Azərbaycan Prezidentinin fikirləri Zəngəzurla bağlı tarixi həqiqətləri tam dolğun əks etdirir - Zəngəzur Cəmiyyətləri Birliyinin sədri

Azərbaycan Prezidentinin fikirləri Zəngəzurla bağlı tarixi həqiqətləri tam dolğun əks etdirir -  Zəngəzur Cəmiyyətləri Birliyinin sədri

Bakı. Samir Əli - Trend:

Oktyabrın 15-də Bakıda Türkdilli Dövlətlərin Əməkdaşlıq Şurasının VII Zirvə Görüşündə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev bildirdi ki, vaxtilə Zəngəzur bölgəsinin Azərbaycandan alınıb Ermənistana birləşdirilməsi böyük türk dünyasını coğrafi baxımdan parçaladı. Azərbaycan Prezidentinin bu fikri Zəngəzurla bağlı tarixi həqiqətləri tamamilə dolğun əks etdirir. Zəngəzur bölgəsi tarixi Azərbaycan torpağıdır. Zəngəzur mahalının ərazisi bəzi dəyişikliklərlə, əsasən, indiki Ermənistan Respublikasının Gorus, Sisian, Qafan, Mehri və Azərbaycan Respublikasının Laçın, Qubadlı, Zəngilan rayonlarının torpaqlarını əhatə edir.

Bu fikriləri Trend-ə açıqlamasında Zəngəzur Cəmiyyətləri Birliyinin sədri, bu bölgənin tarixi ilə bağlı bir neçə kitabın müəllifi, araşdırmaçı Hacı Nərimanoğlu deyib.

Birlik sədrinin sözlərinə görə, sahəsi 7.892 kv.km olan Zəngəzurun ərazisi tarix boyu ölkəmizin hüdudlarında mövcud olmuş dövlətlərin tərkibində olub: "E.ə. IV əsrdən başlayaraq Alban, Sacilər, Salarilər və Rəvvadilər, Atabəylər, Hülakülər, Cəlairlər, Qaraqoyunlu, Ağqoyunlu dövlətlərinin, XVI əsrin başlanğıcında Azərbaycanda mərkəzləşmiş dövlətin yaranması ilə əlaqədar olaraq Səfəvi dövlətinin tərkibində olub. XVI əsrdə baş vermiş Səfəvi-Osmanlı savaşları və XVII-XVIII əsrlərin qovşağında Səfəvi imperiyasının zəifləməsi ilə əlaqədar 1590-1612 və 1724-1735-ci illərdə qısa müddət ərzində Osmanlı idarəçiliyi altına düşüb. Zəngəzur ərazisi xanlıqlar zamanında Qarabağ xanlığının hakimiyyəti altında olmuşdur. XIX əsrin əvvəllərində çar Rusiyanın idarə sistemində Yelizavetpol quberniyasının, 1918-1920-ci illərdə isə Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin Qarabağ general-qubernatorluğunun tərkibindəki 4 qəzadan biri olmuşdur".

H.Nərimanoğlu bildirib ki, Zəngilan adındakı “zəngi” etnonimdir, türk tayfa adıdır. Tarixi Türküstan, Orta Asiyadan üzübəri türklərin tarixən məskunlaşdığı bir çox ərazilərdə bu tayfanın adı daşlaşıb, səlcuqların, oğuzların izlərini yaşadır: "Məsələn, Zəngiçay, Zəngitəpə, Zəngərik, Zəngişamlı, Zəngənə, Zəngilan, Zəngəran, Zəngişalı, Zəngi çayı, Zəngibasar, Zəngilər, Zəngan – Zəncan, Zəngilli və b. yer adları var. Mahmud Kaşğari, Fəzlullah Rəşidəddin, Abbasqulu ağa Bakıxanov və digərlərinin əsərlərində də “zəngi” tayfasının adı çəkilib. Zəngəzurdakı ikinci leksem qədim türk dillərində “sur”, “sır” sözü dağ, daş, divar, qayalıq yer, hasar, qala, bürc deməkdir, dilin ahənginə, asan tələffüzə görə s-z-yə çevrilib. Bu ad ərazinin relyefini düzgün səciyyələndirir, yəni zəngilərin yaşadığı dağlıq yer. Zəngəzur ərazisindəki adların bir çoxunda “sur-zur-zor” tərkibi daşlaşıb qalıb.

