Bakı.Trend:
Bakıda keçirilən Ümumdünya Şəhərsalma Forumunun 13-cü sessiyası (WUF13) dayanıqlı şəhər inkişafı sahəsində beynəlxalq əməkdaşlığın güclənməsinə töhfə verə bilər.
Bunu Trend-ə forum çərçivəsində eksklüziv müsahibəsində Beynəlxalq Daşınmaz Əmlak Federasiyasının (FIABCI) prezidenti Antonio Kampanyoli deyib.
Onun sözlərinə görə, FIABCI-nin WUF13-də əsas prioriteti daşınmaz əmlak sektorunun dayanıqlı, inklüziv və böhranlara davamlı şəhər inkişafına nail olunmasındakı rolunun gücləndirilməsidir.
“83-dən çox ölkədən peşəkarları və maraqlı tərəfləri təmsil edən qlobal federasiya olaraq FIABCI qəti şəkildə inanır ki, şəhərlərin inkişafı artıq təcrid olunmuş yanaşmalar əsasında həyata keçirilə bilməz. Biz dövlət institutları, özəl investorlar, yerli icmalar, akademik dairələr və beynəlxalq təşkilatlar arasında kompleks əməkdaşlığın tərəfdarıyıq”, - deyə Kampanyoli bildirib.
O qeyd edib ki, WUF13 iştirakçılar tərəfindən dayanıqlı urbanizasiyanın gələcəyinin müzakirəsi və beynəlxalq təcrübə mübadiləsi üçün əsas qlobal platformalardan biri kimi qiymətləndirilir.
Kampanyoli bildirib ki, WUF13 çərçivəsində FIABCI bir neçə əsas istiqamətə fokuslanacaq. Bunlara əlçatan və inklüziv mənzil təminatı, şəhər renovasiyası və qarışıq funksiyalı şəhər məkanlarının inkişafı, iqlim dayanıqlılığı və ESG yanaşmalarının inteqrasiyası, həmçinin dövlət, özəl və ictimai sektorlar arasında tərəfdaşlıq modellərinin (PPP), o cümlədən dövlət-biznes-cəmiyyət-siyasi və institusional strukturlar arasında genişləndirilmiş tərəfdaşlıq formatlarının (public-private-people-policy partnerships – 5P modelləri) inkişafı daxildir.
Xüsusi diqqət eyni zamanda iqtisadi və sosial dəyər yarada bilən dayanıqlı investisiya çərçivələrinə yönəldiləcək.
“Biz həmçinin hesab edirik ki, hazırda icra mərhələsi əsas qlobal çağırışdır. Dünyada artıq çoxlu strategiyalar və konsepsiyalar mövcuddur. Növbəti addım onların əməliyyat və maliyyə baxımından dayanıqlı layihələrə çevrilməsidir”, - deyə Kampanyoli vurğulayıb.
O əlavə edib ki, daşınmaz əmlak sektoru mərkəzi rol oynayır, çünki insanların şəhərlərdə necə yaşadığını, işlədiyini, hərəkət etdiyini və qarşılıqlı əlaqə qurduğunu birbaşa formalaşdırır.
“Daşınmaz əmlak yalnız binalar demək deyil. Bu, həyat keyfiyyətini, sosial həmrəyliyi və iqtisadi imkanları artırmağa qadir şəhər ekosistemlərinin yaradılmasıdır. Bu gün sektor yalnız tranzaksiya yönümlü yanaşmadan uzunmüddətli inkişaf idarəçiliyi modelinə keçməlidir. Bu isə inkişaf strategiyalarına ekoloji dayanıqlılığın, sosial inklüzivliyin, əlçatanlığın, enerji səmərəliliyinin və icmaların iştirakının inteqrasiyası deməkdir. Özəl sektor həmçinin idarəetmə bacarıqları, investisiya resursları və icra təcrübəsi gətirməklə innovasiyaların sürətlənməsinə kömək edə bilər. Əks halda bir çox şəhər layihələri yalnız nəzəri konsepsiya olaraq qala bilər”, - deyə Kampanyoli izah edib.
Onun fikrincə, əsas problemlərdən biri mənzilə olan tələbatla onun əlçatanlığı arasında artan natarazlıqdır.
