...

İranın birja bazarında "köp" və iqtisadi inkişaf

Nəzər nöqtəsi Materials 14 Aprel 2011 09:00 (UTC +04:00)
Beynəlxalq Valyuta Fondu 2011-ci il üçün İranın iqtisadi inkişafını sıfır faiz səviyyəsində proqnozlaşdırıb. Fond İranın iqtisadi inkişafını 2008-ci ildə 1 faiz, 2009-cu ildə 0,1 faiz, 2010-cu ildə isə 1 faiz təşkil etdiyini bildirib
İranın birja bazarında "köp" və iqtisadi inkişaf

Trend-i buradan izləyin

Dalğa Xatınoğlu, Trend-in Fars redaksiyasının rəhbəri

Beynəlxalq Valyuta Fondu 2011-ci il üçün İranın iqtisadi inkişafını sıfır faiz səviyyəsində proqnozlaşdırıb. Fond İranın iqtisadi inkişafını 2008-ci ildə 1 faiz, 2009-cu ildə 0,1 faiz, 2010-cu ildə isə 1 faiz təşkil etdiyini bildirib.

Bundan əvvəl, həmin Fond 2010-cu ildə yaydığı statistikada İranın ÜDM-nin artımının 2009-cu il üçün 1,1 faiz təşkil etdiyini bildirmiş, 2010-cu ilə isə 1,6 faiz səviyyəsində proqnozlaşdırmışdı.

İran 2009-cu ildən etibarən iqtisadi inkişafla bağlı rəsmi statistikaları yaymaqdan imtina edir. İran Prezidenti ölkədə iqtisadi inkişafın sürətlə davam etdiyini iddia edərək, son bir ildə 1,6 milyon yeni iş yerinin açıldığını və cari ildə isə 2,5 miliyon yeni iş yerinin açılacağını bildirib. İran rəsmiləri son bir ildə birja bazarında indekslərin artması və səhmlərin qiymətinin qalxması, xüsusilə də, son 10 gündə indeksin mütəmadi rekord həddə çatmasını ölkədəki normal və sabit iqtisadi şəraitlə bağlayırlar.

Bazar ertəsi Tehran birjasında 375 milyon səhmin satışı həyata keçirilib. Rəsmi məlumata əsasən, səhmlərin satış qiyməti 135 milyon dollar təşkil edib ki, bu da birja indeksinin 480 vahid və ya 2 faiz artaraq 25 023 vahidə çatmasına səbəb olub, hazırda birja indeksi 27 000 vahiddir.

İranın Mərkəzi Bankının sabiq müşaviri Bijən Bidabad Trend-ə müsahibəsində birja bazarında belə inkişafın səbəbi kimi ölkədə iqtisadi inkişafın az olması və xalqın sənaye-xidmət sahəsinə investisiya yatırmağa risk etmədiyi üçün əlindəki vəsaitlə birja bazarında səhm almağa üstünlük verməsini göstərib. Onun sözlərinə görə, İranın birja bazarında olan inkişaf, hər an partlaya bilən "köpük"dən başqa bir şey deyil.

Son bir ildə İran bazarında, həmçinin daşınmaz əmlak bazarında, xüsusi ilə də tikinti sahəsində ciddi durğunluq müşahidə olunub. İran Mərkəzi Bankının 2010-cu ildə açıqladığı statistikaya əsasən, 2008-ci illə müqayisədə 2009-cu ildə şəhər icra hakimiyyətlərinin ev tikintisi ilə bağlı verdiyi lisenziyalar 23 faiz azalıb. Tikinti sahəsində durğunluq hələ də davam edir, başqa sözlə, bu sahədə pul kütləsinin birja bazarına axın etməsinə tam şərait var.

İranda pul kütləsinin həcmi 2008-ci ildə 170 milyard dollar təşkil edib və hazırda bu rəqəm 246 milyard dollara çatıb.

Birja bazarında səhmlərin bahalaşması və satışının artmasına digər səbəblər də daxil ola bilər. Məsələn, birja bazarında əsas səhm satışına malik olan şirkətlər diqqət çəkicidir.

Telekommunikasiya şirkəti 97 vahid, İsfahan polad zavodu "Fulad Mübarəkə" 57 vahid, "Çadrməlu" sənaye və mədənlər şirkəti 36 vahid, "Məpna" konsorsiumu 27 vahid və "Gol-e Gohər" şirkəti 26 vahidlə son aylarda birja bazarı indeksinin artımına daha çox təsir ediblər.

İranın birja bazarında səhmlərinin qiyməti artan şirkətlər əsasən birbaşa hakimiyyətə, yaxud hakimiyyətə yaxın orqanlara bağlıdır. Həmin şirkətlər ziyana düşdüyü zaman dövlət büdcəsindən rahatlıqla maliyyə yardımı əldə edə bilirlər və buna görə, onların iqtisadi inkişafın durğun vəziyyətində ziyana düşmə və səhmlərinin dəyərinin azalması qorxuları yoxdur.

Rəsmi statistikalara əsasən, birja bazarında səhmlərə yatırılan sərmayələr son bir ildə 85 faiz gəlir gətirib.

Xəbər lenti

Xəbər lenti