Azərbaycanda təhlükəli tendensiya: təkrar qeysəriyyə əməliyyatı olunan qadınların sayı artır

Azərbaycanda təhlükəli tendensiya: təkrar qeysəriyyə əməliyyatı olunan qadınların sayı artır

Azərbaycan, Bakı, 21 noyabr /Trend, müxbir İlhamə İsabalayeva/

"Son illərdə Azərbaycanda cərrahi yolla doğuşların tezliyinin artması uşaqlığında çapıq olan qadınların sayının artmasına və nəticə etibarilə təkrar qeysəriyyə kəsiyi əməliyyatlarının artmasına gətirir". Bunu Trend-ə Səhiyyə Nazirliyi Elmi-Tədqiqat Mamalıq və Ginekologiya İnstitutunun elmi katibi səlahiyyətlərinin icraçısı, həkim-ginekoloq Leyla Məmmədova deyib.

Onun sözlərinə görə, müasir dövrdə bütün ölkələrdə qeysəriyyə əməliyyatlarının tezliyinin artması müşahidə edilir. Müxtəlif ölkələrdə bu, doğuşların 5-50%-ni təşkil edir. Azərbaycanda 2012-ci ilə qədər ölkədə qeysəriyyə kəsiyi əməliyyatlarının sayı nəzərəçarpan dərəcədə artıb. Belə ki, 2006-cı ildə ancaq dövlət tibb müəssisələrində qeysəriyyə kəsiyi əməliyyatı ilə doğuşların sayı ümumi doğuşların 7,45%-ni, 2007-ci ildə - 8,91%-ni, 2008-ci ildə 11,29%-ni, 2009-cu ildə 13,23%-ni, 2010-cu ildə 15,59%-ni, 2011-ci ildə 17,76%-ni təşkil edib.

2012-ci ildə respublikada (2012-ci ildən başlayaraq, Dövlət Statistika Komitəsi dövlət tibb müəssiələri ilə yanaşı, özəl və idarə tabeli tibb müəssisələrinin göstəricilərini də bu statitiskaya əlavə edib) baş verən doğuşların 20,48%-ni, 2013-cü ildə isə 19,74%-ni qeysəriyyə kəsiyi əməliyyatları ilə nəticələnən doğuşlar təşkil edib: "Azərbaycanda qeysəriyyə əməliyyatı ilə doğuşların sayının artması təhlükəli tendesiyadan xəbər verir. Bu gün maarifləndirmə işinin zəif olması ilə əlaqədar gənc anaların əksəriyyəti qeysəriyyə əməliyyatı ilə doğuşun qadın orqanizminə zərərindən xəbərsizdir. Narkozla keçirilən hər bir cərrahi əməliyyat riskdir. Digər tərəfdən, bu, təkrar doğuşlarda onlar üçün böyük problem yaradır. Çünki təkrar doğuşlar da qeysəriyyə əməliyyatı ilə keçirilməlidir.

Digər tərəfdən, qeysəriyyə əməliyyatı normal doğuşdan xeyli baha başa gəldiyinə görə, özəl klinikalarda sui-istifadə edilərək belə əməliyyatlara üstünlük verilir".

L.Məmmədova deyib ki, Azərbaycanda özəl klinikalarda doğuşların əməliyyatla başa çatma tezliyi dövlət klinkalarından yüksəkdir. Ötən il ölkə üzrə respublikada qeysəriyyə kəsiyi əməliyyatları bütün doğuşların 19,7%-ni təşkil edib. 2013-cü ildə 146 615 doğuşun 28954-ü qeysəriyyə kəsiyi əməliyyatı yolu ilə olub. 2012-ci illə müqayisədə ötən il dövlət tibb müəssisələrində cərrahi yolla doğuşların tezliyi bir qədər azalıb.

Onun sözlərinə görə, qeysəriyyə əməliyyatı tezliyinin artması perinatal itkilərin azalmasına gətirir. Lakin qeysəriyyə kəsiyi əməliyyatlarının tezliyi 15%-dən yüksək olduqda bu, perinatal itkilərin səviyyəsinə təsir göstərmir.

