Azərbaycanda alternativ məhkəmə ekspertizası qurumlarının yaradılmasına aydınlıq gətirilib

Azərbaycanda alternativ məhkəmə ekspertizası qurumlarının yaradılmasına aydınlıq gətirilib

Azərbaycan, Bakı, 18 mart /Trend, müxbir K.Zərbalıyeva/

Azərbaycanda alternativ məhkəmə-tibbi ekspertiza qurumlarının yaradılması yaxın gələcək üçün real deyil. Bunu Trend-ə müsahibəsində Səhiyyə Nazirliyi Məhkəmə-Tibbi Ekspertiza və Patoloji Anatomiya Birliyinin baş direktoru Şakir Musayev bildirib.

Bir qrup ekspert məhkəmə ekspertizasının dövlətin inhisarından çıxarılaraq müstəqil ekspertiza qurumlarının yaradılmasını zəruri hesab edir.

Alternativ mövqedə olanlar isə belə iddia edirlər ki, müstəqil ekspertiza qurumlarının yaradılması bu sahədə qarışıqlıq yaradacaq və əldə olunan ekspert rəylərinin həqiqiliyi şübhə altında olacaq.

Birliyin rəhbərinin sözlərinə görə, qüvvədə olan qanunvericilik alternativ məhkəmə-tibbi ekspertiza qurumlarının fəaliyyətini qadağan edir.

"Azərbaycanda məhkəmə ekspertiza fəaliyyəti qanunverici aktlarla, xüsusən də "Dövlət məhkəmə ekspertizası fəaliyyəti haqqında" qanunla tənzimlənir. Qanunda birbaşa göstərilir ki, məhkəmə ekspertizası fəaliyyəti müvafiq icra hakimiyyəti orqanlarının məhkəmə ekspertizası idarəsi tərəfindən həyata keçirilir. Müstəqil ekspertiza fəaliyyətinə qanunvericilik icazə vermir. Hətta ekspertə özəl fəaliyyət göstərmək qadağandır. Qanunda qeyd olunub ki, başqa idarənin əməkdaşı qismində, həmçinin, özəl ekspert kimi məhkəmə ekspertiza fəaliyyətini həyata keçirmək qadağandır", - Musayev bildirib.

Musayevin sözlərinə görə, məhkəmə-tibbi ekspertiza fəaliyyəti zamanı qanunla qoyulan məhdudiyyətlər ekspertizanın işinə müdaxilə etməyi, ekspertə təzyiq göstərməyi qeyri-mümkün edir.

"Məhkəmə Tibbi-Ekspertiza və Patoloji Anatomiya Birliyi Səhiyyə Nazirliyinə tabedir. Səhiyyə Nazirliyi istintaq, əməliyyat axtarış işi aparmır və vətəndaşların təqsirli olub-olmadığını müəyyən etmir. Ancaq Birlik Səhiyyə Nazirliyi nəzdində dövlət ekspertiza idarəsi kimi fəaliyyət göstərir. Birliyin məhkəmə tibb ekspertləri ekspertizanın icrasında müstəqildirlər. Yəni Birliyin ekspertlərinin hüquq-mühafizə və istintaq-məhkəmə orqanlarından hər hansı bir asılılığı və inzibati tabeçiliyi yoxdur. Məhkəmə-tibb ekspertlərinin ekspertizanı təyin etmiş orqandan və ya şəxsdən, tərəflərdən və rəyin nəticəsində maraqlı olan digər şəxslərdən hər hansı bir formada aslılığı yoxdur. Qanunda birbaşa qedyd olunub ki, ekspertizanın icrası zamanı ekspertizanın gedişinə və onun obyektivliyinə xələl gətirə biləcək müdaxilə və təzyiq göstərən istənilən vəzifəli şəxs, o cümlədən dövlət ekspertiza idarəsinin rəhbəri qanunla müəyyən edilmiş qaydada cinayət məsuliyyəti daşıyır. Ekspert bilə-bilə yalan rəy verməyə görə cinayət məsuliyyəti daşıyır. Ekspertiza başlayarkən, ekspertizanı təyin edən şəxs və ya ekspertiza qurumunun rəhbəri tərəfindən ekspertin billə-bilə yalan rəy verməyə görə məsuliyyət daşımasına görə xəbərdarlıq edilir və ondan iltizam alınır. Ekspert dünyada qəbul olunmuş vahid metodikalar əsasında, tam, dolğun, arqumetləşdirilmiş, elmi əsaslı obyektiv rəy verməlidir. O, ekspert rəyinin obyektivliyinə və tamlığına birbaşa məsuliyyət daşıyır", - Birliyin rəhbəri deyib.

