliyin rəhbəri deyib.

Qurumun rəhbəri kimi ekspertizanın nəticələrinin tərtibatına müdaxilə etmək imkanının olmadığını deyən dövlət məhkəmə-tibbi ekspertiza idarəsinin rəhbəri qeyd edir ki, o, ekspertin rəyinin nəticəsi ilə razı olmadığı halda belə rəyi dəyişdirmək ixtiyarına malik deyil.

"Ekspert apardığı tədqiqatların nəticələrinə və istifadə etdiyi metodikalara əsaslanaraq rəy verir və onu öz imzası ilə təsdiq edir. Qrumun rəhbəri rəydəki imzanı təsdiqləyir. Lakin həmin ekspertizanın obyektivliyində şübhə doğuran hal varsa, bu barədə prokurorluq və digər istintaq-məhkəmə orqanlarına müşahidəedici məktub göndərir. Bundan sona istintaq məhkəmə orqanları digər çoxsaylı sübut növləri ilə bərabər ekspert rəyinin obyektivliyini və etibarlılığını qiymətləndirir. Ziddiyyət varsa və rəyin obyektivliyi şübhə doğurursa, istintaq tərəfindən təkrar ekspertiza təyin edilir. Təkrar ekspertiza zamanı isə digər ekspertlər cəlb edilməklə yeni tərkibdə komisyon qaydada ekspertiza aparılır. Məhz təkrar ekspertizadan sonra ekspertizanın obyektivliyi həmin komissiya tərəfindən qiymətləndirilir", - baş direktor vurğulayıb.

Məhkəmə-tibbi ekspertizası sahəsində sağlam rəqabətli alternativ qurumların yaradılmasının tərəfdarı olan, lakin onun yaranmasına xüsusi zərurətin olmadığını deyən Musayev məhkəmə-tibbi ekspertiza mərkəzlərinin fəaliyyəti üçün ilk növbədə güclü maddi-texniki bazanın, kadr ehtiyatının yaradılmasını vacib sayır və prosesin yaradılmasına azı bir neçə onilliklərin lazım olduğunu deyir.

Onun sözlərinə görə, məhkəmə ekspertizası fəaliyyəti ilə bağlı Azərbaycan Respublikasının qanunvericilik aktlarının müvafiq müddəalarının tələblərinin dolğun, düzgün və dürüst, tam icrası Birlik ekspertləri tərəfindən ekspertiza aparılarkən insan və vətəndaş hüquqlarının və azadlıqlarının qorunmasına, tam müstəqil olaraq, hamı tərəfindən qəbul edilmiş elmi dəlillər əsasında obyektiv və hərtərəfli ekspert rəyinin tərtibinə zəmanət verir.

"Mən alternativ qurumların yaradılmasının tərəfdarıyam. Amma bu qurumların üzərində sağlam nəzarət mexanizmi olmalıdır ki, onlar öz fəaliyyəti zamanı dövlətimizin və xalqımızın təhlükəsizliyi ilə bağlı istənilən aspekti daim rəhbər tutsunlar. Əks halda, müstəqil məhkəmə-tibbi ekspertiza qurumlarının yaradılması tendensiyası milli təhlükəsizliyimizə gələcəkdə təhdidlər törədə bilər. Hansısa zəruri nəzəri biliyə malik olmaq ekspert demək deyil. Ekspertin xüsusi peşə təcrübəsi və peşə vərdişi olmalıdır. Şəxsən məhkəmə-tibb ekspertləri bu təcrübəni və vərdişi apardığı ekspertizalar zamanı toplamalıdır", - o bildirib.

Ekspert peşəsinin çətinliyinə toxunan Musayevin sözlərinə görə, məhkəmə-tibb eksperti ilə bağlı əmək fəaliyyəti cəmiyyətimizdə ən çətin, mürəkkəb, məsuliyyətli, zərərli və ağır peşə növlərindən biridir.

