Azərbaycanda həbsə üstünlük verilməsinin səbəbləri - ARAŞDIRMA

Azərbaycan, Bakı, 25 avqust / Trend , muxbir K.Zərablıyeva /

Azərbaycanda cinayətin ağırlığından, motivindən asılı olmayaraq cinayət törətmiş şəxslərə bir qayda olaraq həbs qətimkan tədbiri seçilir. Digər qətimkan tədbirləri ilə müqayisədə həbsə üstünlük verilməsi əhali və hüquq ictimaiyyəti arasında narazılıq yaradır.

Cari ilin 6 ayında həbs qətimkan tədbiri ilə bağlı müraciətlərin və məhkəmə qərarlarının statistikasını əlaqədar qurumlardan almaq mümkün olmadığından, İnsan Hüquqları Üzrə Hüquqşünaslar Komitəsinin 2008-ci ilin may-noyabr aylarında apardığı monitorinqin nəticələrinə istinad etmək məcburiyyətindəyik.

Monitorinqin nəticələrinə görə, həbs qətimkan tədbirinin seçilməsi üçün prokurorluq tərəfindən monitorinq aparılan rayon (şəhər) məhkəmələrinə və hərbi məhkəmələrə 812 təqdimat daxil olub. Daxil olmuş təqdimatlardan 806-sı təmin edilib, 6 təqdimat isə başqa növ qətimkan tədbiri ilə əvəzlənib. Maraqlıdır ki, hesabat dövründə təmin edilməyən təqdimat olmayıb.

Qəbul edilmiş qərarlardan cəmi 8 şikayət verilib və şikayətlərin biri təmin edilib, digərləri isə təmin edilməyib. Cinayət-prosessual qanunvericiliyin tələblərinə görə, sanksiyası 2 ildən artıq müddətə azadlıqdan məhrum etmə cəzası nəzərdə tutan cinayətdə ittiham olunan şəxsə cinayət prosesini həyata keçirən orqandan gizlənmək, sübutları gizlətmək və saxtalaşdırmaq, cinayət prosesinin iştirakçılarına qanunsuz təsir göstərmək, yenidən cinayət törətmək, cəmiyyət üçün təhlükə yaratmaq əsasları olarsa, həbs qətimkan tədbiri seçilə bilər. İstintaq orqanı və ya məhkəmə şəxsə həbs seçərkən onun törətdiyi əməlin ağırlığını, xarakterini, törədilmə şəraitini, şəxsin şəxsiyyətini, yaşını, səhhətini, ailə, maddi və sosial vəziyyətini, himayəsində şəxslərin və daimi yaşayış yerinin olmasını, əvvəllər cinyət törətməsini və digər əhəmiyyətli halları nəzərə almalıdır. Həbs qətimkan tədbiri prokurorluğun təqdimatı əsasında məhkəmələr tərəfindən müəyyən edilir.

Yeni Cinayət Məcəlləsi qəbul edilənədək həbs barədə sanksiya vermək səlahiyyəti prokuroluq orqanlarında idi. İnsan Hüquqları üzrə Avropa Məhkəməsinin qərarlarında qeyd olunub ki, şəxsin cinayəti törətməsinə əsaslı şübhə onun həbsə alınması üçün zəruri şərtdir. Bununla belə, bu cür şübhə şəxsin həbsdə saxlanılmasının davam etdirilməsi üçün yetərli deyildir. Şəxsin həbsdə saxlanılmasına bəraət qazandırılması üçün əsaslı şübhə ilə yanaşı, digər əsaslar da mövcud olmalıdır. Bu cür əsaslara şəxsin azadlıqda qalarsa, ibtidai araşdırma və məhkəmə orqanlarından qaçıb gizlənə biləcəyi, sübutları məhv edə biləcəyi və ya onların əldə edilməsinə maneçilik törədə biləcəyi, yeni cinayət törədəcəyi kimi əsasları aid etmək olar. Bununla belə, həmin əsaslar real olmalı, yəni mötəbər məlumatlarla təsdiq olunmalıdır. Həbs qətimkan tədbiri müddətinin uzadılması zamanı məhkəmələr bunun üçün mövcud olan əsasları və onları təsdiq edən sübutları qərarlarında göstərməlidirlər.

