İran Azərbaycan neftinin emalı üzrə müqavilə bağlamaq istəyir – NIORDC-nin icraçı direktoru ilə müsahibə

İran Azərbaycan neftinin emalı üzrə müqavilə bağlamaq istəyir – NIORDC-nin icraçı direktoru ilə müsahibə

Azərbaycan, Bakı, 28 aprel / Trend , müxbir T.Cəfərov /

Trend -ın İran milli neft emalı və neft ticarəti şirkətinin (NIORDC) korporativ planlaşdırılması üzrə icraçı direktoru Cəlil Salari ilə müsahibəsi.

- İran Xəzər dənizinin ətrafında neft emalı zavodları tikmək niyyətindədirmi? Tikiləcək neft emalı zavodlarında Azərbaycan neftinin emalı gözlənilirmi?

- İran hazırda yeni neft emalı zavodu tikmədən də Azərbaycan neftinin emal edilməsi iqtidarındadır. İran hazırda Neka-Caskda ən azı 300 min barelə kimi Azərbaycan neftini təhvil ala bilər. Necə ki, Gürcüstanda baş vermiş hadisələr zamanı Azərbaycan neftinin bir hissəsi Neka-Cask vasitəsilə daşınıldı. Bizim fikrimizcə, Azərbaycan neftinin İranla daşınması qısa və az vəsait tələb edən bir yoldur. Biz Nekada Azərbaycan neftini iki cür istifadə edə bilərik. Həm Azərbaycan neftini ala bilərik, həm də ki sivop formasında işlədə bilərik. Azərbaycan xam neftinin Tehran, Təbriz və İsfahan neft emalı zavodlarında emal edilməsi şəraiti mövcuddur. Yəni bu üç neft emalı zavodunda Azərilayt neftinin emalına hərtərəfli şərait mövcuddur.

Bundan başqa İranın şimal hissəsində tikilməkdə olan Kaspian neft emalı zavodunun gələcək potensialında da bu məsələni nəzərə almışıq. İranın şimal hissəsində neft emalı zavodunun gündəlik emalı üçün 200 min barel xam neftə ehtiyacımız var. Bu miqdarda neft İranın mərkəzi hissəsindən və cənubundan boru kəməri vasitəsilə bu zavoda nəql olunur. Təbiidir ki, ən yaxşı yol budur ki, Orta Asiya və qonşu ölkələrin xam nefti həmin zavodda emal olunsun və elə region bazarlarında da istifadə olunsun. Bizim əsas problemimiz odur ki, biz uzunmüddətli neft emalı üçün zəmanət istəyirik. Ona görə ki, neft emalı zavodunun daim xam neft ehtiyatları olmalıdır. Zavodda neftin saxlanılması, nəqli və yüklənilməsi üçün bütün şərait mövcuddur və Azərbaycan neftinin saxlanılması, nəqli, yüklənilməsi və boşaldılması sahəsində yeni sərmayə yatırmağa ehtiyac yoxdur. Biz Azərbaycan xam neftindən istifadə etməyə hazırıq və gələcəkdə də Kaspian neft emalı zavodunun gələcək perspektiv planında bu məsələni nəzərə almışıq. Təkcə Azərbaycan deyil, digər qonşu ölkələrin də neftinin emal edilməsinə hazırıq. Ümid edirik ki, İranın şimalında yerləşən Kaspian neft emalı zavodu ilə Azərbaycanın neft şirkəti arasında uzunmüddətli müqavilə imzalayacağıq. Biz bu sahədə müzakirələr aparmağa hazırıq.

- Hazırda İranın neft emalı potensialı nə qədərdir və bu miqdarın nə qədər artırılmasını planlaşdırırsız?