"Məhkəmə-tibb ekspertini yetişdirmək çox çətindir. Ekspertin həyatı və sağlamlığı həmişə təhlükə altındadır. Ekspertlərin həll etdiyi məsələlər baş vermiş konfliktlərin mərkəzində olur. Ekspertlərin fəaliyyəti zamanı təmasda olduğu şəxslərin əksəriyyəti taleyindən narazı, həyatdan küskün, bədbin, aqressiv və problemli insanlar olur. Elə hallar olur ki, vətəndaşlar səbəb olmadan eksperti təhqir edir, döyür. Bütün bunlara baxmayaraq, ekspert emosiyalarını cilovlayaraq belə hallara dözməli və obyektiv, əsaslandırılmış rəy verməlidir", - o bildirib.

Birliyin rəhbəri hesab edir ki, məhkəmə-tibb eksperti işləmək istəyənlər zəruri testdən keçməli, onlar xüsusi peşə hazırlığına, vərdişlərə, yüksək intellektə, analitik qabliyyətə, müasir texnologiyalarla işləmək iqtidarına və yüksək insani və əxlaqi keyfiyyətlərə malik olmalıdır.

Musayev qeyd edib ki, ekspertlərin fəaliyyətlərinin elmi-təcrübi qiymətləndirilməsi mütəmaddi olaraq nəzarətdə saxlanılmalıdır. Onların peşəkar hazırlığı və ixtisaslaşdırılması, o cümlədən beynəlxalq aləmdə ekspert təcrübəsində hamı tərəfindən qəbul olunan vahid elmi-metodik üsulların mənimsənilməsi planlı surətdə həyata keçirilməlidir.

"Bununla bərabər davamlı dövlət təminatının olması əsas şərtdir. Çünki məhkəmə-tibbi ekspertiza idarələrinin maddi-texniki bazalarının, xüsusən də laborator xidmət sahələrinin avadanlıqları planlı surətdə müasirləşdirilməlidir və müvafiq olaraq akkreditasiya olmalıdır", - Musayev vurğulayıb.

Musayev qeyd edib ki, rəhbərlik etdiyi Birliyin dünya standartlarına cavab verən ekspertizalar aparması üçün güclü maddi-texniki bazası və kadrları var. "Məhkəmə-tibbi ekspertizası qarşısında qoyulan məsələlər dünya standartları səviyyəsində öz həllini tapır. Son ilərdə çoxsaylı xarici vətəndaşların meyitlərinin məhkəmə-tibbi ekspertizası aparılıb. Ekspertlərimiz bir çox beynəlxalq ekspertizaların tərkibində iştirak edib. Birlikdə müasir molekulyar-genetik individualizasiya laboratoriyası fəaliyyət göstərir", - o deyib.

Mərkəzdə ən mürəkkəb ekspertizaların aparılması üçün lazımı şəraitin, avadanlığın və kadr potensialının olduğunu vurğulayan müsahibimizin sözlərinə görə, Azərbaycanda alternativ ekspertiza qurumlarının yaradılması mümkün deyil və bunun hansı zərurətdən irəli qəldiyi başadüşülən deyil.

"Məhkəmə-tibbi ekspertiza digər ekspertiza növləri ilə müqaisədə ən mürəkkəb və ən çətin ekspertiza növüdür. Ekspertizanın çətinliyi onun həcmi, tətbiq olunan metodikaların sayı, müayinə obyekti ilə, istifadə olunan metod və üsulların çoxşaxəliyi ilə ölçülür. Bununla yanaşı, ekspertizanın müayinə obyektinin xarici görkəminin və onun üzərindəki izlərin uzun müddətə dəyişmədən saxlama qabiliyyətinə malik olması və onun özünün uzun müddətə ekspertizada saxlanılması mümkünlüyü ekspertizanın ən ağır və mühüm problemlərindəndir. Bu obyektlər sırasında birinci yeri meyitlər tutur. Meyit ekspertizanın yeganə obyektidir ki, onun prosessual statusu yoxdur. Digər obyektlərlə işləmək asandır. Onları istənilən vaxt müayinə etmək mümkündür. Meyit isə belə deyil. Çürümüş, qurdlu meyitlər olur. Onların ekspertizası çox çətindir. Bundan başqa digər ekspertizalarda 5-6 metodika tətbiq etməklə rəy vermək mümkündürsə, meyitlərin ekspertizasında fərqli olaraq bu metodların sayı bəzən 30-50 olur. Meyitlərin ekspertizası zamanı ekspertiza qarşısında həlli üçün qoyulan sualların sayı istənilən digər növ ekspertizalarla müqaisədə dəfələrlə qəliz və çoxdur. Tək Quba məzarlığında tapılan qalıqların ekspertizası zamanı 80-dən artıq metod və üsullar tətbiq etməklə belə, hələ də işimizi yekunlaşmış hesab etmirik", - baş direktor vurğulayıb.

