Bakı.Trend:
2026-2031-ci illərdə dünyada bərpaolunan enerji mənbələrinin (BOEM) ümumi gücü təxminən 4,8 min giqavat (QVt) artacaq ki, bu da əvvəlki altıillik dövrün göstəricisindən 57 faiz çoxdur.
Bu barədə Beynəlxalq Enerji Agentliyinin (BEA) “Renewables 2026” (“Bərpaolunan enerji – 2026”) adlı hesabatında bildirilib.
Proqnoza əsasən, ilk dəfə olaraq Çin istisna olmaqla, inkişaf etməkdə olan və formalaşmaqda olan bazar iqtisadiyyatına malik ölkələrdə BOEM gücünün artımı inkişaf etmiş iqtisadiyyatların göstəricisi ilə eyni səviyyəyə çatacaq.
BEA analitiklərinin qiymətləndirmələrinə görə, nəzərdən keçirilən dövrdə Hindistan bərpaolunan enerji gücünün artımına görə Çindən sonra dünyanın ikinci ən böyük bazarına çevriləcək.
“Bununla yanaşı, Cənub-Şərqi Asiya, Yaxın Şərq və Afrika ölkələrində bərpaolunan enerji gücünün artımı əvvəlki altıillik dövrlə müqayisədə təxminən üç dəfə çox olacaq”, – deyə hesabatda qeyd olunur.
BEA Çin istisna olmaqla, inkişaf etməkdə olan və formalaşmaqda olan bazar iqtisadiyyatına malik ölkələrdə BOEM gücünün artımına dair proqnozunu bir il əvvəl dərc olunmuş hesabatla müqayisədə təxminən 20 faiz artırıb.
“Hesabatda agentlik bu düzəlişin səbəbləri arasında enerji sahəsində yeni hədəfləri, enerji təhlükəsizliyi məsələlərini, dövlət dəstəyi tədbirlərini, eləcə də külək və günəş enerjisinin rəqabət qabiliyyətinin artmasını göstərir”, – deyə bildirilir.
“Yanacağın yüksək qiymətləri və elektrik enerjisi təchizatında yaranan fasilələr fonunda ev təsərrüfatları və kiçik müəssisələr enerji təchizatının etibarlılığını artırmaq və xərcləri azaltmaq məqsədilə əlçatan günəş fotoelektrik sistemlərindən getdikcə daha fəal istifadə edirlər.
2022-ci ildən etibarən damüstü günəş elektrik qurğularının əlavə gücləri ən azı 70 milyon ev təsərrüfatının elektrik enerjisinə çıxışının yaxşılaşdırılmasına və təchizatın keyfiyyətinin yüksəldilməsinə töhfə verib.
2031-ci ilədək avtonom günəş fotoelektrik sistemlərinin gücünün 2,5 dəfə artaraq təxminən 80 QVt-a çatacağı gözlənilir. Bu sahədə əsas artım bazarları Pakistan, Saharaaltı Afrika ölkələri və Cənub-Şərqi Asiya olacaq”, – deyə BEA qeyd edir.
Bundan əlavə, neft qiymətlərinin artması və Yaxın Şərqdəki böhranla əlaqədar enerji təhlükəsizliyinə dair narahatlıqlar fonunda BEA maye bioyanacaq istehsalının artımına dair proqnozunu əvvəlki hesabatla müqayisədə 40 faiz yüksəldib.
“Yanacağın qiymətinin artmasına və əlçatanlığı ilə bağlı problemlərə operativ reaksiya olaraq, ilk növbədə Cənub-Şərqi Asiya və Latın Amerikasında yerləşən bir sıra ölkələr qalıq yanacaq idxalından asılılığı azaltmaq məqsədilə maye bioyanacağın istifadəsinə dair yeni və daha əvvəl elan edilmiş tələblərin tətbiqini sürətləndirir.
Cənub-Şərqi Asiyada bioyanacaq istehlakı 2026-cı ildə 2025-ci illə müqayisədə 11 faiz artacaq. Dünya üzrə orta artım göstəricisinin isə 7 faiz olacağı gözlənilir.
Ümumilikdə, 2031-ci ilədək maye bioyanacağa qlobal tələbat təxminən 30 faiz artacaq. Torpaq, su və bioloji ehtiyatlara mənfi təsir göstərmədən emissiyaların real azalmasını təmin etmək üçün davamlı inkişaf üzrə ciddi meyarlara əməl olunmalıdır. Bu meyarlara istixana qazı emissiyalarının şəffaf və yoxlanıla bilən uçotu, eləcə də torpaqdan və xammaldan istifadəyə dair tələblər daxildir”, – deyə agentlik bildirir.
