Uşaqlarda artıq çəki – onun sağlam inkşaf etdiyinin göstəricisi deyil

Uşaqlarda artıq çəki – onun  sağlam inkşaf  etdiyinin göstəricisi deyil

Bakı. Trend:

Uşaqlarda artıq çəki və piylənmə orqanizmdə metabolik pozğunluqların əsasını qoyur və gələcəkdə metabolik sidromun inkşafına səbəb olur.Metabolik sindromun ağırlaşmaları erkən ölüm risqini artırır.

Günümüzdə çox aktual problemdir,geniş yayılmasının əsas səbəbi valideynlərin artıq çəkini sağlamlıq kimi düşünmələri və hansı ciddi patologiyalara səbəb olacağından məlumatsız olmalarıdı. Bu gün bu problem haqqında pediatr, dietoloq, uşaq piylənməsi üzrə mütəxəssis ,Nutrisiologiya, Dietologiya və Piylənmənin profilaktikası akademiyasının (ANDOP) təlimçisi Gülsüm Hüseynova ilə danışacayiq

- Sizcə uşaqlarda piylənmənin təməli nə zaman qoyulur?

- Piylənmənin təməli əksər vaxtlarda bətndaxili və erkən uşaqlıq dövründə qoyulur.Piylənməsi olan qadınlarda və ya hamiləlik zamanı normadan artıq çəki yığan qadınlarda hestasyon diabet risqi artır, bu da makrosomiyaya səbəb olur.Eyni zamanda bətndaxili qida yetərsizliyi ,hipoksiya döldə metabolik pozğunluqların təməlini qoyur, döl az çəki ilə doğulur. Hər iki halda bətndaxili təməli qoyulmuş metabolik pozğunluqlar, kiçik yaşlardan uşaqlarda piylənmənin inkşafına səbəb olur.

Tərkibində artıq miqdarda süd zülalları olan qarışıqlar alan süni qidalanan uşaqlarda və əlavə qidalanma zamanı xüsusilə süd məhsullarının vaxtından əvvəl və ya artıq miqdarda rasiona daxil edilməsi insulinogen amin turşularının səviyyəsini qanda qaldırır. O da insulin və insulinəbənzər boy faktoru-1 in səviyyəsini qaldırır,bu uşaqlarda sürətli boy inkşafı olur. Hər iki hormon adipogen təsir göstərdiyi üçün piylənmənin erkən başlamasına səbəb olur.

- Dövrümüzdə uşaq piylənməsinin bu cür epidemiya halina çevrilməsinə nə səbəb olub?

- Rafinə olunmuş yuxarı kalorili qidaların geniş reklamı,asan əldə olunması,fast-food restoranlarının sayının artması ,təbii ,sağlam qidanın qiymətinin baha olması alimentar faktor olaraq piylənməyə səbəb olur.Həmçinin müasir dövrümüzdə uşaqlar tərəvəz,meyvə, paxlalılar, tumlar,çərəzlər gündəlik təlabatlarından az qebul edirlər.

Məktəblərdə idman dərslərinin digər dərslərlə əvəz edilməsi,uşaqların həyətdə oyun sahələrinin olmaması passiv video oyunlara, televizora marağını artırır.Hipodinamiya piylənmənin yaranmasına səbəb olan əsas faktorlardan biridir

Çox təəsüflər olsun ki 1ci dərəcəli piylənməsi olan uşaqların 5-6 %i həkimə müraciət edirlər.Halbuki bütün uşaq piylənməsinin 65-70 % ni 1ci dərəcəli piylənmə təşkil edir.Əksər vaxtlarda piylənmədən 10 – 15 il sonra pubertat dövründə piylənmənin səbəb olduğu yanaşı patalogiyalara(doyma hissinin olmaması,susuzluq hissinin artması,androgendənasıli dermopatiyalar,oliqomenoreya,arterial hipertenziya və s) görə həkimə müraciət edirlər.Bunun da əsas səbəbi valideynlər artıq çəkinin sağlamlıq olduğunu,uşağın düzgün inkşaf etdiyini düşünmələridir.

- Uşaq piylənməsinin müalicəsində qarşınıza çıxan çətinliklər?

- Piylənmənin müalicədə ən birinci və ən çətin işimiz uşaqda dayanıqlı motivasiya yaratmaqdır.Bütun ailə üzvləri uşağı artıq çəkili olduğunu düşünüb,ailəlikcə qidalanma davranışlarını dəyişməlidirlər.Əgər ailədən heç olmasa bir nəfər uşağın artıq çəkili olduğunu düşünmürsə, kənarda uşağı sadə şəkərlər,yağlı qidalarla yedizdirəcək və bizim işimizin nəticəsi olmayacaq.Bu işdə bütün ailə üzvləri istəkli olmalıdırlar.

