Bakı. Trend:
Niderland Krallığının xarici işlər naziri Tom Berendsenin Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyevlə keçirdiyi görüş Azərbaycan–Niderland münasibətlərinin gələcək inkişafı baxımından mühüm siyasi və iqtisadi əhəmiyyət daşıyır.
Bunu Trend-ə açıqlamasında politoloq Azər Qarayev deyib.
Politoloq bildirib ki, xüsusilə Prezident İlham Əliyevin Tom Berendseni qəbul etməsi Azərbaycanın Cənubi Qafqazda sülh və sabitliyin təmin olunmasındakı rolunun yüksək qiymətləndirilməsi dövlətimizin beynəlxalq münasibətlər sistemindəki mövqeyinə diqqətin göstəricisidir.
“Prezident İlham Əliyevin Tom Berendsenlə görüşündə siyasi dialoq, iqtisadi əməkdaşlıq, investisiya imkanları, nəqliyyat-logistika əlaqələri və kənd təsərrüfatı sahəsində əməkdaşlığın genişləndirilməsi məsələləri müzakirə olunub. Niderland tərəfinin Azərbaycanla münasibətləri inkişaf etdirmək niyyətini ifadə etməsi ölkəmizin Avropa dövlətləri ilə əlaqələrinin daha geniş istiqamətlər üzrə inkişaf etdirilməsi üçün əlavə imkanlar yaradır. Görüşün diqqətçəkən məqamlarından biri də Niderland xarici işlər nazirinin Prezident İlham Əliyevin Cənubi Qafqazda sülh və sabitliyin yaradılmasındakı şəxsi rolunu xüsusi vurğulaması olub. Bu məsələnin yalnız region üçün deyil, Avropa üçün də əhəmiyyətli olduğunun qeyd edilməsi Azərbaycanın regional proseslərdəki rolunun beynəlxalq səviyyədə diqqətdə saxlanıldığını göstərir”.
A.Qarayev qeyd edib ki, müasir beynəlxalq münasibətlər sistemində dövlətlərin mövqeyi yalnız iqtisadi imkanları və resursları ilə deyil, həm də regional proseslərə təsir göstərmək, tərəfdaşlarla dialoq qurmaq və qarşılıqlı maraqlara əsaslanan əməkdaşlıq mexanizmləri yaratmaq imkanları ilə müəyyən olunur.
“Bu baxımdan Azərbaycanın xarici siyasətində Avropa dövlətləri ilə əlaqələrin genişləndirilməsi, iqtisadi tərəfdaşlığın inkişafı və regional sabitliyin möhkəmləndirilməsi mühüm istiqamətlərdəndir. Prezident İlham Əliyevin Niderland xarici işlər naziri ilə görüşü də bu kontekstdə ikitərəfli münasibətlərin mövcud vəziyyətinin qiymətləndirilməsi və yeni əməkdaşlıq imkanlarının müzakirəsi baxımından əhəmiyyətlidir.”
Politoloq vurğulayıb ki, Azərbaycanın coğrafi mövqeyi, enerji resursları, inkişaf edən nəqliyyat infrastrukturu və beynəlxalq daşımalar sistemində artan rolu ölkəmizi Avropa ilə Asiya arasında mühüm bağlantı məntəqələrindən birinə çevirir.
“Avropa dövlətlərinin Azərbaycanla əməkdaşlığa marağında bu amillərlə yanaşı, ölkəmizin regional əlaqələrin inkişafına verdiyi əhəmiyyət də rol oynayır. Niderland kimi beynəlxalq ticarət, liman idarəçiliyi və logistika sahəsində geniş təcrübəyə malik dövlətlə münasibətlərin inkişafı Azərbaycanın iqtisadi imkanlarının genişləndirilməsi baxımından yeni perspektivlər aça bilər.
Niderlandın xarici işlər nazirinin Prezident İlham Əliyevlə görüşü zamanı ölkələr arasında iqtisadi və ticarət əlaqələrinin genişləndirilməsi məsələlərinə də diqqət yetirilib. Niderland şirkətlərinin Azərbaycanda müxtəlif sahələrdə fəaliyyəti əməkdaşlığın inkişafı üçün mövcud iqtisadi zəminin göstəricisidir. Qarşılıqlı işgüzar səfərlərin təşkili, sahibkarlar arasında birbaşa əlaqələrin gücləndirilməsi və birgə layihələrin həyata keçirilməsi bu münasibətlərin daha konkret nəticələr verməsinə şərait yarada bilər. Burada əsas məqsəd yalnız ticarət dövriyyəsinin artırılması deyil, eyni zamanda, yeni investisiyaların cəlb edilməsi, texnologiya mübadiləsinin genişləndirilməsi və qeyri-neft sektorunun inkişafına töhfə verilməsidir.
Kənd təsərrüfatı əməkdaşlığın xüsusi perspektivə malik istiqamətlərindən biridir. Niderlandın müasir aqrar texnologiyalar, istixana təsərrüfatları, məhsuldarlığın artırılması, su ehtiyatlarından səmərəli istifadə və məhsulların saxlanması sahəsində təcrübəsi Azərbaycan üçün faydalı ola bilər. Ölkəmizdə kənd təsərrüfatının inkişafına, ərzaq təhlükəsizliyinin möhkəmləndirilməsinə və yerli istehsalın genişləndirilməsinə xüsusi diqqət yetirildiyi bir şəraitdə Niderlandla əməkdaşlığın dərinləşdirilməsi əlavə imkanlar yaradır. Birgə layihələr vasitəsilə müasir texnologiyaların tətbiqi, yerli mütəxəssislərin hazırlanması və Azərbaycan məhsullarının xarici bazarlara çıxış imkanlarının artırılması mümkündür”.
