Mən belə əsrarı qana bilmirəm!

Mən belə əsrarı qana bilmirəm!

Bəxtiyar Hacıyev - Trend:

Son günlərdə beynimdə düyünlənib qalan bir məsələ var. İş burasındadır ki, bu yaxınlarda Mirzə Ələkbər Sabirin üslubu tənqid edildi. İddia edilirdi ki, "Sabir bu milləti aşağılayırmış".

Əvvəlcə ağzımı açıb bir kitablıq cavab vermək istədim. Sonra susdum - susmağı təxminən son bir ildə öyrənmişəm. Dedim, lənət şeytana, bir qocaman dağa bənzər ustada qarşı belə cəfəng iddialar ən yaxşı halda boş qazanın səsi qədər effektli ola bilər. Bunu da nəzərə aldım ki, nə hikmətdirsə, son dövrlərdə keçmişi bəyənməmək, xüsusilə ədəbiyyata öz dəst-xətləri ilə möhürlərini vurmuş ədiblərə qara yaxmaq dəbə düşüb.

Mən bu məsələyə qayıtmaq istəmirdim. Amma telekanalların birində biri dedi ki, Sabirin yazdıqlarının bəziləri öz aktuallığını itirib. Hələ bir misal da çəkdi bu beyti:

"Əcnəbi seyrə balonlarla çıxır,
Biz hələ avtomobil minməyiriz".

Həmin zati-möhtərəm əlavə etdi ki, indi biz avtomobil də minirik, təyyarə də, hələ peykimiz də var.

Dedim, ey vah, biz hələ də anlamamışıq Sabiri. Onun yazdıqlarını indi də bu qədər hərfi mənada başa düşürüksə, deməli, biz daha çox tənqid olunmalıydıq. Məgər elm sahəsində əcnəbi hələ də bizdən xeyli irəlidə deyil? Məgər hazırda istifadə etdiyimiz bütün növ texnika əcnəbi beyninin məhsulu deyil? Məgər əcnəbidən üstün olduğumuz bir sahə varmı?

...Belə çıxır ki, Sabir bizi tənqid yox, tərif etməliymiş. Bəli, bəli! Sabir gərək tərifləyərdi "Annaları, Sonyaları yanlayanları", uşaqbaz "ərdo, qabanları", bizi "yerə gömən minbərdəkiləri", millətini bəyənməyən intelligentləri, xurafat, mövhumat daşıyıcıları mollaları, min hoqqadan çıxan hacı, məşədi, kərbəlayiləri və s. və i.a. Sabir gərək təklif edərdi ki, millətin tarac olmasına əhəmiyyət verməyənlərə heykəl qoyulsun. Sabir uşaqlarını oxutmamaqda israrlı olanlara "əhsən" deməliydi.

"...Niyə bəs böylə bərəldirsən, a qare, gözünü,
Yoxsa bu ayinədə əyri görürsən özünü?"

Bir əsr ötüb. Nə dəyişib ki? Sizə elə gəlmir ki, Sabir sağ olsaydı, tənqid etməyə daha çox mövzusu olardı?

Məgər hələ də qara pişiyə, nala, gözmuncuğuna, çöpçüyə, falçıya, qanqala, qonşunun asqırmağına, qəbirlərə, budaqlara əski bağlamağa, qarşımıza çıxan adamın bədayaq, dost-tanışın əliağır olduğuna, üzərliyə, tək səbirə inanmırıq? İnanırıq!

"Та gəlirik biz də bir az anlayaq,
Məhzəri-irfanda vurur tək səbir.
Ya deyirik işləri sahmanlayaq,
Məclisi-əyanda vurur tək səbir".

Məgər hələ də iş görməkdənsə, əngə verən, laqqırtı vuran, onu-bunu bəyənməyən, başqalarının şəxsi həyatını qurdalayan biz deyilik?

"...İş görəcək yerdə söz əzbərlərik,
Aşiqik ancaq quru, boş söhbətə..."

Və ya:

"Bir bölük boşboğazıq, heyvərəlik adətimiz,
Doludur lənət ilə, qeybət ilə söhbətimiz,
Oxumaqdan payımız yox, yazıdan qismətimiz..."

