Beynəlxalq ekspert: Dağlıq Qarabağda yaşayan ermənilərin öz müqəddəratını təyin etmək hüququ yoxdur

Beynəlxalq ekspert: Dağlıq Qarabağda yaşayan ermənilərin öz müqəddəratını təyin etmək hüququ yoxdur

Azərbaycan, Bakı, 19 avqust /Trend, müxbir İlkin İzzət/

Bu gün Bakıda "Malvina/Folklend adaları ətrafında mübahisə və beynəlxalq hüquq" mövzusunda tədbir keçirilib.

Trend xəbər verir ki, tədbirdə argentinalı hüquqşünas, Beynəlxalq Hüquq İnstitutunun (Institut de Droit International) üzvü, eləcə də Cenevrədə yerləşən Beynəlxalq və İnkişaf üzrə Tədqiqatlar İnstitutunun (Graduate Institute of International and Development Studies, Geneva) professoru Marselo Kohen çıxış edib. O, məruzəsində əsasən suverenliklə bağlı mübahisə doğuran iddialar və bu baxımdan dekolonizasiya kontekstində tətbiq edilən müvafiq qaydalara, o cümlədən, ərazi bütövlüyü və xalqların öz müqəddəratını təyin etməsi prinsiplərinə, beynəlxalq münaqişələrin sülh yolu ilə həll edilməsində dövlətlərin üzərinə düşən öhdəliklər məsələsinə toxunub.

M.Kohen deyib ki, Atlantik okeanının cənub-qərbində, Argentinanın cənub-şərqində yerləşən və 3 min nəfərə yaxın əhalisi olan Malvina və ya Folklend adaları uğrunda1982-ci ildə İngiltərə-Argentina dəniz münaqişəsi baş verib. Argentina bu müharibədə məğlub olsa da, hələ də həm adaların adına, həm də ərazi bütövlüyü məsələsində iddialarını davam etdirir. 2010-cu ildə Britaniya şirkətləri adalarda neft yataqlarının işlənməsinə başlayarkən, bu münasibətlər yenidən kəskinləşib. Hazırda Britaniya adalarda min nəfərlik hərbi baza yerləşdirib ki, bu da əhalisi çox az olan ərazini dünyanın ən hərbiləşdirilmiş ərazilərindən biri edir.

M.Kohen qeyd edib ki, bu münaqişə dünyada gücün beynəlxalq hüquqdan daha üstün olduğunu göstərir: "Belə ki, Britaniya bu münaqişəni nizamlamaqdan imtina edir. Britaniya hüquq yox, güc mövqeyindən çıxış edib və iddia edir ki, Argentina bunu qəbul etməlidir. Onlar hətta bu məsələni müzakirə belə etmək istəməyiblər. Argentina isə öz hüquqlarından vaz keçməyib".

Professorun sözlərinə görə, öz müqəddəratını müəyyən etməyə gəldikdə, orada yaşayanlar Britaniya vətəndaşlarıdır və onlar istəyirlər ki, adalar Britaniyanın olsun: "Dünya ölkələrinin çoxu isə Argentinanın bu adalar üzərində suverenliyini qəbul edir. Britaniya isə iddia edir ki, adalar 16-cı əsrin əvvəllərində Britaniya tərəfindən kəşf edilib. Lakin adanın kim tərəfindən kəşf edilməsi onlar üzərində suverenliyə əsas vermir. Əgər kəşfdən sonra yerləşmə olsa idi, bəlkə də belə bir iddia irəli sürmək olardı. Lakin kəşfdən sonra adada britaniyalılar deyil, ispanlar və fransızlar yerləşiblər. Bundan başqa, britaniyalıların adanın kəşf etdiyi tarixə qədər orada ispan gəmilərinin uzun müddət qaldıqları artıq sübut edilib. Argentina adaların əsl adının da Malvina olduğunu bildirir və bunu belə əsaslandırır ki, son dövrlərə qədər adalar heç vaxt Folklend adlanmayıb".