İnsan Hüquqları Üzrə Hüquqşünaslar Komitəsinin hesabatında qeyd olunur ki, ittiham tərəfinin həbs qətimkan tədbirinin seçilməsi üzrə məhkəməyə göndərdiyi 812 təqdimatından 60-ı böyük ictimai təhlükə törətməyən cinayətlər üzrə, 535-i az ağır cinayətlər üzrə, 193-ü ağır cinayətlər üzrə, 24-ü xüsusilə ağır cinayətlər üzrə olub.

Ali Məhkəmənin hakimi Müzəffər Ağazadə həbs qətimkan tədbirinin seçilməsi ilə bağlı səlahiyyətlərin məhkəmələrə verilməsindən sonra həbslə bağlı qərarların sayının azalmadığını deyir. Ağazadə Trend -a bildirib ki, məhkəmələr qətimkan tədbiri ilə bağlı qərarlar qəbul edərkən müstəqil olmalıdırlar. Ali Məhkəmənin hakimi məhkəmələrin bir qayda olaraq həbsə üstünlük verməsini hakimlərin məsuliyyətsizliyi ilə əlaqələndirir.

"Həbs qətimkan tədbiri seçərkən hakim qərarı əsaslandırmalıdır. Bunun üçün hakim araşdırma aparmalı, işi dərindən öyrənməlidir. Amma bizim əksər hakimlər bunu etmirlər. Məhkəmələr lazım olmayan hallarda əsassız həbs qərarları qəbul edirlər", - deyə Ağazadə vurğulayıb.

Ali Məhkəmənin hakimi deyir ki, məhkəmələr həbslə bağlı qərarlar çıxararkən qərarlarını əsaslandırmırlar. "Həbsin seçilməsi istintaqın işini asanlaşdırır. Digər qətimkan tədbiri seçiləndə istintaq hərəkətlərinin aparılmasında müəyyən problemlər yaranır. Lakin bu da həbsin seçilməsi üçün əsas ola bilməz. Həbsdə olan şəxslər qorxu içərisində olur, onlardan istənilən ifadəni almaq mümkündür və təcrübədə bəzən belə faktlar olur", - deyə Ağazadə bildirib.

Ağazadə bu problemdən narahatlığı əsas gətirərək bu ilin iyun ayında bütün apellyasiya məhkəmələrinə Ali Məhkəmənin sədrinin adından məktub göndərildiyini deyib və qeyd edib ki, həmin məktubla hakimlərə həbslə bağlı qərarlar qəbul edərkən diqqətli olmaları tövsiyə olunub.

Azərbaycanın cinayət-prosessual qanunvericiliyi qətimkan tədbirlərinin ev dustaqlığı, girov, başqa yerə getməmək haqqında iltizam, şəxsi zaminlik, təşkilatın zaminliyi, polisin nəzarəti altına vermə, nəzarət altına vermə, komandanlığın müşahidəsi altına vermə, vəzifədən kənarlaşdırma kimi növlərini müəyyən edib. Qanunvericilikdə girov qətimkan tədbiri kimi nəzərdə tutulsa da , bu tədbir praktikada tətbiq olunmur. Bu qətimkan tədbirini təqsirləndirilən və ya onun vəkilinin vəsatəti olmasa, məhkəmə birbaşa təyin edə bilməz. Girovun məbləği qanunvericilikdə minimum əmək haqqının 5 min mislindən 10 min mislinədək həddə müəyyən edilib (minimum əmək haqqının məbləği 75 manatdır).

Ağazadə hesab edir ki, girovun məbləği yüksək həddə müəyyən olunduğundan, təqsirləndirilən şəxs və ya onun vəkili bu qətimkan tədbirinin seçilməsində maraqlı olmur. "Bu qədər məbləği verib istintaq müddətində həbsdən azad olmağa və sonradan məhkəmənin hökmü ilə cəzalandırılmağa heç kim razı olmaz. Hansısa cinayətdə təqsirləndirilən, şübhələnən şəxs həmin məbləği ödəməkdənsə, həbsdə qalmağı üstün tutur", - Ali Məhkəmənin hakimi deyib. Ağazadə girov məbləğinin azaldılmasının tərəfdarıdır.

Vəkil Kamandar Nəsibov isə Trend -a deyir ki, prokurorluğun həbslə bağlı təqdimatları əksərən güman və ehtimallara əsaslandırılır.  "Həbslə bağlı qərarların böyük əksəriyyəti belə əsaslandırılır. Hakimlər isə notariat kontoru kimi bir qayda olaraq təqdimatları təsdiq edir", - vəkil bildirib.

