Ərəb Şərqini dəyişdirən qara bayraqlılar

Ərəb Şərqini dəyişdirən qara bayraqlılar

Azərbaycan, Bakı, 15 iyul /Trend/

Rufiz Hafizoğlu, Trend-in Ərəb xəbərlər xidmətinin rəhbəri

İraqda terror təşkilatı İŞİD-in bəzi şəhərləri ələ keçirməsi Bağdadla kürd administrasiyasının münasibətlərinin korlanması ilə nəticələndi. Kərkükün "Peşmərgə"nin (xüsusi təyinatlı kürd ordu hissələri) nəzarətinə keçməsi, Bağdad ilə Ərbil (kürd administrasiyasının paytaxtı) arasındakı gərgin münasibətlərin məntiqi ardıcıllığı olaraq Ərbil "Kürdüstan" haqqında gözlənilən siqnalı verdi.

Məsud Bərzani administrasiyası müstəqilliyə hazır olduğunu bəyan edərək administrasiyanın statusu ilə bağlı referendum keçirəcəyini bildirdi və Bağdadda kürd administrasiyasını təmsil edən diplomatlar Ərbilin göstərişi ilə administrasiyaya geri döndülər. Kürd administrasiyasının bu addımını diplomatik əlaqələrin kəsilməsi ilə yanaşı, mərkəzi hökumətin ölkənin ən stabil regionunu itirməsi kimi qiymətləndirmək olar.

Bağdad və Ərbil arasında yaşayan gərginliyin səbəbi İŞİD terror təşkilatı hesab edilsə də, əslində kürd administrasiyanın siyasi güc kimi meydana gəlməsi 2003-cü illərə təsadüf edir. Ölkədəki siyasi dəyişikliklər, şiə və sünnilər arasında sosial uçurum, İranın İraqa təsir mexanizmlərinin güclənməsi kürd administrasiyasının güclənərək stabil bir region olmasına təkan verdi.

Əslində Ərbilin əldə olan ciddi (siyasi ,iqtisadi, hərbi) potensiala rəğmən bu vaxta qədər müstəqilliyini elan etməməsinin başlıca səbəbi regiondakı digər xalqların (ərəblər, türkmənlər) buna qarşı olmaları idi.

Bu gün İraqda və xüsusən də Suriyada yaşanan qanlı toqquşmaların yeganə həlli kimi ərəblərin öz aralarında Suriya və İraqı bölmək istəklərində olduğunu görmək olar. Ehtimal edilən bölünmənin fonunda isə İraqın kürd administrasiyasının fürsətdən faydalanmayacağı inandırıcı deyil. Məhz bu səbəbdən də Bərzaninin "artıq bir yerdə yaşamaq istəməyən xalqları bir yerdə yaşamağa məcbur etmək olmaz" bəyanatını heç də təsadüfü hesab etmək olmaz.

Digər bir tərəfdən isə İraqın mərkəzi hökumətindən demək olar ki, asılı olmayan kürd administrasiyası bu asılılığın tamamən aradan qaldırılması üçün keçən ay ciddi addım atdı. Administrasiyanın Maliyyə komitəsinin üzvü Əli Həmasalih Ərbilin İraqdan asılılığının qarşısının alınması üçün administrasiya ərazisində bir müddət yalnız ABŞ dollarını istifadə edəcəklərini, daha sonra isə öz pul vahidi olan kuronun çapına başlayacaqlarını bildirdi.

Təbii ki, bu gün regionda baş verən bir sıra proseslərə nəzər yetirdikdə Suriyanın və xüsusən də, İraqın real olaraq parçalanma təhlükəsi ilə üz-üzə qaldığını görmək olar. Hətta bir vaxtlar regionda kürd dövlətinin yaranacağını istisna edən Rusiya da bu gün bunu qəbul edir. Rusiya Prezidentinin Yaxın Şərq üzrə xüsusi nümayəndəsi Mixail Boqdanov İraqın ərazi bütövlüyünü dəstəkləyən Moskvanın müstəqil kürd dövlətinin yaranacağını istisna etmədiyini bildirib. Lakin bu, o demək deyil ki, regionda müstəqil kürd dövlətinə münasibət birmənalı olacaq.