- Hazırda İranda orta hesabla sutkada 1,6 milyon barel neft emal edilir. Bizim gələcək inkişaf proqramımızda 7 neft emalı zavodunun tikilməsi planlaşdırılır. Həmin neft emalı zavodlarının tikintisi 2014-cü ilədək təkmilləşdirilərsə İranın neft emalı potensialı sutkada 3,3 milyon barelə çatacaq. Necə ki, 7 yeni neft emalı zovodunun tikilməsini planlaşdırırıq. Onlardan biri İranın Şimal regionunda tikilir. Bu zavodun xam neft tələbatı İranın mərkəzindən və cənubundan təmin olunur. İkincisinin İranın şimal-şərqində Təbriz şəhərinin yaxınlığında tikilməsi planlaşdırılır. Bu regionda tikiləcək zavod İranın Azərbaycan bölgəsinin ehtiyaclarını təmin edəcək. Bundan başqa Türkiyə və digər ölkələrə də ixrac imkanı yaranacaq. İranın cənub-şərqində Kirmanşah şəhərində köhnə neft emalı zavodu mövcuddur. Həmin zavod sutkada 23 min barel neft emal edə bilir. Həmin zavodun istifadə müddəti qurtarıb. Ona görə həmin regionda yeni bir neft emalı zavodu tikilir. Daha bir neft emalı zavodu isə İranın Xuzistan əyalətindədir. Həmin zavodda ağır dərəcəli xam neft emal olunur. Həmin zavodun iqtisadi dəyəri çoxdur. Bu zavodun emal etdiyi xam nefti hər hansı bir zavod emal edə bilmir. Bu baxımdan orada yeni texnikalar quraşdırılır. İranın Bəndər Abbas əyalətində də iki yeni neft emalı zavodu tikilməkdədir. Bu zavodların istismara verilməsi ilə İranın neft emalı potensialı sutkada 1 milyon barelə çatacaq. Burada ixrac etmək və məhsulların saxlanılması üçün şərait mövcuddur. Bəndər Abbas zavodundan Pakistan və Asiyanın şərq ölkələrinə məhsulların ixrac edilməsinə şərait yaradılır. Daha bir neft emalı zavodu isə, Şiraz şəhərində olan neft emalı zavodunun yaxınlığında tikiləcək. Yeni zavod ölkədaxili təlabatın təmin olunmasına yardımçı olacaq. Bu yeddi neft emalı zavodunun hamısı yeni qanuna əsasən özəl şirkətlərə veriləcək. Qanuna əsasən bu şirkətlər özəlləşdiriləcək. İranın Milli neft emalı şirkətinin səhmi bu zavodlardan ümumilikdə 20 faiz təşkil edəcək. Digər səhmlər özəl şirkətlərə veriləcək. Özəl şirkətlər də onlara yaranmış şəraitdən istifadə edərək bu sahədə sərmayə yatırmağa maraqlıdırlar.

- İran elan edib ki, mayın 15-dən Xəzər dənizində kəşfiyyat quyularının qazıntısına başlayacaq. Xəzər dənizi regionundan neft hasilatının Fars Körfəzinə nəqli məqsədi ilə yeni boru kəmərinin tikilməsi planlaşdırılırmı? İranın Xəzərdə hasil etdiyi neftin Azərbaycan vasitəsi ilə Avropaya nəqli ehtimal olunurmu?

- Xam neftin müxtəlif tranzit yollarla nəqlində risklər mövcuddur. Xəzərdə hasil olunmuş neftin İranla nəqlində bir sıra üstünlüklər var. Birinci dərəcədə İran tranzit yolu təhlükəsizdir və tranzit xərcləri də azdır. Xam neftin bir neçə ölkədən tranzit olması onun xərclərini artırır. Nəticə olaraq, xam neftin İran daxilində nəql olunması tranzit xərcləri, siyasi məsələlər və bəzi digər riskləri azaldacaq. Bundan başqa maliyyə böhranının yaranması və hazırkı şərait göstərir ki, gələcəkdə enerji məsrəfi daha çox Asiyanın şərqində olacaq. Daha çox inkişaf etməkdə olan ölkələr enerji istifadə edəcəklər.

İranın Neka boru kəməri sutkada 370 min barel neft nəql etmək imkanına malikdir. Biz iki ədəd nasos stansiyası quraşdırmaqla boru kəmərinin nəqletmə potensialını sutkada 500 min barelə çatdıra bilərik. Deməl, hazırda Xəzər dənizindən 500 min barel nəql etmək potensialı mövcuddur. Xam neft İsfahan, Ərak, Təbriz və Tehran neft emalı zavodlarında emal edilə bilər.

