AQTA maarifləndirir – Bruselyoz nədir və onunla necə mübarizə aparmalıyıq?

AQTA maarifləndirir – Bruselyoz nədir və onunla necə mübarizə aparmalıyıq?

Bakı. Trend:

Azərbaycan Respublikasının Qida Təhlükəsizliyi Agentliyinin (AQTA) “AQTA maarifləndirir” rubrikası davam edir.

Trend-in məlumatına görə, rubrika çərçivəsində AQTA və Qida Təhlükəsizliyi İnstitutunun mütəxəssisləri tərəfindən hazırlanan maarifləndirici materiallar, sağlam qidalanma ilə bağlı tövsiyələr, ölkədə qida təhlükəsizliyinin təmin olunması ilə bağlı zəruri məlumatlar oxucuların diqqətinə çatdırılır. Budəfəki maarifləndirici mövzumuz isə “Bruselyoz nədir və onunla necə mübarizə aparmalıyıq?” haqqındadır.

Bruselyoz yoluxma mənbəyi ancaq heyvanlar olan zoonoz xəstəlikdir. Xatırladaq ki, bruselyoz infeksiyasına ilk yoluxma faktı dünyada 1861-ci ildə, ölkəmizdə isə 1922-ci ildə qeydə alınıb. XX əsrin ortalarına qədər bruselyoza, demək olar ki, dünyanın bütün ölkələrində rast gəlinib. 1940-cı ildə xəstəliyə qarşı mübarizə tədbirlərinin hazırlanması yolları öyrənilməyə başlanılıb və bruselyoz vaksininin hazırlanmasına nail olunub.

Beləliklə, 1950-ci ildən dünyada "tam sürünün və ya naxırın kütləvi peyvəndlənməsi" yolu ilə həyata keçirilmiş mübarizə tədbirləri nəticəsində bruselyoza yoluxmanın miqyasını azaltmağa müvəffəq olunmuşdur. Vaxtlı-vaxtında peyvənd aparılması nəticəsində 1980-ci ildən dünyanın bir sıra ölkələrində xəstəlik tamamilə ləğv edilmişdir.

Ölkəmizdə 1937-ci ildən etibarən həyata keçirilən planlı profilaktik tədbirlər nəticəsində bruselyozun baş verməsinin və yayılmasının qarşısının alınmasına nail olunsa da, xəstəlik hələ də tamamilə ləğv edilməyib. Ona görə də respublikada bu il bütün iri və xırdabuynuzlu heyvanlarda bruselyoza qarşı kütləvi peyvəndləmə tədbirlərinə başlanılıb.

Peyvəndləmə dövlət vəsaiti hesabına rayon baytarlıq idarələri tərəfindən həyata keçirilir.
Qeyd edək ki, boğaz heyvanların peyvənd olunması bəzi hallarda balasalma ilə nəticələnə bilər. Ancaq balasalma heyvanın sonrakı sağlamlıq və nəsilvermə qabiliyyətinə heç bir mənfi təsir etmir. Heyvan sahibləri və baytarlıq mütəxəssisləri arasında sıx işbirliyi yaradılsa, balasalmaya yol vermədən peyvəndləməni aparmaq olar.