Qurumun rəhbəri kimi ekspertizanın nəticələrinin tərtibatına müdaxilə etmək imkanının olmadığını deyən dövlət məhkəmə-tibbi ekspertiza idarəsinin rəhbəri qeyd edir ki, o, ekspertin rəyinin nəticəsi ilə razı olmadığı halda belə rəyi dəyişdirmək ixtiyarına malik deyil.

"Ekspert apardığı tədqiqatların nəticələrinə və istifadə etdiyi metodikalara əsaslanaraq rəy verir və onu öz imzası ilə təsdiq edir. Qrumun rəhbəri rəydəki imzanı təsdiqləyir. Lakin həmin ekspertizanın obyektivliyində şübhə doğuran hal varsa, bu barədə prokurorluq və digər istintaq-məhkəmə orqanlarına müşahidəedici məktub göndərir. Bundan sona istintaq məhkəmə orqanları digər çoxsaylı sübut növləri ilə bərabər ekspert rəyinin obyektivliyini və etibarlılığını qiymətləndirir. Ziddiyyət varsa və rəyin obyektivliyi şübhə doğurursa, istintaq tərəfindən təkrar ekspertiza təyin edilir. Təkrar ekspertiza zamanı isə digər ekspertlər cəlb edilməklə yeni tərkibdə komisyon qaydada ekspertiza aparılır. Məhz təkrar ekspertizadan sonra ekspertizanın obyektivliyi həmin komissiya tərəfindən qiymətləndirilir", - baş direktor vurğulayıb.

Məhkəmə-tibbi ekspertizası sahəsində sağlam rəqabətli alternativ qurumların yaradılmasının tərəfdarı olan, lakin onun yaranmasına xüsusi zərurətin olmadığını deyən Musayev məhkəmə-tibbi ekspertiza mərkəzlərinin fəaliyyəti üçün ilk növbədə güclü maddi-texniki bazanın, kadr ehtiyatının yaradılmasını vacib sayır və prosesin yaradılmasına azı bir neçə onilliklərin lazım olduğunu deyir.

Onun sözlərinə görə, məhkəmə ekspertizası fəaliyyəti ilə bağlı Azərbaycan Respublikasının qanunvericilik aktlarının müvafiq müddəalarının tələblərinin dolğun, düzgün və dürüst, tam icrası Birlik ekspertləri tərəfindən ekspertiza aparılarkən insan və vətəndaş hüquqlarının və azadlıqlarının qorunmasına, tam müstəqil olaraq, hamı tərəfindən qəbul edilmiş elmi dəlillər əsasında obyektiv və hərtərəfli ekspert rəyinin tərtibinə zəmanət verir.

"Mən alternativ qurumların yaradılmasının tərəfdarıyam. Amma bu qurumların üzərində sağlam nəzarət mexanizmi olmalıdır ki, onlar öz fəaliyyəti zamanı dövlətimizin və xalqımızın təhlükəsizliyi ilə bağlı istənilən aspekti daim rəhbər tutsunlar. Əks halda, müstəqil məhkəmə-tibbi ekspertiza qurumlarının yaradılması tendensiyası milli təhlükəsizliyimizə gələcəkdə təhdidlər törədə bilər. Hansısa zəruri nəzəri biliyə malik olmaq ekspert demək deyil. Ekspertin xüsusi peşə təcrübəsi və peşə vərdişi olmalıdır. Şəxsən məhkəmə-tibb ekspertləri bu təcrübəni və vərdişi apardığı ekspertizalar zamanı toplamalıdır", - o bildirib.