Nəsibov qeyd edib ki, həbs qətimkan tədbiri seçilərkən tərəflərin bərabərliyi pozulur, müdafiə tərəfinin dəlilləri, əsaslandırmaları nəzərə alınmır.

Vəkilin fikrincə, həbs əksər hallarda tutulan, təqsirləndirilən şəxsə təsir etmək məqsədilə seçilir. "Həbsdən, ifadə alınarkən cinayəti boynuna almaq üçün şantaj kimi istifadə olunur. Prokurorluq orqanları digər qətimkan tədbirlərinin seçilməsində maraqlı deyillər", - Nəsibov vurğulayıb.

Ekspertlər bu qənaətdədirlər ki, həbs qətimkan tədbirlərinin statistikası, analizi aparılmalı, bu vəziyyəti yaradan səbəblər aradan qaldırılmalıdır.


Məqalə müəllifi ilə əlaqə unvanı: [email protected]

Ermənistan Makronun İslamla bağlı kursunu tam dəstəklədiyini ifadə edib
Ermənistan Makronun İslamla bağlı kursunu tam dəstəklədiyini ifadə edib
İranda ötən sutkada 337 nəfər koronavirusdan ölüb
İranda ötən sutkada 337 nəfər koronavirusdan ölüb
Makronun islamofobiya ilə bağlı ağılsız açıqlamaları onun siyasətdə təcrübəsiz olduğunu göstərir - İranlı rəsmi
Makronun islamofobiya ilə bağlı ağılsız açıqlamaları onun siyasətdə təcrübəsiz olduğunu göstərir - İranlı rəsmi
Loading Bars
Xəbər lenti
Tərtər şəhəri atəşə tutulub
Prezident İlham Əliyev Qubadlı şəhərinin və bir neçə kəndin azad olunmasında fərqlənmiş komandirləri təbrik edib
Prezident İlham Əliyev: Azərbaycan xalqı bu haqsızlığı unutmayacaq
Ermənistan hücumu nəticəsində Daşkəsəndə meşə yanğını başlayıb (VİDEO)
Heç vaxt münaqişənin yenidən dondurulmasına imkan verilməyəcək - Bəhruz Quliyev
Prezident İlham Əliyev: Düşmən bizim qabağımızdan qaçır və qaçacaq, çünki biz haqlıyıq
Azərbaycan dinc yolla icra olunmayan beynəlxalq qətnamələri hərbi yolla özü icra edir - Hərbi konfliktoloq
Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin tənzimlənməsi prosesi kəskin mərhələdədir - Peskov
Azərbaycan Prezidenti: Ermənistanı xilas etmək istəyirsinizsə, deyin ki, çıxsın torpağımızdan, dərhal rədd olsun
Ermənistan Makronun İslamla bağlı kursunu tam dəstəklədiyini ifadə edib
Azərbaycan Prezidenti: Əgər atəşkəs davam edəcəksə və məsələ yenə də dondurulmuş vəziyyətdə qalacaqsa bu, bizi qane edə bilməz
Ağcabədi rayonu yenidən atəşə tutulub
Ermənistanın "feyk" müharibəsi: Azərbaycan tərəfindən döyüşdüyü deyilən muzdlular elə Ermənistanın öz hərbçiləridir
Əmanətlərin Sığortalanması Fondu adından saxta məktublar göndərilir
İranda ötən sutkada 337 nəfər koronavirusdan ölüb
Prezident İlham Əliyev: Biz yeni bir reallıq yaratmışıq, indi hər kəs bu reallıqla hesablaşmalıdır
Ermənilər işğal altındakı kəhrizlərə partlayıcı maddələr və meyitləri atıblar - İnstitut direktoru
Prezident İlham Əliyev: Bu dondurulmuş vəziyyət bizdən başqa hər kəsi, ilk növbədə Ermənistanı qane edirdi
Koronavirusla bağlı qaydalara əməl etməyən 20 iaşə obyekti aşkarlandı
Makronun islamofobiya ilə bağlı ağılsız açıqlamaları onun siyasətdə təcrübəsiz olduğunu göstərir - İranlı rəsmi
ADU-nun erməni terroru haqqında beynəlxalq təşkilatlara yazdığı məktublara cavablar gəlməkdədir
Britaniyanın koronavirus vaksini yaşlılarda anticisimlərin yaranmasına kömək edib