Hazırda dövlət tibb müəssisələrində qeysəriyyə əməliyyatlarının ciddi nəzarət altında olduğunu deyən L.Məmmədova bildirib ki, son illərdə bu əməliyyatların sayının artması həm subyektiv, həm də obyektiv amillərlə bağlıdır: "Təəssüf ki, əhali arasında məhz qeysəriyyə kəsiyi əməliyyatı ilə doğuşların daha təhlükəsiz olması fikri formalaşıb. Digər tərəfdən, əməliyyatı icra etmək bacarığı olan mama-ginekoloqların da sayı artıb. Bəzi özəl tibb müəssisələrində cərrahi doğuşlara ciddi göstəriş olmadıqda belə hamilənin təkidi ilə əməliyyat icra olunur. Obyektiv səbəblər isə son illərdə antenatal və intranatal dövrdə qeysəriyyə kəsiyi əməliyyatına göstəriş olan vəziyyətlərin, məsələn dölün hipoksiyasının, cift gəlişlərinin və s. diaqnostikasının təkmilləşməsidir".

L.Məmmədova bildirib ki, köməkçi reproduktiv texnologiyaların köməyi ilə baş vermiş hamiləliklərin sayının artması da cərrahi doğuşların tezliyinə təsir göstərir. Qeysəriyyə əməliyyatına göstərişlərin strukturunda ekstragenital xəstəliklərin də faizi yüksəkdir.

Onun sözlərinə görə, bu gün Azərbaycanda qeysəriyyə kəsiyi əməliyyatlarının tezliyi doğuşayardım müəssisəsinin səviyyəsindən asılı olaraq fərqlənir. Belə ki, I səviyyəli doğuşayardım müəssisələrində əməliyyatların tezliyi aşağıdır, Perinatal Mərkəzlərdə və III səviyyəli doğuşayardım müəssisələrində isə yüksəkdir: "Səhiyyə nazirinin 24 saylı əmrinə əsasən, respublikanın bütün doğuşayardım müəssisələri 3 səviyyəyə ayrılıb və hər bir səviyyə üçün onların qəbul etməli olduğu pasiyent qrupları göstərilib. Ona görə də I səviyyəli doğuşayardım müəssisəsində əsasən fizioloji hamiləliyi olan qadınlar qəbul olunduğundan, onların arasında cərrahi doğuşların tezliyi aşağıdır. III səviyyəli doğuşayardım müəssisələri isə əsasən ciddi mamalıq və ya ekstragenital patologiyası olan hamilələr üçün nəzərdə tutulduğundan cərrahi doğuşların tezliyi də yüksəkdir".

Qeysəriyyə kəsiyi əməliyyatının aparılması üçün tələb olunan tibbi göstərişlərə gəldikdə, institut nümayəndəsi bildirib ki, Səhiyyə Nazirliyi kollegiyasının 03.10.2013 tarixli 30 saylı qərarı ilə təsdiq olunmuş "Qeysəriyyə kəsiyi əməliyyatı üzrə klinik protokol"a əsasən, qeysəriyyə əməliyyatına göstərişlər 5 qrupa bölünüb. I qrupa anamnezdə qeysəriyyə kəsiyi və ya uşaqlıq üzərində digər əməliyyatın olması halları aiddir. Bu göstərişlərlə də əməliyyatlar adətən doğuşların 44,2%-ni təşkil edir. İkinci qrupa doğuşa mane olan səbəblərin olması (14,9%) aiddir. Üçüncü qrupa dölün çanaq gəlişi (11,6%), dördüncü qrupa dölün distressi (18,2%), beşinci qrupa digər səbəblər, məsələn cift pozuntuları, çoxdöllü hamiləliklər, dölün xəstəlikləri, İİV infeksiyası, anamnezində uzun müddətli sonsuzluq olan, köməkçi reproduktiv texnologiyaların köməyi ilə baş vermiş hamiləliklər aiddir. Qeysəriyyə kəsiyi əməliyyatına göstəriş doğum tarixçəsində qeyd olunmalı və göstərişi təsdiq edən sənəd mütləq doğum tarixçəsinə əlavə olunmalıdır.