Bruselyoza yoluxub-yoluxmadığına əmin olmaq üçün təsərrüfat sahibləri heyvanları baytarlıq mütəxəssisləri tərəfindən mütəmadi müayinə etdirməli, həyata keçirilən planlı diaqnostika və profilaktika tədbirlərinin icrasına şərait yaratmalıdırlar. Mal-qarada bruselyoz xəstəliyinin əlamətləri müşahidə edildikdə və ya bu xəstəliyin olmasına şübhə (balasalma, oynaqlarda şişkinlik və s.) yarandıqda Qida Təhlükəsizliyi Agentliyinin regional bölmələrinə və rayon baytarlıq idarələrinə məlumat verilməlidir. Xəstəliyi təsdiq edilmiş heyvanın təsərrüfatdan çıxarılması üçün müvafiq baytarlıq təlimatlarına uyğun tədbirlərin və göstərişlərin icra edilməsi vacibdir. Bununla yanaşı heyvanlar saxlanılan bina, həyət, qulluq əşyaları və s. dezinfeksiya edilməlidir. Unutmayın ki, bruselyoz infeksiyasına yoluxmuş heyvan nəinki digər sağlam mal-qaraya, hətta insanlar üçün təhlükə yaradır. Bruselyoz xəstəliyinə yoluxma qaynadılmamış və ya pasterizə olunmamış süd və belə süddən hazırlanmış qida məhsullarının (pendir, xama, yağ, qaymaq və s.) istifadəsi və yaxşı bişirilməmiş ət və ət məhsullarının qidaya qəbul edilməsi nəticəsində baş verə bilər. Xəstə heyvanla təmas zamanı, heyvanın kəsilməsi, emalı, yununun qırxılması, balasalma və ya balalama zamanı yardım göstərilməsi, heyvanlara qulluq edilən zaman xəstəliyə yoluxma mümkündür. Heyvanda bruselyoz infeksiyasının olması təsdiqini taparsa, fermer və fərdi təsərrüfat sahibləri xəstəliyə yoluxmuş heyvanın məhsullarından istifadə edən şəxsləri təsərrüfatın sağlamlıq vəziyyəti barədə məlumatlandırmalıdır. Xəstəlik əlamətləri olan mal-qara və ya onların saxlandığı yerlərlə təmasda olan, həmin heyvanlardan əldə olunmuş məhsullardan istifadə edən hər kəs bruselyoza qarşı müayinə edilməlidir.

Bruselyoza qarşı əsas profilaktik tədbir xəstəlik törədicisinin kənardan gətirilməsinin qarşısını almağa yönəldilməlidir. Belə ki, fermer və fərdi təsərrüfat sahibləri təsərrüfata yeni heyvanlar, heyvandarlıq məhsulları, yemlər, qulluq əşyaları və s. gətirməzdən əvvəl onların gətirildiyi obyektin sağlamlığına əmin olmalıdırlar.

Təsərrüfatda baytarlıq-sanitariya və şəxsi gigiyena qaydalarının gözlənilməsini təmin etmək bruselyozun profilaktikasında zəruri şərtdir. Mal-qaranı bu yoluxucu xəstəlikdən qorumaq üçün baytarlıq mütəxəssisləri tərəfindən həyata keçirilən planlı diaqnostika və profilaktika tədbirlərindən heyvanları yayındırmamaq tövsiyə olunur.