Bundan başqa biz araşdırma aparmışıq ki, Neka-Cask boru kəmərinin nəql imkanını iki faza çərçivəsində sutkada 1 milyon barelə çatdıraq. Birinci fazada 500 min barel, ikinci fazada isə 1 milyon barel. Biz bu araşdırmanı ona görə aparmışıq ki, əgər əlavə xam neft olarsa bu boru kəməri vasitəsilə nəql olunsun. Araşdırmalar hazırda icraolunma ərəfəsindədir. Əgər digər qonşu ölkələrdən sərmayəçilər layihəyə investisiya yatırmaq istəyərsə biz hazırıq. Biz bu araşdırmaların nəticələrini sərmayə yatırmaq istəyən şirkətlərə təqdim etmişik və icrasını gözləyirik.

Bizim araşdırmalarımız göstərir ki, Neka-Cask boru kəməri ilə neftin nəqli digər tranzit yollarına nisbətən sərfəlidir.

Məqalə müəllifi ilə əlaqə ünvanı: [email protected]

Kaspersky: Sahibkarlar ləğv edilmiş xərcləri bərpa etməyə hazırdır
Kaspersky: Sahibkarlar ləğv edilmiş xərcləri bərpa etməyə hazırdır
"Twitter" şirkəti yenidən təşkil olunacaq
"Twitter" şirkəti yenidən təşkil olunacaq
Ən məhsuldar smartfonun adı məlum olub
Ən məhsuldar smartfonun adı məlum olub
Loading Bars
Xəbər lenti
Ermənistan münasibətlərin normallaşdırılması addımlarına qarşılıq vermir - XİN
Beynəlxalq Ədalət Məhkəməsi Ermənistanın Azərbaycana qarşı iddialarını təmin etmədi
Bakıda mənzildə qadın meyiti tapılıb
Azərbaycanın Afrikaya göndərdiyi 100 min doza COVID-19 peyvəndi Burkina-Fasoya çatdırılıb (FOTO)
“Yaxşı idarəçiliyin təbliğində Ombudsmanın və vətəndaş cəmiyyəti institutlarının rolu” mövzusunda hibrid formatda tədbir təşkil olunub (FOTO)
Hərbi attaşelər və beynəlxalq təşkilatların nümayəndələrinin iştirakı ilə toplantı keçirilib
"Azərxalça" ASC-nin Qubadakı xalça zavodunda 410 min 661 manat mənimsəmə olub - Şahid
Zəngəzur dəhlizi məsələsində Qərb mediası bitərəf yanaşma sərgiləyir - Rufiz Hafizoğlu (VİDEO)
Ermənistan parlamentində dava: Hakim partiyanın deputatları müxalifətçilərə hücum edib
“Ərəb ədəbiyyatının ehramı Nəcib Məhfuz” kitabı çapdan çıxıb
Şuşaya yeni sürət yolu çəkilir - AAYDA İdarə Heyəti sədrinin müavini (VİDEO)
Azərbaycan beynəlxalq sənədləri imzalayarkən Ermənistanla bağlı qeyd-şərtini açıqlayıb
Bərdə - Ağdam yeni avtomobil yolunun 60 faizi tikilib
Tələbə krediti üçün müraciət edənlərin sayı açıqlanıb
Azərbaycan-İran sərhədində atışma olub, bir nəfər zərərsizləşdirilib
e-sosial.az portalına 8,7 milyon müraciət qeydə alınıb
Dekabrın 8-nə USD/AZN rəsmi məzənnəsi
Hindistanın Bakıdakı Səfirliyi tərəfindən vebinar təşkil olunub (FOTO)
Prezident İlham Əliyev “TOTAL Energies” şirkətinin kəşfiyyat və hasilat üzrə prezidentini qəbul edib (VİDEO)
XI Çağırış Kubokunun Bakı seçim turu keçirilib (FOTO)
İki filmimiz beynəlxalq festivalda mükafat qazandı (FOTO)
Moskvada atışma olub, ölən və yaralananlar var
AQTA daha 4 müəssisədə pozuntular aşkarlayıb
