Uşaqlarda artıq çəki – onun sağlam inkşaf etdiyinin göstəricisi deyil

Uşaqlarda artıq çəki – onun  sağlam inkşaf  etdiyinin göstəricisi deyil

Bakı. Trend:

Uşaqlarda artıq çəki və piylənmə orqanizmdə metabolik pozğunluqların əsasını qoyur və gələcəkdə metabolik sidromun inkşafına səbəb olur.Metabolik sindromun ağırlaşmaları erkən ölüm risqini artırır.

Günümüzdə çox aktual problemdir,geniş yayılmasının əsas səbəbi valideynlərin artıq çəkini sağlamlıq kimi düşünmələri və hansı ciddi patologiyalara səbəb olacağından məlumatsız olmalarıdı. Bu gün bu problem haqqında pediatr, dietoloq, uşaq piylənməsi üzrə mütəxəssis ,Nutrisiologiya, Dietologiya və Piylənmənin profilaktikası akademiyasının (ANDOP) təlimçisi Gülsüm Hüseynova ilə danışacayiq

- Sizcə uşaqlarda piylənmənin təməli nə zaman qoyulur?

- Piylənmənin təməli əksər vaxtlarda bətndaxili və erkən uşaqlıq dövründə qoyulur.Piylənməsi olan qadınlarda və ya hamiləlik zamanı normadan artıq çəki yığan qadınlarda hestasyon diabet risqi artır, bu da makrosomiyaya səbəb olur.Eyni zamanda bətndaxili qida yetərsizliyi ,hipoksiya döldə metabolik pozğunluqların təməlini qoyur, döl az çəki ilə doğulur. Hər iki halda bətndaxili təməli qoyulmuş metabolik pozğunluqlar, kiçik yaşlardan uşaqlarda piylənmənin inkşafına səbəb olur.

Tərkibində artıq miqdarda süd zülalları olan qarışıqlar alan süni qidalanan uşaqlarda və əlavə qidalanma zamanı xüsusilə süd məhsullarının vaxtından əvvəl və ya artıq miqdarda rasiona daxil edilməsi insulinogen amin turşularının səviyyəsini qanda qaldırır. O da insulin və insulinəbənzər boy faktoru-1 in səviyyəsini qaldırır,bu uşaqlarda sürətli boy inkşafı olur. Hər iki hormon adipogen təsir göstərdiyi üçün piylənmənin erkən başlamasına səbəb olur.

- Dövrümüzdə uşaq piylənməsinin bu cür epidemiya halina çevrilməsinə nə səbəb olub?

- Rafinə olunmuş yuxarı kalorili qidaların geniş reklamı,asan əldə olunması,fast-food restoranlarının sayının artması ,təbii ,sağlam qidanın qiymətinin baha olması alimentar faktor olaraq piylənməyə səbəb olur.Həmçinin müasir dövrümüzdə uşaqlar tərəvəz,meyvə, paxlalılar, tumlar,çərəzlər gündəlik təlabatlarından az qebul edirlər.

Məktəblərdə idman dərslərinin digər dərslərlə əvəz edilməsi,uşaqların həyətdə oyun sahələrinin olmaması passiv video oyunlara, televizora marağını artırır.Hipodinamiya piylənmənin yaranmasına səbəb olan əsas faktorlardan biridir

Çox təəsüflər olsun ki 1ci dərəcəli piylənməsi olan uşaqların 5-6 %i həkimə müraciət edirlər.Halbuki bütün uşaq piylənməsinin 65-70 % ni 1ci dərəcəli piylənmə təşkil edir.Əksər vaxtlarda piylənmədən 10 – 15 il sonra pubertat dövründə piylənmənin səbəb olduğu yanaşı patalogiyalara(doyma hissinin olmaması,susuzluq hissinin artması,androgendənasıli dermopatiyalar,oliqomenoreya,arterial hipertenziya və s) görə həkimə müraciət edirlər.Bunun da əsas səbəbi valideynlər artıq çəkinin sağlamlıq olduğunu,uşağın düzgün inkşaf etdiyini düşünmələridir.

