Azərbaycanda uzunömürlülər “cavanlaşır” - yaşı 100-dən çox olan insanların sayı azalır

Azərbaycanda uzunömürlülər “cavanlaşır” - yaşı 100-dən çox olan insanların sayı azalır

Azərbaycan, Bakı, 8 aprel /Trend, müxbir İlhamə İsabalayeva/

Azərbaycanda yaşı 100-dən çox olan insanların sayı azalır, uzunömürlülər arasında "cavanlaşma" prosesi gedir.

Bunu Trend-ə Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının Fiziologiya İnstitutunun Uzunömürlülüyün fiziologiyası laboratoriyasının müdiri, biologiya üzrə fəlsəfə doktoru Çingiz Qasımov deyib.

Alim bildirib ki, Azərbaycanda uzunömürlülərin ən çox yaşadığı bölgə olan cənub zonasında da 2014-cü il ərzində aparılan son araşdırmalar uzunömürlülərin sayının azaldığını təsdiqləyib. Yaş verifikasiyası (yaşın dəqiqləşdirilməsi) apardıldıqdan sonra burada 100 yaşlı yalnız bir uzunömürlünün yaşadığı müəyyənləşib.

C.Qasımov deyib ki, ölkədə yaşı 100-dən çox olan insanların sayı azalsa da, 90-94 yaşlı insanların sayı artıb: "1999-cu illə müqayisədə 2009-cu ildə aparılan sıyahıyaalınmanın nəticələrinə görə, 90-94 yaşlı insanların sayı həqiqətən də azalmışdı. Ancaq son illərdə 90-94 yaşlı insanların sayı artıb. Buna görə uzunömürlülər arasında "cavanlaşma" prosesi gedir".

Son on illiklərdə Azərbaycanda uzunömürlülərin sayının azaldığını deyən Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının Coğrafiya İnstitutunun Azərbaycan əhalisi və sosial inkişaf şöbəsinin aparıcı elmi işçisi, coğrafiya elmləri doktoru Zakir Eminov Trend-ə bildirib ki, Azərbaycanda həmişə uzunömürlülər olub: "Ölkədə hətta 168 il yaşamış insan da olub. Lerik rayon sakini olmuş həmin şəxs - Şirəli Müslümov 1980-ci illərdə dünyasını dəyişib".

Z.Eminov deyıb ki, lakin 1999-cu ildə aparılan əhalinin siyahıyaalınmasının nəticələrinə görə, yaşı 90-dan çox olan insanların sayı azalıb. Azərbaycanda 90-94 yaşlı insanların sayı 7125 nəfər (onun 5442-si qadındır), yaşı 100-dən çox olan insanların sayı 1664 (1141-i qadın, 223-ü kişi) nəfər olub. Uzunömürlü sakinlərin çoxu - 1354-ü kənddə, 310-u şəhərdə yaşayıb.

Əhalinin 2009-cu ildə aparılan siyahıyaalınmasının nəticələrinə görə, ölkədə 90-94 yaşlı insanların sayı azalaraq, 4363-ə enib (onun 3417-si qadındır). Ölkədə yaşı 100-dən çox olan insanların sayı 1143-ə qədər (Onların 1043-ü qadın olub) azalıb.

Qeyd edək ki, Azərbaycanın hər il açıqlanan demoqrafik göstəricilərində uzunömürlü, yəni yaşı 90-dan yüksək olan insanların sayı ayrıca qeyd edilmir. Burada yalnız yaşı 70 və yuxarı olan insanların sayı ümumi şəkildə açıqlanır. Son açıqlanan statistik göstəricilərə görə, Azərbaycanda 85 və yuxarı yaşda olanlar arasında ölüm halları 1990-cı illə (4825 nəfər) müqayisədə 2013-cü ildə (5760 nəfər) xeyli artıb.

Z.Eminov deyib ki, uzunömürlü insanların sayının azalması orta ömür müddətinin azalması, həyat şəraitinin və səviyyəsinin aşağı düşməsi, səhiyyə xidmətlərinin yarıtrmaz olması, əhalinin çox hissəsinin bu xidmətlərdən istifadə edə bilməməsi ilə əlaqədardır.

Azərbaycandakı ən yaşlı insanların adlarının "Ginnesin Rekordlar Kitabı"na daxil edilməsi məsələsinə gəldikdə, Ç.Qasımov deyib ki, Azərbaycanın ən yaşlı insanlarının dünyanın ən yaşlı insanları siyahısına daxil edilməsi gələcəkdə mümkün ola bilər.

