Uşaqlarda artıq çəki – onun sağlam inkşaf etdiyinin göstəricisi deyil

Uşaqlarda artıq çəki – onun  sağlam inkşaf  etdiyinin göstəricisi deyil

Bakı. Trend:

Uşaqlarda artıq çəki və piylənmə orqanizmdə metabolik pozğunluqların əsasını qoyur və gələcəkdə metabolik sidromun inkşafına səbəb olur.Metabolik sindromun ağırlaşmaları erkən ölüm risqini artırır.

Günümüzdə çox aktual problemdir,geniş yayılmasının əsas səbəbi valideynlərin artıq çəkini sağlamlıq kimi düşünmələri və hansı ciddi patologiyalara səbəb olacağından məlumatsız olmalarıdı. Bu gün bu problem haqqında pediatr, dietoloq, uşaq piylənməsi üzrə mütəxəssis ,Nutrisiologiya, Dietologiya və Piylənmənin profilaktikası akademiyasının (ANDOP) təlimçisi Gülsüm Hüseynova ilə danışacayiq

- Sizcə uşaqlarda piylənmənin təməli nə zaman qoyulur?

- Piylənmənin təməli əksər vaxtlarda bətndaxili və erkən uşaqlıq dövründə qoyulur.Piylənməsi olan qadınlarda və ya hamiləlik zamanı normadan artıq çəki yığan qadınlarda hestasyon diabet risqi artır, bu da makrosomiyaya səbəb olur.Eyni zamanda bətndaxili qida yetərsizliyi ,hipoksiya döldə metabolik pozğunluqların təməlini qoyur, döl az çəki ilə doğulur. Hər iki halda bətndaxili təməli qoyulmuş metabolik pozğunluqlar, kiçik yaşlardan uşaqlarda piylənmənin inkşafına səbəb olur.

Tərkibində artıq miqdarda süd zülalları olan qarışıqlar alan süni qidalanan uşaqlarda və əlavə qidalanma zamanı xüsusilə süd məhsullarının vaxtından əvvəl və ya artıq miqdarda rasiona daxil edilməsi insulinogen amin turşularının səviyyəsini qanda qaldırır. O da insulin və insulinəbənzər boy faktoru-1 in səviyyəsini qaldırır,bu uşaqlarda sürətli boy inkşafı olur. Hər iki hormon adipogen təsir göstərdiyi üçün piylənmənin erkən başlamasına səbəb olur.

- Dövrümüzdə uşaq piylənməsinin bu cür epidemiya halina çevrilməsinə nə səbəb olub?

- Rafinə olunmuş yuxarı kalorili qidaların geniş reklamı,asan əldə olunması,fast-food restoranlarının sayının artması ,təbii ,sağlam qidanın qiymətinin baha olması alimentar faktor olaraq piylənməyə səbəb olur.Həmçinin müasir dövrümüzdə uşaqlar tərəvəz,meyvə, paxlalılar, tumlar,çərəzlər gündəlik təlabatlarından az qebul edirlər.

Məktəblərdə idman dərslərinin digər dərslərlə əvəz edilməsi,uşaqların həyətdə oyun sahələrinin olmaması passiv video oyunlara, televizora marağını artırır.Hipodinamiya piylənmənin yaranmasına səbəb olan əsas faktorlardan biridir

Çox təəsüflər olsun ki 1ci dərəcəli piylənməsi olan uşaqların 5-6 %i həkimə müraciət edirlər.Halbuki bütün uşaq piylənməsinin 65-70 % ni 1ci dərəcəli piylənmə təşkil edir.Əksər vaxtlarda piylənmədən 10 – 15 il sonra pubertat dövründə piylənmənin səbəb olduğu yanaşı patalogiyalara(doyma hissinin olmaması,susuzluq hissinin artması,androgendənasıli dermopatiyalar,oliqomenoreya,arterial hipertenziya və s) görə həkimə müraciət edirlər.Bunun da əsas səbəbi valideynlər artıq çəkinin sağlamlıq olduğunu,uşağın düzgün inkşaf etdiyini düşünmələridir.

