Suriya ilə yaxınlaşma yolunda Qərbin məcburi qurbanları – Trend News-un icmalçısı

Trend -un Yaxın Şərq redaksiyasının icmalçısı Ülviyyə Sadıqova

ABŞ və Suriyanın əməkdaşlığı Barak Obamanın "2009-cu il - Yaxın Şərqdə sülh ili" Planının həyata keçirilməsi yolunda ilk addımı olacaq, lakin bunun üçün Vaşinqton regionun ən möhkəm siyasi üçbucağı olan Dəməşq-Tehran-Hizbullah birliyinin parçalanması məsələsini unutmalıdır.

Avropa və Vaşinqton Suriyanın Yaxın Şərqin təhlükəsizliyində əsas rollardan birini oynadığını çoxdan dərk ediblər. Qərbyönlü ərəb qonşuları tərəfindən siyasi və iqtisadi cəhətdən təcrid olunmasına baxmayaraq Dəməşqin Livan və Fələstinə təsiri ildən-ilə artır.

Suriyanın yüksək çinli fiqurlarının Rafiq Həririnin öldürülməsində ittiham olunması və ən əsası İran və "onun övladı" Hizbullah ilə möhkəm ittifaq Vaşinqtonun ötən ay beş il ərzində ilk dəfə olaraq getdiyi Suriya-Amerika dialoqunun başlanmasına təsir etmədi. ABŞ Dövlət katibi Hillari Klinton Suriya ilə danışıqları "sınaq müddəti" adlandırıb və iki ölkə arasındakı münasibətlərin bərpası haqqında danışmağa tələsməyib.

Müşahidəçilərin Obama administrasiyasının Yaxın Şərq siyasətinə şübhə ilə yanaşmasına baxmayaraq, o, Corc Buşun əvvəlki kursu ilə müqayisədə böyük uğur qazanacaq.

Bəs Suriya Qərb üçün ərəb dünyasında nə kimi əhəmiyyət kəsb edir?

Birincisi, Livan. Son 30 il ərzində Suriya hakimiyyəti Livanın daxili siyasətində istədiyini edirdi. Əsas məsələ Dəməşq və Tehranın kəskin əleyhdarı olan keçmiş Baş nazir Rafiq Həririnin qətlidir. ABŞ və Fransanın dəstəyi ilə Livanın qərbyönlü siyasətçilərinin "Suriyanın əli olması haqqında" əsassız ittihamları Suriyanın "sünni" ərəb ölkələri ilə o qədər də möhkəm olmayan əlaqələrini tamamilə kəsdi.

Lakin indi, araşdırma ilə Livan üzrə xüsusi tribunalın məşğul olduğu və Baş nazirin qətlə yetirilməsində şübhəli bilinən və aralarında bir nəfər suriyalının da olduğu yeddi nəfərdən üçünün buraxıldığı bir vaxtda bu qətldə Suriyanın izi itib. Onların hansı əsasla buraxıldıqları məlum deyil.

Avropa və ABŞ-ın Suriya ilə yaxınlaşmasının səbəbi iyunda Livanda keçiriləcək parlament seçkiləri ola bilər. Müşahidəçilər hesab edirlər ki, Hizbullah şiə qruplaşması qələbəyə daha çox şanslıdır, istənilən xarici təcavüzə, xüsusilə də İsrailə qarşı silahlandırma hüququ onun əlindədir.

Buna görə, Qərb Avropa və ABŞ ilə əməkdaşlığa daha çox meyilli olan Livan hökumətinin zəifləməsinin qarşısını almaq üçün Suriya və Hizbullahın münasibətlərindən istifadə etməyə ümid edir.

Bundan əlavə, Dəməşq Avropa ilə Hizbullah arasında İsrail-Livan sərhəddində vəziyyətin stabilləşdirilməsinə kömək edə biləcək dialoqun başlanması üçün istinad nöqtəsi ola bilər.

Vaşinqton Suriya hökuməti ilə danışıqlara Livandakı keçmiş səfiri Ceffri Feltman Deniel Şapironu göndərmişdi, o, 2003-cü ildə konqresmen köməkçisi olaraq Suriyaya qarşı HƏMAS və Hizbullaha dəstək göstərdiyinə görə, qadağalara dair qanunun hazırlanmasında iştirak edib.