Ekspert peşəsinin çətinliyinə toxunan Musayevin sözlərinə görə, məhkəmə-tibb eksperti ilə bağlı əmək fəaliyyəti cəmiyyətimizdə ən çətin, mürəkkəb, məsuliyyətli, zərərli və ağır peşə növlərindən biridir.

"Məhkəmə-tibb ekspertini yetişdirmək çox çətindir. Ekspertin həyatı və sağlamlığı həmişə təhlükə altındadır. Ekspertlərin həll etdiyi məsələlər baş vermiş konfliktlərin mərkəzində olur. Ekspertlərin fəaliyyəti zamanı təmasda olduğu şəxslərin əksəriyyəti taleyindən narazı, həyatdan küskün, bədbin, aqressiv və problemli insanlar olur. Elə hallar olur ki, vətəndaşlar səbəb olmadan eksperti təhqir edir, döyür. Bütün bunlara baxmayaraq, ekspert emosiyalarını cilovlayaraq belə hallara dözməli və obyektiv, əsaslandırılmış rəy verməlidir", - o bildirib.

Birliyin rəhbəri hesab edir ki, məhkəmə-tibb eksperti işləmək istəyənlər zəruri testdən keçməli, onlar xüsusi peşə hazırlığına, vərdişlərə, yüksək intellektə, analitik qabliyyətə, müasir texnologiyalarla işləmək iqtidarına və yüksək insani və əxlaqi keyfiyyətlərə malik olmalıdır.

Musayev qeyd edib ki, ekspertlərin fəaliyyətlərinin elmi-təcrübi qiymətləndirilməsi mütəmaddi olaraq nəzarətdə saxlanılmalıdır. Onların peşəkar hazırlığı və ixtisaslaşdırılması, o cümlədən beynəlxalq aləmdə ekspert təcrübəsində hamı tərəfindən qəbul olunan vahid elmi-metodik üsulların mənimsənilməsi planlı surətdə həyata keçirilməlidir.

"Bununla bərabər davamlı dövlət təminatının olması əsas şərtdir. Çünki məhkəmə-tibbi ekspertiza idarələrinin maddi-texniki bazalarının, xüsusən də laborator xidmət sahələrinin avadanlıqları planlı surətdə müasirləşdirilməlidir və müvafiq olaraq akkreditasiya olmalıdır", - Musayev vurğulayıb.

Musayev qeyd edib ki, rəhbərlik etdiyi Birliyin dünya standartlarına cavab verən ekspertizalar aparması üçün güclü maddi-texniki bazası və kadrları var. "Məhkəmə-tibbi ekspertizası qarşısında qoyulan məsələlər dünya standartları səviyyəsində öz həllini tapır. Son ilərdə çoxsaylı xarici vətəndaşların meyitlərinin məhkəmə-tibbi ekspertizası aparılıb. Ekspertlərimiz bir çox beynəlxalq ekspertizaların tərkibində iştirak edib. Birlikdə müasir molekulyar-genetik individualizasiya laboratoriyası fəaliyyət göstərir", - o deyib.

Mərkəzdə ən mürəkkəb ekspertizaların aparılması üçün lazımı şəraitin, avadanlığın və kadr potensialının olduğunu vurğulayan müsahibimizin sözlərinə görə, Azərbaycanda alternativ ekspertiza qurumlarının yaradılması mümkün deyil və bunun hansı zərurətdən irəli qəldiyi başadüşülən deyil.

