İran Azərbaycan neftinin emalı üzrə müqavilə bağlamaq istəyir – NIORDC-nin icraçı direktoru ilə müsahibə

İran Azərbaycan neftinin emalı üzrə müqavilə bağlamaq istəyir – NIORDC-nin icraçı direktoru ilə müsahibə

Azərbaycan, Bakı, 28 aprel / Trend , müxbir T.Cəfərov /

Trend -ın İran milli neft emalı və neft ticarəti şirkətinin (NIORDC) korporativ planlaşdırılması üzrə icraçı direktoru Cəlil Salari ilə müsahibəsi.

- İran Xəzər dənizinin ətrafında neft emalı zavodları tikmək niyyətindədirmi? Tikiləcək neft emalı zavodlarında Azərbaycan neftinin emalı gözlənilirmi?

- İran hazırda yeni neft emalı zavodu tikmədən də Azərbaycan neftinin emal edilməsi iqtidarındadır. İran hazırda Neka-Caskda ən azı 300 min barelə kimi Azərbaycan neftini təhvil ala bilər. Necə ki, Gürcüstanda baş vermiş hadisələr zamanı Azərbaycan neftinin bir hissəsi Neka-Cask vasitəsilə daşınıldı. Bizim fikrimizcə, Azərbaycan neftinin İranla daşınması qısa və az vəsait tələb edən bir yoldur. Biz Nekada Azərbaycan neftini iki cür istifadə edə bilərik. Həm Azərbaycan neftini ala bilərik, həm də ki sivop formasında işlədə bilərik. Azərbaycan xam neftinin Tehran, Təbriz və İsfahan neft emalı zavodlarında emal edilməsi şəraiti mövcuddur. Yəni bu üç neft emalı zavodunda Azərilayt neftinin emalına hərtərəfli şərait mövcuddur.

Bundan başqa İranın şimal hissəsində tikilməkdə olan Kaspian neft emalı zavodunun gələcək potensialında da bu məsələni nəzərə almışıq. İranın şimal hissəsində neft emalı zavodunun gündəlik emalı üçün 200 min barel xam neftə ehtiyacımız var. Bu miqdarda neft İranın mərkəzi hissəsindən və cənubundan boru kəməri vasitəsilə bu zavoda nəql olunur. Təbiidir ki, ən yaxşı yol budur ki, Orta Asiya və qonşu ölkələrin xam nefti həmin zavodda emal olunsun və elə region bazarlarında da istifadə olunsun. Bizim əsas problemimiz odur ki, biz uzunmüddətli neft emalı üçün zəmanət istəyirik. Ona görə ki, neft emalı zavodunun daim xam neft ehtiyatları olmalıdır. Zavodda neftin saxlanılması, nəqli və yüklənilməsi üçün bütün şərait mövcuddur və Azərbaycan neftinin saxlanılması, nəqli, yüklənilməsi və boşaldılması sahəsində yeni sərmayə yatırmağa ehtiyac yoxdur. Biz Azərbaycan xam neftindən istifadə etməyə hazırıq və gələcəkdə də Kaspian neft emalı zavodunun gələcək perspektiv planında bu məsələni nəzərə almışıq. Təkcə Azərbaycan deyil, digər qonşu ölkələrin də neftinin emal edilməsinə hazırıq. Ümid edirik ki, İranın şimalında yerləşən Kaspian neft emalı zavodu ilə Azərbaycanın neft şirkəti arasında uzunmüddətli müqavilə imzalayacağıq. Biz bu sahədə müzakirələr aparmağa hazırıq.

- Hazırda İranın neft emalı potensialı nə qədərdir və bu miqdarın nə qədər artırılmasını planlaşdırırsız?

