Sumqayıt hadisələrinin əsas motivi "Böyük Ermənistan" yaratmaq idi - Tarixçi alim

Sumqayıt hadisələrinin əsas motivi "Böyük Ermənistan" yaratmaq idi - Tarixçi alim

Bakı. İlhamə İsabalayeva – Trend:

1988-ci ildə fevralın 28-də Sumqayıt şəhərində cinayətkar qrupların təhriki ilə erməni əhalisinə qarşı törədilən faciə və talanlar zahirən Ermənistandan axıb gələn çoxsaylı qaçqınlarla əlaqəli olsa da, bu hadisələrin əsas törədiciləri erməni təhrikçiləri olublar.

Bunu Trend-ə "Ermənistan SSR-də azərbaycanlılar əleyhinə siyasət” mövzusunda araşdırma aparmış tarix üzrə fəlsəfə doktoru, dosent Əsəd Qurbanlı deyib.

Onun sözlərinə görə, hələ 1987-ci ilin əvvəlindən başlayaraq erməni millətçiləri tərəfindən Ermənistan SSR-dən Azərbaycan türklərinin qovulub çıxarılması planı hazırlanmışdı. Bu plan Azərbaycana qarşı ərazi iddiaları ilə birgə həyata keçirilməli idi. Ermənistanda Azərbaycanın ərazi bütövlüyünə qarşı açıq separatçılıq hərəkatının baş qaldırması ilə "Türksüz Ermənistan" planı gerçək siyasətə çevrilməyə başladı.

Tarixçi qeyd edib ki, erməni millətçiləri aborigen türk əhalisinin tarixi torpaqlarından qovulmasını həyata keçirməyə başladılar. Öz təhlükəsizliyinin təminatını görmədiyinə görə Ermənistandan azərbaycanlıların ilk qaçqın dəstəsi Azərbaycan SSR-ə gəlməyə başladı:

"Bu illərdə Azərbaycan KP MK katibi işləmiş Ə.Daşdəmirovun verdiyi məlumata görə, Ermənistan SSR-dən qovulmuş azərbaycanlı qaçqınların sayı 4000 nəfərdən çox idi. Bu qaçqınlar əsasən azərbaycanlıların yığcam yaşadıqları Yerevan, Eçmiadzin, Leninakan, Kirovakan,Qafandan və başqa şəhərlərdən idilər".

Ə.Qurbanlı əlavə edib ki, ermənilər Azərbaycan türklərini dədə-baba torpaqlarından qovmaqla bir tərəfdən onların arasına vahimə salmağa və hamılıqla Ermənistanı tərk etməyə, digər tərəfdən isə Azərbaycan SSR-də ictimai-siyasi vəziyyətin gərginləşdirilməsinə, erməni-azərbaycanlı münaqişəsi törədilməsinə can atırdılar. Məqsəd isə Azərbaycan SSR-də gələcək millli zəmində törədiləcək təxribatları, Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin azərbaycanlıların adına yazmaq üçün süni zəmin hazırlamaq idi. Erməni-azərbaycanlı etnik zəminində istənilən təxribatı törədən ermənilər bu hərəkətləri ilə Azərbaycanı da əks tədbirlərə vadar etmək istəyir, Dağlıq Qarabağ vilayətinin Ermənistana birləşdirmək tələblərinə beynəlxalq aləmdə siyasi dayaq yaratmaq niyyətini güdürdülər:

"Ermənilərin "Böyük Ermənistan" yaratmaq uğrunda apardıqları mübarizənin tarixləri ilə tanışlıq göstərir ki, onların mübarizə metodları heç vaxt dəyişməyib. Onların türklərə qarşı mübarizə metodlarında əsas yeri təhrikçilik tutur. Məşhur terrorizm tədqiqatçısı Uolter Lakuer ermənilərin mübarizə strategiyasına toxunaraq yazırdı: "Onlar öz strategiyalarını təhrikçilik (provakasiya) əsasında qurmuşdular. Bu niyyətdə idilər ki, onların türklərə qarşı hücumları amansız intiqam tədbirləri doğuracaq, bunun da nəticəsində erməni əhalisi xeyli radikallaşacaq. Üstəlik də böyük dövlətlər erməni qırğınlarından dəhşətə gələcək. Dağlıq Qarabağ ətrafında baş vermiş hadisə və proseslər də onu göstərir ki, ermənilər eyni metoddan daha çox istifadə etməyə çalışırdılar".