- Az kalorili diyetləri uşaqlara təyin etmək olarmı?

- Uşaq inkşaf edən orqanizmdir.Onun düzgün formalaşması üçün makro və mikronutriyentlərlə zəngin tam dəyərli rasiona ehtiyyacı vardır.

Bu gün görürük ki, tez nəticə əldə etmək üçün uşaqlara təyin olunan az kalorili diyetlər uşağın sağlamlığına ciddi fəsadlar verirlər.

Qidalanma programı təyin edən zaman bizim ilk etapda məqsədimiz çəki artımının qarşısını almaq,əzələ tonusunu artırmaq,uşağın psixoemosional vəziyyətini yaxşılaşdırmaq olmalıdır.Qidalanmanı uşağın yaşına uyğun fizioloji normaya uyğunlaşdıraraq,fiziki aktivliyi artırırıq.Daha sonra etaplı olaraq subkalorili rejimə keçirik.Ehtiyyac varsa medikamentoz müalicədən istifadə edirik.

5)Nutrisiologiya, Dietologiya və Piylənmənin Profilaktikası Akademiyası bu gün aktiv şəkildə piylənmə ilə mübarizə üçün mütəxəssislər hazırlayır. Mərkəzinizdə uşaq piylənməsi ilə mübarizə nece inkşaf edir?

Bu gün ANDOP Azərbaycanda Dietologiya və Piylənmənin profilaktikası üzrə mütəxəssislər hazirlayan yeganə orqanizasiyadır. Nəzərə alsaq ki, ANDOP Dünya Piylənmə Federasiyasının(World Obesity Federation – WOF) üzvüdür və Piylənməni Öyrənən Avropa Assosasiyasının (The European Association for the Study of Obesity – EASO) üzvlüyünə hazırlaşır bizim bütün təlimlərimiz bu cür beynəlxalq səviyyədə keçirilir.

Pediatrlarımızı xüsusilə sahə həkimlərimizi təlimlərimizdə görməyi çox istərdim.Çünki onlar daim uşaqlarla kontaktda olurlar və usaqlarda artıq çəkini ilk olaraq onlar görürlər.Biz pediatrlar, dietoloq, nutrisioloqlar birlikdə fəaliyyət göstərərək, valideynləri düzgün yönləndirməklə, piylənmənin fəsadlarını onlara düzgün izah etməklə cəmiyyətimizdə uşaq piylənməsinin qarşısını ala bilərik.Hər zaman xəstəliyin qarşısını almaq onu müalicə etməkdən daha asandır.