"Məhkəmə-tibbi ekspertiza digər ekspertiza növləri ilə müqaisədə ən mürəkkəb və ən çətin ekspertiza növüdür. Ekspertizanın çətinliyi onun həcmi, tətbiq olunan metodikaların sayı, müayinə obyekti ilə, istifadə olunan metod və üsulların çoxşaxəliyi ilə ölçülür. Bununla yanaşı, ekspertizanın müayinə obyektinin xarici görkəminin və onun üzərindəki izlərin uzun müddətə dəyişmədən saxlama qabiliyyətinə malik olması və onun özünün uzun müddətə ekspertizada saxlanılması mümkünlüyü ekspertizanın ən ağır və mühüm problemlərindəndir. Bu obyektlər sırasında birinci yeri meyitlər tutur. Meyit ekspertizanın yeganə obyektidir ki, onun prosessual statusu yoxdur. Digər obyektlərlə işləmək asandır. Onları istənilən vaxt müayinə etmək mümkündür. Meyit isə belə deyil. Çürümüş, qurdlu meyitlər olur. Onların ekspertizası çox çətindir. Bundan başqa digər ekspertizalarda 5-6 metodika tətbiq etməklə rəy vermək mümkündürsə, meyitlərin ekspertizasında fərqli olaraq bu metodların sayı bəzən 30-50 olur. Meyitlərin ekspertizası zamanı ekspertiza qarşısında həlli üçün qoyulan sualların sayı istənilən digər növ ekspertizalarla müqaisədə dəfələrlə qəliz və çoxdur. Tək Quba məzarlığında tapılan qalıqların ekspertizası zamanı 80-dən artıq metod və üsullar tətbiq etməklə belə, hələ də işimizi yekunlaşmış hesab etmirik", - baş direktor vurğulayıb.

Birliyin Baş direktoru alternativ ekspertiza qurumlarının yaradılması fikrində olanlara qanynvericiliklərlə müəyyən edilmiş məhkəmə ekspertizası fəaliyyətinin prinsipləri ilə tanış olmağı tövsiyə edir.