C.Qasımovun sözlərinə görə, 1980-ci illərin sonunda Azərbaycanın ən yaşlı sakininin - kəlbəcərli, 124 yaşlı Cəfərov İlyasın adının "Ginnesin Rekordlar Kitabı"na daxil edilməsi planlaşdırılıb. Bu məqsədlə Moskvanın müvafıq qurumları ilə birgə iş də aparılıb. Lakin sonradan ermənilərin Azərbaycan ərazilərinə təcavüz etməsi bu məsələnin reallaşmasına imkan verməyib. Həmin yaşlı sakin isə köçkün kimi Bərdədə dünyasını dəyişib: "Sovetlər dövründə belə məsələlərlə biz özümüz məşğul olmurduq, Moskva bu işlə məşğul olurdu. Bu sahədə işləmədiyimizdən bizim özümüzün bununla bağlı təcrübəmiz yoxdur. Ancaq indi biz özümüz də yavaş-yavaş bu işlərə başlayırıq. Hazırda bunun üçün respublikanın rayonlarını gəzərək yaşlı sakinlərlə bağlı məlumatlar toplayırıq. O zaman kəlbəcərli sakini tapdığımız kimi, indi də yaşı çox olan insan tapsaq, onun yaş verifikasiyasını (yaşın dəqiqləşdirilməsi) apardıqdan sonra yaşının yüksək olması təsdiqlənərsə, onda həmin sakininin də adının Ginnesin rekordlar kitabına salınması üçün işlərə əlbəttə ki, başlanılacaq".

C.Qasımov deyib ki, "Ginnesin Rekordlar Kitabı"na salına bilən Azərbaycan sakininin mütləq yaş verifikasiyası aparılmalıdır. Çünki bəzən KİV-lərdə Azərbaycanın hansısa sakininin yaşının 100-dən çox olması barədə məlumatlar verilsə də, bunların əksəriyyəti düzgün olmur: "Yaşlı insanların çoxunun sənədlərdə yaşı düzgün göstərilməyib. Ona görə də görürsən ki, sənəddəki təvəllüdə əsasən, yaş 120 olsa da, verifikasiya aparıldıqda yaşın 96 olduğu məlum olur".

İnstitut rəsmisinin sözlərinə görə, Azərbaycanda uzunömürlü insanların dəqiq sayı bəlli deyil. Amma araşdırmaların nəticələrinə görə, uzunömürlülər ölkənin cənub bölgəsində daha çox yaşayırlar. Onların da əksəriyyəti qadınlardır. Qadınların ömürlərinin uzun olması onların fizioloji quruluşları, emosional, gərgin vəziyyətdə çox olmaması və s. ilə izah edilə bilər.