“Bir çox ölkədə orta gəlirli ailələr getdikcə həm mənzil bazarından, həm də keyfiyyətli kirayə seqmentindən kənarda qalırlar. Eyni zamanda dayanıqlı inkişaf tələbləri, xüsusilə enerji keçidi və binaların uyğunlaşdırılması kontekstində daha mürəkkəb və baha başa gəlir. Digər ciddi problem maliyyələşdirmədir. Dayanıqlı şəhər transformasiyası uzunmüddətli kapital, tənzimləyici sabitlik və investisiya üçün uyğun strukturlaşdırılmış bank layihələri tələb edir. Həmçinin şəhərsalma, infrastruktur, sosial siyasət və investisiya mexanizmləri arasında parçalanmanın azaldılması vacibdir. Şəhərlər ayrı-ayrı sektorların toplusu kimi deyil, inteqrasiya olunmuş sistemlər kimi nəzərdən keçirilməlidir. Nəhayət, geosiyasi qeyri-sabitlik, inflyasiya, demoqrafik dəyişikliklər və iqlim riskləri bütün dünyada investisiya qərarlarına ciddi təsir göstərir”, - deyə Kampanyoli əlavə edib.
FIABCI prezidenti bildirib ki, əməkdaşlıq ənənəvi məsləhətləşmə modellərindən real birgə həllərin hazırlanması prosesinə keçidi tələb edir.
“Beynəlxalq təşkilatlar qlobal çərçivələr, bilik mübadiləsi platformaları və siyasi istiqamətlər təqdim edə bilər. Özəl sektor isə əməliyyat ekspertizası, innovasiya və praktiki icra imkanları gətirə bilər. FIABCI yerli hakimiyyət orqanlarının, icmaların, investorların və beynəlxalq institutların layihələrin hazırlanmasının ilkin mərhələlərindən etibarən birlikdə işlədiyi çoxtərəfli yanaşmaları qətiyyətlə dəstəkləyir. Biz həmçinin hesab edirik ki, dövlət-özəl tərəfdaşlıqları getdikcə daha çox “dövlət-özəl sektor-cəmiyyət tərəfdaşlıqlarına” çevrilməlidir ki, bu da əhalinin daha geniş iştirakını və sosial legitimliyi təmin etsin. Bu baxımdan WUF kimi platformalar olduqca vacibdir, çünki onlar ənənəvi institusional çərçivələrdə həmişə qarşılıqlı əlaqədə olmayan iştirakçılar arasında dialoq imkanları yaradır”, - deyə o bildirib.
Kampanyoli hesab edir ki, inkişaf etməkdə olan bazarlar unikal imkanlara malikdirlər, çünki onlar köhnə şəhər sistemlərinin səhvlərini təkrarlamadan dayanıqlı inkişaf prinsiplərini və innovasiyaları birbaşa öz inkişaf modellərinə inteqrasiya edə bilərlər.
“Azərbaycan kimi ölkələr Avropa, Mərkəzi Asiya və Yaxın Şərqi birləşdirən strateji qovşaqlara çevrilə, eyni zamanda şəhər inkişafı, infrastruktur və daşınmaz əmlak sektoruna investisiyalar üzrə yeni yanaşmaları təşviq edə bilərlər.
Aşağıdakı istiqamətlərə yüksək beynəlxalq maraq mövcuddur:
- “yaşıl” və dayanıqlı şəhər infrastrukturu;
- “ağıllı” şəhərlər və rəqəmsal inteqrasiya;
- əlçatan mənzil modelləri;
- turizm və mehmanxana sektorunun inkişafı;
- enerji səmərəli layihələr;
- qarışıq funksiyalı və icma yönümlü şəhər məkanları.
Əsas amil uzunmüddətli institusional investisiyaları cəlb etməyə qadir şəffaf, sabit və nəticəyönümlü ekosistemlərin yaradılmasıdır. Bakıda keçirilən WUF13 bu ambisiyaları nümayiş etdirmək və dayanıqlı şəhər inkişafı sahəsində beynəlxalq əməkdaşlığı gücləndirmək üçün mühüm imkandır”, - deyə o yekunlaşdırıb.