Hüquqşünasın sözlərinə görə, Argentina hər zaman hesab edib ki, öz müqəddəratını təyinetmə prinsipi çox mühüm məsələdir: "Lakin bu hüquqi yox, siyasi prinsipdir. Bu prinsip beynəlxalq səviyyədə nə cür tətbiq olunur? Hazırda bu prinsipin açıq şəkildə manipulyasiyası mövcuddur. Böyük Britaniya xalqların öz müqəddəratını təyin etməsi prinsipində manipulyasiya edir. Beynəlxalq hüquqa əsasən, insanların milli mənsubiyyətinə görə, müxtəlif hüquqlara sahib olduqlarını görürük. Lakin o insanların həmin ərazilərin suverenliyi haqqında qərar qəbul etmək hüquqları yoxdur. Bu, onların yaşadığı ərazidir, lakin bundan kənara çıxmamalıdırlar. İnsanlar öz müqəddəratını təyin edə bilərlər, amma ərazinin müqəddəratını yox. Hazırda söhbət adalarda yaşayan 2800-dən artıq insandan gedir. Orada əhali təbii artım yolu ilə artmır. Sadəcə, Britaniya orada miqrasiya məsələləri həyata keçirir. Belə ki, adada yaşayanların 40 faizi orada 10 ildən də az bir müddətdə yaşayırlar".

Məruzəçi bununla bağlı Beynəlxalq Ədalət Məhkəməsinin Fələstin, Qərbi Saxara ilə bağlı qərarlarına, eləcə də Şərqi Timur, Salvador və Honduras, Kamerun və Nigeriya arasındakı problemlərin həlli ilə əlaqədar nümunələr gətirib.

O qeyd edib ki, Beynəlxalq Ədalət Məhkəməsinin qərarına əsasən, bu ərazidəki insanlar öz müqəddəratını təyin edə bilər və buna dekolonizasiya prizmasından baxılıb: "Lakin onun suverenliyini təyin edə bilməzlər. Yəni söhbət sadəcə, orada yaşayanların mövqeyinin diqqətə alınmasından gedir. Bunu Folklend adalarına da aid etmək olar. Malvina və ya Folklend adalarının suverenliyi ilə bağlı qərarı da nə adadakılar, nə də Britaniya deyil, yalnız Argentina verə bilər".

Bəzi sanksiyalar həyata keçirilir. Onların bayrağı altında üzən hər hansı gəmi Cənubi Amerika limanına daxil ola bilməz.

Məruzəçi sonra bildirib ki, dünyanın bir çox ölkələri Argentinanın mövqeyini dəstəkləyir: "Lakin təəssüf ki, məcbur edə bilmirsiniz ki, qarşı tərəf beynəlxalq hüquqa riayət etsin. Lakin mən inanıram ki, beynəlxalq hüquq kifayət qədər gücü olmasa da, mühüm və faydalı vasitədir. İsrar edilməlidir ki, beynəlxalq hüquq normaları yerinə yetirilsin. Daha yaxşı dünya qurmaq üçün başqa yol yoxdur".

Professorun fikrincə, Argentinadakı hərbi xuntanın problemi hərbi yolla həlll etmək cəhdi doğru deyildi. Lakin bu faktın adaların suverenliyi məsələsi ilə əlaqəsi yoxdur.

Tədbirdə Malvina/Folklend adaları problemi ilə Dağlıq Qarabağ problemi arasında paralellər də aparılıb.

M.Kohen bəyan edib ki, beynəlxalq hüquq selektiv olaraq yox, bütün hallarda tətbiq olunmalıdır. Əks halda bu, manipulyasiyadır. Dağlıq Qarabağ məsələsinə gəldikdə isə, orada indi yaşayan əhali öz müqddəratını təyin edə biləcək xalq statusuna malik deyil: "Beynəlxalq aləmdə "Dağlıq Qarabağ xalqı" adlı məfhum yoxdur. Əlbəttə ki, burada müxtəlif aspektlər, etnik təmizləmə və s. məsələlər də nəzərə alınmalııdr. Lakin indiki vəziyyəti nəzərə alsaq, görünən odur ki, etnik əhali müəyyən ərazidə yaşayır və onlar ölkənin digər tərəfindəki etnik tərkibdən fərqlidir. Tutaq ki, lap onlar oarada etnik cəhətdən çoxluq təşkil edirlər, lakin bu, onlara öz müqəddəratını təyin etmək hüququ vermir. Heç bir əhali deyə bilməz ki, bu bizim ərazidir və biz öz müqəddəratımızı təyin edirik. Dağlıq Qarabağda hazırda yaşayan ermənilər etnik azlıqdır, lakin onların öz müqəddəratını təyin etmək hüququ yoxdur. Onlar öz dilini, mədəniyyətini qorumağı tələb edə bilərlər, lakin suverenliyi tələb edə bilməzlər".

