Leypsiq. Trend:
Bu gün Leypsiq şəhərinin Konqres Mərkəzində Beynəlxalq Nəqliyyat Forumu (ITF) sammitinin açılışı olub. Sözügedən tədbir dünyanın nəqliyyat nazirlərinin genişmiqyaslı illik toplantısıdır. Tədbirdə 80-dən çox ölkədən 1200-dən artıq nümayəndə, o cümlədən, nazirlər, maliyyəçilər, beynəlxalq təşkilatların rəhbərləri, biznes təmsilçiləri və ekspertlər iştirak edirlər.
Trend-in Leypsiqə ezam olunmuş xüsusi müxbiri xəbər verir ki, zirvə toplantısının builki mövzusu dayanıqlı nəqliyyatın maliyyələşdirilməsidir. Bu ifadənin arxasında isə kifayət qədər konkret problem dayanır: qlobal nəqliyyat infrastrukturu eyni vaxtda bir neçə böhranın təzyiqinə altına düşüb.
Husi döyüşçülərinin hücumları nəticəsində Qırmızı dənizdə yaranan fasilələr ən iri dəniz daşıyıcılarını Afrikadan yan keçməyə məcbur edib və bu da fraxt qiymətlərinin kəskin artmasına səbəb olub. Quraqlıqlar vaxtaşırı Panama kanalını gəmiçilik üçün yararsız hala gətirir. Ukraynadakı müharibə isə bütün Avrasiya üzrə logistikanı yenidən formalaşdırıb. Bu şəraitdə belə zərbələrə tab gətirə bilən nəqliyyat sistemlərinin necə qurulmalı olduğu sualı artıq akademik olmaqdan çıxıb.
Belə infrastrukturun maliyyələşdirilməsi isə ayrıca bir başağrısıdır. İnkişaf etməkdə olan ölkələr vaxtın böyük hissəsində istifadə olunmayan ehtiyat güclərə sərmayə yatırmağa imkan tapmır. İnkişaf etmiş ölkələr isə iri infrastruktur layihələrinə qarşı artan siyasi müqavimətlə üzləşirlər. Kommersiya məntiqi ilə strateji dayanıqlılıq arasında tarazlığın tapılması - məhz bu məsələ ITF-in növbəti üç gün ərzində müzakirələrinin mərkəzində olacaq.
Bu fonda Azərbaycanın 2026-cı ildə ITF-ə sədrliyi xüsusilə məntiqli görünür. Son illərdə Bakı Avrasiya logistikasının əsas qovşaqlarından birinə çevrilib. Çinlə Avropanı Qazaxıstan, Xəzər dənizi və Azərbaycan üzərindən, daha sonra isə Türkiyə və ya Gürcüstan vasitəsilə birləşdirən Orta Dəhliz hazırda sürətli inkişaf mərhələsini yaşayır. Rusiyadan keçən ənənəvi marşrutlar sanksiyaların təsiri altına düşdükdən sonra Azərbaycan ərazisindən yükdaşımalarının həcmi kəskin artıb. Ölkə Ələt limanı, dəmir yolları və sərhəd-keçid məntəqələrinə investisiyalar yatıraraq tranzit potensialını ardıcıl şəkildə inkişaf etdirir.
Bütün bunlar Azərbaycanı sadəcə forumun sədri deyil, həm də onun gündəliyinə praktik marağı olan ölkəyə çevirir. Sammit mayın 8-dək davam edəcək.