- Uşaq piylənməsinin müalicəsində qarşınıza çıxan çətinliklər?

- Piylənmənin müalicədə ən birinci və ən çətin işimiz uşaqda dayanıqlı motivasiya yaratmaqdır.Bütun ailə üzvləri uşağı artıq çəkili olduğunu düşünüb,ailəlikcə qidalanma davranışlarını dəyişməlidirlər.Əgər ailədən heç olmasa bir nəfər uşağın artıq çəkili olduğunu düşünmürsə, kənarda uşağı sadə şəkərlər,yağlı qidalarla yedizdirəcək və bizim işimizin nəticəsi olmayacaq.Bu işdə bütün ailə üzvləri istəkli olmalıdırlar.

- Az kalorili diyetləri uşaqlara təyin etmək olarmı?

- Uşaq inkşaf edən orqanizmdir.Onun düzgün formalaşması üçün makro və mikronutriyentlərlə zəngin tam dəyərli rasiona ehtiyyacı vardır.

Bu gün görürük ki, tez nəticə əldə etmək üçün uşaqlara təyin olunan az kalorili diyetlər uşağın sağlamlığına ciddi fəsadlar verirlər.

Qidalanma programı təyin edən zaman bizim ilk etapda məqsədimiz çəki artımının qarşısını almaq,əzələ tonusunu artırmaq,uşağın psixoemosional vəziyyətini yaxşılaşdırmaq olmalıdır.Qidalanmanı uşağın yaşına uyğun fizioloji normaya uyğunlaşdıraraq,fiziki aktivliyi artırırıq.Daha sonra etaplı olaraq subkalorili rejimə keçirik.Ehtiyyac varsa medikamentoz müalicədən istifadə edirik.

5)Nutrisiologiya, Dietologiya və Piylənmənin Profilaktikası Akademiyası bu gün aktiv şəkildə piylənmə ilə mübarizə üçün mütəxəssislər hazırlayır. Mərkəzinizdə uşaq piylənməsi ilə mübarizə nece inkşaf edir?

Bu gün ANDOP Azərbaycanda Dietologiya və Piylənmənin profilaktikası üzrə mütəxəssislər hazirlayan yeganə orqanizasiyadır. Nəzərə alsaq ki, ANDOP Dünya Piylənmə Federasiyasının(World Obesity Federation – WOF) üzvüdür və Piylənməni Öyrənən Avropa Assosasiyasının (The European Association for the Study of Obesity – EASO) üzvlüyünə hazırlaşır bizim bütün təlimlərimiz bu cür beynəlxalq səviyyədə keçirilir.

Pediatrlarımızı xüsusilə sahə həkimlərimizi təlimlərimizdə görməyi çox istərdim.Çünki onlar daim uşaqlarla kontaktda olurlar və usaqlarda artıq çəkini ilk olaraq onlar görürlər.Biz pediatrlar, dietoloq, nutrisioloqlar birlikdə fəaliyyət göstərərək, valideynləri düzgün yönləndirməklə, piylənmənin fəsadlarını onlara düzgün izah etməklə cəmiyyətimizdə uşaq piylənməsinin qarşısını ala bilərik.Hər zaman xəstəliyin qarşısını almaq onu müalicə etməkdən daha asandır.