- Uşaq piylənməsinin müalicəsində qarşınıza çıxan çətinliklər?

- Piylənmənin müalicədə ən birinci və ən çətin işimiz uşaqda dayanıqlı motivasiya yaratmaqdır.Bütun ailə üzvləri uşağı artıq çəkili olduğunu düşünüb,ailəlikcə qidalanma davranışlarını dəyişməlidirlər.Əgər ailədən heç olmasa bir nəfər uşağın artıq çəkili olduğunu düşünmürsə, kənarda uşağı sadə şəkərlər,yağlı qidalarla yedizdirəcək və bizim işimizin nəticəsi olmayacaq.Bu işdə bütün ailə üzvləri istəkli olmalıdırlar.

- Az kalorili diyetləri uşaqlara təyin etmək olarmı?

- Uşaq inkşaf edən orqanizmdir.Onun düzgün formalaşması üçün makro və mikronutriyentlərlə zəngin tam dəyərli rasiona ehtiyyacı vardır.

Bu gün görürük ki, tez nəticə əldə etmək üçün uşaqlara təyin olunan az kalorili diyetlər uşağın sağlamlığına ciddi fəsadlar verirlər.

Qidalanma programı təyin edən zaman bizim ilk etapda məqsədimiz çəki artımının qarşısını almaq,əzələ tonusunu artırmaq,uşağın psixoemosional vəziyyətini yaxşılaşdırmaq olmalıdır.Qidalanmanı uşağın yaşına uyğun fizioloji normaya uyğunlaşdıraraq,fiziki aktivliyi artırırıq.Daha sonra etaplı olaraq subkalorili rejimə keçirik.Ehtiyyac varsa medikamentoz müalicədən istifadə edirik.

5)Nutrisiologiya, Dietologiya və Piylənmənin Profilaktikası Akademiyası bu gün aktiv şəkildə piylənmə ilə mübarizə üçün mütəxəssislər hazırlayır. Mərkəzinizdə uşaq piylənməsi ilə mübarizə nece inkşaf edir?

Bu gün ANDOP Azərbaycanda Dietologiya və Piylənmənin profilaktikası üzrə mütəxəssislər hazirlayan yeganə orqanizasiyadır. Nəzərə alsaq ki, ANDOP Dünya Piylənmə Federasiyasının(World Obesity Federation – WOF) üzvüdür və Piylənməni Öyrənən Avropa Assosasiyasının (The European Association for the Study of Obesity – EASO) üzvlüyünə hazırlaşır bizim bütün təlimlərimiz bu cür beynəlxalq səviyyədə keçirilir.

Pediatrlarımızı xüsusilə sahə həkimlərimizi təlimlərimizdə görməyi çox istərdim.Çünki onlar daim uşaqlarla kontaktda olurlar və usaqlarda artıq çəkini ilk olaraq onlar görürlər.Biz pediatrlar, dietoloq, nutrisioloqlar birlikdə fəaliyyət göstərərək, valideynləri düzgün yönləndirməklə, piylənmənin fəsadlarını onlara düzgün izah etməklə cəmiyyətimizdə uşaq piylənməsinin qarşısını ala bilərik.Hər zaman xəstəliyin qarşısını almaq onu müalicə etməkdən daha asandır.