İkincisi, Suriyayla HƏMAS-ın münasibətləri. Dəməşq son ana qədər İsrailin HƏMAS hərəkatı üzvlərinə qarşı apardığı hərbi əməliyyatlar zamanı hərəkat üzvlərini dəstəkləyirdi. Ənənəvi ərəb dövlətləri və Fələstin rəhbərliyi Qəzza Zolağında dinc əhalinin tələf olmasının əsas səbəbkarı kimi HƏMAS-ın İsrail ərazilərinin raket atəşinə tutmasında görürdülər. Bununla yanaşı, HƏMAS-ın siyasi liderlərindən biri olan Xalid Maaşal Suriyada yaşayır.

Qərblə Dəməşqin münasibətlərinin yaxşılaşması İran silahlarının Suriya ərazisindən HƏMAS-a çatdırılmasını azalda bilər və bu da ABŞ-la Avropanın Yaxın Şərqdə əsas strateji əməkdaşı olan İsrailin təhlükəsizlik maraqlarına cavab verir. Qərbin HƏMAS-la dialoqa gedəcəyi inandırıcı olmasa da, hərəkatın hərbi gücünün zəifləməsi başda mülayim FƏTH olmaqla Fələstin muxtariyyətinin mərkəzi hakimiyyətini gücləndirə bilər. 

Lakin Suriya ilə münasibətlərin yaxşılaşmasından Dəməşqlə Tehranın hərbi və iqtisadi əməkdaşlığının bitməsini gözləmək lazım deyil.

Tehran hələ ki, "laxlayan" Suriya iqtisadiyyatının yeganə gəlir mənbəyidir. Son 30 ildə Suriya İran neftinin ixracından böyük güzəştlər əldə edir ki, qərb müşahidəçiləri bunu "Suriya rejiminin sadiqliyinə qarşılıq mükafat" kimi dəyərləndirirlər. 

Çətin ki, İran özünün nüvə proqramı ətrafında Qərblə yaşadığı mübarizə fonunda "sünni" təriqətinə mənsub ərəb ölkələrinə yeganə təsir vasitəsi olan Dəməşq və "Hizbullah" siyasəti üzərindəki nəzarəti əldən verə.

Məqalə müəllifi ilə əlaqə ünvanı: [email protected]