Birliyin Baş direktoru alternativ ekspertiza qurumlarının yaradılması fikrində olanlara qanynvericiliklərlə müəyyən edilmiş məhkəmə ekspertizası fəaliyyətinin prinsipləri ilə tanış olmağı tövsiyə edir.

“Abituriyent” jurnalının 8-ci nömrəsi çapdan çıxıb
“Abituriyent” jurnalının 8-ci nömrəsi çapdan çıxıb
Bu yolda hərəkət məhdudlaşdırılır
Bu yolda hərəkət məhdudlaşdırılır
Ermənistan iriçaplı pulemyotlardan və snayper tüfənglərindən atəşkəsi 48 dəfə pozub
Ermənistan iriçaplı pulemyotlardan və snayper tüfənglərindən atəşkəsi 48 dəfə pozub
Loading Bars
Xəbər lenti
Azərbaycan Prezidentinin səsləndirdiyi həqiqətləri Ermənistan XİN-i öz cılız açıqlaması ilə dana bilməz - Leyla Abdullayeva
Aydın Quliyev: Təkmilləşdirilmiş BMT sisteminə böyük ehtiyac var
552 vakant direktor vəzifəsi müsabiqəyə çıxarılacaq
“Abituriyent” jurnalının 8-ci nömrəsi çapdan çıxıb
Bu yolda hərəkət məhdudlaşdırılır
Azərbaycanda əhali pullarını daha çox hara xərcləyib?
Ermənistan iriçaplı pulemyotlardan və snayper tüfənglərindən atəşkəsi 48 dəfə pozub
Ağdaşda 6 otaqlı ev yanıb
XİN-in həbsdə olan iki əməkdaşı məhkəməyə müraciət edib
Bakının küçələri yenidən dezinfeksiya edildi
Kolumbiyada koronavirusdan ölənlərin sayı 25 min nəfəri ötdü
Azərbaycanda sahibkarlar üçün nağdsız ödənişlər sistemi necə qurulur?
Qazaxıstanda koronavirusa daha 69 nəfər yoluxub
Braziliyada koronavirusdan ölənlərin sayı 140 min nəfəri ötüb
Dahi bəstəkar Üzeyir Hacıbəyovun bəstəsinin sədaları Vaşinqton şəhərində (FOTO)
Nigeriyada ştat qubernatorunun karvanına hücum olunub, 15 nəfər ölüb
Fransa və ABŞ-ın iki gəmisi Qara dənizi tərk edib
Moskvada koronavirusdan daha 17 nəfər ölüb
Ərdoğan və Dodon əməkdaşlığı müzakirə ediblər
ABŞ-da koronavirusa yoluxanların sayı 7 milyon nəfəri ötdü
Yaponiyada sahillərində 5,1 bal gücündə zəlzələ olub
Ukraynada hərbi təyyarənin qəzaya uğraması nəticəsində ölənlərin sayı artıb (VİDEO) (ƏLAVƏ OLUNUB 3)
Ermənistanda müxalifət lideri Qagik Tsarukyan həbs olunub
Bu gündən Bakı, Sumqayıt və Abşeronda ictimai nəqliyyatın işi dayandırılır
Paşinyana Azərbaycanla müharibə niyə lazımdır? - Rusiyalı ekspertin şərhi
"Formula-1"də daha 7 nəfərdə koronavirus aşkarlanıb
Ucarda yük avtomobili yanıb
ÜST koronavirusdan ölənlərin sayının 2 milyona çatacağını istisna etməyib
"TRT World" Ermənistan-Azərbaycan münaqişəsi haqqında film yaydı (VİDEO)
“Boeing 737 MAX” bu ilin sonunadək uçuşlarını bərpa edə bilər
Türkiyədə koronavirusdan sağalanların sayı 273 min nəfəri ötüb
SOFAZ bu il investisiya portfelində səhmlərin payını artırmağı planlaşdırmır