Azərbaycanın Enerji Xartiyası Konfransına sədrliyi çərçivəsində həyata keçiriləcək tədbirlər müzakirə edilib (FOTO)
Azərbaycanın Enerji Xartiyası Konfransına sədrliyi çərçivəsində həyata keçiriləcək tədbirlər müzakirə edilib (FOTO)
TANAP-la Türkiyəyə qaz tədarükünün həcmi 5,8 milyard kubmetri keçib
TANAP-la Türkiyəyə qaz tədarükünün həcmi 5,8 milyard kubmetri keçib
Azərbaycan və İndoneziyanın enerji sahəsində əməkdaşlığı müzakirə olunub (FOTO)
Azərbaycan və İndoneziyanın enerji sahəsində əməkdaşlığı müzakirə olunub (FOTO)
Loading Bars
Xəbər lenti
Azərbaycan Prezidenti: Ermənistan özü-özünü çox pis vəziyyətə qoydu
Prezident İlham Əliyev: Mən hesab edirəm ki, hər bir ölkə hər hansı bir təşkilatda fəaliyyəti tam icra etməlidir
Azərbaycan Prezidenti: Hətta çətin bir dövrdə biz 30-dan çox ölkəyə yardım göstərmişik və düz etmişik
Prezident İlham Əliyev: Bu gün neftin qiymətinin düşməsinə sevinən bir Ermənistandır, bir də özünü müxalifət adlandıran antimilli şura
Azərbaycan Prezidenti: Seçim qarşısında olanda bizim seçimimiz birmənalı, tərəddüdsüz idi, insanların sağlamlığı ön plandadır, iqtisadiyyat ikinci plandadır
Prezident İlham Əliyev: Hesab edirəm ki, pandemiyadan sonra da biz Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatı ilə əməkdaşlığımızı uğurla davam etdirəcəyik
Azərbaycan Prezidenti: Dünən məşhur bir oteldə baş verən o biabırçı hadisə dözülməzdir
Prezident İlham Əliyev: Pandemiya dövründə bütün imkanlarımız səfərbər olunmalıdır ki, biz bu vəziyyətdən az itkilərlə çıxa bilək
Azərbaycan Prezidenti: Bu gün karantin rejiminin qüvvədə qalması hesab edirəm ki, düzgün addımdır
Bu həftə AZAL İstanbula daha bir xüsusi reys yerinə yetirəcək
Prezident İlham Əliyev: Modul tipli xəstəxanaların tez bir zamanda inşa edilməsi onu göstərir ki, biz hətta seytnot vəziyyətdə lazımi addımları ata bilərik
Ailə, Qadın və Uşaq Problemləri üzrə Dövlət Komitəsi yanında İctimai şuranın Seçki Komissiyasının görüşü keçirildi
Lukaşenko müsahibə verməyə ayaqqabısız gəldi (VİDEO)
Azərbaycanda koronavirusla bağlı aparılan testlərin sayı açıqlandı
Qızılağac milli parkında yanğın söndürülüb (FOTO) (ƏLAVƏ OLUNUB)
İsraildə karantin rejimi gücləndirilir
Ağsuda keçmiş məhkumdan narkotik götürülüb
Nazirlik Qarabağ müharibəsi əlilinin mənzil təminatı ilə bağlı yayılan xəbərlərə aydınlıq gətirdi
Bakıda moped ağaca çırpılıb: Bir ölü, 1 yaralı var
Yaponiyada daşqın qurbanlarının sayı artır
Bakıda tez-tez qəza baş verən yol kəsişməsində təhlükəsizlik tədbirləri görülüb (FOTO)
SOCAR AQŞ “Milli mətbuat koronavirusa qarşı” adlı jurnalist müsabiqəsi elan edir
Əli Əhmədov: "Milli şura" üzvlərinin Azərbaycana atdığı böhtanlar erməni millətçilərinin əlində “tutarlı arqument” kimi istifadə olunur