Gələn ildən bu şəxslər də ünvanlı sosial yardım ala biləcək
Pirotexniki məmulatların satışını təşkil edən şəxslərə qarşı tədbirlər davam etdirilir (FOTO/VİDEO)
FHN müharibənin təhlükəli qalıqları ilə bağlı əhaliyə müraciət edib
Azərbaycanda idman dövlət siyasətinin ayrılmaz hissəsidir - Mariana Vasileva
Əqli Mülkiyyət Agentliyinin əməkdaşları Avropa İttifaqının Kiyevdə təşkil etdiyi tədbirdə iştirak ediblər
Kürdəmirdə polis reyd keçirib (FOTO)
Azərbaycanda COVID-19 əleyhinə peyvənd olunanların sayı açıqlanıb
Azərbaycanda 1530 nəfər COVID-19-a yoluxub, 21 nəfər ölüb
Sənədsiz evlərin rəsmiləşdirilməsi əmlak bazarını canlandıra bilər - Ekspert
“YAŞAT” Fondunun birillik fəaliyyəti xalqımızın xeyirxahlıq, fədakarlıq və humanizm prinsiplərinə sadiqliyinin təsdiqidir - Vüqar Rəhimzadə
Həştərxan vilayətinin Əhalinin Məşğulluğu Agentliyinin rəisi ilə görüş olub (FOTO)
Azərbaycanda vəzifəli şəxslər bu halda 2000 manat cərimə olunacaq
Müddətli əmək müqaviləsi üzrə tələb edilən sığorta stajının azaldılması təklif olunur
Dövlət Sığorta Kommersiya Şirkətinə yeni sədr təyin edildi
Bu şəxslər peşə hazırlığı kurslarına ödənişsiz cəlb ediləcək və təqaüd alacaqlar
Bu həftənin sonuna kimi Avropada hər onuncu şəxs koronavirusa yoluxmuş olacaq - ÜST
Prokuror Vüqar Səfərliyə cəza istədi
İsşizlikdən sığorta ödənişinin alınması üçün 3 aylıq gözləmə müddəti ləğv edilir
Qəbələdə evini tərk edən koronavirus xəstəsi küçədə saxlanıldı
Azərbaycan və Türkiyə hakim partiyaları arasında əlaqələrin inkişafı müzakirə olunub (FOTO)
Azərbaycan ilə Həştərxan vilayəti arasında əməkdaşlığın inkişafı üzrə Tədbirlər Proqramı imzalanıb (FOTO)
“Məşğulluq marafonu”na təqdim edilən vakansiyaların sayı açıqlanıb
Səbaildə məhəllədaxili su xətləri yenilənir, nasos stansiyaları ləğv edilir (FOTO)
Mərkəzi Nəbatat Bağına icraçı direktor təyin edilib
Zabrat yolunda səhər saatları nəqliyyatın hərəkəti niyə məhdudlaşdırılır? - AÇIQLAMA
Suraxanıda narkotikin qanunsuz dövriyyəsi ilə məşğul olan 45 nəfər saxlanılıb (FOTO/VİDEO)
Dövlət Xidmətinin sabiq idarə rəisinin işi məhkəməyə göndərildi
Zəngəzur dəhlizi Çindən Avropaya daşıma müddətini 12 günədək azalda bilər - Departament rəisi
Qəbələdə restoranın icarədarı və toy sahibi cərimələndi (FOTO)
İranda daha 3,5 min nəfər koronavirusa yoluxub, 79 nəfər ölüb
Koronavirusun növlərində müalicə eyni aparılmalıdırmı?
Bu il Azərbaycanda qeyri-neft ixracı rekord həddə çatacaq - Mikayıl Cabbarov
Ermənistanın Vətən müharibəsindən sonra imzalanan sənədləri yerinə yetirməsi vacibdir - Numan Kurtulmuş
Zaqatalada şadlıq sarayının rəhbərliyi məsuliyyətə cəlb edilib
Kartlara baxsanız görərsiniz ki, o, mənimlə nələr danışıb - Ata Abdullayev məhkəmədə
"AccessBank"da iş var
Baş dərisi üçün maye qaz pilinqi saç tökülməsi problemini həll etməyə kömək edəcək