- Hazırda İranda orta hesabla sutkada 1,6 milyon barel neft emal edilir. Bizim gələcək inkişaf proqramımızda 7 neft emalı zavodunun tikilməsi planlaşdırılır. Həmin neft emalı zavodlarının tikintisi 2014-cü ilədək təkmilləşdirilərsə İranın neft emalı potensialı sutkada 3,3 milyon barelə çatacaq. Necə ki, 7 yeni neft emalı zovodunun tikilməsini planlaşdırırıq. Onlardan biri İranın Şimal regionunda tikilir. Bu zavodun xam neft tələbatı İranın mərkəzindən və cənubundan təmin olunur. İkincisinin İranın şimal-şərqində Təbriz şəhərinin yaxınlığında tikilməsi planlaşdırılır. Bu regionda tikiləcək zavod İranın Azərbaycan bölgəsinin ehtiyaclarını təmin edəcək. Bundan başqa Türkiyə və digər ölkələrə də ixrac imkanı yaranacaq. İranın cənub-şərqində Kirmanşah şəhərində köhnə neft emalı zavodu mövcuddur. Həmin zavod sutkada 23 min barel neft emal edə bilir. Həmin zavodun istifadə müddəti qurtarıb. Ona görə həmin regionda yeni bir neft emalı zavodu tikilir. Daha bir neft emalı zavodu isə İranın Xuzistan əyalətindədir. Həmin zavodda ağır dərəcəli xam neft emal olunur. Həmin zavodun iqtisadi dəyəri çoxdur. Bu zavodun emal etdiyi xam nefti hər hansı bir zavod emal edə bilmir. Bu baxımdan orada yeni texnikalar quraşdırılır. İranın Bəndər Abbas əyalətində də iki yeni neft emalı zavodu tikilməkdədir. Bu zavodların istismara verilməsi ilə İranın neft emalı potensialı sutkada 1 milyon barelə çatacaq. Burada ixrac etmək və məhsulların saxlanılması üçün şərait mövcuddur. Bəndər Abbas zavodundan Pakistan və Asiyanın şərq ölkələrinə məhsulların ixrac edilməsinə şərait yaradılır. Daha bir neft emalı zavodu isə, Şiraz şəhərində olan neft emalı zavodunun yaxınlığında tikiləcək. Yeni zavod ölkədaxili təlabatın təmin olunmasına yardımçı olacaq. Bu yeddi neft emalı zavodunun hamısı yeni qanuna əsasən özəl şirkətlərə veriləcək. Qanuna əsasən bu şirkətlər özəlləşdiriləcək. İranın Milli neft emalı şirkətinin səhmi bu zavodlardan ümumilikdə 20 faiz təşkil edəcək. Digər səhmlər özəl şirkətlərə veriləcək. Özəl şirkətlər də onlara yaranmış şəraitdən istifadə edərək bu sahədə sərmayə yatırmağa maraqlıdırlar.

- İran elan edib ki, mayın 15-dən Xəzər dənizində kəşfiyyat quyularının qazıntısına başlayacaq. Xəzər dənizi regionundan neft hasilatının Fars Körfəzinə nəqli məqsədi ilə yeni boru kəmərinin tikilməsi planlaşdırılırmı? İranın Xəzərdə hasil etdiyi neftin Azərbaycan vasitəsi ilə Avropaya nəqli ehtimal olunurmu?

- Xam neftin müxtəlif tranzit yollarla nəqlində risklər mövcuddur. Xəzərdə hasil olunmuş neftin İranla nəqlində bir sıra üstünlüklər var. Birinci dərəcədə İran tranzit yolu təhlükəsizdir və tranzit xərcləri də azdır. Xam neftin bir neçə ölkədən tranzit olması onun xərclərini artırır. Nəticə olaraq, xam neftin İran daxilində nəql olunması tranzit xərcləri, siyasi məsələlər və bəzi digər riskləri azaldacaq. Bundan başqa maliyyə böhranının yaranması və hazırkı şərait göstərir ki, gələcəkdə enerji məsrəfi daha çox Asiyanın şərqində olacaq. Daha çox inkişaf etməkdə olan ölkələr enerji istifadə edəcəklər.

İranın Neka boru kəməri sutkada 370 min barel neft nəql etmək imkanına malikdir. Biz iki ədəd nasos stansiyası quraşdırmaqla boru kəmərinin nəqletmə potensialını sutkada 500 min barelə çatdıra bilərik. Deməl, hazırda Xəzər dənizindən 500 min barel nəql etmək potensialı mövcuddur. Xam neft İsfahan, Ərak, Təbriz və Tehran neft emalı zavodlarında emal edilə bilər.