L.Məmmədova əlavə edib ki, tibbi göstəriş olmadan cərrahi əməliyyatın aparılması sübut olunarsa, əməliyyatı icra edən həkim və tibb müəssisəsinin rəhbərliyi məsuliyyət daşıyır. Ona görə də cərrahi əməliyyata göstəriş olduqda hamiləyə bu barədə məlumat verilir. Doğum tarixçəsində mütləq cərrahi əməliyyata göstəriş və tibbi göstərişi təsdiq edən sənədlər qeyd olunmalıdır: "Məsələn, əgər hamilənin görmə qabiliyyətinin pozğunluğu əməliyyata göstərişdirsə, oftalmoloqun yazılı rəyi təqdim olunmalıdır. Əgər dölün hipoksiyası əməliyyata göstərişdirsə, dölün kritik vəziyyətini təsdiq edən müayinələrin nəticələri doğum tarixçəsində qeyd edilməlidir. Doğum tarixçələrini təhlil etməklə, əməliyyatın aparılmasına göstəriş olub-olmamasını müəyyən etmək mümkündür".

Dekabrın 4-də xarici valyutaların manata qarşı məzənnələri
Dekabrın 4-də xarici valyutaların manata qarşı məzənnələri
“AccessBank” “The Banker” tərəfindən “İlin bankı” seçilib
“AccessBank” “The Banker” tərəfindən “İlin bankı” seçilib
BirBank istifadəçiləri onlayn ödənişlər zamanı hədiyyələr qazanacaqlar
BirBank istifadəçiləri onlayn ödənişlər zamanı hədiyyələr qazanacaqlar
Loading Bars
Xəbər lenti
Məni güllə altında sürüyərək ərazidən çıxardılar - Qarabağ qazisi
Siyəzəndə yaşadığı ünvanı tərk edən “COVİD-19” xəstəsi saxlanılıb (VİDEO)
Paşinyanın reytinqi kəskin düşüb
Heydər Əliyev Fondunun dəstəyi ilə şəhidlərə ithaf olunmuş "Əbədi zirvə" musiqi kompozisiyası hazırlanıb (VİDEO)
Olimpiya oyunlarının təxirə salınması Yaponiyaya 3 milyard dollara başa gələcək
Azərbaycan zəfər çalaraq tarixdə yeni səhifə açdı - Allahşükür Paşazadə
Fransa Senatının təşəbbüsü Avropa ölkələrində dəstəklənmir - Deputat
Yaşayış yerini tərk edən aktiv koronavirus daşıyıcıları barədə cinayət işi başlanılıb (FOTO/VİDEO)
"Şəhidlik yaxşı ölümdür" deyirdi - Şəhid Tural Rəhimov
Azərbaycanda qızıl və gümüş bahalaşıb
Şəhidlərimizin ruhu qarşısında baş əyir, ehtiramla yad edirik - Spiker
Heydər məscidində anım mərasimi keçirilib (FOTO)
Sabahın hava proqnozu açıqlanıb
Havanın temperaturu düşəcək, yağış, qar yağacaq - Xəbərdarlıq
Rusiyada koronavirusdan ölənlərin sayı 42 mini ötüb
FHN-in İdman-Sağlamlıq Mərkəzinin əməkdaşları şəhid ailəsini ziyarət ediblər (FOTO)
Azərbaycan xalqı Şəhidlər Xiyabanını ziyarət edir (FOTO)
Gəncə şəhərində şəhidlərimizin əziz xatirəsi bir dəqiqəlik sükutla yad edilib (FOTO)
Bakıdakı pravoslav kafedral kilsəsində şəhidlərin anım mərasimi keçirilib (FOTO)
Doqquz Azərbaycan gimnastı bədii gimnastika üzrə Avropa çempionatından medalla qayıdıb - Mariana Vasileva
Nazirlik Xudayar Yusifzadənin ailəsi üçün ev tikəcək (FOTO)
Dağ Yəhudiləri İcmasında şəhidlərin xatirəsi anılıb (FOTO)
Ukrayna həmişə Azərbaycanın ərazi bütövlüyünü dəstəkləyib - Həmsədr
Döyüşlərə 30 ilin həsrəti ilə atılmışdıq - Qarabağ qazisi
Ukrayna-Azərbaycan parlamentlərarası əlaqələri müzakirə olunub
AQTA 43 obyektdə koronavirusla bağlı qayda pozuntusu aşkarladı (FOTO)