Ermənilərin Zəngəzura dair iddialarında heç bir əsas, həqiqət izi yoxdur. Tarixi Azərbaycan vilayətləri olan İrəvan, Naxçıvan, Zəngəzur və digər bölgələrdə erməni izi axtarmaq, məkrli siyasi iddialarına elmi-tarixi, hüquqi-mənəvi don geyindirmək absurddur, gülüncdür, əsassızdır, erməni xislətindən irəli gələn genetik xəstəlikdir, böyük dövlətlərin antitürk siyasətində ermənilərin şərəfsiz alət olmasının nəticəsidir. Bunu, çox sayda erməni mənbələri, erməni tarixçiləri, salnaməçilərinin əsərləri, arxiv sənədləri, rus, ingilislər də daxil olmaqla (məs; Hovannes Ter-Martirosyan-A-do, B.İşxanyan, Z.Balayan, A.İonisian, T.Hacikoğluyan, S.Zavaryan, İ.Alibeqov, Z. Korkodyan, Veliçko, Şavrov, Qlinka, Qriboyedov və s.) çox sayda tarixçilər etibarlı mənbələrə istinadla yazıb, faktlarla təsdiq də ediblər".

Tarixçi vurğulayıb ki, hətta, Gülüstan, Türkmənçay müqavilələrindən sonra rus idarəçilərinin davamlı olaraq Qacarlar və Osmanlı dövlətləri ərazisindən təşkil etdiyi köçlərdən sonra belə heç zaman Zəngəzurda ermənilər sayca türk-müsəlman əhalidən üstün ola bilməyiblər: "Tanınmış rus tarixçisi N.Q.Volkova yazırdı - 1897-ci ildə Zəngəzur qəzasında 137, 9 min əhalinin 71,2 mini (51,7%) azərbaycanlılar, 63,6 mini (46,2%) ermənilər, 1,8 mini (1,3%) kürdlər olmuşdur. 1922-ci ilin siyahıya alınmasına görə (yəni 1918-20-ci illərin qanlı qətliamlarından sonra-H.N), Zəngəzurda cəmi 65, 5 min nəfər yaşayırdı ki, bunun da 56,9 mini (89,5%) erməni, cəmi 6,5 mini (10,2%) azərbaycanlı idi”.

H.Nərimonağlu əlavə edib ki, dövlət başçısı İlham Əliyevin sözügedən tədbirdə çıxışında vurğuladığı fikrin bir məqsədi də ermənilərə, qardaş dövlətlərin başçılarına və dünyaya ünvanlanan bir mesajdır ki, Zəngəzurun Azərbaycandan qoparılıb ermənilərə verilməsi tarixi ədalətsizlikdir, xalqımızın iradəsindən kənar baş vermişdir, hüquqi cəhətdən əsası olmayan qərarların nəticəsidir, dövlətimiz, xalqımız bunu qəbul etməyib, bununla barışmayıb, tarixi ərazilərimizin bərpası uğrunda siyasi ilə yanaşı, hərbi yollardan da istifadə olunması istisna deyil: "Əminik ki, qardaş Türkiyənin Suriyada terrorizmə, qanunsuz silahlı birləşmələrə, ölkənin ərazi bütövlüyünü təhdid edən güclərə qarşı başlatdığı hərbi əməliyyatları Azərbaycan da Ermənistana qarşı təkrar edə bilər. Şübhə yoxdur ki, dünyanı ikili standartlarla idarə edən dövlətlərin ikiüzlü mövqeyinə baxmayaraq, qardaş Türk dövlətləri indi Türkiyənin yanında olduğu kimi, o zaman da Azərbaycanın yanında olacaqlar”.