Sabirin tənqidi lağlağı deyil, Sabirin tənqidi ürək yanğısıdır, millətini inkişaf etmiş, savadlı, dünyagörüşlü görmək arzusudur. Tənqid sevgidən, təhqir isə nifrətdən yaranır. Görünür, tənqidlə təhqiri hələ də ayırd edə bilmirik.

"Laylay, bala, laylay!
Yat, qal dala, laylay!"

Sabir nə etməliydi? Harınlamış milyonçuları, qoçuları, Məmdəliləri alqışlamalı, onlara tərif yağdırmalıydı? Onsuz da bütün dövrlərdə tərifləyənlər tənqid edənlərdən qat-qat çox olub.

Nəzərə alaq ki, bütün ədiblərin üslubu bir olsa, ədəbiyyat inkişaf edə bilməz. Satira ədəbiyyatda ən təsiredici qüvvəyə malik üslublardan biridir. Satirik yazı oxucuya, hətta ən savadsız kütləyə tez çatır, yadda qalandır, satirik yazıda hər kəs özünü, öz səhvlərini görür - yuxarı da, aşağı da, böyük də, kiçik də. Və hər yüzündən beşi səhvini anlayırsa, dəyişməyə çalışırsa, nə xoş bizə!

Yaradıcılığına hansı istiqamətdən baxılır-baxılsın, Sabirin böyük ədib, nəhəng satirik olduğunu etiraf etməmək mümkün deyil.

Yazdıqca uzanır, qaynayır, köpüklənir, artır bu mövzu və Sabiri bir daha anlayırsan - halımıza yanmadan, dərd çəkmədən, düşünmədən, qaynamadan, aşıb-daşmadan, etinasız şəkildə yaşamaq olmur axı.

"Mən belə əsrarı qana bilmirəm..."