Azərbaycan nefti ucuzlaşır
Azərbaycan nefti ucuzlaşır
Bakı Beynəlxalq Enerji Xartiyası Forumu öz işinə başlayıb (FOTO)
Bakı Beynəlxalq Enerji Xartiyası Forumu öz işinə başlayıb (FOTO)
Azərbaycan atmosferə zərərli tullantıların azaldılması üçün mühüm addımlar atır - Nazir
Azərbaycan atmosferə zərərli tullantıların azaldılması üçün mühüm addımlar atır - Nazir
Loading Bars
Xəbər lenti
ABŞ-da koronavirusa yoluxanların sayı 9 milyon nəfəri ötüb
İzmirdə zəlzələ nəticəsində ölənlərin sayı 24 nəfərə çatıb (FOTO/VİDEO) (ƏLAVƏ OLUNUB)
Norveçdə 5,6 bal gücündə zəlzələ olub
İtaliyada bir sutkada koronavirusa 31 mindən çox insan yoluxub
ANAMA cəbhəboyu ərazilərdə top mərmisi, bombacıq, radiopelenqator və mərmi qalıqları aşkar edib (FOTO)
Türkiyədə koronavirusdan sağalanların sayı 322 mini keçib
ATƏT-in Minsk Qrupu Cenevrə görüşü ilə bağlı bəyanat yayıb
Ceyhun Bayramovun ATƏT-in Minsk Qrupunun həmsədrləri və Ermənistan XİN rəhbəri ilə görüşü başa çatıb
Moskvada koronavirusdan daha 55 nəfər ölüb
Azərbaycan Ordusu mülki əhalini atəşə tutmur - Müdafiə Nazirliyi
"FranckMuller" saatlarının banisi Kəlbəcər rayonunda və Vecnəli kəndində qanunsuz qızıl axtarışı ilə məşğul olub - Hikmət Hacıyev
Bu gün Azərbaycan heç bir beynəlxalq hüququ tanımayan azğın Ermənistanla üz-üzədir - Deputat
Ekstremist "Zouaves Paris" qruplaşmasının rəhbəri Dağlıq ​​​​​​​Qarabağa vuruşmağa yola düşüb (FOTO)
"Modern Diplomacy"də Ermənistanın Dağlıq Qarabağın mədəni irsini məhv etməsi ilə bağlı məqalə dərc edilib
Düşmənin növbəti “Osa” ZRK-sı məhv edilib - MN (VİDEO)
Sahibə Qafarova İzmirdəki zəlzələ ilə əlaqədar türkiyəli həmkarına zəng edib (FOTO)
"Formula-1"də daha 9 nəfərdə koronavirus aşkarlanıb
Respublika Seysmoloji Xidmət Mərkəzi İzmirdə baş verən zəlzələ ilə bağlı müşahidələri davam etdirir
Ceyhun Bayramovun ATƏT-in Minsk Qrupunun həmsədrləri ilə görüşü baş tutub
Hikmət Hacıyev: Dualarımız Qardaş Türkiyə ilə birlikdədir
Birinci vitse-prezident Mehriban Əliyeva İzmirdə zəlzələ nəticəsində həlak olanların doğmalarına və yaxınlarına başsağlığı verib (FOTO)
Azərbaycanlı və gürcüstanlı ekspertlər arasında videokörpü keçirilib - REAL TV və Trend BİA-nın layihəsi
Xocalı soyqırımını törədənlərə qarşı ədalət psinsipi olmadığına görə ermənilər hərbi cinayətlərini davam etdirirlər - Deputat
Baş Nazir Əli Əsədov Pakistanın Azərbaycandakı səfiri ilə görüşüb
Azərbaycan Prezidenti xanım Berna Yılmaza başsağlığı verib
Prezident İlham Əliyev Rəcəb Tayyib Ərdoğana başsağlığı verib
“5+2 formulu”nun kompromis variant kimi təklifi artıq mənasını itirir - Qafqazşünaslıq İnstitutu
AZƏRTAC Ermənistanın Bərdəyə terror hücumları ilə bağlı beynəlxalq KİV-lərə müraciət edib
Düşmənə dəqiq zərbələr endirilib (VİDEO)