Dövlət büdcəsinə gömrük rüsumlarından daxilolmalar artıb
Dövlət büdcəsinə gömrük rüsumlarından daxilolmalar artıb
Bu il 35 minədək şəxs aktiv məşğulluq tədbiri ilə əhatə olunub
Bu il 35 minədək şəxs aktiv məşğulluq tədbiri ilə əhatə olunub
Azərbaycanda qızıl və gümüş ucuzlaşıb
Azərbaycanda qızıl və gümüş ucuzlaşıb
Loading Bars
Xəbər lenti
Dövlət büdcəsinə gömrük rüsumlarından daxilolmalar artıb
Qubadlıda Həkəri və Bərgüşad çaylarına qızıl xallı farel balıqları buraxılıb
Dünyanın aparıcı beyin mərkəzlərinin nümayəndələri Hərbi Qənimətlər Parkına gəlib (FOTO)
Prezident İlham Əliyev Avropa çempionatının Bakıda keçiriləcək oyunları ilə bağlı sərəncam imzalayıb
Bu il 35 minədək şəxs aktiv məşğulluq tədbiri ilə əhatə olunub
Azərbaycan Prezidenti: Pakistan qarşıdurmanın ilk günündən son gününədək Azərbaycanı açıq şəkildə dəstəklədi
Hərbi Qənimətlər Parkı Azərbaycan xalqının tarixi qalibiyyətinin simvollarından birinə çevrildi
Azərbaycanda qızıl və gümüş ucuzlaşıb
Azad olunan ərazilərə icazəsiz keçmək istəyənlərin qarşısı alınır (FOTO)
Qarabağda "İsgəndər-M" qalıqlarının tapılması Rusiya və Azərbaycan hərbçiləri arasında müzakirə olunur - Peskov
Bitkoindən daha bir tarixi rekord
Tərtərdə yol polisi reyd keçirib
Prezident İlham Əliyev: Biz ATƏT-in Minsk qrupundan regionda dinc həyatın nizamlanması üzrə təkliflər gözləyirik
Kafedə toy edənlər məsuliyyətə cəlb edilib
Bakı Slavyan Universitetində "Nizami Gəncəvinin əsərlərində qadın obrazları" adlı ədəbi-musiqili tədbir keçirilib (FOTO)
Havalar isinir, bəs Azərbaycanda turizm sahəsində vəziyyət necədir? - Ekspert açıqladı
İranda ötən sutka 291 nəfər koronavirusdan ölüb
Azərbaycan Beynəlxalq Bankının əməkdaşları beynəlxalq turnirin qalibi olub
Peyvənd olunan şəxslər tam arxayınlaşmalı deyil - Baş infeksionist
Prezident İlham Əliyev: İndi qonşularımız regional inkişafla bağlı bizim baxışlarımızı paylaşırlar
Dövlət sosial sığorta şəhadətnaməsi ləğv edilir
Xüsusi qorunma statusu olan 35 Şərq çinarını ermənilər məhv edib - Nazirlik rəsmisi
İşə qəbul zamanı sosial sığorta şəhadətnaməsi tələb edilməyəcək
Sabah yağış yağacaq, külək arabir güclənəcək
Hacıqabulda toy məclisi aşkarlanıb, 6 nəfər cərimələnib
Prezident İlham Əliyev: Bizim regionda əməkdaşlıq yaratmağımız beynəlxalq uğurumuzdur
Müharibə veteranları ilə bağlı yenilik - Qanun dəyişir
Şəhidlər və ailə üzvləri barədə vahid informasiya bazası yaradılacaq
Prezident İlham Əliyev: Hər hansı revanş niyyətinin qarşısı sərt şəkildə alınacaq
Prezident İlham Əliyev: Biz azad edilmiş ərazilərdə kənd təsərrüfatının inkişafında İtaliyanın təcrübəsindən istifadə etməyə ümid edirik
"MFX- Trading İnvestisiya Şirkəti” səhm bazarı üzrə 1-ci yeri tutub
Bakıda hava proqnozları 94 faiz özünü doğruldur - Umayra Tağıyeva
Qarabağda ermənilər 54 min hektar meşə sahəsini məhv edib - Nazir müavini
Azərbaycan Prezidenti: Bərpa prosesinin ilk günlərindən biz İtaliya şirkətlərini dəvət etmişik
Prezident İlham Əliyev: Əgər biz Zəngəzur dəhlizinə qayıdırıqsa, niyə də İrəvana qayıtmayaq
Zəngilan rayonunun Sarıqışlaq kəndi (VİDEO)
Prezident İlham Əliyev: İtaliya bizim yaxın dostumuz və tərəfdaşımızdır
Dövlət qurumlarında satınalmalar düzgün rəsmiləşdirilmir - Palata sədri
Azərbaycan Prezidenti: Ermənistan əlaqə qurmaq istəyərsə, biz də əlimizdən gələni etməyə hazırıq
Bakı Ali Neft Məktəbində Beynəlxalq Elmi Konfransların açılış mərasimi keçirilib (FOTO)
Prezident İlham Əliyev: Qarabağda əsas infrastruktur layihələrini 3 il ərzində başa çatdırmağı planlaşdırırıq
Ermənilər işğal etdikləri Azərbaycan ərazilərində ekoloji terror törədiblər - Firdovsi Əliyev
Prezident İlham Əliyev: Biz Prezident Vladimir Putinlə “İsgəndər-M” raketi ilə bağlı məsələni müzakirə etmişik
Sabunçuda aptek və evlərdən oğurluq edənlər saxlanılıb (FOTO/VİDEO)
Rusiyadan Azərbaycana gələn şəxsin avtomobilində silah aşkarlanıb