Növbəti “BirKart BOKT” filialı fəaliyyətə başladı
Növbəti “BirKart BOKT” filialı fəaliyyətə başladı
İyunun 5-də xarici valyutaların manata qarşı məzənnələri
İyunun 5-də xarici valyutaların manata qarşı məzənnələri
"Yelo Bank" avtoparkı üçün servis xidmətlərinin göstərilməsinə dair tender keçirir
"Yelo Bank" avtoparkı üçün servis xidmətlərinin göstərilməsinə dair tender keçirir
Loading Bars
Xəbər lenti
Daha 144 Azərbaycan vətəndaşı ölkəyə gətirildi (FOTO)
Cəlil Xəlilov: Bütün dünyanı erməni faşizminə qarşı mübarizəyə səsləyirik
Xəzərin suyu Kür çayına qarışdı - İçməli su təminatında problem yarandı
Azərbaycanda "Özün Yarat" adlı platforma istifadəyə verilir
ABŞ-da ATIŞMA: 7 nəfər öldü
“Azərişıq” və “Azəriqaz” ucqar kəndlərdə birgə layihələrin icrasına başladı (FOTO)
Pərvin Kərimzadə: Operativ Qərargahın tələb və tövsiyələrinə riayət edək!
Rusiyanın Xalq artisti koronavirusdan öldü
Prezidentə yazırlar: Sizin xalqımızın birliyini, sağlamlığını və rifahının yüksəlməsini təmin edən siyasətinizi dəstəkləyirik
150 obyektdə pozuntular aşkarlanıb - İqtisadiyyat Nazirliyi (FOTO)
Prezident İlham Əliyev İsveçin Kralına təbrik məktubu göndərib
Azərbaycanda futbolçular məşqə maska ilə gəlməlidir - RƏSMİ
Əhmədiyyə Cəbrayılov haqqında "Vikipediya"da özbək dilində məqalə yaradılıb
İş yerini dəyişmək istəyən müəllimlərə XƏBƏRDARLIQ
İsa Həbibbəyli: Doktoranturaya qəbulun iyul-avqustda keçirilməsi nəzərdə tutulur
Futbolçular qol sevincini fərdi qeyd etmələdirlər - PFL
Sadiq Qurbanov: Azərbaycan COVİD-19 ilə bağlı mövcud beynəlxalq vəziyyətdən yararlana bilər
Azərbaycanda futbol oyunları zamanı köməkçi hakim maska taxmalıdır
Vyetnamda bütünlüklə qızıldan hazırlanan hotel açılıb
Premyer Liqa və kubok oyunları bu qaydalarla təşkil olunacaq
Musa Qasımlı: Hökumət hər binanın qapısına, avtobusa, metro vaqonuna polis qoya bilməz
Bakıda narkotik vasitələrin satışı ilə məşğul olan şəxs saxlanıldı (FOTO)
Zərdabda 3 kəndin rayon mərkəzinə çıxışını təmin edən yol yenidən qurulur (FOTO)
4 ton yararsız at ətini mal əti adı altında satmaq istəyən mütəşəkkil cinayətkar dəstənin üzvləri saxlanılıblar (FOTO)
Sabunçu rayonunda marketdə gözətçini öldürən şəxslərin videogörüntüləri yayılıb (VİDEO)
Naqif Həmzəyev: Ermənistanın gələcəyi Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpasından asılıdır
Mərkəzi Gömrük Hospitalının cərrah transplantoloq, Kamran Beydullayev “Həkimlərimizi tanıyın!” rubrikasında
İlahiyyat İnstitutunda yay imtahan sessiyası ilə bağlı onlayn iclas keçirilib
İranda daha 2 886 nәfәr koronavirusa yoluxdu, 63 nәfәr öldü
Tələbələrin təhsil haqqı ilə bağlı müraciətləri gələn həftədən cavablandırılacaq - RƏSMİ