Serbiya Azərbaycana 170 milyon avro borcunu ödəyəcək
Serbiya Azərbaycana 170 milyon avro borcunu ödəyəcək
Türkiyədən Çinə hərəkət edən yük qatarı Bakı limanından keçəcək
Türkiyədən Çinə hərəkət edən yük qatarı Bakı limanından keçəcək
Azərbaycanın Türkiyədən sement idxalı azalıb
Azərbaycanın Türkiyədən sement idxalı azalıb
Loading Bars
Xəbər lenti
Prezidentə yazırlar: Siz Azərbaycan xalqına dayaqsınız
Mingəçevir Dövlət Universitetində turizm mövzusuna həsr olunan birgə layihənin IV modul təlimi keçirilib (FOTO)
İranın sabiq vitse-prezidenti həbs edildi
Ceyhun Bayramov və Sergey Lavrov arasında telefon danışığı olub
Bu şəhər və rayonlarda sərtləşdirilmiş xüsusi karantin rejiminin müddəti uzadıldı
Azərbaycanda 4323 nəfər COVID-19-a yoluxub, 2180 nəfər sağalıb, 42 nəfər vəfat edib
“The New York Times” qəzetində Ağdamın Çıraqlı kəndi barədə məqalə dərc edilib
"Qarabağ"ın daha 5 futbolçusunda koronavirus aşkarlandı
İraq Türkmən Cəbhəsinin sədri Prezident İlham Əliyevi təbrik edib
Müdafiə Nazirliyinin nəzdində sutka ərzində fasiləsiz qaynar telefon xətləri fəaliyyət göstərir
Yerevanda növbəti etiraz aksiyası başlayıb
Polşada fermerlər traktorlarla yolu bağladı
AzəriMed QSC-nin əməkdaşı İlkin Ağakişiyev şəhidlik zirvəsinə ucaldı
Diaspor rəhbəri niderlandlı antropoloqa tarixi faktlara əsaslanan tutarlı cavab verib
Ermənilər terrorçunu Xudavəng monastırına rəhbər təyin etmişdilər - Rusiya KİV
İranda koronavirusdan ölənlərin sayı 50 min nəfəri keçdi
"Napoli"nin stadionuna Maradonanın adı verilib
Belarus portalında Azərbaycanın Vətən müharibəsində Zəfər qazanması barədə məqalə dərc edilib
RİİB-in təşəbbüsü ilə Könüllülər himni hazırlanıb (VİDEO)
Koronavirus xəstəsi ictimai yerdə saxlanılıb (FOTO)
Alban-udin xristian provaslav icmasının sədr müavini Xudavəng monastırına vaiz təyin olunub
50 gün idi itkin düşən gənc şəhid kimi qayıtdı (FOTO)
Gəncədə dezinfeksiya aparılıb (FOTO)
6 şəhər və rayonda şəhid ailələri və müharibə əlillərinə ev verilib (FOTO)
Qohumunun evindən oğurluq edən şəxs saxlanılıb
İqtidarın siyasi dialoq təşəbbüslərinin praktiki nəticələri göz qabağındadır (FOTO)
Mənzildən naməlum meyit tapılıb
İspaniya mediasında Azərbaycan həqiqətlərindən danışılıb
“Regional İnkişaf” İctimai Birliyinin ölkə üzrə könüllülərinin onlayn görüşü keçirilib (FOTO)
“Suqovuşan” elektrik stansiyaları 3 ay ərzində istismara veriləcək (VİDEO)
Sabahın hava proqnozu açıqlanıb
"Könüllülər ili”nə həsr olunmuş poçt markası hazırlanıb (FOTO)
"Meliorasiya və Su Təsərrüfatı" 1,26 miyon manatlıq müqavilə imzalayıb
Rusiyada yenidən koronavirusa rekord yoluxma qeydə alındı
Azərbaycan nefti bahalaşır
Bütövləşən Azərbaycan - 44 günlük Zəfər Salnaməmiz (FOTO/VİDEO)
Təkcə Qarabağ deyil, xalqın 90-cı illərdə dövlətinə sarsılmış inamı geri qayıtdı - Tarixçi
Ermənilər monastrdakı bütün əşyaları məhv ediblər - Xudavəng monastrına təyin olunan vaiz
Ermənistan terroru nəticəsində həlak olan 94 mülki şəxsə şəhid statusu verilib və aylıq ödənişlər təyin olunub
Gələn ilin bayram günləri müəyyənləşib
Könüllülər üçün xüsusi təklif!
İnsanlar qaydalara ciddi riayət etməsə, bizi daha çətin vəziyyət gözləyir - Deputat
Prokurorluq daha 3 COVİD - 19 xəstəsinə cinayət işi başladı
KOB könüllülərinin “Könüllülər ili”nə töhfəsi
Vəkillər Kollegiyası erməni təcavüzü ilə bağlı 230 beynəlxalq təşkilata müraciət etdi
DİN-nin şəhid baş leytenantı Kamran Kazımov (FOTO)
Zərdabda yaşayış yerini tərk edən daha bir COVİD-19 xəstəsi barədə cinayət işi başlandı (VİDEO)
Bakıda 25 yaşlı COVİD 19 xəstəsi barədə cinayət işi başlandı (VİDEO)