Həyat yoldaşını qətlə yetirən ruhi xəstə ilə bağlı cinayət işi məhkəməyə göndərilib
Milli Məclisdə Hesablama Palatasının hesabatı dinlənilir
Lavrov və Zərif Qarabağdakı vəziyyəti müzakirə edib
Prezident İlham Əliyev: Azərbaycan XXI əsrin müharibəsini aparmaqla yanaşı, mənəviyyat müharibəsi aparırdı
Ceyranbatan su kanalında batmış 18 yaşlı qızın meyiti tapılıb
ƏƏSMN-in elektron portalında qeydiyyatdan keçmiş aktiv istifadəçilərin sayı 879 minə çatıb
Saatlıda yas mərasimi aşkar edilib
Prezident İlham Əliyev: Ermənilər nəhəng istehkam tikməklə bu əraziləri həmişəlik işğalda saxlamaq istəyib
Azərbaycan nefti bahalaşır
Milli Məclisin növbəti plenar iclası başlayıb
Prezident İlham Əliyev: Azərbaycan hər zaman münaqişənin tez tənzimlənməsində maraqlı olub
İşğaldan azad edilmiş ərazilərimizin kütləvi minalanmasına dair ABŞ-da televiziya verilişi yayımlanıb
Həftəlik hava proqnozu açıqlanıb
Bərdədə ad günü keçirənlər saxlanılıb
Kafedə bir nəfəri bıçaqla qətlə yetirən, bir neçə nəfəri yaralayan şəxsin cinayət işi məhkəməyə göndərilib
Azərbaycan Ordusunun sülhməramlı bölmələrində təlim məşqləri keçirilib (VİDEO)
Prezident İlham Əliyev: Dağıntılar Birinci Qarabağ müharibəsindən sonra Azərbaycan mədəniyyətinin irsini silmək üçün törədilib
Prezident İlham Əliyev: Bizim azad etdiyimiz ərazilərdəki dağıntılar ən pis gözləntiləri də aşır
Bərdədə yas mərasimləri aşkar edilib
Müalicə aldığı ünvanı tərk edən koronavirus xəstəsi saxlanılıb
Salyanda yol polisi reyd keçirib (FOTO)
Prezident İlham Əliyev: Biz heç vaxt Xocalı soyqırımını unutmayacağıq
Nöqsanlar aşkarlanan bu restoran bağlandı (FOTO)
Prezident İlham Əliyev: Münaqişə ilə bağlı çoxlu suallar qalmaqdadır (YENİLƏNİB)
Azərbaycan dəmir yolları vasitəsi ilə yüklərin daşınması müzakirə olunub (FOTO)
Qarabağda 13 hidroloji stansiya quraşdırılacaq
Küçədə 8 koronavirus xəstəsi saxlanılıb, 3 nəfərə cinayət işi açılıb
Balakəndə koronavirus xəstəsi ictimai yerdə aşkarlanıb
Mart ayında pensiya alanların ümumi sayı 715 mindən çox olub
Energetika Nazirliyinin “Çağrı Mərkəzi” və “Qaynar xətt”i vasitəsilə 1192 zəng qəbul edilib
Prezident İlham Əliyev ADA Universitetində keçirilən konfransda çıxış edib (FOTO/VİDEO)
25 şəhər və rayonda buraxılış imtahanı keçiriləcək
Cəbrayıl və Qubadlıda jurnalistlərin iştirakı ilə ağacəkmə aksiyası keçiriləcək
Bu il Ramazan ayı ötən ilki qaydalar çərçivəsində keçiriləcək - Hacı Şahin
Deputatlar bu gün 9 məsələnin müzakirəsinə toplaşır
Ağ Şəhərdə yağış suları kollektorlarının çəkilişi davam edir (FOTO)
Siyəzəndə gənc qız kanalda batıb
Aprelin 13-də xarici valyutaların manata qarşı məzənnələri
Qazaxıstanda son sutkada koronavirusa 2 016 nəfər yoluxub
Ali Baş Komandan Qarabağ vədini reallaşdırdı: Azərbaycan xalqı etimadında yanılmadı
Tovuzda toy mərasiminin keçirilməsinin qarşısı alınıb
ABŞ ordusunun Əfqanıstandan çıxardılması planları hazırlanıb
Rusiya Türkiyə və Tanzaniya ilə hava əlaqəsini dayandırır
Türkiyədə son sutkada koronavirusdan 41 218 nəfər sağalıb
ABŞ-da naməlum şəxs məktəbdə atışma törədib, ölən var
Rusiyanın şərqində zəlzələ baş verib
Meksika radiosunda Azərbaycan tərəfindən Qarabağda aparılan yenidənqurma işləri üçün mövcud maneələr haqda danışılıb
Dünyanın ən hündür “Bürc-Xəlifə” qülləsində kosmosa ilk uçan Yuri Qaqarinin şəkili əks olunub
Çavuşoğlu və Blinken Əfqanıstan və Suriyadakı sülh prosesini müzakirə ediblər
Hindistan Rusiyanın “Sputnik V” peyvəndini istifadə üçün təsdiqlədi
Türkiyədən Azərbaycana işləmək məqsədilə gələnlərin sayı azalıb
Dünyada koronavirusa yoluxanların sayı 135,6 milyonu ötüb - ÜST
Naxçıvanda yük daşımalarının həcmi artıb
Mingəçevir Dövlət Universitetinin “Peşəkarla görüş” layihəsinin növbəti qonağı Vüqar Bayramov olub (FOTO)
Prezidentlik dövrünün ən gərgin və ən zəngin mərhələsi: İlham Əliyevi güclü edən xalq-iqtidar birliyidir
Bütün xəbərlər