Qarabağ və ətraf rayonların elektrik enerjisi ilə təchizatı yaxşılaşır
Qarabağ və ətraf rayonların elektrik enerjisi ilə təchizatı yaxşılaşır
“Equinor” “Qarabağ” və “Əşrəfi-Dan ulduzu-Aypara” layihələrinin statusu barədə (FOTO)
“Equinor” “Qarabağ” və “Əşrəfi-Dan ulduzu-Aypara” layihələrinin statusu barədə (FOTO)
SOCAR-ın Kulevi terminalı vasitəsilə daşımalarının həcmi açıqlanıb
SOCAR-ın Kulevi terminalı vasitəsilə daşımalarının həcmi açıqlanıb
Loading Bars
Xəbər lenti
Milli Məclis Fransnın həmsədrlikdən çıxarılması üçün hökumətə çağırış edib
Poltavadakı diaspor fəalları Qələbədən qürurlandıqlarını bildiriblər (FOTO)
Etirazçılar Fransa səfirliyi qarşısında bəyanat səsləndirib (ƏLAVƏ OLUNUB) (FOTO/VİDEO)
Ombudsmanın Milli Preventiv Qrupunun üzvləri uşaq evlərinə başçəkmələr həyata keçirib (FOTO)
Fransa senatının bir çox üzvlərinin müharibənin başa çatmasından xəbəri belə yoxdur (VİDEO)
Fransa bu cür qərəzli münasibətlə Minsk Qrupunda fəaliyyət göstərə bilməz - Deputat
Fransanın mövqeyi dəyişməyib, qondarma "Dağlıq Qarabağ Respublikası"nı tanımırıq - Səfir (ÖZƏL)
Milli Məclis Fransa Senatının qətnaməsinə etiraz bəyanatı qəbul edib
Azərbaycan nefti bahalaşıb
Fransa bu qətnamə ilə çirkin məqsədlərini həyata keçirməyə cəhd edir - Deputat
Türkiyə XİN Fransa Senatının qətnaməsi ilə bağlı bəyanat yayıb
Qarabağ və ətraf rayonların elektrik enerjisi ilə təchizatı yaxşılaşır
Torpaqlarımızın işğaldan azad edilməsində iştirak edə bilməsəm də, bərpasında iştirak etmək istərdim - Usta ilə söhbət
Hansısa kağız parçası ilə Azərbaycana təsir göstərmək olmaz - Vitse-spiker
Azərbaycanda dövlət xətti ilə ipoteka kreditləşməsi dəfələrlə artıb
Kəlbəcərin səhiyyə statistikası açıqlanıb
Senatın qərarı aydın şəkildə Azərbaycan və Türkiyəyə qarşı düşmənçilikdir - Hulusi Kılıç
Ermənistanda koronavirusa yoluxanların sayı 130 mini keçib
Kapital Bank filiallarında “ASAN İmza” almaq mümkün oldu
Böyük Qələbənin sonsuz sevinci
Yerevanda etirazçılar parlamentin qarşısına toplaşıb
Azərbaycan “Şimal-Cənub” nəqliyyat dəhlizi çərçivəsində layihələr reallaşdırır
Karantin qaydalarını pozan idman zalından qadağan olunmuş dərman həbləri aşkarlandı
Kaspersky təqib proqramları ilə mübarizə üçün yeni alət hazırlayıb
Milli Məclis Fransa Senatında qəbul edilmiş qərarla bağlı bəyanat verəcək
Dekabrın 1-ə qədər Laçın Azərbaycana təhvil veriləcək - Sahibə Qafarova
Milli Məclisin növbəti iclası öz işinə başlayıb
Kəlbəcərin çayları və gölləri yenidən qiymətləndiriləcək
Azərbaycan tütün nümunələri Braziliya və Almaniyaya göndərilib
Şamaxıda yaşayış yerini tərk edən 4 koronavirus xəstəsi barədə cinayət işi başlanılıb (FOTO)
Azərbaycan həm öz ərazi bütövlüyünü bərpa edir, həm də bəşəriyyətin ortaq dəyərlərini məhv olmaqdan xilas edir - Könül Nurullayeva
İllərlə həsrətində olduğumuz arzular sürətlə gerçəkləşir...- Kamaləddin Qafarov
Kəlbəcəri mərkəzi büdcədən asılı olmayan azsaylı rayonlardan birinə çevirə bilərik - Ekspert
Gəncədə mobil qruplar maarifləndirmə tədbirlərini gücləndirib (FOTO)
Erməni lobbisi dəridən-qabıqdan çıxsa da, sadə həqiqəti dəyişə bilməz: Qarabağ Azərbaycandır - Baş konsul
Bakı sakini küçədə qətlə yetirildi
Mərkəzi Gömrük Hospitalı koronavirus xəstələrinə görə pasient qəbulunu dayandırdı
Milli Məclisin gündəliyinə dəyişiklik edilib (ƏLAVƏ OLUNUB)
Koronavirusa yoluxanlar ilk gündən həkimə müraciət etsinlər - Baş infeksionistdən əhaliyə müraciət
Şuşadan sonra 70-dən çox kəndin azad edilməsi ilə Ermənistan diz çökdü – Politoloq
Noyabrın 26-da xarici valyutaların manata qarşı məzənnələri
Azərbaycanda sitrus bitkilərinin məhsuldarlığı artıb
Ermənilər təkcə xalqımıza qarşı deyil, dini abidələrimizə qarşı da soyqırım törədiblər
Fransa XİN: Senatın qərarı Fransa hökumətinin siyasətini əks etdirmir
İşğaldan azad olunmuş ərazilərdə yol infrastrukturu necə olacaq? - RƏSMİ
Bakıda fərdi ev yanıb
Bayden cari əsrin "amerikan yüzilliyi" olmağına əmindir
Polşa "Cənub Qaz Dəhlizi"nin gələcək inkişafını dəstəkləyəcək - Səfir
