Bakı.Trend:
Beynəlxalq Enerji Agentliyinin (BEA) proqnozuna görə, 2026-cı ildə dünyada təbii qaz tələbatı ötən illə müqayisədə təxminən 1,5 faiz və ya 65 milyard kubmetr azalacaq. Bu, 2020-ci ildən bəri qlobal qaz istehlakında qeydə alınacaq üçüncü illik azalma olacaq.
Bu barədə BEA-nın “Global Gas Security Review 2026” hesabatında bildirilib.
BEA-nın ilkin məlumatlarına əsasən, 2026-cı ilin yanvar-sentyabr aylarında dünyada təbii qaz istehlakı ötən ilin müvafiq dövrü ilə müqayisədə 1 faizdən çox və ya 35 milyard kubmetrdən artıq azalıb. Azalmanın tamamilə ikinci və üçüncü rüblərdə qeydə alındığı bildirilir.
“Qaz tələbatının dinamikasına Yaxın Şərqdə istehlakın azalması, həmçinin Asiya və Avropanın əsas LNG idxalçısı bazarlarında yüksək qiymətlər səbəbindən qazdan istifadənin azalması təsir göstərib.
Xüsusilə, qaz qiymətlərinin artması bir sıra Asiya ölkələrinin elektrik enerjisi istehsalında qazdan kömürə keçidinə səbəb olub. Bundan əlavə, təbii qazın bahalaşması gübrə istehsalı da daxil olmaqla, enerji tutumlu sənaye sahələrində onun istehlakının azalmasına gətirib çıxarıb.
2026-cı ildə qlobal qaz tələbatının azalması əsasən elektrik enerjisi istehsalı, energetika və sənaye sektorlarının payına düşəcək. Bu üç sektor ümumi azalmanın 90 faizini təşkil edəcək.
Yaxın Şərqdəki münaqişənin qaz bazarlarına təsiri regionlardan asılı olaraq əhəmiyyətli dərəcədə fərqlənir. Münaqişədən ən çox birbaşa zərər çəkən Yaxın Şərq ölkələrində yerli qaz hasilatı və emalı obyektlərinə dəyən ziyan enerji tutumlu sənaye sahələrinin istehsal göstəricilərinin kəskin azalmasına səbəb olub.
Nəticədə, 2026-cı ildə Yaxın Şərqdə təbii qaz istehlakının təxminən 10 faiz azalacağı gözlənilir. Bu, region üzrə istehlakın indiyədək görünməmiş səviyyədə azalması olacaq”, – agentliyin hesabatında qeyd olunur.
BEA-nın proqnozuna əsasən, Asiya-Sakit okean regionunda 2026-cı ildə təbii qaza tələbat 1,5 faiz azalacaq.
“LNG-nin əlçatanlığının məhdudlaşması və qiymətlərin yüksək olması elektrik enerjisi istehsalında kömürə keçidi, eləcə də enerji tutumlu sənaye müəssisələrinin istehsal güclərindən istifadə səviyyəsinin aşağı düşməsini şərtləndirəcək”, – hesabatda bildirilir.
“Avropada il ərzində təbii qaz istehlakının 3 faiz azalacağı gözlənilir. Buna yüksək qiymətlər fonunda sənayedə qazdan istifadənin azalması, həmçinin bərpaolunan enerji mənbələrindən elektrik enerjisi istehsalının artması nəticəsində elektrik enerjisi sektorunda qaz istehlakının aşağı düşməsi səbəb olacaq.
LNG idxalından asılılığı az olan regionlarda münaqişənin təsiri məhdud olub.
Belə ki, Afrikada 2026-cı ildə təbii qaza tələbatın illik müqayisədə təxminən 5 faiz artacağı gözlənilir. Artım əsasən elektrik enerjisi istehsalı və energetika sektorlarının hesabına təmin olunacaq.
Mərkəzi və Cənubi Amerikada da qaz istehlakının artacağı proqnozlaşdırılır. Buna səbəb olan amillərdən biri hidroelektrik enerjisi istehsalının azalmasıdır ki, bu da elektrik enerjisi sektorunda qazdan daha intensiv istifadəyə şərait yaradacaq.
Şimali Amerikada təbii qaza tələbatın 0,5 faizdən bir qədər çox artacağı gözlənilir. Binalarda qaz istehlakının azalması regionda LNG istehsalı üzrə mayeləşdirmə güclərinin genişləndirilməsi fonunda elektrik enerjisi və energetika sektorlarında qazdan istifadənin artması ilə artıqlaması ilə kompensasiya olunacaq”, – agentlik bildirir.
Bununla yanaşı, BEA-nın proqnozuna görə, 2026-cı ildə Avrasiyada təbii qaz istehlakı təxminən 1,5 faiz artacaq.
“Hesabat dövrünün birinci rübündə havaların daha soyuq keçməsi səbəbindən binalarda qazdan istifadənin artması bu tendensiyaya təkan verəcək”, – icmalda vurğulanır.