Azərbaycanın bütün xalqı birləşib və qələbə qazanacaq - Rus icmasının rəhbəri
Prezident İlham Əliyev: Heydər Əliyev bütün vəzifələrdən gedəndən sonra iki həftə keçməmiş Dağlıq Qarabağda erməni separatizmi baş qaldırdı
Biz sizi düşməndən qoruyaq, siz də maska taxmaqla hər birimizi! - Azərbaycan əsgəri (VİDEO)
Makronun islamofob açıqlamaları müsəlmanların qətlinə təhrikçilikdir - Livanlı vəkil
Erməni təxribatları nəticəsində ölən mülki şəxslərin sayı 65-ə çatdı - Prokurorluq
ATU-nun tələbələri Gazi Universitetində online dərslərə qoşulurlar (FOTO)
Bakı-Quba yolunun Sumqayıt hissəsi təmir olunur (FOTO)
Pakistan Fransaya etiraz notası verib
Azərbaycan Prezidenti: Bolşevik inqilabından sonra Dağlıq Qarabağın Ermənistana verilməsi təhlükəsi var idi
Beynəlxalq aləm Ermənistanın mülki əhalini qətlə yetirməsi ilə bağlı mövqe nümayiş etdirmir - Deputat
Qubadlıda 5 mindən çox nadir muzey eksponatı talan edilib -Tarixçi
Ermənistan heç zaman sülh tərəfdarı olmayıb - Sevil Mikayılova "TRT World" telekanalına müsahibə verib (VİDEO)
Sabahın hava proqnozu açıqlanıb
Artıq dünya birliyi Azərbaycanın gücünü qəbul edir - Naqif Həmzəyev
Karantini pozaraq məclis təşkil edən ev sahibi və qonaqları cərimələndi (FOTO)
Prezident xalqa müraciətində Qarabağın tarixi torpağımız olduğunu dünyaya necə sübut etdiyindən danışıb
Ermənistanın Azərbaycanla sərhəddə rusiyalı hərbçilərin səhra düşərgəsi salması barədə məlumatları feyk oldu
Xudafərin körpüsünün yaxınlığında xüsusi iqtisadi zona yaratmaq olar - Ekspert
Minnesota ştatında yaşayan soydaşlarımız Gəncə terroruna etiraz aksiyası keçirib (FOTO)
Prezident İlham Əliyev: Biz döyüş meydanında tarixi ədaləti bərpa edirik
Prezident İlham Əliyev Zəngilan, Qubadlı, Cəbrayılın azad edilmiş kəndlərinin adlarını açıqlayıb
Dmitri Solntsev 2-ci Şəhidlər Xiyabanında dəfn olunub (FOTO) (ƏLAVƏ OLUNUB 3)
Dayım döyüşlərdə şücaəti ilə seçilib, mən də vətən üçün canımdan keçməyə hazıram - Şəhid Dmitri Solntsevin bacısı oğlu
“İctimai Liderlər Platforması” ABŞ, Rusiya və Fransa prezidentlərinə müraciət ünvanlayıb
Koronavirusa yoluxan bəzi cavanlar əsl infeksiya mənbəyi olurlar - TƏBİB xəbərdarlıq edir
Azərbaycanda qızıl və gümüş ucuzlaşıb
Ermənistan ordu sıralarını doldurmaq üçün adam tapa bilmir - Deputat
Prezident İlham Əliyev xalqa müraciət edib (FOTO)
Post-konflikt dövründə Qarabağın sənaye istehsalı güclənəcək - Vüsal Qasımlı
Ağcabədi rayonu atəşə tutulub - MN
Azərbaycanda BMT-nin 75 illiyi münasibətilə poçt markası dövriyyəyə buraxılıb (FOTO)
Azərbaycanın hərbi aviasiyadan istifadə etməsi xəbəri yalandır - MN
Ermənistan atəşkəs rejimini pozmaqda davam edir - MN
Tehran erməni qoşunlarının İran-Azərbaycan sərhədinə yaxınlaşacağı təqdirdə Ermənistan ərazisini atəşə tutmağa hazırdır - Mənbələr
İlahiyyat İnstitutunun kollektivi və tələbələri “Əsgərə məktub online” layihəsinə qoşulub
Cəlilabadda qanunsuz at əti aşkarlanıb
Floridada Gəncədəki terror aktlarına etiraz aksiyası keçirilib (FOTO)
Pərvin Kərimzadə: Ermənistan məğlubiyyəti ilə barışmalıdır