Ə.Qurbanlının sözlərinə görə, Ermənistan KP MK-nın orqanı olan "Kommunist" qəzeti Sumqayıt hadisələrindən sonra Ermənistanı tərk etmiş azərbaycanlı qaçqınlar barədə məlumat verərək bildirirdi ki, son günlərdə bir neçə azərbaycanlı ailəsi respublika ərazisindən çıxıb gedib. Erməni mətbuatı azərbaycanlı qaçqınlar haqqında informasiyanı bir neçə gündən sonra respublika mətbuatına çıxarmaqla ictimai rəyi Sumqayıt hadisələrinə yönəldir, respublikanı tərk etmiş qaçqınlar axınının Sumqayıtda baş vermiş hadisələrlə əlaqələndirməyə cəhd edirdilər:

"Həmin günlərdə, fevral ayının 29-da Respublika televiziyası ilə çıxış edən Emənistan KP MK-nin birinci katibi K.S.Dəmirçyan azərbaycanlıların Dağlıq Qarabağ və onun ətrafında baş vermiş hadisələrdən guya “narahat” olaraq yaşayış yerlərini tərk etdiyini bildirmişdi. Sumqayıt hadisələrinin istintaqı zamanı üzə çıxarılmış 96 cinayətkar arasında müxtəlif nümayəndələrinin,o cümlədən də qırğının əsas təşkilatçısının və icraçısı Eduard Qriqoryan adlı erməninin olmasına baxmayaraq, erməni mətbuatı cinayətin guya azərbaycanlılar tərəfindən törədildiyi, "əzabkeş ermənilər” haqqında dünyada süni hay-küy qoparmağa başladılar".

Alim qeyd edib ki, əslində, azərbaycanlıların Ermənistan SSR-dən qovulması və onun ardınca Sumqayıt faciəsinin baş verməsinin əsas motivi Böyük Ermənistan”yaratmaq, ”Dağlıq Qarabağı” ilhaq etmək motivi idi:

"Sonralar L.Ter-Petrosyan öz müsahibələrindən birində demişdi ki, Sumqayıt hadisələrindən sonra Azərbaycan xalqı şok vəziyyətinə düşmüşdü. Əgər ölkə rəhbərliyi bu məqamdan istifadə edib Dağlıq Qarabağın Ermənistana birləşdirilməsi haqqında qərar çıxarsaydı, Azərbaycan xalqı buna etiraz edə bilməyəcəkdi. Bu sözlər sübut edir ki,Sumqayıt hadisəsi ermənilərin öz separatçılıq aksiyalarını həyata keçirilməsi üçün lazım olmuşdur".

Ə.Qurbanlı deyib ki, ermənilər indiyə qədər bu hadisələrə münasibətdə Dağlıq Qarabağda və Ermənistanda azərbaycanlıların qətlə yetirilməsi faktları üstündən sükutla keçir, bu hadisələrlə Sumqayıt hadisəsi arasında əlaqənin olduğunu gizlədirlər, Sumqayıt hadisələrinin baş verməsinə görə azərbaycanlıları təqsirləndirilir. Halbuki, hadisədən on gün qabaq Sumqayıtın bütün əmanət kassalarından ermənilərin öz əmanətlərini kütləvi şəkildə götürmələri, talanların videolentə alınmaları üçün erməni operatorlarının əvvəlcədən hadisələrin törədiləcəyi yerlərdə xəlvəti çəkiliş mövqeləri seçmələri,”Sumqayıt qurbanları”nın xatirəsini “əbədiləşdirmək” üçün Xankəndində abidə qoyulması və başqa bu kimi faktlar sübut edir ki, Sumqayıt hadisəsi dünya ictimai rəyində azərbaycanlıların “vəhşi” obrazını yaratmaq məqsədi güdüb.