Bundan başqa biz araşdırma aparmışıq ki, Neka-Cask boru kəmərinin nəql imkanını iki faza çərçivəsində sutkada 1 milyon barelə çatdıraq. Birinci fazada 500 min barel, ikinci fazada isə 1 milyon barel. Biz bu araşdırmanı ona görə aparmışıq ki, əgər əlavə xam neft olarsa bu boru kəməri vasitəsilə nəql olunsun. Araşdırmalar hazırda icraolunma ərəfəsindədir. Əgər digər qonşu ölkələrdən sərmayəçilər layihəyə investisiya yatırmaq istəyərsə biz hazırıq. Biz bu araşdırmaların nəticələrini sərmayə yatırmaq istəyən şirkətlərə təqdim etmişik və icrasını gözləyirik.

Bizim araşdırmalarımız göstərir ki, Neka-Cask boru kəməri ilə neftin nəqli digər tranzit yollarına nisbətən sərfəlidir.

Məqalə müəllifi ilə əlaqə ünvanı: [email protected]

Ağdam 27 il işğal altında qaldıqdan sonra (VİDEO)
Ağdam 27 il işğal altında qaldıqdan sonra (VİDEO)
Baş Prokurorluq və Daxili İşlər Nazirliyindən xəbərdarlıq
Baş Prokurorluq və Daxili İşlər Nazirliyindən xəbərdarlıq
Koronavirusa yoluxan Astara sakinləri evi tərk edibər, istintaq aparılır (FOTO)
Koronavirusa yoluxan Astara sakinləri evi tərk edibər, istintaq aparılır (FOTO)
Loading Bars
Xəbər lenti
İƏT Xarici İşlər Nazirləri Şurasının iclası çərçivəsində Ermənistanın Azərbaycana qarşı təcavüzü ilə bağlı qətnamələr qəbul edilib
“Associated Press” Ermənistanın Gəncəyə raket hücumunun ağır nəticələri ilə bağlı reportaj yayıb (FOTO/VİDEO)
Beynəlxalq ictimaiyyət terrorizmin qarşısında dayanmalıdır - Zərif
ANAMA Füzulidə 4 mülki şəxsin minaya düşərək həlak olması ilə bağlı məlumat yaydı
Ağdam 27 il işğal altında qaldıqdan sonra (VİDEO)
Mingəçevir Dövlət Universitetində turizm mövzusuna həsr olunan birgə layihənin üçüncü modul təlimi keçirilib (FOTO)
Azərbaycan komandası bədii gimnastika üzrə Avropa çempionatında bürünc medal qazanıb
Bəzən onu “Qafqazın Xirosiması” adlandırırlar - "France-24"in Ağdamdan reportajı
Azərbaycanın bədii gimnastika üzrə gənclər komandasının Avropa çempionatındakı çıxışının nəticələri məlum olub
Somalinin paytaxtında partlayış olub, 6 nəfər ölüb
Kəlbəcər rayonunun Vəng kəndi (VİDEO)
Video layihə: PREZİDENT. Müstəqillik. Təhlükəsizlik. Rifah 28.11.2020 tarixli bölüm
Daxili İşlər Nazirliyinin mətbu orqanı “Polis” qəzeti adı altında nəşr ediləcək
Bu gün Bakıda 550 küçə dezinfeksiya edilib (FOTO)
Baş Prokurorluq və Daxili İşlər Nazirliyindən xəbərdarlıq
Azərbaycanda ödəmə kartları ilə dövriyyə əhəmiyyətli dərəcədə artıb
Azərbaycanda COVID-19-a 4 212 yeni yoluxma qeydə alınıb, 1 760 nəfər sağalıb, 32 nəfər vəfat edib
Avropa Müsəlman Forumunun prezidenti və İdarə Heyətinin üzvləri Prezident İlham Əliyevi təbrik ediblər
BQXK TƏBİB-ə 10 ədəd “Döyüş yaralıları üçün tibbi yardım dəsti” ianə edib (FOTO)
“AzerGold” QSC-nin “Çovdar” mədənində ağacəkmə aksiyası keçirilib (FOTO)