Ehtimal edilən parçalanmadan sonra yaradılacaq kürd dövlətinə qarşı İranın münasibətinə gəlincə söyləmək olar ki, birmənalı şəkildə İran regionda yeni kürd dövlətinin yaranmasını dəstəkləməyəcək. Hətta İranın xarici işlər nazirinin müavini Hüseyn Əmirabdullahian verdiyi açıqlamada Tehranın İraqın parçalanmasına əsla imkan verməyəcəyini bildirib. Əslində milli maraqları daxilində çıxış edən İranın bu bəyanatı məntiqə uyğundur. Ən azından ona görə ki, kürd dövlətinin yaranması ilk növbədə İrana da təsir edə bilər və 1946-cı ildə ölkə ərazisində qurulan "kürd dövlətini" yenidən aktual edə bilər.

İrandan fərqli olaraq Türkiyəyə gəlincə isə, Ankara və ölkənin hakim partiyası bu məsələdə daha mülayim mövqe nümayiş etdirdilər. Hakim partiyanın sədr müavini Hüseyn Çelik verdiyi açıqlamada İraqda kürd dövləti qurulacağı təqdirdə Türkiyə ilə qardaş olacağını açıqladı.

Dünən isə Bərzani Ankaraya səfəri zamanı Prezident Abdullah Gül və Baş nazir Rəcəb Tayyib Ərdoğanla görüşdü. Görüş zamanı iqtisadi, siyasi məsələlərlə yanaşı, İŞİD terror təşkilatına qarşı mübarizə də müzakirə edildi. Görüşün nəticəsi olaraq Ankara Ərbilə referendum məsələsində tələsməməyi tövsiyə etdi.

İraqda baş verən siyasi gərginlik, mərkəzi hökumət ilə Ərbil arasında yaşanan qarşıdurma, Ankara-Ərbil münasibətləri onu söyləməyə əsas verir ki, Bərzani hökuməti administrasiyasının statusu ilə bağlı referendum keçiriləcək. Referendumun vaxtına gəlincə isə, böyük ehtimal ki, bu Türkiyədə avqustun 10-da keçiriləcək prezident seçkilərindən sonra olacaq.

Bu gün İraqda İŞİD terror təşkilatının aktivliyi, İraq hökumətinin terrorçulara qarşı aciz olması, bir sıra dövlətlərin terror təhlükəsinə sadəcə olaraq göz yumması onu göstərir ki, qara bayraqlı İŞİD ərəb Şərqini bölmək üçün hazırlanan planın bir hissəsidir.