OPEC+ neft hasilatının bərpası ilə bağlı qərarını təsdiq edə bilər
OPEC+ neft hasilatının bərpası ilə bağlı qərarını təsdiq edə bilər
Sahibkarlar indi özlərinə uyğun xidmət paketini seçə bilərlər
Sahibkarlar indi özlərinə uyğun xidmət paketini seçə bilərlər
İslahatlar nəticəsində ölkədə makroiqtisadi və maliyyə sabitliyi qorunub - Elman Rüstəmov
İslahatlar nəticəsində ölkədə makroiqtisadi və maliyyə sabitliyi qorunub - Elman Rüstəmov
Loading Bars
Xəbər lenti
Dövlət başçısının Hacıqabulda istifadəyə verdiyi müəssisələr uğurlu iqtisadiyyatın göstəricisidir - Deputat
“Dərs vaxtı”nda cədvələ uyğun mövzular təqdim olunub
Naxçıvan Qarnizonu Qoşunlarında hərbi hissə komandirləri və müavinləri ilə komandir hazırlığı məşğələsi keçirilib (FOTO/VİDEO)
Rusiya aviaşirkətləri Azərbaycana müntəzəm reyslər üçün icazə alıb
OPEC+ neft hasilatının bərpası ilə bağlı qərarını təsdiq edə bilər
Erməni faşizmi tarixi abidələrə münasibətdə də özünü qabarıq şəkildə göstərir - Mübariz Qurbanlı
Ofis işçilərinin və yumşaq oturacaqların xəstəliyi
Nərmin Quliyevanın qətlində təqsirləndirilən şəxsin istintaqı yekunlaşdı
“Əsas Məsələ”də Ermənistanın revanşizmi, üzərinə düşən öhdəliklərdən boyun qaçırması kimi məsələlər müzakirə olunub
Bakı Dövlət Sirkinin milli truppa və orkestri yenidən təşkil olunur
Rusiya 10 ABŞ diplomatını ölkədən çıxarır
Yaşıl rəngli tərəvəzlərin faydası
Sahibkarlar indi özlərinə uyğun xidmət paketini seçə bilərlər
Ağdam rayonunun Baş Qərvənd kəndi (VİDEO)
İsti ayların gəlişi ilə maskalardan imtina etmək olarmı? TƏBİB açıqladı (VİDEO)
Azərbaycanın azad edilən ərazilərində gördüyümüz mənzərə dəhşət doğurur - Belarus səfiri
Azərbaycan - İndoneziya əməkdaşlığının inkişaf perspektivləri müzakirə edilib
Hacıqabulun bugünkü mənzərəsi bölgələrimizin sürətli inkişafı haqqında aydın təsəvvür yaradır - Vüqar Rəhimzadə
Hamiləlik testləri - Hansı testə güvənək?
Qarabağda da sənaye parklarının yaradılmasının şahidi olacağıq - Komitə sədri
Belarusun ölkəmizdəki səfiri Respublika Veteranlar Təşkilatının qonağı olub (FOTO)
Çexiyanın yeni xarici işlər naziri təyin olunub
Türkiyənin Azərbaycandakı yeni səfiri fəaliyyətə başlayıb
Azərbaycanda COVID-19-a qarşı peyvənd olunanların SAYI açıqlanıb
Azərbaycanda 2 075 nəfər COVID-19-a yoluxub, 32 nəfər vəfat edib
Bakının bu ərazilərində havada tozun miqdarı normadan yüksəkdir
Ukraynada fövqəladə vəziyyət və karantin rejimi uzadıldı
İslahatlar nəticəsində ölkədə makroiqtisadi və maliyyə sabitliyi qorunub - Elman Rüstəmov
Dövlət Məşğulluq Agentliyinin mərkəz rəhbəri koronavirusdan öldü
Qaxda reyd: 20 sürücü cərimələndi (FOTO)
Dövlət başçısının Hacıqabula səfəri regionların inkişaf baxımından mühüm əhəmiyyət kəsb edir - Tamam Cəfərova
İndoneziyada sualtı qayıq itib - 53 nəfərin taleyi məlum deyil
İşğaldan azad edilmiş ərazilər erməni vandalizminin canlı şahididir - Pərvin Kərimzadə
Azərbaycanda ilk dəfə aqrar sığorta mütəxəssisləri fəaliyyətə başlayır
Qida təhlükəsizliyi ilə bağlı istehlakçılar arasında sorğu keçirilib
Əli Əhmədov İCAPP iclasında Azərbaycanın qələbəsindən danışıb (FOTO)
Azərbaycan və Türkiyə poçtları daha sərfəli tariflərlə xidmət göstərməyə başlayır
Silk Way West Airlines “2020-ci ilin yükdaşıma aviaşirkəti” seçilib
"YAŞAT" Fonduna daxil olan və xərclənən ümumi məbləğ açıqlandı
"YAŞAT" Fondu ümumilikdə 63 qazini Türkiyəyə müalicəyə göndərib
Yuxarı ətrafları amputasiya olunmuş qazilərimizin yüksək texnologiyalı protezlərlə təminatına başlanır (FOTO)
Hövsan Yaşayış Kompleksində 503 güzəştli mənzilin seçimi uğurla başa çatdı
“Rabitəbank”-ın Lənkəran rayon filialının xəzinədarı həbs edildi
