Azərbaycan, Bakı, 6 avqust /Trend, müxbir İ.Xəlilova/
Rusiya hökuməti tərəfindən cümə axşamı taxılın ixracına tətbiq edilən müvəqqəti qadağa Azərbaycanın daxili taxıl bazarında qiymət artımına təsir göstərməyəcək. Bu barədə cümə günü Kənd Təsərrüfatı Nazirliyinin Bitkiçilik məhsullarının istehsalı, emalı və torpaqdan istifadəyə nəzarət şöbəsinin müdiri Sabir Vəliyev bildirib.
"Azərbaycana taxıl idxalı əsasən Qazaxıstandan həyata keçirilir, Rusiya tədarükçüləri ilə artıq müqavilə bağlanıb ki, bu da Rusiyanın ixraca qoyduğu qadağadan asılı olmayaraq yerinə yetiriləcək, belə ki, bununla bağlı ödəniş artıq edilib", - Vəliyev qeyd edib.
Hər ay Azərbaycan 87 min ton taxıl idxal edir. Bunun əsas hissəsi Qazaxıstandan tədarük edilir. 2010-cu ilin başlanğıcından Azərnbaycana 520 min ton taxıl gətirilib ki, bunun da 15 faizi Rusiya, qalan həcm isə Qazaxıstan taxılının payına düşür.
Yerli taxıl bazarında qiymət artımından yan keçmək də olar. Belə ki, taxıl idxalına ƏDV-nin ləğv ediləcəyi gözlənilir və Kənd Təsərrüfatı Nazirliyi bununla bağlı ölkə hökumətinə müraciət edib. 2010-cu ilin başlanğıcından Azərbaycanda taxıl idxalına ƏDV tətbiq edilib: bir ton taxılın 480 dollar dəyəri olduğu halda 18 faiz, yəni hər gətirilən taxılın bir tonundan 86,4 dollar məbləğində vergi tutulur.
Rusiya taxılının ixracına qoyulan müvəqqəti qadağa ilə bağlı buğdanın bir buşelinin qiymətinin 10 dollaradək artacağı gözlənilir. Son dəfə buğdanın belə qiyməti 2008-ci ilin martında - 2007-2008-ci illərdə ərzaq məhsullarının qiymət artımına səbəb olan dünya maliyyə böhranının başlanğıcında olub.
Rusiya taxılının ixracına müvəqqəti tətbiq edilən qadağa dünyanın xammal bazarında taxılın qiymətinə artıq xeyli təsir göstərib. Cümə axşamı Çikaqo xammal birjasında buğdanın fyuçersinin qiyməti 6,5 faiz artaraq bir buşel üçün 8,68 dollar təşkil edib. Eyni zamanda, Avropada ən böyük taxıl bazarı sayılan Paris birjasında buğda sövdələşmələri dünən həcminə və qiymətlərin dəyişməsinə görə rekord vurub. Bu, Rusiya Baş nazirinin ixraca müvəqqəti qadağanın qoyulması ilə bağlı bəyənatından sonra baş verib. Cümə axşamı keçirilən sövdələşmələrdə buğdanın qiyməti bir ton üçün 223,25 avro olub.
Ümumilikdə Avropada taxılın qiyməti cümə axşamı keçirilən sövdələşmələrin yekunlarına əsasən 12 faiz artaraq bir ton üçün 236 avro olub və bununla da satış həcminə görə rekordları yeniləyib. ABŞ-da buğda fyuçersinin qiyməti 80 faiz artıb ki, bu da son 40 ildə keçirilən sövdələşmələrdə artım rekordu olub. Bununla belə, təkcə buğdanın qiyməti deyil, həm də arpa, qarğıdalı və raps kimi digər dənli bitkilərin qiyməti artıb.
"Bloomberg" agentliyinin məlumatına görə, Rusiyanın tətbiq etdiyi qadağa rəqabət aparanlar, böyük taxıl ixracatçıları ABŞ, Avstraliya və Argentina üçün yeni imkanlar aça bilər. Ümumiyyətlə, iki aydan bir az müddət ərzində dünyada buğdanın qiyməti Rusiya, Qazaxıstan, Ukrayna və Aİ-də keçən quraqlıq və dünyanın "taxıl lideri" olan Kanadada yağan leysan yağışlar bu məhsulun istehsalına xeyli təsir göstərdiyinə görə iki dəfə artıb.
Azərbaycan Respublikanın Aran ərazisində baş verən təbii fəlakətlə bağlı əkin sahələrini sel yuyub apardığına görə cari ildə ölkəyə idxalın həcmi artırıb. Odur ki, taxıl idxalı sayəsində ölkənin taxıl ehtiyacının ödənilməsi nəzərdə tutulub.
"2010-cu ildə Azərbaycanda təxminən iki milyon ton taxıl yığılacaq. Bunun 1,3 milyonu istehlak buğdasının payına düşür", - ölkə Kənd Təsərrüfatı Nazirliyinin şöbə müdiri bildirib.
"Ölkənin istehlak buğdasına olan tələbatının 1,5 milyon ton təşkil etməsini nəzərə alaraq, çatışmayan həcmi Qazaxıstandan taxıl idxalı sayəsində ödəməyi planlaşdırmışıq", - Vəliyev qeyd edib.
Qazaxıstan Kənd Təsərrüfatı Nazirliyinin məlumatına görə, ilin birinci yarısında Qazaxıstan taxılının Azərbaycana tədarükünün həcmi 547,8 min ton təşkil edib ki, bu da ötən il tədarük edilən həcmi (256,6 min ton) iki dəfə ötür.