Qeyd edək ki, Marselo Kohen bir sıra dövlətlərə ərazi və dəniz hüququ üzrə mübahisələrlə bağlı Beynəlxalq Ədalət Məhkəməsi və bir sıra tribunallardan əvvəl vəkil kimi xidmət göstərib. O eləcə də beynəlxalq arbitrdir. Argentina dövləti tərəfindən onun namizədliyi BMT-nin Beynəlxalq Hüquq Komissiyasına təklif edilib.

“AccessBank” taksi xidmətləri üzrə tender elan edir
“AccessBank” taksi xidmətləri üzrə tender elan edir
DSMF konsaltinq xidmətləri üçün 300 min manat ayıracaq
DSMF konsaltinq xidmətləri üçün 300 min manat ayıracaq
"Aztelekom" avadanlığın texniki dəstəyi üçün 1,4 milyon manatdan çox vəsait ayıracaq
"Aztelekom" avadanlığın texniki dəstəyi üçün 1,4 milyon manatdan çox vəsait ayıracaq
Loading Bars
Xəbər lenti
"Quşçu" palçıq vulkanındakı püskürmə zamanı xaric olunmuş vulkan məhsulunun sahəsi 3 hektar ərazini əhatə edir - Dövlət Qoruğunun direktoru (VİDEO)
Qubada karantin postunda saxlanılan şəxsin nəqliyyat vasitəsindən nərə balıqları aşkarlandı
DİN Şəmkir polisi haqqında yayılan iddialara aydınlıq gətirdi
Gəncədə azyaşlı bağlı qapı arxasında qalıb
Türkiyəyə məxsus gəmidə öldürülən azərbaycanlının nəşinin yanvarın 26-da ölkəmizə yola salınması planlaşdırılır - XİN
İranda koronavirusdan daha 89 nəfər ölüb
Azərbaycanda son sutkada 568 nəfər COVID-19-dan sağalıb, 287 nəfər yoluxub, 10 nəfər vəfat edib
Portuqaliyada prezident seçkilərində sesvərmə başlayıb
Kəlbəcər rayonunun Comərd kəndi (FOTO/VİDEO)
Mövlud Çavuşoğlu: “MV Mozart” gəmisi limana daxil olan kimi azərbaycanlı mühəndisin cənazəsi Vətəninə göndəriləcək
Qazi və ailəsi sosial dəstəklə təmin olunur
Vətən müharibəsi memorial kompleksi və Zəfər muzeyi konsepsiya layihəsinin təqdimatı keçirilib (FOTO/VİDEO)
Mingəçevirdə karantin qaydalarını pozan tədris mərkəzi aşkar edilib
Təhsil naziri Emin Əmrullayev Beynəlxalq Təhsil Günü ilə bağlı paylaşım edib (FOTO)
Sabahın hava proqnozu açıqlanıb
İstixana sahiblərinə güzəşt olunacaq - "Azəriqaz"
Qobustan Qoruğu ziyarətçilər üçün açılır
Ötən il Azərbaycanda avtomobil benzinin istehsalı artıb
Füzuli rayonunun Aşağı Veysəlli kəndi (FOTO/VİDEO)
Yeni Zelandiya sahillərində 5,8 bal gücündə zəlzələ baş verib
Porye "UFC 257" turnirinin əsas döyüşündə Makqreroru məğlub edib
Gömrük Akademiyasının yaranmasının 9 ili tamam olur
Meksikada naməlum şəxslər 19 nəfəri öldürərək yandırıblar
Peyvəndləmənin effektivliyi neftin 60 dollara qədər bahalaşmasına imkan verəcək - Proqnoz
İsraildə koronavirusa yoluxanların sayı 600 min nəfərə çatır
Fransada ötən sutka koronavirusa 23 mindən çox yoluxma qeydə alınıb
Misirdə koronavirusa qarşı kütləvi vaksinasiya başlayır