Rusiya Qarabağda münaqişənin dayandırılmasında əsas rolu oynayıb - Putin
"İdeal" mağazalar şəbəkəsinin həbsdə olan sabiq rəhbərinin şikayəti təmin edilmədi
Qərbi Azəri platformasında hasilat müvəqqəti dayandırılır
40 şəhid ailəsi və Qarabağ müharibəsi əlilinə mənzillər təqdim olundu (FOTO)
Şuşanın memarlıq irsinin bərpa-eskiz layihələrinin təqdimatı olub (FOTO)
Hakerlər Rusiya vaksinləri barədə məlumatları ələ keçirməyə çalışıb - FTX
Ermənilərin Füzulidə viran qoyduğu qəzet redaksiyası – Trend TV-nin REPORTAJI
Könül Nurullayeva AŞPA-nın komitə iclasında çıxış edib (VİDEO)
Mədəniyyət naziri koronavirusa yoluxub
İranda sutka ərzində 24,8 min nəfər koronavirusa yoluxub, 388 nəfər ölüb
Paşinyan etirazla qarşılandığı şəhərdən qaçdı (VİDEO)
Bakıda evə basqın edən maskalı şəxslər saxlanılıblar (FOTO/VİDEO)
Şəkidə ev yanıb
BP və Türkiyə BTC ilə neft nəqli üçün yeni qiymətlər barədə razılığa gəlib - Mənbələr
Sabah yağış yağacaq, külək əsəcək
İsveçrənin Azərbaycandakı investisiyaları qeyri-neft sektorunda cəmləşib - Nazirlik
Hacıqabulda yeni məktəb tikintisi ilə bağlı 1,5 milyon manat ayrıldı - SƏRƏNCAM
Hacıqabulda yol tikintisinə 5 milyon manat ayrılıb - SƏRƏNCAM
İşsiz şəxslər İcbari Tibbi Sığortadan istifadə edə bilər? - AÇIQLAMA
Azərbaycanda qızıl bahalaşıb
“Rabitəbank” valideyn himayəsindən məhrum uşaqları sevindirib
Çindən yola salınan ikinci yük qatarı Bakıya çatıb
Zəngəzur dəhlizi açılacaq, Ermənistan da bu fikri qulağına sırğa eləməlidir - Deputat
Daha bir marşrut xəttində gedişhaqqı “BakıKart”la ödəniləcək
Bu il TAP vasitəsilə tədarük olunan qazın həcmi açıqlanıb
2021-ci ilin ən yaxşı avtomobili açıqlanıb
Bərdə sakininin həkim səhlənkarlığı ilə bağlı şikayəti araşdırılır - Baş Prokurorluq
AQTİ mütəxəssisləri pestisid qalıqları və mikotoksinlərin analizi üzrə beynəlxalq təlimlərə cəlb olunub
Mehridə etirazçılar Paşinyanın kortejinin qarşısını kəsib (VİDEO)
Bakı Ali Neft Məktəbi regional “Petrobowl” yarışının qalibi olub
Azərbaycan nefti ucuzlaşıb
Dövlət Vergi Xidməti və DGK-dən büdcəyə daxilolmalar proqnozu üstələyib
Ötən gün ölkədə 30 yanğın olub, 4 azyaşlı xilas edilib
Beş rayonda 10 kənd yolu yenidən qurulur (FOTO)
Dövlət büdcəsində 212 milyon manat profisit yaranıb
Keçmiş arvadını öldürən Tərtər sakininin məhkəməsi başlayır
“Müasir biologiyanın pandemiya sınağı” adlı videoformatda elmi-praktik konfransı keçiriləcək
"ATV" cərimələnib, "Bizimləsən" proqramının yayımı dayandırılıb
Bərdədə vətəndaşların mənzillərini qarət edən dəstə yaxalandı
Ağır yaralanan daha 12 qazi Türkiyəyə göndərilib (FOTO)
Dünya Bankı neft qiymətləri ilə bağlı proqnozlarını açıqlayıb
Bakıda özünü və iki körpəsini binadan atan qadının məhkəməsi başlayır
Avropa Superliqası fəaliyyətini dayandırdı - Bəyanat
Azərbaycanda auditin rəqəmsallaşdırılması üzrə işlər sürətləndirilir - Auditorlar Palatasının sədri
Azərbaycanda neft hasilatı azalıb, qaz hasilatı isə artıb
Qusarda narkotik becərən şəxs yaxalanıb (FOTO)
2 koronavirus xəstəsi küçədə saxlanıldı (FOTO)
Kaspersky 2020-ci ilin maliyyə yekunlarını təqdim edib
Bakıda meyiti damda tapılan qız niyə ölüb? - Araşdırma başladı
Polis Saatlı və Zərdabda əməliyyat keçirdi, silahlı şəxslər yaxalandı
Qubadlının Ulaşlı kəndi (VİDEO)
Bu həftə ünvanlı yardımın ödənilməsi nəzərdə tutulub - DSMF
Evini tərk edən daha 9 aktiv koronavirus xəstəsi saxlanıldı
Ermənistan üçtərəfli bəyanatın icrası əvəzinə, beynəlxalq ictimaiyyəti yanıltmağa çalışır - XİN
Azərbaycanda maliyyə hesabatı verən siyasi partiyaların sayı artıb
Bakıda binanın damında gənc qız meyiti tapılıb
Xaçmazda 3 otaqlı ev yanıb
Bütün xəbərlər