Qazaxıstanlı politoloq: KTMT-nin resursları ərazi münaqişələrində istifadə oluna bilməz
Qazaxıstan və Azərbaycan səhiyyə turizmi sahəsində əməkdaşlığı gücləndirir
"Bosch" ən sürətli koronavirus testini hazırlayıb
10 rayondan olan 32 qadın fermerə dəstək göstərilib (FOTO)
3 nömrəli Uşaq İncəsənət Məktəbinin kollektivi və valideynlər yaradılan şəraitə görə minnətdarlıqlarını bildiriblər(VİDEO)
"Lufthansa" mindən çox pilotu ixtisar edəcək
Naqif Həmzəyev növbəti dəfə seçiciləri ilə görüşdü (FOTO/VİDEO)
Ədliyyə işçiləri və məhkumlardan 13 min test götürülüb, cəmi 18 nəfərdə koronavirus aşkarlanıb
Ədliyyə Nazirliyi: Bu il 2 minə yaxın məhkum vaxtından əvvəl cəzadan azad olunub
Bakı və Biləsuvarda transformator yanıb
Mingəçevir Dövlət Universiteti Almaniyanın Siegen Universiteti ilə birgə layihə icra edəcək
Əmlak Məsələləri Dövlət Xidmətinə daha bir səlahiyyət verildi
Ərazi zonalarında tikinti sıxlığı göstəricilərinin yeni yolverilən hədləri müəyyən edilib
Baş nazir təhsil müəssisələrində köçürmələrlə bağlı qərara dəyişiklik edib
ATU-ya yeni prorektor təyin edilib
Azərbaycan İlahiyyat İnstitutuna 2020/2021-ci tədris ili üzrə qəbul planı 100 faiz dolub
TƏBİB-də kadr təyinatı olub
Azərbaycan Mətbuat Şurasının İdarə Heyətinin iclası keçirilib (FOTO)
Gənclər ətraf mühitin qorunmasına diqqət çəkiblər (FOTO)
İqtisadiyyat naziri Mikayıl Cabbarov Gəncədə sənaye müəssisələrinin fəaliyyəti ilə tanış olub (FOTO)
Sentyabr ayı üzrə ünvanlı dövlət sosial yardımlarının ödənişi yaxın günlərdə aparılacaq
Dövlət Komitəsi: İlin sonunadək məcburi köçkünlər üçün daha 5 yeni qəsəbə istifadəyə veriləcək
“Yüksəliş” müsabiqəsi Azərkosmos ASC-nin sədrinin təqdimatında "Liderlik və özünüidarəetmə" mövzusunda vebinar təşkil edib
Almaniya azərbaycanlıları ilə videogörüş keçirilib
Pandemiya dövrünün tələblərinə əməl etməyən 128 mehmanxana aşkarlanıb (FOTO)
Müddətli həqiqi hərbi xidmətə yola düşəcək çağırışçılar xidmət yerləri haqqında məlumatlandırılıb
Ehtiyatda olan polkovnik təltif edilib (FOTO)
Rauf Əliyev: Prezident İlham Əliyevin BMT Baş Assambleyasının 75-ci sessiyasındakı tarixi çıxışı Ermənistana böyük zərbədir
YAP İcra Katibliyində “Sosial şəbəkələr: milli maraqlar, siyasi və mənəvi məsuliyyət” mövzusunda videokonfrans keçirilib (FOTO)
UNEC-in 90 illik yubileyinə töhfə: nəfis tərtibatda kitablar (FOTO)
Rusiya nəşrində Azərbaycan Prezidentinin BMT-də çıxışı barədə material dərc edilib
Bakıda bəzi hotellər fəaliyyət göstərmir - SƏBƏB
Yeni dövrü başlayan Bakı kəndləri: Balaxanıdan sonra sıra bu kəndlərdədir (FOTO)