Bakı limanının Ro-Ro terminalı ildə 6 milyon tondan çox yük aşırmaq gücünə malikdir
BƏƏ-də həftənin iş günləri yeni qaydada təşkil ediləcək
Zəngəzur dəhlizinin işə salınması ilə Bakı limanında yük axınının artımı gözlənilir - Taleh Ziyadov
Bələdçilərin sertifikatlaşdırılması ilə bağlı akkreditasiya attestatının təqdimat mərasimi keçirilib (FOTO)
Sabahın hava proqnozu açıqlanıb
Xalq Bankdan növbəti premium kart - Visa Infinite
Aviabiletlərin qiyməti ilə bağlı təkliflər verilib, müzakirələr gedir (ÖZƏL)
Heydər Əliyev Mərkəzində “Avişai Koen trio”nun caz konserti keçirilib (FOTO/VİDEO)
Fuad Nağıyev quru sərhədlərinin açılmasından danışdı
2021-ci ilin yekunlarına əsasən Bakı limanında beş milyon tonadək yük aşırılması proqnozlaşdırılır (FOTO)
Səfərbərlik Xidmətinin vəzifəli şəxsinə hökm oxunub
NATO-nun mobil təlim qrupu tərəfindən kurs keçirilir (FOTO)
Azərbaycan dilindəki Vikipediya məqalələrinin sayının artırılması, keyfiyyətinin yüksəldilməsi üçün hansı işlər görülür?
Füzulidə “İnnovasiya Festivalı” keçirilib (FOTO)
Narkotiki torpağa basdıran şəxs yaxalandı
Turizm bələdçilərinə sertifikatlar 3 il müddətinə veriləcək
Əlillərə illik sosial ödəniş xərcləri artıb
İndoneziyada vulkan püskürməsi nəticəsində 34 nəfər ölüb
Sürücülər görünməyən nişanlar, silinmiş xətlərə görə cərimələnməlidirmi?
Ermənistan Azərbaycana qarşı cinayətlərinə görə cavab verəcək - Bu gün Haaqada dinləmələr keçiriləcək
Son bir ayda 30 nəfər dəm qazından zəhərlənib
Şəhid ailələri və qazilərlə bağlı vergi güzəştləri bu kateqoriyadan olan insanlara diqqətin davamlı xarakter daşıdığını təsdiqləyir - Deputat
Bu il sürücülük hüququ olmadan avtomobil idarə edən 1300 nəfər saxlanılıb
Azərbaycanda turizm bələdçilərinin milli sertifikatlaşdırılmasına başlanılır
Maştağa qəsəbəsində 8 evdən oğurluq edən 3 nəfər saxlanılıb (FOTO/VİDEO)
Ötən ay minaya düşən şəxslərin vəziyyəti açıqlanıb (FOTO)
Quba-Qonaqkənd yolunun istifadəyə verilməsi bölgədə turizm imkanlarını genişləndirəcək (VİDEO)
Azərbaycan nefti bahalaşıb
Peyvənd orqanizmi qripdən 70 faiz qoruyur - Nazirlik
Prezident İlham Əliyev Rusiyanın Həştərxan vilayətinin qubernatorunun rəhbərlik etdiyi nümayəndə heyətini qəbul edib (YENİLƏNİB) (FOTO/VİDEO)
Füzuli rayonunda silah-sursat aşkarlandı (VİDEO)
Jurnalistlərlə kobud rəftar edən DSX əməkdaşı cəzalandırılıb
Bakıda şagirdin məktəbdəkiləri bıçaqla hədələməsi ilə bağlı araşdırma aparılır
Ağdamın Keştazlı kəndi (VİDEO)
Abşeronda həyat yoldaşını qətlə yetirən şəxsin işi məhkəməyə göndərildi
Türkiyədən Gürcüstana işləmək üçün gedənlərin sayı artıb
Kaspersky: Sahibkarlar ləğv edilmiş xərcləri bərpa etməyə hazırdır
“Mercedes”in mühərrikini oğurlayan qardaşlar saxlanılıb
ABB Ağdamda ağacəkmə aksiyası keçirib
Fransada bina çöküb, dağıntılar altında qalanlar var
Bütün xəbərlər