Madaqaskarın təhsil naziri 2 milyon dollarlıq konfet almaq istədiyi üçün işdən çıxarıldı
Təhsil Nazirliyi: Yay sessiyası ilə bağlı şikayətlərin operativ həllinə nəzarət ediləcək
Tamam Cəfərova: Prezidentin AİB rəhbərliyi ilə görüşü Azərbaycanın qlobal maliyyə mərkəzləri arasında ciddi nüfuzumuzun göstəricisidir
“Azərsu” xüsusi rejimdə fəaliyyət göstərəcək
DSX: Düşmənin bir sıra istiqamətlərdə müxtəlif diversiya və təxribatlar törətmək imkanları ciddi məhdud­laşdırılıb
Meksikada polis zorakılığına qarşı etirazlar başladı
Azərbaycanda qızıl və gümüş bahalaşıb
İyunun 8-də dolların manata qarşı məzənnəsi
Azərbaycan korrupsiyaya qarşı mübarizə sahəsində Avropa Şurasına üzv 50 ölkə arasında 7-ci, MDB məkanında isə 1-ci yerdədir
Milli Məclisin növbəti iclasının vaxtı açıqlandı
FHN xəbərdarlıq etdi: Sərt karantin günlərində çimərliklərdən istifadə qadağandır
Tamam Cəfərova: Bəzi vətəndaşların məsuliyyətsizliyi, qoyulmuş qaydalara əməl etməməsi bugünkü vəziyyətin yaranmasına səbəb olub
Qaxda həyətində narkotik becərən şəxs saxlanılıb (FOTO)
Bu gün Beynəlxalq Ətraf Mühit Günüdür
Uhanda sonuncu koronavirus xəstələri sağalıb
Milli Məclis Cinayət-Prosessual Məcəllədə dəyişiklikləri birinci oxunuşda təsdiq etdi
Milli Məclis sədrinin müavini koronavirusa yoluxmuş dünya və Avropa çempionu Bayram Əliyevin səhhəti ilə maraqlanıb
Samir Şərifov: Hesablama Palatasının bəzi fikirləri ilə razıyıq, bəzisi ilə qəti razı deyilik
"Azəriqaz"dan smart-kart tipli sayğacları olanlara xəbərdarlıq - Qazsız qala bilərsiniz
Milli Məclis 2019-cu il dövlət büdcəsinin icrasını ilk oxunuşda təsdiq etdi
Təhsil Nazirliyi tədrisin dayandırılması barədə: Bir çoxları tarixləri dəyişik salırlar
Sabah Bakıda 28, rayonlarda 21 dərəcə isti olacaq
Yaponiya gələn ilin ortalarınadək əhalini koronavirusa qarşı peyvənd edə bilər
Payız aylarından müəllimlərin sertifikatlaşdırılmasına başlanılacaq
Azərbaycan neftinin qiymətləri dəyişib
Şəhriyar Məmmədyarov “AccessBank”ın depozit kampaniyasının simasıdır
Rusiyada koronavirusdan ölənlərin sayı 5 500-ü keçib
Buraxılış imtahanlarında iştirak etməyənlər üçün sentyabrda imtahanlar təşkil olunacaq
Bakı polisi paytaxtda maskadan istifadə etməyənlərlə bağlı reydlərə başladı (FOTO)
Könül Nurullayeva: Verilən qərarların məcburi xarakter daşımasına baxmayaraq əhali bu xəstəliyə hələ də laqeydliklə yanaşır
Tarixçi: AXC dövründə Azərbaycan torpaqlarının Ermənistana verilməsi acı tarixdir (FOTO)
Federal nazirlik: Almaniya Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin sülh yolu ilə həlli üzrə səyləri dəstəkləyir
“Azərişıq” gücləndirilmiş rejimdə işləyəcək
Türkiyənin müdafiə sənayesi məhsullarının ixracı azalıb