Füzulidə 4 mülki şəxs minaya düşərək həlak olub - Baş Prokurorluq
Prezidentə yazırlar: Sizin rəhbərliyiniz altında Azərbaycan qüdrətli dövlətə çevrildi
Mariya Pavlovna Hüseynova Prezident İlham Əliyevi təbrik edib
Poltavada Azərbaycanla Ukraynanın birgə investisiya layihələri müzakirə edilib (FOTO)
Hikmət Hacıyev, diplomatik nümayəndələr və "Qarabağ" klubu Ağdam məscidində (FOTO)
Koronavirusa yoluxan Astara sakinləri evi tərk edibər, istintaq aparılır (FOTO)
Azərbaycan xurması Slovakiya və Çexiyaya ixrac ediləcək
İqtisadi Şuranın növbəti iclası keçirilib (FOTO)
İranda 391 nəfər koronavirusdan ölüb
Azərbaycanda "Yerli icra hakimiyyətləri xidmətlərinin elektronlaşdırılması" layihəsi reallaşdırılacaq
AQTA yanında İctimai Şuraya üzvlər seçilib (FOTO)
Ötən günün yol qəzaları: 2 ölü, 2 yaralı
Baxımsız və sağlamlıq imkanları məhdud uşaqlarla bağlı sosial müdafiə və reabilitasiya sistemi təkmilləşəcək
Hikmət Hacıyev və diplomatik nümayəndələr Ağdama gəlib
Vətəndaşın təzyiqə məruz qalması barədə fikirlər həqiqəti əks etdirmir - DİN
Koronavirus diaqnozu qoyulan Füzuli sakini küçədə saxlanıldı
Mixail Qusmanın “Anatoli Dobrınin. Səfirin həyatından 24 il və 14 gün” filminin Azərbaycanda premyerası olub
Paytaxt sakinləri karantin qaydalarına necə əməl edir? (FOTO)
Yaşayış yerini qanunsuz tərk edən COVİD-19 daşıyıcıları barədə cinayət işi başlanıb (FOTO/VİDEO)
Yerevanda əsgər anaları növbəti aksiya keçirir
Ermənistan ordusunun Tərtərə atdığı “Smerç” raketi yerli muzeyə təhvil verilib - Hikmət Hacıyev (VİDEO)
Azərbaycanda "Ağıllı şəhər" layihəsinin yekun strategiyası hazırlanır
İngiltərədə Azərbaycanlı icması Derbi Şəhər Şurasına etiraz məktubu göndərib
Qarabağ və cəmiyyət üçün könüllülük; uğur düsturu - debat və müzakirələr
Sumqayıt şəhər polis idarəsinin rəisinin Gəncəyə təyinatı ilə bağlı məlumat yalandır - DİN
Rusiyada daha 510 nəfər koronavirusdan öldü
44 gündə Tərtərə 16 mindən çox mərmi atılıb - İcra başçısı
Sabahın hava proqnozu açıqlanıb
Evi tərk edən daha 4 koronavirus xəstəsi saxlanıldı (FOTO)
Türkiyə Qarabağdan Suriyayadək İslam coğrafiyasını canı bahasına qorumaq məcburiyyətindədir - Ərdoğan
Ermənilər artıq həyəcan və qorxudan özlərinə atəş açırdılar - Şuşa əməliyyatının iştirakçısı (FOTO)
OPEC+ neft hasilatını daha iki-üç ay müddətinə azaltmaq niyyətindədir.
Bugünədək sahələrdən 6240 ton tütün yığılıb
Ağsu icra başçısı dəfn olundu
Ali Baş Komandan qələbə ruhunu qaytardı - Firdovsi Umudov (VİDEO)
Tovuzda evdən icazəsiz çıxan koronavirus xəstəsi saxlanılıb (FOTO)
Hikmət Hacıyev və diplomatik nümayəndələr Tərtərdədir (FOTO)
"Bandotdel" Oğuzda xüsusi əməliyyat keçirdi (FOTO/VİDEO)
Şəkidə koronavirus pandemiyasına qarşı mübarizə tədbirləri gücləndirilib (FOTO)