"Brent" markalı neftin qiyməti 40 dolları ötüb
"Brent" markalı neftin qiyməti 40 dolları ötüb
Azərbaycan şirkətləri Ukraynada karbohidrogen yataqlarının işlənməsində iştirak edə bilər
Azərbaycan şirkətləri Ukraynada karbohidrogen yataqlarının işlənməsində iştirak edə bilər
OPEC+ nazirlərinin görüşü daha tez baş tuta bilər
OPEC+ nazirlərinin görüşü daha tez baş tuta bilər
Loading Bars
Xəbər lenti
Liviya MSH döyüşçüləri Tripoli hava limanını Haftar qüvvələrindən geri alıblar
Sabirabadda yanğın olub
Moskvada koronavirusdan 60-dan çox insan ölüb
Vaşinqtonda komendant saatı daha bir gün uzadılıb
Ağdaşda "VAZ" yanıb
Biləsuvarda zəlzələ qeydə alınıb
Dünyada koronavirusdan 600-dən çox tibb bacısı ölüb
DSX sərhəddə təxribat xarakterli hərəkətlərin törədiləcəyi barədə məlumatlar əldə edib
Rəşad Mahmudov: Koronavirusa yoluxmaların artması həftə sonları sərt karantin rejiminin tətbiqini zərurətə çevirir
Bakıda avtobus yanaraq kül oldu (FOTO)
Musa Quliyev: Hazırki vəziyyət həftə sonu ciddi karantin rejiminin tətbiq edilməsini zəruri edir
Almaniya Avropanın 29 ölkəsinə səyahət məhdudiyyətini aradan qaldıracaq
Türkiyədə koronavirusdan sağalanların sayı 130 min nəfəri ötüb
"Renault" Fransadan 5 milyard avro kredit alacaq
Dünyada koronavirusa yoluxma riskinin daha yüksək olduğu hava limanları - SİYAHI
Prezident İlham Əliyevə Respublika Günü münasibətilə təbriklər gəlməkdə davam edir
Prezident İlham Əliyev: Biz güc toplayırıq, daha da güclü olmalıyıq və olacağıq
Prezident İlham Əliyev: Avropa Şurası anti-Azərbaycan mövqedədir və bu təşkilatda anti-Azərbaycan meyilləri, azərbaycanafobiya hökm sürür
48 hakim intizam məsuliyyətinə cəlb edilib, 2 hakim isə korrupsiya əməllərinə görə istintaqa verilib
Azərbaycan Prezidenti: Bu gün beynəlxalq təşkilatların Ermənistan-Azərbaycan Dağlıq Qarabağ münaqişəsi ilə bağlı sərgilədiyi mövqe həqiqəti, ədaləti əks etdirir
Hindistanda kimya zavodunda partlayış: 5 ölü, onlarla yaralı var
Prezident İlham Əliyev: Tərtər rayonu cəbhə bölgəsində yerləşir və təbii ki, bu rayona diqqət həmişə yüksək səviyyədə olub
Azərbaycan Prezidenti: İdmanın inkişafı xalqın sağlamlığıdır və Azərbaycan xalqı sağlam olmalıdır
Prezident İlham Əliyev: Mən tam əminliklə deyə bilərəm ki, Azərbaycan tarixdə heç vaxt indiki qədər güclü, indiki qədər müstəqil və azad olmamışdır
AMFA Azərbaycanda qadın sahibkarlığına dəstək barədə
BMTM “Covid-19 böhranı zamanı çoxtərəfliliyin müqəddəratı” adlı vebinar keçirib (VİDEO)
Könüllülərin növbəti əlaqələndirmə görüşü baş tutub
DİN: Metroda polisə müqavimət göstərən 5 nəfər barəsində cinayət işi açılıb
İmtahanlarla bağlı Operativ Qərargahdan AÇIQLAMA
TƏBİB: İşçilər 3 qrupa bölünsün və ayrı-ayrı saatlarda işə gəlsinlər
Operativ Qərargah: Bu vəziyyət davam etsə, sərhədlərin açılması gözlənilmir
İbrahim Məmmədov: Maskalarla bağlı vahid qiymət 30 qəpikdir
Məhdudlaşdırma olarsa, işsizlərə yenidən 190 manat veriləcəkmi? - RƏSMİ AÇIQLAMA
Ramin Bayramlı: Qaydalara əməl edilsə, məhdudlaşdırmalara getməyə bilərik
Sabah Baş Nazir məhdudlaşdırmalarla bağlı detalları açıqlayacaq
İbrahim Məmmədov: Karantin rejiminin sərtləşdirilməsi və ya yumşalma zərurətdən asılıdır
TƏBİB sədri: Tibb müəssisələrində sıxlığın yaranması əsas verir ki, əhalini həmrəyliyə dəvət edək
Ticarət mərkəzlərinin tam qapanması nəzərdə tutulur - Operativ Qərargah
Bu şəhərlərdə küçəyə çıxmaq yenidən məhdudlaşdırıla bilər - TƏBİB AÇIQLADI
Sumqayıtdakı 1 saylı xəstəxana artıq koronavirus xəstələrinə xidmət göstərəcək
Hazırda biz pandemiyanın ikinci mərhələsindəyik - Ramin Bayramlı
Ramin Bayramlı: Koronavirus xəstələrinin sayı artıqca ağır xəstələrin də sayı artır
İbrahim Məmmədov: Cümə günü axşamdan bazar ertəsinə qədər hərəkət və iş rejimləri məhdudlaşdırıla bilər
Azərbaycanda daha 325 nəfər koronavirusa yoluxdu, 101 nəfər sağaldı, 5 nəfər öldü
