Uşaqlarda artıq çəki – onun sağlam inkşaf etdiyinin göstəricisi deyil

Uşaqlarda artıq çəki – onun  sağlam inkşaf  etdiyinin göstəricisi deyil

Bakı. Trend:

Uşaqlarda artıq çəki və piylənmə orqanizmdə metabolik pozğunluqların əsasını qoyur və gələcəkdə metabolik sidromun inkşafına səbəb olur.Metabolik sindromun ağırlaşmaları erkən ölüm risqini artırır.

Günümüzdə çox aktual problemdir,geniş yayılmasının əsas səbəbi valideynlərin artıq çəkini sağlamlıq kimi düşünmələri və hansı ciddi patologiyalara səbəb olacağından məlumatsız olmalarıdı. Bu gün bu problem haqqında pediatr, dietoloq, uşaq piylənməsi üzrə mütəxəssis ,Nutrisiologiya, Dietologiya və Piylənmənin profilaktikası akademiyasının (ANDOP) təlimçisi Gülsüm Hüseynova ilə danışacayiq

- Sizcə uşaqlarda piylənmənin təməli nə zaman qoyulur?

- Piylənmənin təməli əksər vaxtlarda bətndaxili və erkən uşaqlıq dövründə qoyulur.Piylənməsi olan qadınlarda və ya hamiləlik zamanı normadan artıq çəki yığan qadınlarda hestasyon diabet risqi artır, bu da makrosomiyaya səbəb olur.Eyni zamanda bətndaxili qida yetərsizliyi ,hipoksiya döldə metabolik pozğunluqların təməlini qoyur, döl az çəki ilə doğulur. Hər iki halda bətndaxili təməli qoyulmuş metabolik pozğunluqlar, kiçik yaşlardan uşaqlarda piylənmənin inkşafına səbəb olur.

Tərkibində artıq miqdarda süd zülalları olan qarışıqlar alan süni qidalanan uşaqlarda və əlavə qidalanma zamanı xüsusilə süd məhsullarının vaxtından əvvəl və ya artıq miqdarda rasiona daxil edilməsi insulinogen amin turşularının səviyyəsini qanda qaldırır. O da insulin və insulinəbənzər boy faktoru-1 in səviyyəsini qaldırır,bu uşaqlarda sürətli boy inkşafı olur. Hər iki hormon adipogen təsir göstərdiyi üçün piylənmənin erkən başlamasına səbəb olur.

- Dövrümüzdə uşaq piylənməsinin bu cür epidemiya halina çevrilməsinə nə səbəb olub?

- Rafinə olunmuş yuxarı kalorili qidaların geniş reklamı,asan əldə olunması,fast-food restoranlarının sayının artması ,təbii ,sağlam qidanın qiymətinin baha olması alimentar faktor olaraq piylənməyə səbəb olur.Həmçinin müasir dövrümüzdə uşaqlar tərəvəz,meyvə, paxlalılar, tumlar,çərəzlər gündəlik təlabatlarından az qebul edirlər.

Məktəblərdə idman dərslərinin digər dərslərlə əvəz edilməsi,uşaqların həyətdə oyun sahələrinin olmaması passiv video oyunlara, televizora marağını artırır.Hipodinamiya piylənmənin yaranmasına səbəb olan əsas faktorlardan biridir

Çox təəsüflər olsun ki 1ci dərəcəli piylənməsi olan uşaqların 5-6 %i həkimə müraciət edirlər.Halbuki bütün uşaq piylənməsinin 65-70 % ni 1ci dərəcəli piylənmə təşkil edir.Əksər vaxtlarda piylənmədən 10 – 15 il sonra pubertat dövründə piylənmənin səbəb olduğu yanaşı patalogiyalara(doyma hissinin olmaması,susuzluq hissinin artması,androgendənasıli dermopatiyalar,oliqomenoreya,arterial hipertenziya və s) görə həkimə müraciət edirlər.Bunun da əsas səbəbi valideynlər artıq çəkinin sağlamlıq olduğunu,uşağın düzgün inkşaf etdiyini düşünmələridir.

- Uşaq piylənməsinin müalicəsində qarşınıza çıxan çətinliklər?

- Piylənmənin müalicədə ən birinci və ən çətin işimiz uşaqda dayanıqlı motivasiya yaratmaqdır.Bütun ailə üzvləri uşağı artıq çəkili olduğunu düşünüb,ailəlikcə qidalanma davranışlarını dəyişməlidirlər.Əgər ailədən heç olmasa bir nəfər uşağın artıq çəkili olduğunu düşünmürsə, kənarda uşağı sadə şəkərlər,yağlı qidalarla yedizdirəcək və bizim işimizin nəticəsi olmayacaq.Bu işdə bütün ailə üzvləri istəkli olmalıdırlar.