Azərbaycan nefti bahalaşıb
Şəhid ailələri və müharibə əlilləri ilə bağlı yeni tədbirlər planı hazırlanıb
ABŞ-da edam üsullarının sayı artırılıb
Kəlbəcər rayonunun İstisu qəsəbəsi (VİDEO)
Kanadalı Azərbaycanlılar Şəbəkəsinin üzvləri Kanadanın Xarici işlər naziri ilə görüşüb
Türk əsgərləri tezliklə Azərbaycanda vəzifələrinin icrasına başlayacaq - Fuat Oktay
Sanki dəniz dalğaları ilə mübarizə aparırdıq - Erməni əsgərindən etiraf
Böyük Qələbəyə bir neçə saat qalmış şəhid olan qəhrəmanımız (FOTO)
Azərbaycan və Rusiya arasında iqtisadi əməkdaşlıq barədə yeni sənəd hazırlanır (ÖZƏL)
BŞBPİ-də bu vəzifə ləğv edildi
Göyçayda yaşadığı evi tərk edən COVİD-19 xəstəsi saxlanılıb
Bağlanmış bankların əmanətçilərinə 600 milyon manata yaxın kompensasiya ödənilib
Hikmət Hacıyev və "Qarabağ" klubu Ağdama gedir
Türkiyədən Azərbaycana kimyəvi məhsul ixracı artıb
Ceyhan terminalından 190 milyon bareldən çox AÇQ nefti nəql edilib
Kəlbəcər şəhərində Azərbaycan bayrağı qaldırılıb (VIDEO)
Bakı küçələrində növbəti dəfə dezinfeksiya işləri aparılıb (FOTO)
Pakistan Respublikasının səfiri Bakı Şəhər İcra Hakimiyyətində qəbul edilib
Fransa Senatı tərəfindən qəbul edilən qətnamə beynəlxalq hüquq pozuntusur - Fransa parlamentinin fəxri üzvü
ABŞ-ın Los-Anceles dairəsinin hakimiyyəti sakinlərə evdən çıxmamağı tövsiyə edib
Üsyançılar Eritreya paytaxtına raket atıblar
Yaponiya sahillərində quru yük gəmisi və balıqçı gəmisi toqquşub
ABŞ-da koronavirusa yoluxanların sayı 13 milyonu keçdi
"OPEC plus" nazirlər komitəsinin qeyri-rəsmi görüşü təxirə salındı
Bakıda gözətçi köşk yanıb, 1 nəfər ölüb
Moskvada koronavirusdan daha 76 nəfər ölüb
Argentinada Dieqo Maradonanın ölümü ilə əlaqədar araşdırma başlayıb
Belçikada quş qripi xəstəliyi qeydə alınıb
Dünyada koronavirusa yoluxanların sayı 441 mindən çox artıb
Sumqayıtda azyaşlı bağlı qapı arxasında qalıb
Anadolu agentliyi Ağdam rayonunun görüntülərini əks etdirən videomaterial yayımlayıb (FOTO)
Türkiyədə koronavirusdan sağalanların sayı 392 mini keçib
Bakıda halsız vəziyyətdə aşkarlanan vətəndaş xilas edilib
Avtomobillərinin aylıq yürüş normasının qət etdiyi məsafəyə uyğun müəyyən ediləcək qurumların sayı artırılıb
Qaradağ rayonu ərazisində karantin rejiminin tələblərinə əməl olunmaqla ağacəkmə aksiyası keçirilib (FOTO)
Azərbaycan millisi Kiyevdə bədii gimnastika üzrə Avropa çempionatında gümüş və bürünc medal qazanıb
Ağsunun icra başçısı dünyasını dəyişdi
Bakıda COVID-19 xəstələrinə yardım edən həkimlərin əməkhaqlarına əlavənin verilməsi müddəti artırılıb
Türkiyədən Azərbaycana dənli və paxlalı bitki ixracı artıb
Nərmin Bayramova və Alina Gözəlova Kiyevdə Avropa Çempionatının finalına yüksəliblər
“Bayraktar”ın yaradıcısı ASAN-ın yeni layihəsində (FOTO)
Bütün xəbərlər