Qarabağ Azərbaycanın və Cənubi Qafqazın aparıcı İT mərkəzinə çevrilə bilər
Bərdədə evi tərk edən aktiv koronavirus xəstəsinə cinayət işi başlandı
Bakıda ad günü keçirən qızlar və restoran sahibi cərimələndi (VİDEO)
Xudavəng monastırının dini varisləri geri qayıtdı - Monastıra vaiz təyin olundu (VİDEO)
İctimai yerlərdə aşkarlanan daha 9 koronavirus xəstəsi barədə cinayət işi başlandı
Bu il Azərbaycana idxal edilən əsas məhsulların siyahısı açıqlanıb
Moskvada koronavirusdan peyvəndləmə başlayıb
“Lexus” hasara çırpılaraq yandı
Göyçayda yaşadığı ünvanı tərk edən koronavirus xəstəsi saxlanıb
Bizim üçün qorxu deyilən şey yox idi, ölümdən belə qorxmurduq - Qarabağ qazisi
ABŞ "TikTok"un amerikan seqmentinin son satış tarixini uzatmamağa qərar verdi
Limandakı partlayışdan sonra Beyrutun bərpası 2,5 milyard dollara başa gələcək
TAP 2021-ci ildə boru kəmərinin buraxılış gücünün artırılması məqsədilə sınaq keçirəcək
Renuarın rəsm əsəri 1,18 milyon dollara satıldı
Tayson və Cons arasındakı döyüşdən əldə edilən qazanc açıqlandı
Aİ və Britaniya Brexit mövzusunda razılığa gələ bilmədilər
Avstriyanın sabiq maliyyə naziri korrupsiyaya görə 8 il həbs cəzasına məhkum edildi
ABŞ hərbçiləri Somalini tərk edir
ÜST: Dünyada koronavirusa yoluxanların sayı 628 mindən çox artıb
Azərbaycan könüllüləri portalının təqdimatı keçirilib (FOTO)
Moskvada son sutkada 6 868 koronavirusa yoluxma halı aşkarlanıb
ABŞ-ın paytaxtı Vaşinqton şəhərində Vətən müharibəsi şəhidlərinin anım mərasimi keçirilib (FOTO)
ABŞ bir sıra Çin rəsmilərinə viza məhdudiyyətləri tətbiq edir
Azərbaycan Texniki Universiteti və Mingəçevir Dövlət Universitetinin birgə təşkilatçılığı ilə növbəti nəzəri-praktiki seminar keçirilib (FOTO)
Heydər Əliyev Mərkəzi, “Alov qüllələri” və Bakı Olimpiya Stadionu Azərbaycan bayrağı ilə işıqlandırılıb (FOTO)
Samux rayonunda evdə partıayış olub
Estoniya prezidenti özünü təcrid edir
Türkiyədə koronavirusdan sağalanların sayı 423 mini keçib
Silahlı Qüvvələrin Yardım Fonduna daxil olan vəsaitin miqdarı açıqlanıb
Ailəmin kədərini görmək istəməzdim - Şəhidlə olmayan müsahibə
Karantin qaydalarını pozaraq toy məclisi təşkil edən şəxslər həbs edilib
ABŞ və Kanadanın Buxara Yəhudiləri Konqresinin prezidenti Azərbaycanın dövlət başçısını təbrik edib
Ali Baş Komandan Vətən Müharibəsində minimal itkilərlə zəfər qazanmaq strategiyasını uğurla həyata keçirdi - İsa Həbibbəyli
Özbəkistan mediası Ermənistanın Qarabağda törətdiyi ekoloji terrordan yazıb
Qusarda ağacların kəsilməsi ilə bağlı araşdırma aparılır
“Qlobal Müdafiə Texnologiyaları Hakatonu”na start verilib
“Azərbaycan Könüllülərinin III Həmrəylik Forumu”na start verildi (FOTO)
Uşaqların müharibə cinayətlərinin qurbanı olması qəbulolunmazdır - UNİCEF-in icraçı direktoru
Ceyhun Bayramov bolqarıstanlı həmkarı ilə telefonla danışıb
SOCAR Ukraynada fəaliyyətini genişləndirir
Pandemiya şəraitinin zəruri qayda və tələblərinə əməl edilməsi vacibdir - Nazirlik
Nyu-Yorkda Vətən müharibəsi şəhidləri anılıb
44 günlük müharibə bizə asan gəlsə də, bu, düşünüldüyü kimi deyil - Hərbi ekspert
ABŞ-da koronavirusa yoluxma rekordu qeydə alındı
Gömrük əməkdaşları Vətən müharibəsi şəhidlərinin əziz xatirəsini yad ediblər (FOTO)
Dağlıq Qarabağı dövlət kimi tanımaq qərarı verən parlament yalnız fransız nağıllarında yer ala bilər - Mustafa Şentop
Azərbaycan ordusu dünya reytinqlərində daha da irəliləyəcək - Deputat
Kəlbəcər rayonunun Yanşaq kəndi (VİDEO)
Dekabrın 7-də manatın dollara qarşı məzənnəsi
Ötən gün yol qəzalarında 4 nəfər ölüb
Səfir XİN-ə çağırıldı, Fransaya nota verildi
TÜRKPA-nın Baş katibi Prezident İlham Əliyevi təbrik edib
Bütün xəbərlər