Hindistan Orta Asiyada "dəhliz" yaradır

Hindistan Orta Asiyada "dəhliz" yaradır

Arzu Nağıyev - Trend -in eksperti

Hindistan karbohidrogenlərin idxal həcminə görə dünyada altıncı yerdədir. Təbii qazın satış bazarı isə Hindistanda durmadan inkişaf edir.

Ölkənin Xarici İşlər Nazirliyində Mərkəzi Asiya və Qafqaz ölkələri ilə birgə layihələrdə Hindistanın əvəzsiz tərəfdaş kimi iştirak etməsi və fəaliyyətinin həyata keçirilməsinin araşdırılması məqsədilə xüsusi ekspertlərdən ibarət struktur yaradılıb.

Mərkəzi Asiyadan Hindistanın karbohidrogenlərlə müntəzəm təchizatını təmin etmək üçün boru kəməri sisteminin yaradılması zəruridir. 4,5 milyard dollar dəyəri olan və "Əsrin layihəsi" adlandırılan Türkmənistan-Əfqanıstan-Pakistan (TAP) "sülh kəməri"nin tikintisi bu üç ölkə arasında siyasi əlaqələrin gücləndirilməsinə yardım edərdi. Təhlükəsizlik baxımından Əfqanıstan ərazisində yarana biləcək problemlərə baxmayaraq, Pakistan bu layihədə Hindistanın iştirakını daha çox arzulayır və boru kəmərinin genişləndirilməsi nəticəsində onun rentabelliyinin artmasına çalışır. Hindistan isə Pakistanın Mərkəzi və Cənubi Asiyada istər enerji ticarəti ilə bağlı layihələrdə iştirakının, istərsə də ümumi təsirinin məhdudlaşdırılmasına çalışır.

Hindistan və Mərkəzi Asiya ölkələri arasında ticari və iqtisadi əməkdaşlıq üçün əsas maneə birbaşa nəqliyyat əlaqələrinin və ümumi sərhədlərin olmamasıdır.

Özbəkistanın razılığı əsasında Zəranj (Əfqanıstan) - Çahbehar (İranın liman şəhəri) avtomobil və dəmir yolunun çəkilişi planlaşdırılır. Əsas məqsəd isə Hindistanın və Özbəkistanın da müvafiq olaraq bu yollara çıxışını nəzərdə tutmaqdır. Bu yol vasitəsilə mövcud marşrut 1500 km azala bilər və İran neftinin Hindistana daşınmasını asanlaşdırar. Maraqlı faktlardan biri də Dehli və Tehran arasında İran neftinin rupi ilə ödənilməsi barədə razılığın əldə edilməsidir. Hindistan valyutasını isə İran ancaq Hindistan mallarının alınmasına sərf edə bilər, həmçinin Hindistan şirkətlərini öz ərazisində böyük layihələrin həyata keçirilməsinə cəlb edə bilər. Belə layihələrdən İran-Pakistan-Hindistan qaz kəmərinin çəkilməsi və ya Fars və Cənubi Fars neft-qaz yataqlarının işlənməsi layihələrində iştirakı misal gətirmək olar.

Hindistan Mərkəzi Asiya dövlətləri ilə əməkdaşlıq etməklə istehsal etdiyi malların Rusiya Federasiyası, MDB ölkələri və daha sonra Avropaya daşınması üçün quru yol və ya "dəhliz" yaratmağa çalışır.

Eyni zamanda iqtisadi əməkdaşlıq çərçivəsində "Rusiya-Hindistan-Çin" biotexnologiya, neft-kimya, əczaçılıq, nəqliyyat infrastrukturu və enerji sahəsində əməkdaşlıq haqqında razılığa gəlinib. Mərkəzi Asiya dövlətləri də bu böyük layihələrdə mühüm rol oynayıblar.

Bundan başqa, Hindistanın "Jagson Oil Ltd" şirkəti Qırğızıstan iqtisadiyyatına 1 milyon dollar sərmayə yatırıb, özəl Hindistan sərmayəçiləri tərəfindən isə altı kiçik yanacaqdoldurma məntəqəsi tikilib.

Hazırda Xəzər dənizində "Kurmanqazı" neft yatağının işlənməsi ilə bağlı Qazaxıstan-Rusiya layihəsinə Hindistanın da qoşulması istiqamətində danışıqlar aparılır. Hindistan 30 il üçün nəzərdə tutulmuş bu layihəyə 1,5 milyard dollar sərmayə yatırmaq niyyətindədir (7-10 ildən sonra gəlir əldə oluna bilər). "ONGC-Videsh Ltd" şirkəti "Alibekmola" layihəsində 15% , "Kurmanqazı" layihəsində isə 10% pay sahibi olub.