Ermənistan silahlı qüvvələri Tərtərin Ələsgərli kəndinə “Smerç” raketi atıb
Cəbhədə vəziyyət Azərbaycan Ordusunun nəzarəti altındadır - Anar Eyvazov
Əli Əsədov Türkiyənin Vitse-prezidenti Fuat Oktaya telefonla zəng edib
İzmirdə baş verən zəlzələ nəticəsində 30-40 kilometrlik seysmik xətt qırılıb
Vladimir Putin Təhlükəsizlik Şurasının üzvləri ilə Qarabağdakı vəziyyəti müzakirə edib
Ermənistan məhbusları Qarabağa göndərir
Müharibədən əziyyət çəkən məcburi köçkün ailələrinə yardım ediləcək (FOTO)
Ermənistan işğalçı dövlətdir - Daniel Pommier
Ermənistanın artilleriya atəşləri nəticəsində Goranboyda meşədə başlayan yanğın söndürülüb
İşğaldan azad olunmuş sərhəd zastavaları üzərində Azərbaycanın dövlət bayrağı dalğalanır
Azərbaycan öz ərazisində Vətən müharibəsi aparır və bizi heç kim dayandıra bilməz - Rus icmasının sədri (FOTO)
İzmirdə baş verən zəlzələ xəbəri bizi çox kədərləndirdi - Ceyhun Bayramov
Venesiyada Erməni terroruna etiraz edilib (FOTO)
İndi şəhərdə həyəcanlı ab-hava hökm sürür - İzmirdə yaşayan azərbaycanlı
Noyabr ayına olan hava proqnozu açıqlandı
“Formalaşmış yeni komanda Bankın gələcəyinə çox böyük ümidlər yaradır” – Nikoloz Şurqaia
Prezident İlham Əliyev Rəcəb Tayyib Ərdoğana telefonla zəng etdi: Qardaş ölkəyə hər cür yardım göstərməyə hazırıq
Məni zorla döyüşlərə cəlb ediblər - Erməni din xadimi (VİDEO)
Yunanıstanda da güclü zəlzələ olub
Ermənistan ordusunda keşişlər də döyüşür - FOTOFAKT
Noyabrın 2-də manatın dollara qarşı məzənnəsi
Azərbaycanın Türkiyədəki Səfirliyi İzmirdəki zəlzələyə görə "Qaynar xətt" yaratdı
Bərdə və Tərtər şəhərlərini atəşə tutan düşmənə məxsus daha 2 "Smerç" bu gün məhv edilib (VİDEO)
“SOS Children's Villages International” Azərbaycanda ailələrə və uşaqlara dəstək göstərilməsi ilə bağlı humanitar çağırış edib
Cenevrədə Azərbaycan və Ermənistan XİN başçılarının görüşü başlayıb
Böyük Britaniya Ermənistanın mülki məntəqələri atəşə tutmasını qətiyyətlə pisləyir
Xaricdə yaşayan Azərbaycanlılara düşmənlə mübarizədə dəstək olaq!
Xudafərin kəndindən videoreportaj
İzmirdəki zəlzələdə azərbaycanlıların xəsarət alması ilə bağlı hələ ki, məlumat yoxdur - XİN
Bu il Azərbaycanda Gürcüstan parlamentinə seçkilərlə əlaqədar səsvermə keçirilməyəcək
Ermənistan 84 yaşlı erməninin nəşini ailə üzvlərinə çatdırmaqdan imtina etmişdir - Dövlət Komissiyası
"Tı kto takoy, Paşinyan, davay do svidaniya" - Yeni meyxana təqdim olundu (VİDEO)
Ermənistanda partlayış baş verib
Mingəçevir Dövlət Universitetində Onlayn Oriytentasiya Günü keçirilib (FOTO)
Cəlilabadda karantin qaydalarına nəzarət gücləndirilib (FOTO)
Bakcell Bərdə sakinlərinə dəstək göstərib
“Tələbə–məzun” dövlət elektron məlumat sistemi haqqında Əsasnamə”də dəyişiklik edilib