MilliÖn terminallarında ödəmə problemi - Müştəri vəsaiti necə geri ala bilər?
Sentyabrın 28-də manatın dollara qarşı məzənnəsi
Azərbaycanın ilk fizika-riyaziyyatçı qadın professoru vəfat etdi
Təhsil Nazirliyi direktor olmaq istəyənlərə müraciət edib
Bu halda obyektlərin fəaliyyəti ilə bağlı müəyyən məhdudlaşdırma tədbirləri görülə bilər
Bakı Ali Neft Məktəbi ən yüksək keçid balı ilə yenə ölkə birincisi oldu
Mühəndis-istehkam bölmələri ilə taktiki-xüsusi və döyüş hazırlığı məşğələləri keçirilir (FOTO/VİDEO)
Kaspersky: Əməkdaşlar öz kiber təhlükəsizlik barədə biliklərini həddindən artıq yüksək qiymətləndirir
Açıq havada toy və yas mərasimlərinin təşkilinə niyə icazə verilmir?- AQTA açıqladı
Xətai rayonunda soyğunçuluq edən şəxs saxlanılıb
Bakı və Sumqayıtda KOB inkişaf mərkəzləri fəaliyyətə başladı (FOTO)
Toyların keçirilməsinə icazə verilərsə, qaydalar necə olacaq? - RƏSMİ AÇIQLAMA
Ermənistanda kənd sakinləri "Qazprom"un əməkdaşlarına hücum edib
Vüqar Rəhimzadə: Bu gün BMT TŞ-nin qətnamələrinin reallaşdırılmasında ikili standartlar mövcuddur
ETSN-in 26 işçisi koronavirusa yoluxub, 1 nəfər ölüb
Baş Prokurorluqda videokonfrans keçirilib
ETSN: Struktur islahatları optimallaşdırma tədbirləri çərçivəsində aparılır
Qanunsuz balıq ovlayan şəxs cəzalandırılıb
Bakının bu rayonlarında içməli suyun verilişində fasilələr olacaq
Kənd Təsərrüfatı naziri Göyçayda nar istehsalçıları ilə onlayn videokonfrans keçirib (FOTO)
Məktəblilərimizin 32-ci Beynəlxalq İnformatika Olimpiadasında uğuru (FOTO)
Bakıda piyada səkisi inşa edilərək sakinlərin istifadəsinə verilib (FOTO)
Daha 13 məktəblidə koronavirus aşkarlandı
Ziyafət Əsgərov: Ermənistan təxribatçı əməlləri ilə regionu ciddi təhlükə qarşısında qoyur
Məhərrəm Əliyev: Ermənistanın dövlət kimi mövcudluğu da sual altına düşəcək (MÜSAHİBƏ)
Azərbaycanda 101 nəfər koronavirusa yoluxdu, 137 nəfər sağaldı, 2 nəfər vəfat etdi
“Berliner Press” nəşri Prezident İlham Əliyevin BMT Baş Assambleyasının 75-ci sessiyasındakı ümumi debatlarda çıxışı barədə məlumat dərc edib
Fransada bıçaqlı hücum - Yaralılar var
Daha 3 rayonda şəhid ailələri və Qarabağ müharibəsi əlillərinə ev verildi (FOTO)
Ölkə üzrə 104 min uşaq məktəbəhazırlığa cəlb ediləcək
İranda 207 nəfər koronavirusdan ölüb
İtaliyalı ekspert: BMT Təhlükəsizlik Şurasının Qarabağ münaqişəsi ilə bağlı qətnamələrinin icrası üçün mexanizm yaradılmalıdır
AzTV “Diriliş Ərtoğrul” serialını yayımlayacaq
DİM ali məktəblərə boş qalan plan yerləri ilə bağlı müraciət edib
Azərbaycaycanda online satış fırıldaqçılığı - onlara aldanmayın (FOTO)
Bütün xəbərlər