Hindistan Özbəkistanın da neft və qaz sənayesinə sərmayə qoymağa hazır olduğunu bildirib və ölkənin qaz emalı sənayesinin bəzi sahələrində sərmayələr həyata keçirib.

Dehli üçtərəfli Hindistan-Rusiya-Tacikistan müqaviləsinə əsasən, Əfqanıstana humanitar yüklərin çatdırılması üçün istifadə edilən Düşənbə yaxınlığındakı Aini aviabazasının modernləşdirilməsində iştiraka nail olub.

Bundan yararlanan Dehli, həmçinin 1200 kilometrlik Tacikistan-Əfqanıstan sərhədində vəziyyətə nəzarət etmək imkanı qazanıb və İslamabadın Pakistan-Əfqanıstan sərhədindəki fəaliyyətini izləməyə müvəffəq olub.

Hindistanın xarici bazarda təkbaşına hərəkət etməsi getdikcə çətinləşir və az effekt verir. Bunu nəzərə alan Hindistan Ticarət Palatası və Sənayeçilər Federasiyası Türkiyə Xarici İqtisadi Əlaqələr Şurası ilə birlikdə MDB ölkələrinin 100-dən çox şirkətinin iştirakı ilə İstanbulda və Düşənbədə "Hindistan, Türkiyə və MDB" mövzusunda biznes forumlar keçirib. Tədbirlərin məqsədi Türkiyə və Hindistanın Mərkəzi Asiya bazarlarına birgə daxil olması üçün optimal yolların araşdırılması və Dehlinin neft və qaz ixracatçıları ilə əlaqələrinin köklü surətdə genişləndirilməsi olub.