Niderlandda Fransa Senatının və Belçika Parlamentinin qəbul etdiyi qətnamələrə etiraz aksiyası keçirilib
Şəhidlərin xatirəsi bir dəqiqəlik sükutla yad edildi (VİDEO)
Prezident İlham Əliyev və birinci xanım Mehriban Əliyeva şəhidlərimizin xatirəsini yad ediblər (VİDEO) (YENİLƏNİB)
Yaşayış yerini tərk edən aktiv koronavirus daşıyıcısı barədə cinayət işi başlanılıb (FOTO/VİDEO)
Ərdoğan və Ruhani Qarabağı müzakirə edib
Güclü dövlətin hərbçisi olmaq çox qürurvericidir - Qarabağ qazisi
Ötən gün 21 koronavirus xəstəsi ictimai yerlərdə saxlanılıb
Azərbaycan nefti 50 dollar həddinə yaxınlaşır
Fransa hökuməti Qarabağın müstəqilliyini tanımır - Fransa səfiri
Azərbaycanın qaz ixracında Türkiyə bazarının payı 79 faiz olub
Azərbaycanın Türkiyədən sement idxalı azalıb
Taksi fəaliyyəti ilə məşğul olan COVİD-19 xəstəsi saxlanılıb (FOTO)
Rusiyada təyyarə bir gündə iki dəfə təcili eniş etdi
Müəllimlərinə "Qarabağı biz alacağıq" deyib - Ad günündə dəfn edilən şəhid Nicat Tarverdiyev (FOTO)
Bakıda elektron əşya mağazalarından oğurluq edən saxlanılıb
Prezident İlham Əliyev şəhidlərimizlə bağlı paylaşım edib (FOTO)
Azərbaycan Prezidenti: BMT Təhlükəsizlik Şurasının qətnamələrinin güc yolu ilə icrası qaçılmaz idi
Vətən Müharibəsində şəhid olan DİN kapitanı (FOTO)
Azərbaycan Prezidenti: Ermənistan son dəqiqəyə qədər xüsusi sessiyanın keçirilməsi üçün hazırlıq prosesinə mane olmağa çalışıb
Azərbaycan Prezidenti: Son iki il ərzində Ermənistan danışıqlar prosesini məqsədyönlü şəkildə məhv edib
Prezident İlham Əliyev: Dağlıq Qarabağ münaqişəsi hərbi-siyasi yollarla həll edilib
Fransanın Azərbaycandakı səfiri Xarici İşlər Nazirliyinə çağırılacaq - XİN
Prezident İlham Əliyev: Pandemiya başlayandan bəri Azərbaycan Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatı ilə sıx təmasdadır
Azərbaycan Prezidenti: Azərbaycan virusun yayılmasının qarşısını almaq məqsədilə vaxtında zəruri tədbirlər həyata keçirib
Prezident İlham Əliyev: Bu gün dünya üçün ən böyük təhlükə olan COVID-19 ilə mübarizədə beynəlxalq ictimaiyyətin birgə səylərinə çox böyük ehtiyac var
Prezident İlham Əliyev BMT Baş Assambleyasının COVID-19 ilə mübarizəyə həsr edilmiş xüsusi sessiyasında çıxış edib (VİDEO)
Binəqədidə koronavirus xəstəsinə cinayət işi açılıb
Vyetnamdakı azərbaycanlılar COVİD-19 səbəbindən təxliyə edilib
Samsung AirDresser – qarderobunuza yeni baxım dövrünü bəxş edir (FOTO)
Türkiyənin türkdilli ölkələrə ixracı artıb
Birlikdə böyüyüb, birlikdə döyüşən əmioğlular - Biri şəhid, digəri qazi (FOTO)
Türkiyə səfirliyi Azərbaycana başsağlığı verib
2-ci Qarabağ müharibəsində qələbənin əsas memarı Ali Baş Komandan İlham Əliyevdir - Deputat
Bakıda ev yanıb
Məcburi köçkünlər geri qayıtdıqdan sonra torpaq bölgüsü necə aparıla bilər? - Komitə sədri açıqladı
Bərdədə koronavirus xəstəsi barədə cinayət işi açılıb
Dekabrın 4-də xarici valyutaların manata qarşı məzənnələri
