Bakı.Trend:
İqtisadi Əməkdaşlıq Təşkilatı (İƏT) Azərbaycanı Mərkəzi Asiya, Cənubi Qafqaz, Türkiyə və Avropa bazarlarını birləşdirən strateji nəqliyyat və tranzit qovşağı kimi qiymətləndirir.
Bu barədə İƏT-in baş katibi Əsəd Məcid Xan Trend-ə verdiyi özəl müsahibədə bildirib.
“Azərbaycanın Xəzər dənizinin qərb sahilində yerləşməsi ölkəyə Şərq-Qərb və Şimal-Cənub istiqamətlərində nəqliyyat əlaqələrinin gücləndirilməsi, eləcə də regional ticarət marşrutlarının şaxələndirilməsi baxımından xüsusi əhəmiyyət qazandırır”, - deyə Xan bildirib.
O qeyd edib ki, dəniz limanları, dəmir yolu infrastrukturu, avtomobil yolları, eləcə də Gürcüstan və Türkiyə ilə nəqliyyat əlaqələri yüklərin Xəzər dənizi vasitəsilə və daha sonra qərb istiqamətində daşınmasına imkan yaradır. Azərbaycanın Bakı-Tbilisi-Qars dəmir yoluna və Ələt qəsəbəsində yerləşən Bakı Beynəlxalq Dəniz Ticarət Limanına yatırdığı investisiyalar ölkənin regional logistika mərkəzi kimi mövqeyini daha da gücləndirir.
“Bu obyektlər Xəzər dənizi üzərindən həyata keçirilən daşımaları Türkiyə və Avropaya uzanan dəmir yolu şəbəkələri ilə əlaqələndirir. Bu da İƏT-ə üzv ölkələrin bazarlara çıxış imkanlarını genişləndirir və yükdaşımaların səmərəliliyini artırır”, - deyə baş katib vurğulayıb.
Onun sözlərinə görə, Azərbaycan Beynəlxalq Şimal-Cənub Nəqliyyat Dəhlizində (INSTC) də strateji rol oynayır və bu dəhlizin qərb marşrutu üzrə mühüm tranzit ölkə kimi çıxış edir. Sözügedən marşrut Rusiyanı İranla birləşdirir, Şimali Avropa, Cənubi Qafqaz və Cənubi Asiya arasında ticarət və nəqliyyat əlaqələrinin inkişafına töhfə verir.
Xan vurğulayıb ki, İƏT çərçivəsində daha geniş regional əməkdaşlıq kontekstində Azərbaycan nəqliyyat infrastrukturunun inkişafı, gömrük prosedurlarının sadələşdirilməsi, tranzit qaydalarının uyğunlaşdırılması və multimodal daşımaların təşviqi prosesində də iştirak edir. Bu tədbirlər tranzit müddətini və xərclərini azaltmağa, təchizat zəncirlərinin dayanıqlığını artırmağa, həmçinin təşkilata üzv ölkələr arasında ticarət və investisiyaları stimullaşdırmağa imkan verir.
“Azərbaycanın Dünya okeanına birbaşa çıxışı olmasa da, ölkə Avrasiyada tranzit daşımalarının təmin edilməsində və nəqliyyat əlaqələrinin inkişafında mühüm rol oynayır”, - deyə o bildirib.
Baş katib qeyd edib ki, İƏT Azərbaycan da daxil olmaqla, üzv ölkələr arasında nəqliyyat əlaqələrinin yaxşılaşdırılması, ticarətin təşviqi və tranzit əlaqələrinin gücləndirilməsinə yönəlmiş regional əməkdaşlıq platforması təqdim edir.
“Əsas prioritetlərə nəqliyyat dəhlizlərinin inkişafı, avtomobil və dəmir yolu şəbəkələrinin təkmilləşdirilməsi, gömrük prosedurlarının sadələşdirilməsi və transsərhəd daşımalar sahəsində siyasətin əlaqələndirilməsi daxildir. Azərbaycanın Mərkəzi Asiya, Cənubi Qafqaz və Avropa arasında strateji coğrafi mövqeyi ölkəni regional və beynəlxalq yükdaşımaların mühüm iştirakçısına çevirir”, - deyə Xan bildirib.
O, həmçinin vurğulayıb ki, İƏT-in regional nəqliyyat gündəliyinə uyğun olaraq əməkdaşlıq tranzit qaydalarının uyğunlaşdırılmasına, sərhəd-keçid prosedurlarının səmərəliliyinin artırılmasına və multimodal daşımaların inkişafına yönəlib.
Baş katibin sözlərinə görə, bu istiqamətdə işlər İƏT ilə BMT-nin Avropa İqtisadi Komissiyasının (UNECE) Transxəzər və Almatı-Tehran-İstanbul dəhlizləri üzrə Birgə Koordinasiya Komitəsi çərçivəsində aparılır. Komitə regional nəqliyyat əlaqələrinin gücləndirilməsi, nəqliyyat kommunikasiyalarının və tranzit daşımalarının inkişafının əlaqələndirilməsi üçün platforma rolunu oynayır.
Xan qeyd edib ki, son dövrdə baş verən mühüm hadisələrdən biri Komitə tərəfindən 2027-2028-ci illər üzrə İş Planının və İstanbul Strateji Çərçivə Proqramının qəbul edilməsi olub. Bu sənədlər qeyd olunan strateji nəqliyyat dəhlizlərinin inkişafı sahəsində əməkdaşlığın prioritetlərini və gələcək istiqamətlərini müəyyənləşdirir.
“Bu prioritetlər Azərbaycanın regional və qlobal nəqliyyat əlaqələrinin gücləndirilməsində öz rolunu artırmaq məqsədlərinə uyğundur”, - deyə baş katib fikirlərini yekunlaşdırıb.