İcaze.e-gov.az portalının fəaliyyəti yenidən aktiv edildi (VİDEO)
Poçt şöbələrinin fəaliyyəti məhdudlaşdırılır
Əqli Mülkiyyət Agentliyi “Küçələrə su səpmişəm" xalq mahnısı ilə bağlı məsələni nəzarətə götürüb
Parlament sədrinin birinci müavini 4 iyun 1993-cü il hadisələri ilə bağlı danışdı
TƏBİB həftəsonu alış-verişi edənlərə müraciət etdi
Özbəkistandakı azərbaycanlılara maddi dəstək göstərilib
Azərbaycan Texniki Universiteti UNESCO klubları şəbəkəsinə üzv oldu (FOTO)
Slovakiya və Çexiya bəzi ölkələrlə sərhədləri açıb
Siyavuş Novruzov: Vaxtilə Sürət Hüseynovun əsiri olan şəxslər indi qəhrəman kimi təqdim olunurlar
AMEA: Mərkəzi Elmi Kitabxananın direktoru İsa Həbibbəylinin bibisi qızı deyil
Korrupsiyaya qarşı mübarizə üzrə Komissiyanın Milli Məclisdən olan yeni üzvləri məlum oldu
Prezident İlham Əliyev Zərdabda yol tikintisinə 3,1 milyon manat ayırıb
Parlament sədri həftəsonu qadağaları ilə bağlı müraciət etdi
Ermənistanda koronavirusa yoluxanların sayı 12 minə çatır
Təhsil Nazirliyi: Direktor olmaq istəyənlərin nəticələri daha aşağı olur
XİN: Ermənistanın nə hüquqdan, nə demokratiyadan danışmağa, başqalarına məruzə oxumağa heç bir mənəvi haqqı yoxdur
Murad Camalzadə: Direktor vəzifəsinə qəbul olmaq istəyənlər üçün hazırlıq prosesi təşkil oluna bilər
Abşeron Dairəvi dəmir yolu fəaliyyətini müvəqqəti dayandırır
OPEC nazirlərinin hər iki görüşü bir gündə keçiriləcək
Mingəçevir Dövlət Universitetində ilk “Açıq qapı” günü keçirilib (FOTO)
Azərbaycan polisi qanunu və demokratiyanı qoruyur: bunu anlamaq gərək - "Politşou" təqdim edir (Videolayihə)
Afət Həsənova: Son günlərin statistikası həftəsonu sərt karantin rejiminin tətbiqini qaçılmaz edir
İtaliyada gölün dibində qalan kənd üzə çıxarılacaq
Həftəsonu yollarda şəxsi avtomobilindən istifadə edənlər cərimə və yaxud həbs oluna bilər - RƏSMİ AÇIQLAMA
Növbəti “BirKart BOKT” filialı fəaliyyətə başladı
Mətbuat Şurası həftəsonu məhdudiyyətlərlə bağlı jurnalistlərə müraciət etdi
Ünvanlı sosial yardımda hansı yeniliklər olacaq?
Bu muzey və sərgi zalları saat 14:00-dan fəaliyyətini dayandırır
Balakəndə 2 tondan artıq çətənə kolu məhv edilib (FOTO)
Bakı polisi narkotik alverçilərinə qarşı növbəti əməliyyat keçirdi
Aydın Quliyev: Ermənistanın Azərbaycana qarşı təcavüzkar və işğalçı siyasəti bu dövlətin faşist və terrorçu mahiyyətinin birbaşa davamıdır
Cənubi Qafqazda ilk biosfer rezervat Azərbaycanda yaradılır
Polis Bakıda əməliyyat keçirdi, evdən silah aşkarlandı
Bu gün deputatlar növbədənkənar iclasda 4 məsələni müzakirə edəcəklər
İyunun 5-də xarici valyutaların manata qarşı məzənnələri
Bakıda ər arvadını bıçaqlayıb polisə təslim oldu
Bütün xəbərlər