Bakıda maşın, Balakəndə ev yanıb, xəsarət alan var
Bakıda maşın, Balakəndə ev yanıb, xəsarət alan var
İmişlidə qətl hadisəsi törədilib (FOTO)
İmişlidə qətl hadisəsi törədilib (FOTO)
Qaxda ikimərtəbəli, Zaqatalada isə 6 otaqlı ev yanıb
Qaxda ikimərtəbəli, Zaqatalada isə 6 otaqlı ev yanıb
Loading Bars
Xəbər lenti
Bundesliqa: "Bavariya" 7 cavabsız qol vurub
Türkiyə Silahlı Qüvvələri "Qətiyyət-2021" təlimlərinə start verib
YUNESKO-nun baş direktoru Əfqanıstanda bütün uşaqların təhsil almasına dair çağırış edib
Bakıda Azərbaycan və Rusiya hərbi dənizçilərinin görüşü keçirilib (FOTO)
Şuşalıların doğma şəhərlərinə növbəti səfəri təşkil olunub
Beynəlxalq Sahilyanı Təmizlik Günü münasibətilə təmizlik aksiyası keçirilib (FOTO)
Ermənistan məğlubiyyətlə barışmaqla yanaşı, xalqı aldatdığını da etiraf etməyə başlayıb - Deputat
Bakıda maşın, Balakəndə ev yanıb, xəsarət alan var
Azərbaycan aviasiya vasitələri “Texnofest-2021” festivalında iştirak edəcək
"Başqa həyat" sənədli filminin təqdimatı olub
Azərbaycanda kənd təsərrüfatı istehsalı artıb
Azərbaycan limanlarında aşırılan yüklərin həcmi 6 milyon tona çatıb
İmişlidə qətl hadisəsi törədilib (FOTO)
Rusiyadakı erməni lobbisinin Azərbaycana qarşı yeni taktikası onların isterikasıdır
Şəhid zabitin xatirəsinə tikilən bulağın açılışı olub (FOTO/VİDEO)
Rusiya kosmosda film çəkəcək
“TurAz Şahini - 2021" təlimlərində iştirak edən hərbçilərimizin bir qrupu Vətənə qayıdıb
Birinci vitse-prezident Mehriban Əliyeva Milli Musiqi Günü münasibətilə paylaşım edib (FOTO)
İƏT OA faktaraşdırıcı missiyanın yekunlarına dair bəyanat qəbul edib (FOTO)
Azərbaycanda COVID-19 əleyhinə peyvənd olunanların sayı açıqlanıb
Azərbaycanda 2 042 nəfər koronavirusa yoluxub, 29 nəfər vəfat edib
Qaxda ikimərtəbəli, Zaqatalada isə 6 otaqlı ev yanıb
Minaatan bölmələrinin intensiv döyüş hazırlığı məşğələləri davam edir (VİDEO)
"Azərmaş" yeni avtomobil və avtobusların istehsalına başlayıb
İranda ötən sutkada 355 nəfər koronavirusdan ölüb
Messinin PSJ-dən qazanacağı gəlir açıqlanıb
Şuşada Üzeyir Hacıbəyli Beynəlxalq Musiqi Festivalının konserti keçirilir (FOTO)
Rusiya Xəzər flotiliyasının iki hərbi gəmisi Bakıya gəlib (FOTO)
Ümumdünya Gömrük Təşkilatı ilə əməkdaşlıq müzakirə edilib (FOTO)
Keçən il bu vaxt yuxumuza da girməzdi ki, bir ildən sonra Şuşada Bülbülün ev-muzeyini bərpa edəcəyik - Polad Bülbüloğlu
Qardaşlar külli miqdarda heroin və metamfetaminlə saxlanılıblar (FOTO)
Ruhumuzu və mədəniyyətimizi Şuşaya qaytarmışıq - Anar Kərimov
Hərbi Liseyin kursantları ilə görüş keçirilib (FOTO)
Hindistanda bir gündə 22 milyon nəfər vaksin olunub
Deputat neftçiləri təbrik edib
Azərbaycanla İran Gorus-Qafan yolundakı vəziyyəti müzakirə edib
Güney-Zağalı su anbarı ətrafında ekoloji aksiya keçirilib (FOTO)
Ermənistanın Azərbaycana dörd dəfə “İskəndər” atması doğrudur - Şair Ramaldanov
Gəncə Dövlət Universitetinin rəhbərliyi Ermənistanın raket atəşindən zərərçəkmiş ailə ilə görüşüb (FOTO)
Azərbaycan nefti bahalaşıb
Azərbaycanın tanınmış mədəniyyət xadimləri Şuşada səfərdədirlər
Bazar günü hava necə olacaq?
Kabildə partlayış törədilib - Yaralılar var
İmişli sakini dayısı oğlunu qətlə yetirib
Hollandiya XİN Azərbaycanın müxalifət partiyalarını saxta sənəd verməkdə günahlandırıb
Azərbaycan əhalisinin gəlirləri 37 milyard manatı ötüb
Keçmiş məhkumdan metamfetamin götürülüb (FOTO)
Qazi və şəhid ailələri üçün “Məşğulluq marafonu”na qoşulan işəgötürənlərin sayı 500-ü keçib