İranda ötən sutkada 119 nəfər koronavirusdan ölüb
İranda ötən sutkada 119 nəfər koronavirusdan ölüb
Avropada təbii qaz qiymətləri 7 faiz bahalaşıb
Avropada təbii qaz qiymətləri 7 faiz bahalaşıb
Türkiyədə 5 baldan yuxarı zəlzələ olub
Türkiyədə 5 baldan yuxarı zəlzələ olub
Loading Bars
Xəbər lenti
Əziz Sancar Diasporla İş üzrə Dövlət Komitəsində olub (FOTO)
Vahid əlaqələndirmə mərkəzlərinə 4 mindən çox müraciət olub
Bəzi avtobusların hərəkət sxemlərində dəyişiklik edildi
Ceyhun Bayramovla Mövlud Çavuşoğlu arasında telefon danışığı olub
Lənkəranda “EU4Lankaran” proqramının rəsmi açılış mərasimi olub
Hərbi helikopterin qəzaya uğradığı yerdən görüntülər (VİDEO)
Azərbaycanda COVID-19 əleyhinə peyvənd olunanların sayı açıqlanıb
Azərbaycanda 1 678 nəfər COVID-19-a yoluxub, 23 nəfər ölüb
Azərbaycan dili fənni üzrə sınaq imtahanı keçiriləcək
İran hərbi helikopter qəzası ilə bağlı Azərbaycana başsağlığı verib
DSX-nin hərbi helikopterinin qəzaya uğraması ilə bağlı cinayət işi açılıb
Bakıda daha bir orta məktəb distant tədrisə keçib
Helikopter qəzasında 14 nəfər həlak olub - ADLAR
Prezident İlham Əliyev və birinci xanım Mehriban Əliyeva hərbi helikopterin qəzaya uğraması nəticəsində həlak olanların ailələrinə başsağlığı verib
İşğaldan azad edilmiş ərazilərdə Pakistan şirkətlərinin iştirakı barədə müzakirə aparılıb (FOTO)
Paşa Bankın onlayn biznes krediti zirvədədir!
Mövlud Çavuşoğlu helikopter qəzası ilə bağlı Azərbaycana başsağlığı verib
Rusiya və İtaliya Cənubi Qafqazdakı vəziyyəti müzakirə edib
"Azernews” qəzətinin növbəti sayında Soçi görüşünün yekunlarına həsr edilən analitik məqalə yayımlanıb
Türkiyədə bir dolların qiyməti 13 lirəni keçdi
AzMİU-da “Dizaynın müasir problemləri” mövzusunda III Beynəlxalq elmi-praktiki konfransı keçirilib (FOTO)
İranda ötən sutkada 119 nəfər koronavirusdan ölüb
Malların rüsumsuz gətirilməsi limiti azaldılır? - DGK-dən AÇIQLAMA
Türkiyə və Rusiyadakı soyuq hava siklonları Azərbaycana təsir edəcək? - AÇIQLAMA
Avropada təbii qaz qiymətləri 7 faiz bahalaşıb
30 tona yaxın yararsız məhsul məhv edilib
"JP Morgan" ilin sonuna qədər Azərbaycanda neft hasilatı üzrə proqnozları açıqlayıb
Bank kartlarından pul mənimsəyən şəxslər saxlanılıblar
İlahiyyat İnstitutunun kafedra müdiri beynəlxalq seminarda iştirak edib (FOTO)
Üç qurum koronavirusun yeni “Omicron” variantı ilə bağlı vətəndaşlara müraciət etdi
Orta Asiya gəncləri üçün sahibkarlıq üzrə vebinar konfrans keçirilib (FOTO)
Magistraturaya hazırlaşan bakalavrlar üçün sınaq imtahanı keçiriləcək
Satdığı şirniyyatdan qurd çıxan market rəhbərliyi məsuliyyətə cəlb olunub
Mina hadisələrinin 51%-i azad edilmiş ərazilərə qanunsuz daxil olan zaman baş verib
Türkiyə Müdafiə Nazirliyi helikopter qəzasına görə Azərbaycana başsağlığı verib
Mobil bankinq təhlükələri, kriptovalyutaya yeni hücumlar: 2022-ci ildə maliyyə sektorunu nə gözləyir
Zəngəzur dəhlizi İƏT-ə üzv ölkələr üçün də faydalı olacaq - Səttar Möhbalıyev
AccessBank-da iş var
Petkim Külək Elektrik Stansiyasının istehsal hədəfləri açıqlanıb
Ağdam Sənaye Parkında sosial zonanın təşkili yekunlaşıb
Azərbaycan və Türkiyə Qarabağda 128 kvadrat kilometr minalanmış ərazini birgə təmizləyib
Prezident İlham Əliyev Pakistanın müdafiə istehsalatı nazirini qəbul edib (YENİLƏNİB)
Xəzər dənizində zəlzələ olub
Narkotik təsiri altında avtobus idarə edən 3 sürücü saxlanılıb (FOTO/VİDEO)
İki rayon və 65 kəndə qazın verilişi müvəqqəti dayandırılacaq
Prezident İlham Əliyev Aşıq Ələsgərin abidəsinin ucaldılması haqqında sərəncam imzalayıb
Həbsdə olan jurnalistin səhhəti pisləşib
Azərbaycan XİN İstanbuldakı qasırğa ilə əlaqədar Türkiyəyə başsağlığı verib