Azərbaycan ərazi bütövlüyünü bərpa edə bilib - Tural Gəncəliyev
Azərbaycan ərazi bütövlüyünü bərpa edə bilib - Tural Gəncəliyev
Britaniyanın "Aardvark Group" şirkəti Azərbaycanın azad edilmiş ərazilərinin minalardan təmizlənməsində iştirak edib
Britaniyanın "Aardvark Group" şirkəti Azərbaycanın azad edilmiş ərazilərinin minalardan təmizlənməsində iştirak edib
Minsk qrupu ermənilərlə azərbaycanlılar arasında etimad tədbirlərini gücləndirə bilər - Rusiya XİN
Minsk qrupu ermənilərlə azərbaycanlılar arasında etimad tədbirlərini gücləndirə bilər - Rusiya XİN
Loading Bars
Xəbər lenti
Belçika ölkəyə giriş-çıxış məhdudiyyətlərini uzadıb
Türkiyədə son sutkada koronavirusdan 7 711 nəfər sağalıb
"Muğan Bank"ın filialının binasında yanğın olub
Somalinin paytaxtında güclü partlayış olub
ÜST: Dünyada ötən sutka koronavirusa 425 mindən çox yoluxma qeydə alınıb
Yaponiya portalı Xocalı soyqırımının 29-cu ildönümü ilə bağlı məqalə yayıb
Qaxda məcburi köçkünlərin məskunlaşdığı bina yanıb
Prezident İlham Əliyev: Müstəqillik bizim ən böyük sərvətimizdir, ən böyük dəyərimizdir
Prezident İlham Əliyev: Deyirlər ki, biz yeddi rayonu azad etmişik, elə deyil, daha çox ərazini azad etmişik
Tofiq Nağıyev “Şərəf” ordeni ilə təltif edilib
Prezident İlham Əliyev: İkinci Qarabağ müharibəsində Azərbaycanda yaşayan bütün xalqların nümayəndələri qəhrəmanlıq göstəriblər
Prezident İlham Əliyev: Böyük Qayıdış proqramının icrasında ən ağır vəziyyətdə yaşayan köçkünlərə üstünlük verilməlidir
Prezident İlham Əliyev: Şəhid ailələrimizə qayğımız mənzillərin, yaxud da ki, avtomobillərin verilməsi ilə bitmir
Prezident İlham Əliyev: Bir neçə partiyanın Yeni Azərbaycan Partiyası ilə birləşməsi partiyamızı gücləndirəcək
Prezident İlham Əliyev: Yeni Azərbaycan Partiyası nəinki Azərbaycanın, Cənubi Qafqazın ən böyük siyasi partiyasıdır
Beynəlxalq Qoşulmama Hərəkatı Modeli Simulyasiya Məşğələsi öz işini yekunlaşdırıb - XİN
Türkiyədən Azərbaycana daha çox sərmayəçi gələ bilər - Abdurrahman Uzun
Müttəfiq ölkə liderlərinin Prezident İlham Əliyev haqqında qiymətləndirmələri Azərbaycana verilən dəyərdir - Aydın Quliyev
Prezident İlham Əliyev: Bu il üç minə yaxın şəhid ailəsi və müharibə əlili yeni mənzillər alacaq
Yeni Azərbaycan Partiyasının Sədri İlham Əliyev partiyanın yeni proqramının hazırlanması barədə tapşırıq verib
Prezident İlham Əliyev: Biz yeni dövrdə siyasi dialoqu daha da dərinləşdirməliyik
Ceyhun Bayramov Avropa Şurasının Bakı ofisinin rəhbəri Zoltan Hernyeş ilə görüşüb (FOTO)
Əlahiddə Ümumqoşun Orduda zirehli döyüş maşınlarının heyətləri ilə döyüş atışlı məşğələlər keçirilir (FOTO/VİDEO)
Prezident İlham Əliyev: Bu gün biz Avropa İttifaqı ilə bərabərhüquqlu saziş üzərində işləyirik və sazişin 90 faizi razılaşdırılıb
TamKart sahibləri ƏDV faizlərini 30 gün gözləmir
Paytaxtın bu yollarında sıxlıq var, avtobuslar gecikir (FOTO)
YAP-ın İdarə Heyətinin yeni tərkibi məlum oldu (SİYAHI)
Xalqın bütün təbəqələri YAP-a inanır - Məlahət İbrahimqızı
Qəbələdə avtomobil təmiri sexi və içərisindəki minik maşını yanıb
İsveçdə "vaksin pasportları" verilə bilər
Prezidentin açılış etdiyi gəmi-muzeydən REPORTAJ
Nəsir İmanquliyev yad edildi (FOTO)
Norveç şirkəti Azərbaycana 25 000 dollarlıq yatırım edib
Qazi və şəhid ailələrinin evinə qaz verilib
Baş Prokurorluğun əməkdaşları beynəlxalq seminarda iştirak ediblər
“Üzv Dövlətlərin Türk Akademiyasının Büdcəsinə Məcburi Ödənişlərinin Həcminə dair Protokol” təsdiqləndi
Martın 9-na olan USD/AZN rəsmi məzənnəsi açıqlanıb
Avropa koronavirusun üçüncü dalğası ilə üz-üzədir
Prezident İlham Əliyev: Ali Baş Komandan kimi mən bilirəm ki, bizim zəif yerlərimiz də haradadır
Prezident İlham Əliyev: İqtisadi sahədə dürüstlük, inhisarlara son dövrüdür
Prezident İlham Əliyev: “Demokratlar” indi niyə susurlar, niyə demirlər ki, Paşinyan bizə nümunə olmalıdır
Azərbaycan Beynəlxalq Bankından sərfəli kredit kampaniyası
Azərbaycan Prezidenti: Müharibə başlayanda kim deyə bilərdi ki, Azərbaycan haqsızdır?
QDİƏT ölkələri pandemiyanın turizmə təsirini müzakirə ediblər
Zaqatalada yeni fındıq emalı fabriki yaradılır
Prezident İlham Əliyev: Xalq Cəbhəsi-Müsavat bütün ölkələrlə münasibətləri yerə vurdu
Prezident İlham Əliyev: Bizim ölkə daxilində heç bir siyasi qurumla heç bir problemimiz yoxdur