Almaniyada koronavirusla bağlı məhdudiyyətlər ilin sonuna qədər uzadılır
Braziliyada "Boeing 737-8 MAX" təyyarəsinin istifadəsi bərpa edilir
Filipo Qrandi daha 2.5 il BMT-nin Qaçqınlar üzrə Ali Komissarlığının rəhbəri təyin edildi
ÜST: Dünyada koronavirusa yoluxanların sayı 527 mindən çox artıb
Çempionlar Liqasında "Bavariya" "Zalsburqa" qalib gəldi və play-off mərhələsinə keçdi
Moskvada koronavirusdan ölənlərin sayı 8 600 nəfəri ötüb
"Mançester Siti" "Olimpiakos"u məğlub edərək 1/8 finala yüksəldi
Qətər əmiri Türkiyəyə səfər edəcək
Ankara Cənubi Qafqazda sülh və sabitlik naminə səylərini davam etdirəcək
Cəbhəboyu ərazilərdə xeyli sayda partlamamış mina və sursat aşkarlanıb
Hikmət Hacıyev: Fransa Senatının bu qətnaməsi Azərbaycan üçün adi kağız parçasından başqa bir şey deyil
Kəlbəcər rayonuna doğru irəliləyən bölmələrimizin videogörüntüsü yayılıb (FOTO/VIDEO)
Fransa Senatının qəbul etdiyi qətnamənin hüquqi qüvvəsi yoxdur - Azərbaycan XİN
Əsgərin sevdiyi qızın anasına müraciəti (VİDEO)
Qələbəyə bir gün qalmış və ya İnqilabın Qəmzəsi... - Şəhidlə olmayan müsahibə (VİDEO)
İranın XİN başçısı Kəlbəcərin işğaldan azad olması münasibətilə Ceyhun Bayramovu təbrik edib
Ümumi təhsil pilləsi məktəbəhazırlıq mərhələsini, ibtidai, ümumi orta və tam orta təhsil səviyyələrini əhatə edəcək
“France-24” kanalı Kəlbəcərin azad edilməsi haqqında reportaj yayımlayıb (FOTO/VİDEO)
“Equinor” “Qarabağ” və “Əşrəfi-Dan ulduzu-Aypara” layihələrinin statusu barədə (FOTO)
Dieqo Maradona vəfat edib
Ucqar kəndlərdə məktəblərin azkomplektli formada fəaliyyətinə yol veriləcək
Bank Respublika “Faydalı Cümə” kampaniyasına start verir
22 obyektdə epidemiya əleyhinə rejim pozulub - İqtisadiyyat Nazirliyi
Fransanın hazırkı hakimiyyəti əsl mahiyyətini göstərməyə davam edir - Tamam Cəfərova
Azərbaycanda Türkiyənin birinci Ticarət evi açılacaq
Azərbaycan Ordusu düşməni BMT Təhlükəsizlik Şurasının 822 saylı qətnaməsinin icrasına məcbur etdi - Adil Əliyev
Xidməti pasport almaq hüququ olan vəzifəli şəxslərin siyahısında dəyişiklik edilib
Bakıda qəza: Yolda sıxlıq var
Heç kim həqiqəti ermənilərə anlatmaq gücündə deyil - Deputat
Baş Prokurorluğun Beynəlxalq Prokurorlar Assosiasiyası ilə əməkdaşlığı uğurla davam etdirilir (FOTO)
Xocalı rayonunun Quşçubaba kəndi Baharlı adlandırılıb
Xocavənd rayonunun Tsakuri kəndinin Hünərli adlandırılması təsdiqləndi
Azərbaycan universitetlərinin livanlı məzunları Prezident İlham Əliyevi təbrik ediblər
Azərbaycanda 3 469 nəfər COVID-19-a yoluxub, 1 229 nəfər sağalıb, 30 nəfər vəfat edib
Azərbaycanda fəaliyyət göstərən şri-lankalı iş adamları Prezident İlham Əliyevə məktub ünvanlayıb
Azərbaycanın siyasi partiyaları Fransa Senatında Dağlıq Qarabağdakı qondarma qurumun tanınması məsələsinə baxılması ilə bağlı bəyanat yayıblar
DYP texniki baxışla bağlı sürücülərə müraciət edib
27 il 7 aydan sonra Kəlbəcərimiz vandal, quldur düşmənlərimizdən təmizləndi - Cavid Qurbanov
Azərbaycan enerji sektorunda bazar islahatları üzrə seminar keçirilib (FOTO)
Tərtər rayonunun Şıxarx qəsəbəsində qaz xətlərinin təmirinə başlanıldı (FOTO)
Dünya ictimaiyyəti Ermənistanın tarixi və dini abidələrimizin məhvinə yönəlmiş terror siyasətini kəskin şəkildə pisləməlidir - Vüqar Rəhimzadə
Fransa Senatının Rəyasətində qəbul edilən qətnamə layihəsi Azərbaycanın ərazi bütövlüyünə açıq hörmətsizlikdir - Rauf Əliyev
Gəncədə evdən kişi meyiti tapılıb
Müharibədə yaralanmış Elçin Səmədovun ailəsi üçün ev tikiləcək (FOTO)
Bakı Dövlət Universitetinin dekanı COVİD-19-dan ölüb
Şuşada 27 ildən sonra ilk taksimiz (VİDEO)
Azərbaycanın azad edilmiş ərazilərindəki hava limanları ICAO reyestrinə daxil ediləcək
Qarabağın turizm potensialı beynəlxalq sərgidə təqdim edilib
Sosial Xidmətlər Agentliyi postmüharibə dövrü üçün psixoloji dəstək tədbirlərinə başlayıb
Noyabrın 26-da manatın dollara qarşı məzənnəsi
Azərbaycan İlahiyyat İnstitutunda psixoloqla tələbələrin onlayn görüşü keçirilib (FOTO)
Biləsuvarın sabiq icra başçısının həbs müddəti yenidən uzadıldı
Bütün xəbərlər