“Gənclərin biznes emalatxanası” layihəsinə start verilib (FOTO)
Sabahın hava proqnozu açıqlanıb
Azərbaycanda müxtəlif sığorta növləri ilə üzrə vahid mobil tətbiq hazırlanacaq
Yeni ildən 2 milyondan çox insanı əhatə edən sosial paket icra olunacaq, sosial ödənişlər artacaq - Nazir
Küçədə aşkarlanan koronavirus xəstəsi barədə araşdırma aparılır
Bakı-Naxçıvan aviareysləri dumana görə gecikir - AZAL
"SOCAR Türkiyə" investisiya planlarını açıqlayıb
Dillər Universitetinin Konfutsi İnstitutu yüksək mükafata layiq görülüb (FOTO)
Çin Xarici İşlər Nazirliyi Azərbaycan, Rusiya və Ermənistan liderlərinin Soçi görüşü barədə bəyanat verib
“SOCAR Türkiyə” əməliyyatların 90 faizini dollarla aparır - Baş direktor
Ötən gün ölkədə 16 yanğın olub, bir nəfər xilas edilib (VİDEO)
Ölmüş heyvan ətinin satışının qarşısı alınıb (FOTO)
“SOCAR Türkiyə”nin EBITDA üzrə gəliri açıqlanıb
Çoxmənzilli binalarda işıq sayğacları MTK hesabına quraşdırılmalıdır - Dövlət Xidməti
İnsan alverində təqsirləndirilən qadın 8 il azadlıqdan məhrum edildi
Azərbaycanda 20 mindən çox koronavirus testi istehsal olunub
MDU Erasmus+ layihəsi çərçivəsində tərəfdaşlığını davam etdirir (FOTO)
Bakıda küçədə döyülən şəxs xəstəxanada öldü
Azərbaycanda sığorta sektorunda yeniliklər planlaşdırılır
Bu il Petkimin gəlirləri rekord həddə olacaq - Zaur Qəhrəmanov
Azərbaycan kimi tərəfdaşlarla əməkdaşlıq bizim üçün çox vacibdir - Aİ (FOTO)
Kazanda “Müasir Müsəlman Mədəniyyəti Gənclər Festivalı” öz işini başa çatdırıb (FOTO)
Müayinədən keçirilmiş 2193 nəfərin narkotik istifadəçisi olduğu müəyyən edilib - DİN-in idarə rəisi
Cəbrayılda minaya düşən fəhlənin videogörüntüləri yayıldı
QİÇS-lə Mübarizə Mərkəzi Azərbaycanda “Avropa İİV-ə testləşmə həftəsi”ni keçirir
Azərbaycanda hərbi helikopter qəzaya uğrayıb, həlak olanlar var
TANAP-dan Türkiyəyə ötürülən qazın həcmi 13.4 milyard kubmetrə çatıb
Paytaxtda iki ərazidə deformasiyaya uğramış örtük yenilənib (FOTO)
Gələn həftə BMT Beynəlxalq məhkəməsi Ermənistana qarşı qərarı açıqlayacaq
Peşə Təhsili üzrə Dövlət Agentliyi və “Azerconnect” şirkəti arasında Anlaşma Memorandumu imzalanıb
"SOCAR Türkiyə"nin investisiya xərcləri 16.5 milyard dolları keçib (FOTO)
“Şəki” gəmi-bərəsi təmirdən sonra istismara qaytarılıb
Azərbaycandan Türkiyəyə qaz ixracının həcmi açıqlanıb
Ata Abdullayevə dedim, bir quzu kəsdirim verim sənə, razılaşmadı - Masazır bələdiyyəsinin sədri
HHM bölmələrinin döyüş atışları keçirilib (VİDEO)
Lirənin ucuzlaşması SOCAR-ın Türkiyədəki gəlirlərinə necə təsir göstərir?
IBF Bakı Forumu Azərbaycana investisiya axınını artıracaq - MÜSİAD Azərbaycanın rəhbəri
İƏT-in XV Zirvə Toplantısında verilən qərarlar Azərbaycanın mövqelərini daha da möhkəmləndirdi - Bəhruz Quliyev
Koronavirusun yeni ştammı – omikron. Ölkəmiz üçün bu təhlükə realdırmı? - Mərkəzi Gömrük Hospitalının şöbə rəisi
Karantini pozan şadlıq sarayının direktoru barəsində araşdırma başlanılıb (FOTO)
Azərbaycanda 2022-2023-cü illərdə neft hasilatı üzrə proqnozlar açıqlanıb
Xorvatiya mətbuatı Azərbaycanın Qarabağda nəqliyyat, kənd təsərrüfatı və “smart city” təcrübəsindən yazıb (FOTO)
Cənub rayonlarında elektrik təsərrüfatı yenilənir (VİDEO)
Azərbaycan nefti bahalaşıb
Türkiyədə 5 baldan yuxarı zəlzələ olub
Bakıda daha 2 məktəbdə əyani dərslər bərpa olundu
Gürcüstandan gətirilən 90 tona yaxın kartof geri qaytarıldı
Xaçmazda yanacaqdoldurma məntəqəsində yük avtomobili yanıb, bir nəfər xəsarət alıb
Kəlbəcərin Qılınclı kəndi (VİDEO)
Ötən ay sosial müavinət alanların 85 faizi qadınlar olub
Koronavirusa yoluxan Xalq artistinin vəziyyəti ağırdır
Bakıda 23 yaşlı qadın əri tərəfindən qətlə yetirilib
Bütün xəbərlər