Türkiyədə koronavirusdan bir gündə 1 116 nəfər sağalıb
Türkiyədə koronavirusdan bir gündə 1 116 nəfər sağalıb
Qırğızıstanda sutkada daha 81 nəfər koronavirusa yoluxub
Qırğızıstanda sutkada daha 81 nəfər koronavirusa yoluxub
Özbəkistan Baş nazirinin müavini koronavirusdan vəfat edib
Özbəkistan Baş nazirinin müavini koronavirusdan vəfat edib
Loading Bars
Xəbər lenti
Azərbaycanda reanimasiyada olan COVİD-19 xəstələrinin sayı açıqlandı
İngiltərə Premyer Liqası: "Liverpul" səfərdə "Çelsi"ni məğlub etdi
Türkiyədə koronavirusdan bir gündə 1 116 nəfər sağalıb
Sentyabrın 21-i üçün teledərslərin cədvəli açıqlanıb
Gəncədə F-1 əl qumbarası aşkar edilib (FOTO)
Qırğızıstanda sutkada daha 81 nəfər koronavirusa yoluxub
Ali məktəblərə ixtisas seçiminin vaxtı uzadılıb
Video layihə: PREZİDENT. Müstəqillik. Təhlükəsizlik. Rifah 20.09.2020 tarixli bölüm
Neftçilər prospektində baş verən qəza tıxaca səbəb olub
Gürcüstan deputatı: Dünya bazarında Azərbaycanın qazının və neftinin çəkisi heç də az deyil
Özbəkistan Baş nazirinin müavini koronavirusdan vəfat edib
Deputat: Paşinyan danışıqlar prosesinin pozulması üçün hər şey edir
Almaniyalı virusoloq koronavirusla bağlı iddialarına cavab verib
Ermənistan yeni müharibəyə hazırlaşır - Bunun nəticəsi nə olacaq? - Rəylər
İbrahim Əhmədov: "Əsrin Müqaviləsi"nin imzalanması nəticəsində Azərbaycana böyük məbləğdə neft gəlirləri daxil olmağa başladı
Bakı şəhəri və Abşeron yarımadasında tozun miqdarı normadan artıqdır
Prezident İlham Əliyevin rəsmi "Facebook" səhifəsində Neftçilər günü ilə bağlı paylaşım edilib (FOTO)
Vüqar Rəhimzadə: Son 26 ildə “Əsrin müqaviləsi”nin Azərbaycana qazandırdığı uğurlar bugünkü reallıqlarımızdır
Azərbaycanda son sutkada 146 nəfər COVID-19-a yoluxub, 154 nəfər sağalıb, 1 nəfər vəfat edib
Azərbaycana qarşı hər hansı bir təcavüz Türkiyəyə qarşı təcavüzdür - Türkiyə PA
Elman Nəsirov: Azərbaycan Avropanın yeni və alternativ enerji mənbəyidir
İranda sutka ərzində koronavirusa yoluxanların sayı 3 min nəfəri keçib
Pərvin Kərimzadə: Erməni vandalizmi bəşər sivilizasiyasına qarşı ciddi təhlükədr
Bakcell neftçiləri təbrik etdi
Vaxtilə ekoloji fəlakət zonası olan ərazilərin indiki halı (FOTO)
Tural Gəncəliyev: Ermənistanın indiki rəhbərliyi məsuliyyət dərk etmir
Ermənistanda 277 yeni yoluxma qeydə alınıb
Sabahın hava proqnozu açıqlanıb
Könül Nurullayeva: Yeni işğal planları quran Ermənistan öz çirkin planlarından əl çəkməsə, nəticələr daha ağır olacaq
"Əsrin müqaviləsi" Azərbaycanın hərtərəfli və sürətli inkişafı üçün zəmin yaratdı - Rauf Əliyev
Bakıda mənzildə köməksiz qalan şəxs xilas edilib
Böyük Britaniyada bıçaqla hücumda 4 nəfər yaralanıb
Ermənistan sutka ərzində atəşkəs rejimini 30 dəfə pozub
Qanada avtobus çaya düşüb, 8 futbolçu həlak olub
Braziliyada koronavirusdan ölənlərin sayı 136 min nəfəri ötüb
Azərbaycanda avtomobil benzinin istehsalı artıb
Bakıda “Mitsubishi” maneəyə çırpılıb
Qazaxıstanda koronavirusa yoluxanların sayı 110 minə yaxınlaşır
Nigeriyada avtobusun çaya düşməsi nəticəsində 14 nəfər ölüb
İtaliyada parlamentarilərin sayına dair referendum keçiriləcək
Fransada rekord sayda yeni yoluxma halı qeydə alınıb
Londonda yeni karantin və peyvəndləməyə qarşı aksiyada 32 nəfər saxlanılıb
Moskvada koronavirusdan ölənlərin sayı 5 058 nəfərə çatıb
Tramp: ABŞ-Kanada sərhədi yaxın zamanda açılacaq
Moskvanın hava limanlarında 33 aviareys ləğv edilib və ya təxirə salınıb
Özbəkistanda koronavirusa yoluxanların sayı 50 min nəfəri ötüb
Nərimanov rayonunda top mərmisi tapılıb (FOTO)
Azərbaycan imitasiya naminə danışıqlarda iştirak etməyəcək – AzTV-nin efirində Qarabağ MÜZAKİRƏSİ
Britaniyada bir gündə koronavirusa 4 422 nəfər yoluxub
Qroznı-Bakı neft kəmərinin bir hissəsinin tikintisi başa çatıb
Beyləqanda PQ-7 raketinin boş motor hissəsi aşkar olunub (FOTO)
Əfqanıstan HHQ-nin aviazərbələri nəticəsində 40 "Taliban" üzvü məhv edilib
BDU professorun universitetə buraxılmaması ilə bağlı məsələyə aydınlıq gətirdi