- Az kalorili diyetləri uşaqlara təyin etmək olarmı?

- Uşaq inkşaf edən orqanizmdir.Onun düzgün formalaşması üçün makro və mikronutriyentlərlə zəngin tam dəyərli rasiona ehtiyyacı vardır.

Bu gün görürük ki, tez nəticə əldə etmək üçün uşaqlara təyin olunan az kalorili diyetlər uşağın sağlamlığına ciddi fəsadlar verirlər.

Qidalanma programı təyin edən zaman bizim ilk etapda məqsədimiz çəki artımının qarşısını almaq,əzələ tonusunu artırmaq,uşağın psixoemosional vəziyyətini yaxşılaşdırmaq olmalıdır.Qidalanmanı uşağın yaşına uyğun fizioloji normaya uyğunlaşdıraraq,fiziki aktivliyi artırırıq.Daha sonra etaplı olaraq subkalorili rejimə keçirik.Ehtiyyac varsa medikamentoz müalicədən istifadə edirik.

5)Nutrisiologiya, Dietologiya və Piylənmənin Profilaktikası Akademiyası bu gün aktiv şəkildə piylənmə ilə mübarizə üçün mütəxəssislər hazırlayır. Mərkəzinizdə uşaq piylənməsi ilə mübarizə nece inkşaf edir?

Bu gün ANDOP Azərbaycanda Dietologiya və Piylənmənin profilaktikası üzrə mütəxəssislər hazirlayan yeganə orqanizasiyadır. Nəzərə alsaq ki, ANDOP Dünya Piylənmə Federasiyasının(World Obesity Federation – WOF) üzvüdür və Piylənməni Öyrənən Avropa Assosasiyasının (The European Association for the Study of Obesity – EASO) üzvlüyünə hazırlaşır bizim bütün təlimlərimiz bu cür beynəlxalq səviyyədə keçirilir.

Pediatrlarımızı xüsusilə sahə həkimlərimizi təlimlərimizdə görməyi çox istərdim.Çünki onlar daim uşaqlarla kontaktda olurlar və usaqlarda artıq çəkini ilk olaraq onlar görürlər.Biz pediatrlar, dietoloq, nutrisioloqlar birlikdə fəaliyyət göstərərək, valideynləri düzgün yönləndirməklə, piylənmənin fəsadlarını onlara düzgün izah etməklə cəmiyyətimizdə uşaq piylənməsinin qarşısını ala bilərik.Hər zaman xəstəliyin qarşısını almaq onu müalicə etməkdən daha asandır.