Pandemiya dövründə ictimai iaşə müəssisələrinə müştəri qəbulu necə tənzimlənəcək? - Normalar müəyyənləşdi
Fəaliyyətinə icazə verilən sahələr və icazə üçün müraciət QAYDALARI
Hərbi qulluqçuya hörmətsizlik nümayiş etdirən şəxs saxlanıldı (VİDEO)
Səudiyyə Ərəbistanında koronavirusa 4 mindən çox yoluxma olub
Komitə: “Şuşa şəhərciyi”ndə heç bir yanğın hadisəsi baş verməyib
Cinayət törətməkdə şübhəli bilinən 24 nəfər saxlanılıb
Bağlanmış 4 bankın əmanətçilərinə 181,4 milyon manat kompensasiya ödənilib
AZAL yenidən vətəndaşlara müraciət etdi
BŞBPİ bir qadının polisə tabesizlik etməsini əks etdirən görünütüləri araşdırıb
Bolqarıstanda fövqəladə vəziyyət rejimi uzadıldı
Qızılağac milli parkında yanğın baş verib
Azərbaycanda daha 513 nəfər koronavirusa yoluxdu, 440 nəfər sağaldı, 8 nəfər öldü
Magistral su xətti zədələnib: Hövsana içməli suyun verilməsi dayandırıldı
Nazirlik COVİD-19-la mübarizəni gücləndirmək məqsədilə xüsusi işçi qrupu yaratdı
Ağsuda yas mərasimi keçirənlər məsuliyyətə cəlb edildi (FOTO)
AQTA antisanitar şəraitdə fəaliyyət göstərən daha bir kafe aşkarladı (FOTO)
"Yeni Klinika"da indiyədək 1200 koronaviruslu xəstə stasionar müalicə alıb
Daha 4 rayona prokuror vəzifəsini icra edən şəxslər təyin edildi
İyulun 7-də dolların manata qarşı məzənnəsi
ÜST-ün Azərbaycan Nümayəndəliyi işçi axtarır
"Abituriyentlər üçün dərs vaxtı"nın sabahkı cədvəli açıqlanıb
Ön xətt bölmələrinin döyüş və mənəvi-psixoloji hazırlığı yoxlanılıb (FOTO)
Samuxda piknik edən 9 nəfər cərimələndi (FOTO)
Daha 200 mənzil şəhid ailələri və Qarabağ müharibəsi əlillərinə veriləcək
Nazirlik: Növbəti dəfə 190 manatın verilməsinə başlanıldı (ÖZƏL)
Bakı-Sumqayıt-Bakı marşrutu üzrə elektrik qatarların hərəkəti dayandırılır
Əmanətlərin Sığortalanması Fondu ləğv prosesində olan banklarla bağlı Nazirlər Kabinetinə məktub ünvanlayıb
Neftçalada içməli su problemini aradan qaldırmaq üçün su çənləri quraşdırılıb (FOTO)
Gəncədə maarifləndirmə xarakterli reydlər davam edir (FOTO)
Avropa İnvestisiya Bankı: Azərbaycanda biznesə dəstəyi əsas tərəfdaşımız olan “AccessBank”la həyata keçiririk
AQTA 68 müəssisədə kobud qayda pozuntusu aşkarladı (FOTO)
ABŞ-da son sutkada 49 mindən çox yoluxma qeydə alındı
Bakıda gizli fəaliyyət göstərən “Play Station” zalı aşkarlanıb (FOTO)
Şəmkirdə stolüstü oyunlar təşkil edən çayxana sahibləri həbs edildi (FOTO)
Prezident İlham Əliyev Rəcəb Tayyib Ərdoğana təşəkkür edib
Rəcəb Tayyib Ərdoğan Prezident İlham Əliyevə başsağlığı məktubu göndərib
Prezident İlham Əliyev Nursultan Nazarbayevə telefonla zəng edib
XİN-də Azərbaycanın Aİ və Şərq Tərəfdaşlığı çərçivəsində iştirakı məsələləri müzakirə olunub (FOTO)
Dövlət Vergi Xidməti icazələrin verilməsi qaydasına aydınlıq gətirdi