Pentaqonun yeni rəhbəri britaniyalı həmrakı ilə Rusiya və Çini müzakirə edib
İtaliyada koronavirusdan ölənlərin sayı 85 min nəfəri ötüb
Portuqaliyada prezident seçkiləri keçiriləcək
Britaniyada bir sutkada koronavirusdan 1 348 nəfər ölüb
Çili sahillərində 7 bal gücündə zəlzələ olub
Kolumbiyada koronavirusa yoluxanların sayı 2 milyon nəfəri ötüb
Türkiyədə koronavirusdan sağalanların sayı 2,3 milyon nəfəri ötüb
Bakıda çoxmərtəbəli yaşayış binasında yanğın olub
Ceyhun Bayramov və Mevlüt Çavuşoğlu dəniz quldurlarının Türkiyəyə məxsus gəmiyə hücumunu müzakirə ediblər
Fransada 1 milyon nəfər koronavirusa qarşı peyvənd olunub
Dəniz quldurları Türkiyəyə məxsus gəmini ələ keçiriblər, bir azərbaycanlı öldürülüb
Lənkəranda 14 yaşlı oğlan itkin düşüb, FHN axtarışlara başlayıb
Prezident İlham Əliyevin iqtisadi strategiyasının növbəti uğuru: "Dostluq" anlaşması - Həftənin Hadisəsi
Xızıda qarlı yolda köməksiz vəziyyətdə qalan şəxslər xilas edilib
ÜST: Dünyada koronavirusa yoluxanların sayı 600 mindən çox artıb
Nizami küçəsinin daimi "sakinləri": Karantin rejimi bir onlara təsir etməyib (VİDEO)
Nigeriyada qaz daşıyan avtomobil partlayıb, 30 nəfər ölüb
Prezident İlham Əliyev xalq artisti Eldar Quliyevi 80 illik yubleyi münasibətilə təbrik edib
Prezident İlham Əliyev Eldar Quliyevi “İstiqlal” ordeni ilə təltif edib
İspaniyada zəlzələ nəticəsində 1 nəfər xəsarət alıb
İran Fars körfəzində təhlükəsizlik və neft mövzularında ABŞ ilə əməkdaşlıq edə bilər - Zərif
Amerikalı telejurnalist Larri Kinq vəfat edib
Qətərdə koronavirusa yoluxanların sayı 150 min nəfərə çatır
Əlahiddə Ümumqoşun Orduda bir qrup hərbi qulluqçuya vaxtından əvvəl və növbəti hərbi rütbələr təqdim edilib (FOTO/VİDEO)
Şuşaya qalib kimi gəlmişik - Fərhad Bədəlbəyli və Polad Bülbüloğlu Şuşada (ÖZƏL)
Şahbuz rayonunda zəlzələ olub
Kamal Abdullanın “Yarımçıq əlyazma” romanı Almaniyada çap olunub (FOTO)
Məişətdə yanğın baş verməməsi üçün nə edilməlidir? - FHN
Kəlbəcər rayonunun Qamışlı kəndi (FOTO/VİDEO)
Azərbaycanda 705 nəfər COVID-19-dan sağalıb, 162 nəfər yoluxub, 8 nəfər vəfat edib
Heydər Əliyev Fondunun dəstəyi və “Bravo” supermarketlər şəbəkəsinin təşkilatçılığı ilə Qubadlı və Xocavənddə hərbiçilərimizə zəruri ərzaq məhsulları göndərilib (VİDEO)
Prezident İlham Əliyev Volodimir Zelenskiyə başsağlığı verib
Səfərbərlikdən tərxis edilmiş şəxslərlə bağlı komissiyaya 5 298 vətəndaş müraciət edib
“Vikipediya”nın alman dili bölməsində Azərbaycanla bağlı məqalələr yaradılır
Dövlət Neft Şirkətinin Müşahidə Şurasının tərkibi təsdiqləndi