"İnstaqram"ın işində qüsurlar yaranıb
"İnstaqram"ın işində qüsurlar yaranıb
“Süni intellekt etikasına dair tövsiyələr” layihəsinin müzakirəsində Azərbaycan da təmsil olunub
“Süni intellekt etikasına dair tövsiyələr” layihəsinin müzakirəsində Azərbaycan da təmsil olunub
Regionlarda telekommunikasiya xidmətlərindən istifadə imkanı genişləndirilir
Regionlarda telekommunikasiya xidmətlərindən istifadə imkanı genişləndirilir
Loading Bars
Xəbər lenti
Azərbaycanda koronavirusla bağlı son vəziyyət açıqlandı
Dənizdə dalğanın hündürlüyü 4.5 metrə çatıb - FAKTİKİ HAVA
Hərbi hissədə Qurban bayramı münasibətilə tədbir keçirilib (FOTO/VİDEO)
Şəmkirdə top mərmisi tapılıb (FOTO)
Mingəçevirdə tibbi maskadan istifadə etməyənlərə qarşı reyd keçirilib (FOTO)
İqtisadiyyat Nazirliyi: 7629 obyektdə sanitar-epidemioloji tələblər pozulub
Hikmət Hacıyev: Toy mərasimlərinin bərpası koronavirusun artmasına səbəb ola bilər
Məişət tullantılarının daşınması ilə əlaqədar Bakıda islahatlar aparılır - RƏSMİ
Yaqut Qarayeva: COVİD-19-un mutasiyası barədə fikir söyləmək çox tezdir
İctimai iaşə obyektləri çimərliklərə onlayn çatdırma edə bilər - RƏSMİ
Hikmət Hacıyev: Orta məktəblərin açılması məsələsinə baxılır
Naxçıvan Qarnizonu Qoşunlarında yeni tədris dövrü başlayıb (VİDEO)
Koronavirusdan sağalmış xəstələrin donor kimi qan verməsi könüllü prosesdir
Ülvi Mehdiyev: Eyni anda 100 minə yaxın şəxs çimərliklərdə istirahət edə biləcək
Peyvəndlərlə bağlı hökumətə təkliflər veriləcək - TƏBİB
Vətəndaşlar hansı halda rayonalara gedə bilərlər? - RƏSMİ AÇIQLAMA
Çimərliklərin pandemiya tələblərinə uyğun maksimum tutum sayı müəyyən edilib
Koronavirusa görə iqtisadi və sosial dəstəklə bağlı yeni təkliflər müzakirə edilir
Metro və “Mall”ların açılması koronavirusun artmasına səbəb ola bilər - Hikmət Hacıyev
TƏBİB: Açıq havada kiçik kafelərin işləməsi məsələsi müzakirə ediləcək
Çimərliklərin məişət tullantılarından təmizlənməsi üçün xüsusi adamlar ayrılacaq
Hikmət Hacıyev: BMT-nin xüsusi sessiyası 5-6 ay, hətta bir il davam edə bilər
Çimərliklərdə səsgücləndirici vasitələrlə məlumatlar səsləndiriləcək
Yaqut Qarayeva: Karantin tədbirləri sayəsində xəstəxanalarda aktiv xəstələrin sayı azalıb
Çimərliyə gedərkən hansı qaydalara əməl etmək lazımdır?
Xarici ölkələrlə aviareyslərin artırılması nəzərdə tutulur
Çimərliklərin iş qrafiki müəyyənləşib - RƏSMİ
Çinin Uhan şəhərindən olan həkimlər Azərbaycana gələcək
Ülvi Mehdiyev: Çimərliklərə getmək üçün xüsusi icazəyə ehtiyac yoxdur
Hikmət Hacıyev: Dünyada vaksinlərin tapılması məsələsi diqqət mərkəzində saxlanılır
Ülvi Mehdiyev: Bu günədək 30 milyon SMS icazə yoxlanılıb
İtaliyalı mütəxəssislər koronavirusla mübarizə çərçivəsində Azərbaycana gəlib
Regionlara gediş-gəlişin açılması məsələsi müzakirə olunur
Zərdabda narkotik tərkibli bitkilər becərən şəxs saxlanılıb (FOTO/VİDEO)
Hikmət Hacıyev: Cənub-Şərqi Asiya ölkələrində artıq 3-cü dalğa müşahidə olunur
Operativ Qərargah karantin rejimində yumşalmaların tətbiqi ilə bağlı brifinq keçirib
Azərbaycanda daha 241 nəfər koronavirusa yoluxdu, 647 nəfər sağaldı, 6 nəfər öldü
Azərbaycan və Türkiyənin parlament sədrləri arasında telefon danışığı olub
Şəki və Siyəzən siyahıdan çıxarılır, Salyanda isə sərtləşdirilmiş xüsusi karantin rejimi tətbiq olunacaq
Hikmət Hacıyev Dağlıq Qarabağ bölgəsinin azərbaycanlı icmasının üzvləri ilə görüşüb
Abşeronda karantin qaydalarını pozan restoran sahibi və müştərilər saxlanılıb (FOTO/VİDEO)
Xüsusi karantin rejimi olan rayonlarda həftəsonu ictimai nəqliyyatın hərəkətinin məhdudlaşdırılması davam edəcək
13 şəhər və rayonda qüvvədə olan məhdudiyyətlər - SİYAHI