Azərbaycanın yaşayış məntəqələrinə raket zərbələri əsasən Ermənistan ərazisindən endirilib - Baş prokuror
“Amnesty International”, "Human Rights Watch" və “Vice News” erməni faşizmini fakt olaraq təsdiqlədilər - Vüqar Rəhimzadə
Prezidentinin tapşırığı ilə Ermənistanın Azərbaycana vurduğu ziyanların araşdırması aparılacaq - Hikmət Hacıyev
Əsgərlərimizə 10 mindən artıq məktub göndərilib (FOTO)
Ermənistanın Dağlıq Qarabağa gətirdiyi 6 muzdlu şəxs barəsində axtarış elan edilib
Araik Arutyunyan və digər yüksək rütbəli erməni məmur beynəlxalq axtarışa verilib - Kamran Əliyev
Bakı Ali Neft Məktəbi Prezident təqaüdçülərinin sayına görə liderdir
Ermənistan Azərbaycanda strateji obyektlərə zərbələr endirib - Baş prokuror
Azərbaycanda 1022 nəfər COVID-19-a yoluxub, 480 nəfər sağalıb, 10 nəfər vəfat edib
Prezident İlham Əliyev: Cəbrayıl, Zəngilan və Qubadlı rayonunun daha bir neçə kəndi işğaldan azad edilib
Ermənistan terroru nəticəsində 7 ailə tamamilə məhv olub - Kamran Əliyev
Ermənistan tərəfindən döyüşlərə cəlb olunan bir neçə əcnəbi beynəlxalq axtarışa verilib - ADLAR
Ermənistanın Bərdəyə hərbi təxribatı nəticəsində həlak olanlar arasında sahibkarlar da var (FOTO)
Azərbaycan ordusu Dağlıq Qarabağın ətrafındakı bir sıra rayonları Ermənistanın işğalından azad edə bilib - “Washington Post”
İşğal edilmiş ərazilərdə qanunsuz əldə olunan vəsaitlər Ermənistanın bank hesablarına keçirilib - Prezidentin köməkçisi
İranda koronavirusa yoluxanların sayı 600 min nəfəri keçib
Aİ-nin videokonfransında Ermənistan nümayəndəsinin provokasiyasına cavab verilib (FOTO)
Azərbaycan Avropa Məhkəməsinə müraciət edib - Elçin Əmirbəyov
Ermənistanın Azərbaycana təcavüzü ilə bağlı 52 cinayət işi başlanıb
Karantin rejiminin tələblərini pozan 26 ictimai iaşə obyekti aşkarlandı
Ermənistan atəşi nəticəsində 1-i körpə, 10-u uşaq, 27-si qadın olmaqla 91 nəfər həlak olub - Kamran Əliyev
Ermənistanın müharibə cinayətlərinin qiymətləndirilməsi üçün hərbi tribunal yaradılmalıdır - Hikmət Hacıyev
Yelo Bank ordumuza dəstək aksiyalarına davam edir (FOTO)
İspaniyada COVID-19 koronavirusunun yeni mutasiyası aşkar edilib
Düşmənin raket-artilleriya silahları anbarı məhv edilib (VİDEO)
Azərbaycanda ağaclar üçün yeni məlhəm hazırlanıb (FOTO)
Minsk qrupunun Cenevrə görüşü mətbuata qapalı keçiriləcək
Gəncədə evdən icazəsiz çıxan koronavirus xəstələri saxlanılıb (FOTO/VİDEO)
Ermənistanda ordu yox, bir sürü cinayətkar dəstə mövcuddur - Hərbi ekspert
Azərbaycanda qızıl və gümüş ucuzlaşır
21 kiloqramdan artıq narkotik vasitə dövriyyədən çıxarılıb (FOTO/VİDEO)
Müəllimlərin işə qəbulu üzrə müsahibələrin təşkili qeyri-müəyyən müddətədək uzadıldı
Hacı Zeynalabdin Tağıyev küçəsi əsaslı şəkildə təmir olunub (FOTO)
Paşinyan reallıqları qiymətləndirə bilmədi - Deputat
Bütün xəbərlər