Nazirlər Kabineti yanında Operativ Qərargah brifinq keçirib
Prezident İlham Əliyev yenidən qurulan “Ağcabədi-2” elektrik yarımstansiyasının istifadəyə verilməsi mərasimində iştirak edib (FOTO/VİDEO)
Prezident İlham Əliyevdən xəritəyə görə icra başçısına irad: Sisyanın əsl adı Qarakilsədir. Ona görə bunu pozun və Qarakilsə yazın
UNEC tələbələrinə imtahan sessiyasında əlavə güzəştlər olunub
İqtisadiyyat Nazirliyi 2785 obyektdə monitorinq aparıb: Pozuntular aşkarlanıb (FOTO)
AQTA İmişli və Bərdədə reyd keçirdi - İki müəssisənin fəaliyyəti məhdudlaşdırıldı (FOTO)
Ali və orta ixtisas təhsili müəssisələrinə ərizə qəbulunun vaxtı uzadılıb
Azercell uşaqlar üçün “Mobil TV” xidmətini istifadəyə verdi
Ağcabədi şəhərinin içməli su təchizatı və kanalizasiya sistemləri istismara verilib (FOTO/VİDEO)
Azərbaycan hərbçiləri Moskvada keçiriləcək hərbi paradda iştirak edəcək
Ağcabədidə “ASAN xidmət” mərkəzi açılıb (FOTO)
Ağcabədidə dənli bitki toxumlarının emalı zavodu istifadəyə verilib (FOTO/VİDEO)
Prezident İlham Əliyev Ağcabədidə taxıl biçininə başlanması mərasimində iştirak edib (FOTO/VİDEO)
Prezident İlham Əliyevin Ağcabədi rayonuna səfəri (FOTO/VİDEO)
Məzahir Əfəndiyev: Koronavirusla mübarizədə medianın rolu böyükdür
"Dərs vaxtı" verilişinin sabahkı cədvəli müəyyənləşdirilib
Bakıda qətl hadisəsinin üstü “isti izlərlə” açılıb - RƏSMİ
Qazaxda otlaq sahədə top mərmisi tapılıb
"Barselona"da koronavirus həyəcanı - 5 futbolçu yoluxubmuş
İyunun 4-də dolların manata qarşı məzənnəsi
Bərdədə su kanalına atılan heyvan leşləri məhv edilib
Bakıda qəza uzun tıxaca səbəb oldu (FOTO)
Vergi ödəyicilərinə hansı güzəştlər edilir? - RƏSMİ AÇIQLAMA
Müharibə veteranları ilə bağlı qanunvericiliyə yeni TƏKLİF
Prezident İlham Əliyev Ağdam rayonu ərazisindəki “N” saylı hərbi hissədə olub (FOTO/VİDEO) (YENİLƏNİB)
Yer kürəsinin ən təmiz ərazisi açıqlanıb
Tərtərin Xoruzlu kəndində yeni ümumtəhsil məktəbi tikiləcək - SƏRƏNCAM
Tərtərdə 21 ədəd subartezian quyusu qazılacaq - SƏRƏNCAM
Qısamüddətli notların yerləşdirilməsi üzrə hərrac keçirilib
Bakıda dağlıq ərazidə baş verən yanğın söndürülüb
Bakıda pandemiya dövründə əhali ərzağa daha çox pul xərcləyib - STATİSTİKA
Bakıda qadın qızının sevgilisini bıçaqladı - Qızı ilə evlənmək istəmədiyi üçün
Vüqar Bayramov: Yeni vergi rejimində sahibkarlar daha az vergi ödəməklə xərclərinə qənaət edəcəklər
Cinayət törətməkdə şübhəli bilinən 25 nəfər saxlanılıb
Maskadan istifadə etməyən bəzi vətəndaşlar cərimələndi
ÜST: Koronavirusun ikinci dalğası qaçılmaz deyil
Rusiyada koronavirusa yoluxanların sayı 430 min nəfəri keçdi
Rusiya Xarici Kəşfiyyat Xidmətinin direktoru Sergey Narışkin Prezident İlham Əliyevi təbrik edib
İsveçrə mediasında Azərbaycandan bəhs edilib
Salyanda narkotik tərkibli bitkilər əkib-becərən şəxs saxlanıldı (FOTO)
Çexiya ilə Slovakiya arasında sərhədlər sabah açılır
Bu il Şahdəniz yatağı üzrə gəlirlər açıqlanıb
Güclü külək əsəcək, temperatur aşağı düşəcək - Xəbərdarlıq
DYP sərnişindaşıma fəaliyyəti ilə məşğul olanlara və sərnişinlərə müraciət edib
“Azərxalça” ASC-nin Tərtər filialı açılıb (FOTO/VİDEO) (YENİLƏNİB)
Paytaxtda bankomatdan pul çıxaran qadını izlədilər, sonra çantasını soydular (FOTO)
İranda koronavirusdan ölәnlәrin sayı 8 mini keçib
26 Qazaxıstan vətəndaşı öz ölkələrinə yola salınıb
AXC-nin 102-ci ildönümü münasibətilə Peru Konqresi təbrik bəyanatı qəbul edib
Sabah Bakıda 27 dərəcə isti olacaq
Qaxda zəlzələ olub
“Tərtər” elektrik yarımstansiyası yenidənqurmadan sonra istismara verilib (FOTO/VİDEO) (YENİLƏNİB)
ABŞ-da etirazlar zamanı 9 mindən çox şəxs saxlanılıb
Muğam Mərkəzinin "Unudulmayanlar" layihəsi Xalq artisti Əlövsət Sadıqova həsr olunub (VİDEO)
Tərtər Olimpiya İdman Kompleksinin açılışı olub (FOTO/VİDEO) (YENİLƏNİB-2)
Buruc-Gülabatlı-Xoruzlu-Kəbirli-Bayandurlu-Qaradağlı yolu yenidənqurmadan sonra istifadəyə verilib (FOTO/VİDEO) (YENİLƏNİB)
Bütün xəbərlər