Çimərliklərin fəaliyyətinə icazə verilir
Avqustun 5-dən SMS icazə ləğv olunur
Operativ Qərargah karantin rejiminin yumşaldılması ilə bağlı QƏRAR verdi
İmişlidəki göllərdən Baş Muğan kanalına su vurulmasına başlanılıb
Keçmiş qadın məhkum oğurluq etdiyinə görə saxlanıldı
Serbiya parlamentinin qarşısında etiraz aksiyası keçirilib
Ermənistan tərəfindən Azərbaycan Müdafiə Nazirliyinin adına saxta "Twitter" hesabı açılıb
Gürcüstandan gələn yük maşınlarında dərman preparatları aşkarlandı (FOTO)
“Trabzonspor”a yeni baş məşqçi təyin edilib
Ermənistanda diaspor siyasətinə məsul şəxslərin vəzifədən azad olunmaları təsadüfü deyil - Deputat
Rusiyada quş qripi infeksiyası aşkar edilib
“EduHack” hakatonu yekunlaşdı: Distant təhsil problemlərinə qarşı 18 innovativ təqdimat (FOTO)
İtaliya Azərbaycana tibbi missiya göndərir
Siyəzəndə karantini pozanlar cərimələnib (FOTO)
İranda koronavirusa yoluxanların sayı 310 mini keçib
BNA-dan xəbərdarlıq: Karantin qaydalarını pozan daşıyıcılar barədə hüquq mühafizə orqanlarına müraciət olunacaq (FOTO)
DİM: Rayondan Bakıya gələn imtahan iştirakçısını 1 nəfərin müşayiət etməsinə də icazə verilir
Gəncədə 38 yaşlı kişi meyiti tapılıb
Sabiq Roma papası ağır xəstələnib
Sabah Bakıda 29, rayonlarda 34 dərəcə isti olacaq
Rusiyada daha 5 min nəfər koronavirusa yoluxub
Bu abituriyentlər yenidən imtahan verəcəklər
Belarusa Azərbaycan neftini daşıyan növbəti tanker Supsa limanından yola düşüb
Zaqatalaya leysan yağıb, iki kənd susuz qalıb
Ehsan Zahidov: Fuad Qəhrəmanlı ad və soyadlı şəxs ümumiyyətlə qeyd olunan İdarəyə gətirilməyib
688 hərəkət iştirakçısı inzibati məsuliyyətə cəlb edilib
Milli Məclisin növbəti iclasının gündəliyi məlum oldu
Azərbaycanın Los Ancelesdəki Baş Konsulluğu UFC prezidentinə etiraz məktubu göndərib
Azərbaycanın təmizlənmiş fındıq ixracı artır
Xızıda poçtdan oğurluq edən şəxs tutuldu (FOTO)
Ötən gün yol qəzalarında 2 nəfər ölüb
Melburnda karantin rejimi sərtləşdirilir
Polis ictimai nəqliyyatda nəzarət tədbirlərini davam etdirir (FOTO)
Bu il müəllimlərin işə qəbulu müsabiqəsində 46 mindən çox namizəd iştirak edəcək
Çaylarda sululuq artıb
Bir neçə çaydan sel keçib - Faktiki hava
Göygöldə silsilə oğurluq edən şəxslər saxlanılıb (FOTO)
"Microsoft" "TikTok"u satın almaq niyyətindədir
AZAL İstanbul istiqamətində reyslərin sayını yenidən artırır
İlanların təhlükəsindən qorunmaq üçün TƏKLİF: Serpentoloqlardan ibarət qurum yaradılsın
Oğuzda narkotik becərən qohumlar polisə atəş açıb (FOTO)
İstixanalar, soyuducu anbarlar və taxıl elevatorları elektron qeydiyyatdan keçəcək
Heydər Əliyev Fondu 100 mindən çox aztəminatlı ailəyə qurban payı çatdırdı (FOTO)
Arif Məlikovun “Noktürn”ü Los-Anceles festivalında səsləndirilib (FOTO)
Ermənistanda orduya muzdlular cəlb edilir, Azərbaycanda isə minlərlə gənc könüllü olaraq ordu sıralarına yazılır - Ekspert
Müdafiə Nazirliyi cəbhədəki son vəziyyətlə bağlı məlumat yaydı
Cənubi Koreyada güclü yağışlar 6 nəfərin ölümünə səbəb oldu
Bakıda iki sərnişin avtobusu toqquşub, xəsarət alan var (FOTO)
Qazaxıstanda koronavirusa yoluxanların sayı 92 min nəfəri ötüb
Ermənistan ilə Faşist Almaniyası arasında oxşarlıqlar nədir? (VİDEO)
Dünyada 18 milyondan artıq insan koronavirusa yoluxub
Hemilton "Formula-1" üzrə Böyük Britaniya Qran Prisinin qalibi oldu
Kolumbiyada koronavirusa rekord sayda yoluxma halı qeydə alınıb
Tramp Şimali Karolinada fövqəladə vəziyyət rejimi elan edib
ABŞ və Rusiya yaxın zamanda terrorizmlə mübarizəni müzakirə edə bilərlər
İsrail Qəzza zolağında HƏMAS-ın mövqelərinə zərbələr endirib
Moskvada koronavirusdan ölənlərin sayı 4 498 nəfərə çatıb
Bütün xəbərlər