Bakı. Trend:
Təbii qaz ixracı və qeyri-neft sektorunun inkişafı 2026-cı ildə Azərbaycanın iqtisadi artımının dəstəklənməsində əsas amillər olacaq.
Trend bu barədə “Allianz Trade”ə (ticarət kreditlərinin sığortalanması sahəsində qlobal lider) istinadən xəbər verir.
“Allianz Trade”in yenilənmiş hesabatına əsasən, 2025-ci ildə Azərbaycanda iqtisadi artım templəri zəifləyib: ÜDM artımı 2024-cü ildəki 4,1 faizdən 2025-ci ildə təxminən 1,6 faizə enib:
"Eyni zamanda, 2026-cı ildə təbii qaz ixracının artması və qeyri-neft sahələrinin genişlənməsi fonunda iqtisadi artımın 2,6 faizə qədər bərpa olunacağı gözlənilir".
“Allianz Trade” analitikləri bildirirlər ki, 2025-ci ildə ərzaq və xidmətlərin qiymətlərinin artmasının təsiri ilə inflyasiya 5,6 faizə yüksəlsə də, Mərkəzi Bankın hədəf dəhlizi çərçivəsində qalmaqdadır.
“Manatın məzənnəsi əhəmiyyətli valyuta ehtiyatları hesabına sabitliyini qoruyur. Bununla belə, qlobal enerji qiymətlərinin volatilliyi, ticarətdə pozuntular və regionda geosiyasi gərginlik kimi xarici risklər qalmaqdadır və bunlar iqtisadi artımı məhdudlaşdıra bilər. İnvestisiya fəallığı, xüsusilə də karbohidrogen sektorunda, orta səviyyədə qalır. 2026–2027-ci illər üzrə perspektivlər əsasən iqtisadiyyatın şaxələndirmə templərindən, qeyri-neft sahələrinin dayanıqlığından və qlobal xammal bazarlarının sabitliyindən asılı olacaq”, – deyə hesabatda qeyd olunur.
Hesabatda həmçinin vurğulanır ki, büdcə profisitinin və cari əməliyyatlar balansının azalmasına baxmayaraq, dövlət və xarici maliyyənin ümumi vəziyyəti komfortlu olaraq qalır və hər iki göstərici müsbət səviyyədədir.
“Allianz Trade”in qiymətləndirmələrinə görə, 2026-cı ildə büdcə profisiti neft gəlirlərinin zəifləməsi və sosial xərclərin artması fonunda təxminən ÜDM-in 2 faizinədək azala bilər.
“Bank sektoru sabit olaraq qalır: kreditləşmənin artımı biznes fəallığını dəstəkləyir, baxmayaraq ki, maliyyələşmə dəyərinin yüksəlməsi bankların rentabelliyinə təzyiq göstərir. Müflisləşmə ilə bağlı məlumatlar məhduddur, ödəmə qabiliyyətsizliyində ciddi artım qeydə alınmayıb. Lakin zəif investisiya fəallığı və qlobal maliyyə şərtlərinin sərtləşməsi korporativ defolt risklərini, xüsusilə də kiçik şirkətlər arasında, artıra bilər. Bundan əlavə, neftin bir bareli üzrə qiymətin təxminən 60 dollar səviyyəsində qalması enerji sektorunda təchizatçılara ödənişlərin gecikməsinə səbəb ola bilər. Xarici borc aşağı səviyyədə qalır (ÜDM-in 10 faizindən az), suveren risklər isə məhduddur, lakin büdcə və ixracın karbohidrogenlərdən asılılığı hələ də struktur baxımından həssas olaraq qalmaqdadır”, – hesabatda qeyd edilir.
Bundan başqa, “Allianz Trade” Azərbaycanda biznes mühitinin tədricən yaxşılaşdığını vurğulayır ki, buna dövlət müəssisələrində korporativ idarəetmə sahəsində islahatlar, benefisiar mülkiyyətin şəffaflığının artırılması və rəqəmsallaşma töhfə verir.
Bərpa olunan enerji və infrastruktur sahəsində də irəliləyiş qeydə alınır: “Külək və günəş enerjisi üzrə bir sıra layihələr istismara verilmə mərhələsinə daxil olur, elektrik enerjisinin ötürülməsi şəbəkələrinin müasirləşdirilməsi aparılır. Eyni zamanda, ekoloji dayanıqlıq problemli sahə olaraq qalır — su ehtiyatlarının idarə olunması və tullantıların emalı üzrə göstəricilər aşağıdır. Uzunmüddətli rəqabətədavamlılığın təmin edilməsi üçün ölkə ‘yaşıl’ enerjinin, regional əlaqəliliyin və insan kapitalının inkişafına diqqəti qoruyub saxlamalıdır”.