Azərbaycan İlahiyyat İnstitutunda növbəti iclas keçirilib (FOTO)
Azərbaycan Prezidenti: Ermənistana indi xaricdən yardım olmasa, birdəfəlik batacaq
Yelo Bank-dan yeni və parlaq mobil əlavə
Prezident İlham Əliyev: Yol çəkirik, asfalt bizim, çınqıl bizim, niyə biz xarici kredit götürməliyik?
Azərbaycan Prezidenti: Ermənistan kimi heç vaxt gedib qapı-qapı gəzməmişik, özümüzü alçaltmamışıq
Balakəndə yas mərasimi keçirənlər cərimələnib (FOTO)
Prezident İlham Əliyev: Döyüşdə iştirak edənlərin mütləq əksəriyyəti mən hakimiyyətə gələndə uşaq olan insanlardır
Prezident İlham Əliyev: İndi Ermənistan əməkdaşlıqdan boyun qaçırır, məcbur edəcəyik onları
Azərbaycan Prezidenti: Lüksemburq o qədər də böyük, yumşaq desək siyasi çəkiyə malik olan ölkə deyil ki, naziri bizə irad tutsun
Azərbaycan Prezidenti: Böyük ölkələrin nümayəndələri məni ittiham etdilər ki, İlham Əliyev sülh istəmir
KOBİA özünüməşğulluq proqramına dəstəyini davam etdirir
Ombudsman hərbi helikopterin qəzaya uğraması ilə bağlı Türkiyənin müxtəlif qurum rəhbərlərinə başsağlığı verib
Prezident İlham Əliyev 2003-2020-ci illəri münaqişənin həllinə hazırlıq dövrü kimi səciyyələndirib
Prezident İlham Əliyev: Xalq Cəbhəsi-Müsavat cütlüyünun əli Azərbaycan xalqının qanına batmışdır
Prezident İlham Əliyev: O vaxt milli maraqları hər şeydən üstün tutan “91-lər”in fəaliyyətini yüksək qiymətləndirirəm
AHİK sədri, millət vəkili Səttar Möhbalıyev Türkiyəli həmkarlarına başsağlığı ünvanayıb
YAP icra katibliyi ləğv edildi
DSX rəisi Nadim Razanın başçılıq etdiyi nümayəndə heyəti ilə görüşüb
Rusiyada ikinci koronavirus vaksini ilə kütləvi peyvəndləmə başlayır
Prezident İlham Əliyev: Ölkəmizin gələcəyini elə planlaşdırmalıyıq ki, uzunmüddətli dayanıqlı inkişaf təmin edilsin
Yoluxma sayında artım davam edərsə, karantin sərtləşdirilə bilər - Şöbə müdiri
Əfv Komissiyasının növbəti iclasının vaxtı məlum olub
Rəsmi Yerevan sağlam məntiq və düşüncədən uzaq olduğunu növbəti dəfə açıq nümayiş etdirir - Leyla Abdullayeva
Azərbaycan Prezidenti: Gənc nəsil bilməlidir ki, biz müstəqilliyi nəyin bahasına qoruyub saxlaya bilmişik
Prezident İlham Əliyev: Azərbaycanın əsl müstəqillik tarixi ulu öndər Heydər Əliyevin adı ilə bağlıdır
Mehriban Əliyeva YAP Sədrinin birinci müavini təyin olunub
Azərbaycanda ilk dəfə jest dili lüğətinin veb səhifəsi hazırlanır
Yeni Azərbaycan Partiyasına sədr müavinləri təyin edildi
Müharibədən əvvəl oğurluqda təqsirləndirilən qazi azadlığa buraxıldı
Prezident İlham Əliyev: AXC-Müsavat cütlüyü dövründə ölkə tamamilə idarəolunmaz vəziyyətdə idi
“Arabnews” qəzeti: Azərbaycan Pakistanı bütün sahələrdə dəstəkləyir
Bakıda ağacların dibi asfaltdan təmizlənib (FOTO)
Roma papası peyvənd olunduqdan sonra ilk xarici səfərini reallaşdırdı
Ağdam rayonunun Tağıbəyli kəndi (VİDEO)
Prezident İlham Əliyev: Yeni Azərbaycan Partiyasının yaradılması tarixi zərurət idi
Azercell “Qələbə ili”-nin nəticələrilə bölüşdü
İƏT-in Zirvə toplantısı: Türkiyə, Pakistan və Əfqanıstan Azərbaycanın strateji tərəfdaşları kimi...
Ermənistan daha bir beynəlxalq müsabiqədə iştirak etməyəcək
Temperatur enəcək, güclü külək əsəcək - XƏBƏRDARLIQ
Prezident İlham Əliyev: Ulu Öndərin müstəqilliklə bağlı birmənalı, qətiyyətli addımları xalq tərəfindən yüksək qiymətləndirilirdi
“Suraxanı” tanker-muzeyinə giriş qazilər və şəhid ailələri üçün pulsuz olacaq (FOTO)
BirBank yenə də ölkənin lider mobil tətbiqi oldu!
Nizami Gəncəvinin 880 illik yubileyi münasibətilə veb-konfrans təşkil ediləcək
YAP-ın VII qurultayını qalib ölkənin qurultayı adlandırmalıyıq - Musa Quliyev (VİDEO)
DTX-nin rəisi Türkiyədə hərbi qulluqçuların həlak olması ilə bağlı başsağlığı verib
Vilayət Eyvazov Pakistan Birləşmiş Qərargah Rəisləri Komitəsinin sədri ilə görüşüb
YAP-ın növbədənkənar qurultayı: Hakim partiyada nələr dəyişdi? - Trend TV-nin REPORTAJI
Şəhid anaları ziyarət edilib (FOTO)
Prezident İlham Əliyev: Biz beynəlxalq aləmdə Azərbaycanı çox böyük nüfuza və hörmətə malik ölkəyə çevirdik
Mingəçevir Dövlət Universitetinin rektoru Tələbə Gənclər Təşkilatının fəalları ilə görüşüb (FOTO)
Azərbaycan Prezidenti: Biz reallıqlar yaradan ölkəyik
Prezident İlham Əliyev: Prezident seçkilərindən sonra bəyan etdiyim proqram icra edilir və hədəflərimizə çatırıq
Əhaliyə vaksinasiya üçün onlayn növbə götürməyə çağırış edilib
Bütün xəbərlər