DTX XİN-in vəzifəli şəxslərinə qarşı keçirilən əməliyyatla bağlı məlumat yaydı (VİDEO)
Pilot peşə təhsil proqramları üzrə tələbə qəbuluna başlanılır
Avstraliyada çiyələyin içərisində iynə tapılıb
“Sobsan”dakı yanğın zamanı havada çirklənmələr qeydə alınıb
Bakının Nəsimi rayonu ərazisində içməli suyun verilməsi dayandırılıb
Bu ilin 6 ayında ölkədə əməkhaqqı fondu 8 faiz artıb - Nazir
Fərid Qayıbov: Bakıda dünya çempionatlarının yeni vaxtları müəyyənəşdirilib
Hoteldən çıxarıldığına görə sosial şəbəkədə jurnalistləri təhqir edən şəxs həbs edildi
Naqif Həmzəyev: Dünyanın ən böyük çinar meşəsi ermənilər tərəfindən dağıdılır (VİDEO)
AzTv: Fikrət Adıgözəlov və Rövşən Binnətli koronavirusa yoluxub
Bakıdan kənar ərazilərdə də COVİD-ə görə testlər poliklinikalar tərəfindən aparıla bilər - Plan hazırdır
Buraxılış imtahanlarının nəticələri ilə əlaqədar müraciətlərə baxılması üçün ərizə qəbuluna başlanıldı
Luvr muzeyi qonaqlar üçün qapılarını açdı
"ADY Container" yükdaşıma sürətinə görə rekord vurub
Prezident İlham Əliyev və birinci xanım Mehriban Əliyeva Bakının Xətai rayonunda modul tipli hospitalın açılışında iştirak ediblər (FOTO) (YENİLƏNİB-2)
Könüllülərin bölgələrdəki fəaliyyəti davam edir (FOTO)
Azərbaycanda qızıl və gümüş ucuzlaşıb
Karantin qaydalarını pozduğu deyilən hotellə bağlı polisdən açıqlama
Hazırlanmaqda olan koronavirus vaksininin əsas üstünlüyü açıqlanıb
Sabah 39 dərəcəyə qədər isti olacaq
ARB: Koronavirusa yoluxan əməkdaşların vəziyyəti normaldır
I sinfə qəbulu üçün məktəb seçiminə start verilir
Polis Hövsanda yas mərasimi verən 10 nəfəri saxladı
Botanika İnstitutu: Qafqazdakı bitkilərin 64%-nə Azərbaycanda rast gəlinir
Unicapital rəhbərliyində yeni təyinatlar olub
Rusiyada koronavirusa yoluxanların sayı açıqlanıb
SABAH təcrübəsi əsasında yeni pilot layihə həyata keçirilir
Rus bölməsi üzrə məktəbəhazırlıq qruplarına getməyən uşaqların 1-ci sinfə qəbulu üçün onlayn müsahibələr başa çatıb
Müdafiə Nazirliyi: Azərbaycan ərazisindən İrana qarşı indiyədək heç bir addım atılmayıb və atılmayacaq
Ramanadakı yanğın söndürülüb - FHN (FOTO/VİDEO) (YENİLƏNİB)
Mirşahin Ağayev koronavirusa yoluxdu
Ermənistanın pandemiyanın əlində aciz qalması Paşinyan hakimiyyətinin ən böyük uğursuzluq göstəricisi kimi tarixə düşəcək - Ekspert
“Fakt Araşdırıcı-N” MMC-nin rəhbərinin işi məhkəməyə göndərildi
Cəbhəboyu zonadakı hərbi hissələrdə gecə təlimləri keçirilib (FOTO/VİDEO)
Bu şəxslərə attestatlar buraxılış imtahanlarında iştirak etmədən veriləcək - DİM
302 avtomobil postlardan geri qaytarılıb
“Bank Respublika”dan özünüməşğulluq proqramına dəstək davam edir (FOTO)
Belçikalı velosipedçi yarış zamanı həyatını itirdi
Bütün xəbərlər