İçərişəhər dünyanın ilk "ağıllı qoruğu" ola bilər - Rüfət Mahmud

İqtisadiyyat Materials 22 May 2026 15:22 (UTC +04:00)
İçərişəhər dünyanın ilk "ağıllı qoruğu" ola bilər - Rüfət Mahmud
İnqilab Məmmədov
İnqilab Məmmədov
Bütün xəbərlər

Bakı.Trend:

İçərişəhər dünyada “ağıllı şəhər” konsepsiyasının “Ağıllı Qoruq” formatında tətbiq olunduğu ilk tarixi qoruq ola bilər.

Trend xəbər verir ki, bunu İçərişəhər Dövlət Tarix-Memarlıq Qoruğu İdarə Heyətinin sədri Rüfət Mahmud Ümumdünya Şəhərsalma Forumunun 13-cü sessiyası (WUF13) çərçivəsində keçirilən “Tarixi şəhərlərin rəqəmsal transformasiyası: ağıllı irs, məlumat əsaslı idarəetmə və inklüziv şəhər gələcəyi” mövzusunda panel müzakirəsi zamanı deyib.

Onun sözlərinə görə, konsepsiya irsin, yerli icmanın və müasir texnologiyaların tarixi şəhərin vahid idarəetmə sistemində birləşdirilməsini nəzərdə tutur.

Mahmud qeyd edib ki, layihə çərçivəsində turistlər və sakinlər üçün artıq rəqəmsal xidmətlər tətbiq olunur. Belə ki, mobil tətbiq İçərişəhərdə yerləşən bütün muzeylər, hotellər və restoranlar barədə məlumat təqdim edir, həmçinin tarixi küçələr üzrə naviqasiyanı təmin edir.

“Hətta İçərişəhərdə yaşayan insanlar belə bəzən dar küçələrdə yolu itirə bilirlər. Lakin inteqrasiya olunmuş naviqasiya sayəsində bu problem aradan qaldırılır”, — deyə o bildirib.

İdarə rəhbəri nəqliyyat və parklanma məsələlərinə xüsusi diqqət yetirildiyini də vurğulayıb. Onun sözlərinə görə, tarixi şəhərlərdə nəqliyyatın hərəkəti məhdudlaşdırılmalıdır, lakin tam qadağan edilməməlidir, çünki bu, yerli sakinlərin həyat keyfiyyətinə təsir göstərir.

Mahmud bildirib ki, İçərişəhər Administrasiyası “Ağıllı Qoruq” konsepsiyası çərçivəsində strateji əməkdaşlığa dair Azərbaycanın banklarından biri ilə memorandum imzalayıb. Saziş turistlər və ziyarətçilər üçün rəqəmsal və bank xidmətlərinin inteqrasiyasını nəzərdə tutur.

O qeyd edib ki, gələcəkdə xidmətlərin tam rəqəmsallaşdırılması, eləcə də abidələrin və mədəni irsin qorunması sahəsində rəqəmsal həllərin tətbiqi planlaşdırılır.

Mahmudun sözlərinə görə, UN-Habitat nümayəndələri və beynəlxalq ekspertlər artıq bu yanaşmanı innovativ adlandırıblar.

“Bəlkə də bu, dünyada ilk ağıllı qoruq olacaq və biz bununla fəxr edirik”, — deyə o vurğulayıb.

Mahmud əlavə edib ki, xarici qonaqlar və WUF13 iştirakçıları İçərişəhərə administrasiya və Azərbaycan hökuməti tərəfindən göstərilən diqqət və qayğını yüksək qiymətləndiriblər.

Qeyd edək ki, bu gün Bakıda BMT-nin Məskunlaşma Proqramı (UN-Habitat) və Azərbaycan hökumətinin birgə təşkilatçılığı ilə keçirilən Ümumdünya Şəhərsalma Forumunun 13-cü sessiyasının (WUF13) sonuncu günü keçirilir.

Forumun yekun gününün proqramı yerli xalqların və qadınların şəhər inkişafındakı roluna həsr olunmuş dəyirmi masalarla başlayacaq.

Günün ikinci yarısında isə WUF13-ün rəsmi bağlanışına həsr olunmuş tədbirlər keçiriləcək. Forumun yekunlarına dair rəsmi mətbuat konfransı baş tutacaq. Daha sonra forumun bağlanış mərasimi keçiriləcək və WUF14-ə ev sahibliyi edəcək şəhərə rəmzi estafet təqdim olunacaq. Günün sonunda isə WUF13 bayrağının endirilməsi mərasimi təşkil ediləcək.

Forumun son günü boyunca iştirakçılar ötən beş gün ərzində aparılan müzakirələrin nəticələrini ümumiləşdirəcək, şəhərsalma, mənzil siyasəti və dayanıqlı inkişaf sahəsində gələcək əməkdaşlıq istiqamətlərini müəyyənləşdirəcəklər.

WUF13-ün əvvəlki günlərində qlobal mənzil böhranı, təhlükəsiz və inklüziv şəhərlərin qurulması, iqlim dəyişikliklərinə davamlılıq, süni intellektin şəhər idarəçiliyində tətbiqi, yaşıl urbanizasiya və sosial bərabərlik məsələləri geniş şəkildə müzakirə olunub.

Forumun dördüncü günü urbanizasiya, iqlim dəyişiklikləri, inklüziv şəhər inkişafı, mənzil siyasəti və dayanıqlı idarəetmə mövzularına həsr edilmiş sessiyalarla yadda qalıb. Həmin gün keçirilən SPECA Şəhərlər Forumunda Almaty şəhərinin “SPECA İqlimə Dayanıqlı Ağıllı Şəhərlər Forumu”nun yaradılması ilə bağlı Niyyət Bəyannaməsinə qoşulduğu elan olunub.

Üçüncü gün çərçivəsində isə Azərbaycanın Shusha şəhəri ilə Trabzon şəhəri arasında qardaşlaşma haqqında memorandum imzalanıb. Sənədi Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Şuşa rayonunda xüsusi nümayəndəsi Aydın Kərimov və Trabzon Böyükşəhər Bələdiyyəsinin sədri Ahmet Metin Genç imzalayıblar.

Forumun ilk iki günündə Yeni Şəhər Gündəliyinə həsr olunmuş nazirlər toplantısı, Liderlər Sammiti, qadınlar və vətəndaş cəmiyyəti assambleyaları, biznes sessiyaları, şəhər rifahı və qlobal mənzil böhranı ilə bağlı yüksək səviyyəli müzakirələr keçirilib. Eyni zamanda, Mexico City pavilyonunun açılışı baş tutub.

182 ölkədən 40 mindən çox iştirakçının qeydiyyatdan keçdiyi WUF13 mayın 22-də yekunlaşır. “Hamı üçün mənzil: təhlükəsiz və dayanıqlı şəhərlər və yaşayış məntəqələri” mövzusuna həsr olunan forum hökumətləri, beynəlxalq təşkilatları, ekspertləri və vətəndaş cəmiyyəti nümayəndələrini bir araya gətirərək dayanıqlı şəhər inkişafı sahəsində qlobal əməkdaşlığın gücləndirilməsinə xidmət edib.

Məqalədə:

Xəbər lenti

Xəbər lenti