Türkiyədə koronavirusdan sağalanların sayı 266 min nəfəri ötüb
Tural Gəncəliyev: Təcavüzkar Ermənistan münaqişənin sülh yolu ilə həllində maraqlı deyil
Prezident İlham Əliyev: Bizim başqalarının torpağında gözümüz yoxdur, öz torpağımızı da heç kimə verən deyilik
Prezident İlham Əliyev: Ermənistan regional sabitlik üçün təhdiddir
Prezident İlham Əliyev: Bu gün Ermənistanda söz sahibi Sorosdur
Xəzərdə dalğanın hündürlüyü 2,7 metrə çatıb - FAKTİKİ HAVA
Azərbaycan Prezidenti: Ermənistan o ölkədir ki, islamofobiya onların dövlət siyasətidir
Prezident İlham Əliyev: Əgər ermənilər öz çirkin planlarından əl çəkməsələr, onlar üçün çox ağır nəticələr olacaq
Prezident İlham Əliyev Ermənistanın baş naziri haqqında: Sən kimsən ki, bizimlə şərt dilində danışırsan
Prezident İlham Əliyev: İşğal edilmiş torpaqlara haradansa insan gətirib qanunsuz məskunlaşdırmaq cinayətdir
Prezident İlham Əliyev: Danışıqların hazırkı vəziyyətini mənfi qiymətləndirirəm və hesab edirəm ki, Azərbaycan xalqı mənimlə tam razıdır
Prezident İlham Əliyev neft sənayesi işçilərini təltif edib
Naqif Həmzəyev: “Əsrin müqaviləsi”nin uğurlu icrası Azərbaycanın gücünə güc qatır
Azərbaycanda reanimasiyada olan COVİD-19 xəstələrinin sayı açıqlandı
Dövlətimizin vətəndaş faktoru və xalqın mənafeyi nöqteyi-nəzərindən idarə olunması sabitliyin qarantıdır
"Əsrin müqaviləsi" Azərbaycanın gələcək inkişafına və müstəqilliyin əbədi olmasına töhfə verən ən böyük tarixi sənəddir - Deputat
Cinayət törətməkdə şübhəli bilinən 41 nəfər saxlanılıb
Prezident İlham Əliyev: Azərbaycanın neft potensialına dünyada maraq azalmır, əksinə artır
Azərbaycan Prezidenti: Neft bizim üçün məqsəd deyil, daha yaxşı həyat yaratmaq, daha yaxşı ölkə qurmaq üçün vasitədir
Prezident İlham Əliyev: Bu gün Azərbaycan bütün reytinqlərdə ən qabaqcıl yerlərdədir
Pakistanlı senator: Azərbaycanın bayrağı bizim bayrağımız, şərəfi bizim şərəfimizdir
Azərbaycanda son sutkada 148 nəfər koronavirusa yoluxdu, 177 nəfər sağaldı, 2 nəfər vəfat etdi
"Xəzəri qoruyaq" adlı təmizlik aksiyaları keçirilib (FOTO)
Prezident İlham Əliyev: Sovet İttifaqının son illərində Azərbaycana qarşı böyük ədalətsizliklər edildi
Türkiyədən Azərbaycana elektrik avadanlıqlarının ixracı artıb
Azərbaycan Prezidenti: Əgər biz vaxtilə müstəqil ölkə olsaydıq, Azərbaycan dünyanın ən zəngin ölkəsinə çevrilə bilərdi
Mingəçevir Dövlət Universitetində təqaüdə ayrılan iki qocaman müəllimlə görüş keçirilib (FOTO)
Cəlilabadda fərdi ev yanıb
“İrsimiz məsuliyyətimizdir” adlı layihənin ilk tədbiri keçirilib (FOTO)
Prezident İlham Əliyev: Bu gün ölkə iqtisadiyyatının əsas hissəsi neft-qaz sektoru ilə bağlıdır və uzun illər belə olacaq
HDQ komandanı: Sosial şəbəkədə yayılan məlumatların heç bir əsası yoxdur və spekulyativ xarakter daşıyır
Bakıda avtomobillərin səsboğucu sistemlərini oğurlayan şəxsi polislər saxlayıb (FOTO/VİDEO)
İranda koronavirusdan ölənlərin sayı 24 min nəfəri keçib
Prezident İlham Əliyev: “Abşeron” qaz-kondensat yatağının yeni mərhələsi başlayır
Finlandiyanın Nokia şirkəti Azərbaycanın mobil operatoru haqqında yazıb
Oğuzda heyvanların kütləvi zəhərlənməsinin qarşısı alınıb (FOTO)
Külli miqdarda vergini ödəməkdən yayınan şirkət rəhbərinin istintaqı yekunlaşıb
Ekspert: İşləyən pensiyaçılar üçün yeni pensiya kapitalı formalaşacaq
“Dənizin təmizliyi özümüzdən başlayır” devizi altında təmizlik aksiyası keçirilib (FOTO)
Prezident İlham Əliyev: Neftçilərimizin əməyi Azərbaycan xalqının maraqlarına xidmət edir
Türkiyədə 6 futbol hakimi koronavirusa yoluxub
Azərbaycan neftinin qiymətləri dəyişib
SOCAR yeni inkişaf strategiyasının prioritetlərini açıqlayıb
Paşinyanın arvadı növbəti dəfə qadınlar üçün hərbi təlimlər keçirəcək - Ermənistan ordudakı problemləri "həll" etməyə çalışır
Çay haqqında bilmədiklərimiz
Bağlanan 4 bank üzrə əmanətçilərə ödənilən kompensasiyanın məbləği açıqlanıb
ABŞ-da etiraz aksiyasında atışma - Ölənlər var
Bütün xəbərlər