Qlobal səviyyədə Komiks və Karikatura Yarışmasına start verilir
Qaradağ rayonunda böyük iməcilik keçirildi (FOTO)
Dövlət Neft Şirkətinin idarə edilməsi təkmilləşdirilir: Müşahidə Şurası yaradıldı - FƏRMAN
Azərbaycan Həmkarlar İttifaqları Konfederasiyası “Qarabağ Dirçəliş Fondu”na 100 min manat vəsait köçürüb
Tərtərdə karantin rejimini pozan çayxana aşkarlanıb
İsmayıl Hacıyev “Şöhrət” ordeni ilə təltif edildi
Evlərdən pul və qızıl-zinət əşyaları oğurlayan şəxs tutulub
ABŞ sakini lotereyada 1 milyard dollar udub
2 783 şəhidin 7 127 ailə üzvünə sosial ödənişlər təyin olunub
İranda 6 mindən çox şəxs koronavirusa yoluxub
Bakı aeroportunda qızıl qaçaqmalçısı tutuldu (FOTO) (VİDEO)
Vəzifəli şəxsin qanunsuz hərəkətləri ilə bağlı cinayət işi başlandı
Daha bir qanun layihəsi Milli Məclisin plenar iclasına tövsiyə olundu (FOTO)
Azərbaycanda yeni qanun layihəsi hazırlanır
Cəbrayıl rayonunun Aşağı Maralyan kəndi (FOTO)
Paytaxtda təmizliklə bağlı iməclik keçirilib (FOTO)
Erməni vandalizminin son həddi: Talan olan Zəngilan - Trend TV-nin REPORTAJI
Türkiyədə Rusiya vaksini istehsal ediləcək
"Dostluq" yatağının birgə işlənməsi kommersiya və texniki baxımdan cəlbedici olacaq - "Wood Mackenzie"
Gürcüstan XİN rəhbərinin müavini 20 Yanvar şəhidlərinin xatirəsini Azərbaycan Səfirliyində yad edib
Aztəminatlı tələbələrə təhsil kreditlərinin faizsiz verilməsi nəzərdə tutulur - Nazir
Azərbaycanın strateji valyuta ehtiyatları 50 milyard dollara çatır
Fikrim ictimaiyyətə fərqli formada təqdim edilib - Emin Əmrullayev
22 kiloqramdan artıq narkotik vasitə qanunsuz dövriyyədən çıxarılıb (FOTO/VİDEO)
"Standard & Poor's" agentliyi Azərbaycanın kredit reytinqi üzrə proqnozu yüksəldib
Şagirdlərin milli qiymətləndirilməsinin aparılması nəzərdə tutulur
"Torqovı"nun bağlı qalan obyektləri açılış gününü gözləyir (FOTO)
Azərbaycan nefti ucuzlaşır
Rusiyada koronavirusa 30 minə yaxın yeni yoluxma olub, 559 nəfər ölüb
Pandemiyada ölüm hallarının qarşısının alınması ilə bağlı layihənin ilk koordinasiya görüşü keçirilib
DİN sosial şəbəkə istifadəçilərinə dələduzlarla bağlı müraciət edib
Məmurlar dürüst, xalqına, dövlətinə sadiq və peşəkar xüsusiyyətlərə malik olmalıdır - Hikmət Hacıyev
Müharibə zamanı dağıdılan məktəblərlə bağlı qərarlar üzərində işlənilir - Nazir
“Yüksəliş” müsabiqəsi Hikmət Hacıyevin təqdimatında vebinar təşkil edib (FOTO)
Bazar günü hava yağmursuz keçəcək, 8 dərəcə isti olacaq
Rus hərbçisi Ermənistanda qəzaya düşüb öldü
Cəlilabadda qadın əri tərəfindən öldürüldü
Qarabağın iqlim və relyefi müxtəlif turizm məhsullarının inkişafına imkan yaradır - Turizm Bürosu
Bütün xəbərlər