A.Qarayev qeyd edib ki, nəqliyyat və logistika sahəsində əməkdaşlıq da Azərbaycan–Niderland münasibətlərinin mühüm istiqamətlərindəndir.
“Azərbaycanın Orta Dəhliz üzərində yerləşməsi, Bakı Beynəlxalq Dəniz Ticarət Limanının imkanları və Ələt Azad İqtisadi Zonasının inkişafı ölkəmizin beynəlxalq ticarət əlaqələrindəki əhəmiyyətini artırır. Niderlandın limanların idarə olunması, yükdaşımaların təşkili və təchizat zəncirlərinin optimallaşdırılması sahəsində təcrübəsi bu istiqamətdə qarşılıqlı faydalı əməkdaşlıq üçün əlverişli zəmin yaradır. Belə tərəfdaşlıq Azərbaycanın tranzit imkanlarının genişləndirilməsinə, logistika xidmətlərinin keyfiyyətinin yüksəldilməsinə və Avropa ilə Asiya arasında iqtisadi əlaqələrin inkişafına töhfə verə bilər”.
Politoloq bildirib ki, Tom Berendsenin Azərbaycan xarici işlər naziri Ceyhun Bayramovla görüşü isə Prezident İlham Əliyevin görüşündə müzakirə olunan məsələlərin diplomatik səviyyədə davam etdirilməsi və praktiki əməkdaşlıq istiqamətlərinin konkretləşdirilməsi baxımından əhəmiyyətlidir.
“Görüşdə siyasi dialoqun gücləndirilməsi, qarşılıqlı investisiyaların təşviqi, enerji, nəqliyyat, kənd təsərrüfatı, su ehtiyatlarının idarə olunması, innovasiya, gəmiqayırma, təhsil və humanitar əlaqələr kimi sahələrdə əməkdaşlıq imkanları nəzərdən keçirilib. Tərəflərin Azərbaycan–Niderland münasibətlərinin inkişafı üzrə 2026–2028-ci illəri əhatə edən Yol Xəritəsinin qəbul edilməsini müsbət qiymətləndirməsi ikitərəfli əlaqələrin sistemli şəkildə genişləndirilməsi üçün mühüm çərçivə yaradır.
Xüsusilə qeyd etmək lazımdır ki, 2027-ci ildə Azərbaycan ilə Niderland arasında diplomatik münasibətlərin qurulmasının 35-ci ildönümü qeyd ediləcək. Bu baxımdan, Yol Xəritəsinin hazırlanması və qəbul edilməsi münasibətlərin yeni mərhələyə uyğunlaşdırılması, əməkdaşlığın prioritetlərinin müəyyənləşdirilməsi və gələcək layihələrin planlaşdırılması baxımından əhəmiyyətlidir. Bununla yanaşı, siyasi sənədlərin real nəticələr verməsi onların icrasından, konkret layihələrin hazırlanmasından və qarşılıqlı öhdəliklərin həyata keçirilməsindən asılıdır.
Görüşlər zamanı regional sülh və təhlükəsizlik məsələlərinin müzakirəsi də xüsusi diqqət çəkir. Cənubi Qafqazda davamlı sülhün təmin olunması təkcə siyasi münasibətlərin normallaşması üçün deyil, həm də ticarət əlaqələrinin genişləndirilməsi, nəqliyyat marşrutlarının inkişafı və yeni investisiya imkanlarının yaranması üçün əhəmiyyətlidir. Regionda sabitliyin möhkəmlənməsi beynəlxalq şirkətlərin uzunmüddətli planlar qurmasına və iqtisadi layihələrə daha geniş perspektivdən yanaşmasına şərait yarada bilər.
Azərbaycanın sülh gündəliyi və regional əməkdaşlığın inkişafına yönəlmiş təşəbbüsləri bu baxımdan mühüm müzakirə mövzularındandır. Ceyhun Bayramovun Niderlandlı həmkarına Azərbaycan–Ermənistan münasibətlərinin normallaşdırılması prosesi, sülh sazişinin imzalanması ilə bağlı məsələlər, işğaldan azad edilmiş ərazilərdə aparılan bərpa və yenidənqurma işləri, eləcə də mina təhlükəsinin yaratdığı humanitar problemlər barədə məlumat verməsi Azərbaycanın regional gündəliyinin əsas istiqamətlərini əks etdirir.
Bütün bunlar göstərir ki, Azərbaycan–Niderland münasibətləri yalnız ikitərəfli iqtisadi əlaqələrlə məhdudlaşmır. Bu münasibətlər Avropa ilə Asiya arasında nəqliyyat bağlantılarının inkişafı, regional sabitliyin möhkəmləndirilməsi, investisiya mühitinin genişləndirilməsi və beynəlxalq əməkdaşlığın yeni imkanlarının müəyyənləşdirilməsi ilə də əlaqəlidir. Niderlandın Azərbaycanla siyasi və iqtisadi dialoqu dərinləşdirmək niyyətini ifadə etməsi tərəflər arasında qarşılıqlı maraqların mövcudluğunu göstərir”.