Əslində humanitar atəşkəs Ermənistana vaxt qazanmaq üçün lazımdır – Deputat
Azad edilmiş ərazilərdə strateji obyektlərin elektrik təchizatı üçün işlər aparılır (FOTO)
Ermənistan işğal olunmuş ərazilərimizdəki maddi-mədəniyyət abidələrini məqsədli şəkildə yerlə yeksan edib - Akademik
“Rabitəbank” şəhid hərbçilərin və həlak olan mülki şəxslərin borcunu siləcək
Prezidentə yazırlar: Bu qələbəni Azərbaycan xalqına Sizin uğurlu siyasətiniz, qətiyyətiniz və inamınız yaşadır
Qubadlının təhsil statistikası açıqlanıb - FOTO
Qardaşım döyüşlərə könüllü qatılıb - Şəhid bacısı
Erməni hərbçilərinin iclas keçirdiyi uşaq bağçasının yeri məlum olub (FOTO)
Ermənistanda koronavirusa yoluxanların sayı 78 mini keçib
Azərbaycan alimi ABŞ-da nəşr edilən kitabın bir hissəsini yazıb
Düşmənin "şəhid əməliyyatı": kim, necə və nə üçün hazırlayıb? (TƏFƏRRÜATLAR)
“4S” şirkətinin kollektivi Silahlı Qüvvələrə Yardım Fonduna 25 000 AZN köçürüb (FOTO)
Ermənistanın mülki əhaliyə hücumu nəticəsində bugünədək 65 nəfər həlak olub
Diabetin erkən aşkarlanmasında laborator müayinələrin əhəmiyyəti
Azərbaycandan mülki erməni əhalisinə müraciət
Atəşkəs üçün yalvaran Paşinyandan niyə soruşmurlar ki, xaricdən silahları nə üçün daşıyırsan? - Deputat
Prezidentin köməkçisi: Ermənistan rəhbərliyinin və kriminal xunta rejiminin hər hansı mənəvi-etik məhdudiyyətləri yoxdur
Rusiyada koronavirusa yoluxanların sayı 1,5 milyon nəfəri ötüb
Bakıda şəhid və Milli Qəhrəman adı daşıyan məktəblərin sayı açıqlandı (FOTO)
DİN-dən müraciət: Təşvişə qapılmadan sayıqlığımızı bir an da olsa itirməməliyik
Birinci vitse-prezident Mehriban Əliyeva: Hər bir yeni qələbənin əldə edilməsi əsgərlərimizin qəhrəmanlığı, şücaəti, cəsarəti, igidliyi və mətanəti sayəsində mümkün olur
Qubadlının inkişaf perspektivləri: Aqrar, tikinti, emal və hasilat sənayesi
Ermənistanda orduya yardım edən mağazalar qiymətləri qaldırır ki, pulu geri qaytarsınlar - Şərh
Atəşkəsin pozulmasına görə bütün məsuliyyət Ermənistan rəhbərliyinin üzərindədir - XİN
Bu il Şəki rayonunda 3 min tondan çox quru tütün istehsal edilib
Düşmən Ağdam rayonunu atəşə tutur - MN
Uşaqlarını müharibəyə göndərən erməni analar bu amilləri nəzərə almalıdırlar - Psixoloq
Bəyanatın mətninə humanitar yox, birbaşa atəşkəs ifadəsi salmağa çalışırdılar
Şəmkirdə 83 yaşlı kişi güllələndi
Tovuz, Gədəbəy və Daşkəsən rayonları Ermənistandan atəşə tutulub - MN
Növbəti dəfə humanitar atəşkəsin pozulmasına görə məsuliyyət Ermənistanın üzərinə düşür - Hikmət Hacıyev
Oktyabrın 26-da xarici valyutaların manata qarşı məzənnələri
ABŞ-ın Minsk Qrupunun həmsədri qismində fəaliyyəti amerika mətbuatında müzakirə olunub
Prezident İlham Əliyevin dərin zəkası, səlis nitqi çoxları üçün master-klass idi - Deputat
Hikmət Hacıyev: Ermənistanın baş naziri yenidən yalan danışır
Düşmən Tərtər rayonunu atəşə tutub
Ermənistan silahlı qüvvələri bölmələrimizi artilleriya atəşinə tutub
Ermənistan yeni atəşkəs rejimini kobud surətdə pozub - MN
Azərbaycan Ordusu atəşkəs rejiminə tam riayət edir
Fransada koronavirusa yoluxanların sayı 1 138 mini ötüb
Bütün xəbərlər