Bakı. Trend:
Azərbaycan Respublikası Hesablama Palatası 2025-ci il üzrə İş planına uyğun olaraq “Avtomobil yolları” Məqsədli Büdcə Fondunun 2024-cü il üzrə gəlir və xərclərini təhlil edib.
Trend palataya istinadən xəbər verir ki, təhlil nəticəsində məlum olub ki, fondun gəlirləri 330 milyon manat proqnoza qarşı 506,4 milyon manat və ya 153,5% səviyyəsində icra olunub.
Bununla belə, bəzi mənbələr üzrə proqnozlar yerinə yetirilməyib.
Xüsusilə sərnişin və yük daşımaları üzrə sadələşdirilmiş vergi və
beynəlxalq daşımalar üçün icazə rüsumları üzrə kəsirlər qeydə
alınıb. Bunun əsas səbəblərindən biri vergi qanunvericiliyində
edilən dəyişikliklərin proqnozlaşdırmada nəzərə alınmaması
olub.
Audit həmçinin göstərib ki, bəzi gəlir mənbələri qanunvericilikdən
çıxarılsa da, onlar üzrə proqnoz və icra davam etdirilib. Eyni
zamanda, iriqabaritli nəqliyyat vasitələrinə tətbiq olunan
cərimələr üzrə daxilolmalar ayrıca təsnifatda nəzərdə
tutulmayıb.
Yolların vəziyyəti ilə bağlı təhlil göstərib ki, qeyri-asfalt yolların xüsusi çəkisi hələ də yüksəkdir (35,2%), bu isə təhlükəsiz və rahat hərəkət üçün şəraitin tam təmin olunmadığını göstərir.
Xərclərlə bağlı isə bir sıra uyğunsuzluqlar aşkarlanıb. Fondun vəsaitləri əsasən cari xərclərə yönəldilsə də, rəsmi hesabatlarda bu vəsaitlər əsaslı xərclər kimi göstərilib. Bundan əlavə, qaydalarda nəzərdə tutulmadığı halda 19,6 milyon manat bank kreditlərinin ödənilməsinə, eləcə də Agentliyin aparatının saxlanmasına vəsait ayrılıb.
Təhlil zamanı həmçinin müəyyən edilib ki, avtomobil yollarının
vahid dövlət reyestri yaradılmayıb, yol siyahıları uzun illər
yenilənməyib və struktur bölmələr üzrə xərclərin planlaşdırılması
aparılmayıb. Bu isə maliyyə şəffaflığına və planlaşdırmanın
effektivliyinə mənfi təsir göstərir.
Bundan başqa, yol təsərrüfatına dəyən ziyanın yalnız 51,3%-nin
ödənildiyi, qalan hissənin isə hələ də bərpa olunmadığı qeyd
olunub.
Sonda vurğulanıb ki, fondun gəlir mənbələrinin azaldılması və bəzi mənbələrin digər fondlarla bölüşdürülməsi onun mövcudluğunun metodoloji aktuallığı ilə bağlı suallar yaradır.
Hesablama Palatasının Kollegiyası aşkar edilmiş nöqsanların aradan qaldırılması üçün aidiyyəti qurumlara müvafiq tapşırıqlar verilməsi barədə qərar qəbul edib.