Həyətində narkotik yetişdirən Şəmkir sakini saxlanılıb (FOTO)
Los Ancelesdə Üzeyir Hacıbəyliyə həsr olunmuş qısa film hazırlanıb
"Doing Business" hesabatlarında Azərbaycanla bağlı məlumatları kimlər saxtalaşdırıb?
Maqsud Mahmudov Ukraynada tutularaq Azərbaycana gətirilib
Qazaxıstanda koronavirusa daha 2 901 nəfər yoluxub
Lənkəranda qəlyanxana aşkarlanıb
Reza Deqati Nizami Gəncəvinin dağıdılmış büstü barədə paylaşım edib
Bu gün Azərbaycanda Milli Musiqi Günüdür
Azərbaycan-Türkiyə-Pakistan ittifaqı qardaşlıq və həmrəylik birliyidir - Kamaləddin Qafarov
Argentina prezidenti Nazirlər Kabinetində dəyişikliklər edib
Rusiya şirkətləri Qarabağda "ağıllı şəhər" tikintisinə qoşula bilər (ÖZƏL)
ABŞ prezidenti Nyu-Yorkda BMT-nin baş katibi ilə görüşəcək
USAID Balakən, Qax və Zaqatalada İnfrastrukturun yaxşılaşdırılmasında vətəndaş iştirakçılığına dəstək göstərir (FOTO/VİDEO)
Türkiyə aviasiyası İraqın şimalında terrorçuları məhv edib
Avropa Komissiyasının rəhbəri sentyabrın 27-də Buxarestə səfər edəcək
ƏDV ilə bağlı artıq ödəmənin qaytarılması üçün 100-dən çox müraciət olub
Fransada əhalinin 67 faizi koronavirusdan tam peyvənd edilib
Dünyada koronavirusa yoluxanların sayı 228 milyonu ötüb
Bayden 22 sentyabrda BMT-nin koronavirusa dair virtual zirvəsini təşkil edir
Pentaqon avqustda Kabilə endirdiyi aviazərbəyə görə üzr istəyir
Əlcəzairin sabiq prezidenti Buteflika dünyasını dəyişib
Nurməhəmmədovun qohumu Nəriman Abbasova məğlub oldu
Dünya çempionu Karlsen Stavanger şahmat turnirində qalib oldu
G20-nin Əfqanıstan üzrə görüşünün vaxtı açıqlanıb
Türkmənistan və Özbəkistan birgə avtomobil istehsal edəcəklər
Türkiyədə son sutkada koronavirusdan 23 197 nəfər sağalıb
Vəziyyəti pisləşən Pele yarı intensiv terapiya şöbəsinə köçürülüb
Paris ABŞ və Avstraliyadan səfirlərini geri çağırır
Britaniyaya gələn əcinəbilərlə bağlı məhdudiyyətlər yumşaldılır
Azərbaycan-Rusiya əczaçılıq müəssisəsində Azərbaycan məhsulunun istehsalı planlaşdırılır
Bakıda intihara cəhdin qarşısı alınıb
Bəzi bölgələrdə şimşək çaxıb, leysan yağıb - FAKTİKİ HAVA
Ombudsman Minatəmizləmə Agentliyinin bir sıra əməkdaşını fəxri fərmanla təltif edib
“Üç qardaş - 2021” təliminin növbəti mərhələsi icra edilib (VİDEO)
Britaniyada koronavirusdan daha 178 nəfər ölüb
Azərbaycan avtomobil idxalını 40 faizdən çox artırıb
Azərbaycandakı helikopter servis mərkəzi əsaslı təmir üzrə regional qovşağa çevrilə bilər
Müxtəlif nəqliyyat növləri ilə yükdaşımaların həcmi açıqlanıb
Azərbaycanda benzin istehsalı azalıb
Azərbaycanda sərnişinlər əsasən bu nəqliyyat növündən istifadə edib
Anar Kərimov Türkiyənin mədəniyyət və turizm naziri ilə görüşüb (FOTO)
Təhsil Nazirliyi vakansiya seçimlərinin nəticələrini açıqlayıb
İƏT Ombudsmanlar Assosiasiyasının nümayəndə heyəti Tərtərdə "Marağa 150" abidəsinə baxış keçirib (FOTO)
Rusiyada vaksin istehsalının artırılması planlaşdırılır
Deputatın şəhid bulağı ilə bağlı qaldırdığı məsələ həllini tapdı
Xəzər rayonunda şəhid ailəsi ziyarət edilib (FOTO)
Bakı 2023-cü ildə Beynəlxalq Astronavtika Konqresinə ev sahibliyi edəcək - Müqavilə imzalandı (FOTO)
AHK Foreign Business Reception tədbirində İqtisadiyyat nazirinin iştirakı gözlənilir
Gömrükçülər 133,4 kq narkotik vasitə aşkarlayıb (FOTO)
12 ayadək güzəştli biznes krediti kartınıza gəlsin, Yelo Bank-dan 12 ayadək güzəştli mikro kreditlər
İƏT Ombudsmanlar Assosiasiyasının nümayəndə heyəti Tərtərə səfər edib (FOTO)
TƏBİB-ə yeni səlahiyyət verilib
Bütün xəbərlər