SOCAR təsdiq olunmuş neft ehtiyatlarının həcmini açıqlayıb
Yardımlıda mağaza yanıb
Ərəbistan koalisiyası husilərə məxsus minalanmış PUA-nı məhv ediblər
Ceyhan terminalından 195 milyon bareldən çox AÇQ nefti nəql edilib
Braziliya Senatı ölkənin atom bombasına sahib olma ehtimalını nəzərdən keçirəcək
Dünyada koronavirusa yoluxanların sayı 65 milyon nəfəri ötüb
İngiltərədə zavodda partlayış olub, ölən və yaralananlar var
Moskvada koronavirusdan daha 77 nəfər ölüb
Bakıda sex yanıb
Türkiyə və İran prezidentləri Dağlıq Qarabağı müzakirə ediblər
"Euronews" erməni işğalından azad edilmiş Suqovuşan kəndindən süjet hazırlayıb (VİDEO)
UEFA Avropa Liqası: "Qarabağ" qrup mərhələsində "Makkabi" ilə heç-heçə edib
Bu gün saat 12:00-da şəhidlərin xatirəsi bir dəqiqəlik sükutla yad ediləcək
Türkiyədə koronavirusdan sağalanların sayı 418 mini keçib
Azərbaycan “OPEC plus”un 2021-ci ilin yanvarında gündəlik hasilatın 500 min barrel artırılması barədə qərarını dəstəkləyib
Fransa Milli Assambleyasının sülhü dəstəkləmək əvəzinə qərəzli, ədalətsiz qətnamə qəbul etməsi insanlığa qətiyyən sığımır - Deputat
Hikmət Hacıyev şəhidlərlə bağlı paylaşım edib
Azərbaycan XİN: Ermənistan tərəfinin sərgilədiyi destruktiv mövqe bu ölkəni uçuruma sürükləyib
Türk Şurası Azərbaycana başsağlığı verib
"OPEK plyus" ölkələri yanvar ayından etibarən neft hasilatını artırmağa razılaşıb
Azərbaycanın beynəlxalq münasibətlər sistemində yeri və rolu daim artmaqdadır - Hikmət Babaoğlu
Prezident İlham Əliyev: Beynəlxalq ictimaiyyət pandemiyadan yalnız birlik və çoxtərəfli əməkdaşlıq əsasında xilas ola bilər
Könüllülərin “Azərbaycan - Türkiyə Həmrəylik Görüşü” baş tutub (FOTO)
Ona cavab vermək istəyəndə anladım ki, artıq mən yoxam - Şəhidlə olmayan müsahibə (FOTO)
Azərbaycan beynəlxalq səviyyədə daha bir ilkə imza atdı - Bəhruz Quliyev
Azərbaycan Prezidenti: BMT Baş Assambleyasının Xüsusi Sessiyasının keçirilməsi Qoşulmama Hərəkatına üzv dövlətlərin möhtəşəm uğurudur
Ərazilərin işğaldan tam azad olunmasının iqtisadi inkişafımıza çox böyük təsiri olacaq - Tamam Cəfərova
Əfqan Sadıqovun vəziyyəti Ombudsmanın diqqət mərkəzindədir
Bu il Azərbaycanın məhsul ixrac etdiyi ölkələr bunlar olub
Azərbaycan Prezidenti: Qoşulmama Hərəkatı BMT sisteminin COVID-19 ilə mübarizədə fəaliyyətini yüksək qiymətləndirir
Prezident İlham Əliyev: 2020-ci il ərzində dünya ictimaiyyəti müasir tariximizin ən ciddi səhiyyə böhranı ilə üzləşib
"Bakı metropoliteni" tender elan edib
Bolqarıstandakı Azərbaycan diasporunun üzvləri Prezident İlham Əliyevi təbrik ediblər
Prezident İlham Əliyev BMT Baş Assambleyasının COVID-19 ilə mübarizəyə həsr edilən xüsusi sessiyasında videoformatda çıxış edib (FOTO/VİDEO)
Sağlamlıq imkanları məhdud uşaqlar müasir reabilitasiya sistemi ilə əhatə olunub
ATƏT-in Minsk Qrupu həmsədr ölkələri Qarabağda hərbi əməliyyatların dayandırılmasını alqışlayır
Bakıda 14 obyekt karantin qaydalarını pozub - İqtisadiyyat Nazirliyi
Bütün xəbərlər