Kərkükün iqtisadi resursları uğrunda mübarizə gedir – İraq rəsmisi

Azərbaycan, Bakı, 12 avqust / Trend , müxbir S.İlhamqızı/ İraqın vitse-prezidenti Tariq Əl-Haşiminin siyasi işlər üzrə müşaviri Xəlil Azzavi hesab edir ki, İraqın kürd Administrasiyasının rəhbəri Məsud Bərzaninin Türkiyəni ittiham etməsi əsassızdır.

"İraq müstəqil dövlətdir və müstəqil siyasət yürütmək imkanına malikdir" - deyə Azzavi Trend -a bildirib.

İraqın şimalında kürd Administrasiyasının rəhbəri Məsud Bərzani Türkiyəni İraqın Kərkük bölgəsinin statusunun müəyyənləşməsi məsələsində İraq parlamentinə təzyiq göstərməkdə ittiham edib. Bu haqda məlumatı Türkiyənin "Dünya bülteni" agentliyi bazar ertəsi məlumat yayıb.

Xəlil Azzavi bildirib ki, Bərzaninin Türkiyəni ittiham etməsinə əsas görmür. Onun fikrincə, Kərkük məsələsində kürdlər, ərəblər və türkmənlərin fikir ayrılığının səbəbi siyasi məsələdən daha çox, iqtisadi resurslar uğrunda mübarizədir.

"Hesab edirəm ki, İraq siyasətçiləri balanslı siyasət yürüdərək Kərkük probleminin həllinə nail ola biləcəklər" - deyə vitse-prezidentin müşaviri çərşənbə axşamı Bağdaddan bildirib.

Kərkük Strateji Araşdırmalar Mərkəzinin direktoru Əhməd Təqiy isə, hesab edir ki, Kərkükün statusunun kürdlərinin xeyrinə həll edilməsi regionda Kürdüstan dövlətinin yaradılmasının başlancığı ola bilər.

"Kərkükə neytral status verilməli və bu bölgənin taleyi kürdlərdən çox ərəblər və türkməklərin mənafeyinə uyğun həll edilməlidir" - deyə Təqiy Trend -a bildirib.

Onun fikrincə, Kərkük neft yataqları ilə zəngin olduğu üçün, kürdlər bu bölgəyə iddialıdırlar. Politoloq hesab edir ki, kürdlərin Kərkükə iddialı olması region dövlətləri üçün də təhlükə yaradır.

"Amma fikrincə, nə Türkiyə, nə İraq, nə də digər qonşu ərəb dövlətləri regionda yeni Kürdüstan dövlətinin yaranmasına imkan verəcəklər" - deyən ekspert əlavə edib ki, Bərzaninin Türkiyəni rəsmi Bağdadın işlərinə qarışmaqda ittiham etməsi əsassızdır.

İngiltərənin Lox-Borrox Universitetinin politologiya elmləri doktoru, Türkiyə üzrə ekspert Bezen Balamir Coşqun hesab edir ki, Kərkükdə kürdlərin üstünlüyu ələ almaq ehtimalı Türkiyəni çox narahat etdiyi üçün rəsmi Ankara İraq hakimiyyətini xəbərdarlıq edir. Bərzani isə bunu Kərkükün statusunun müəyyənləşməsinə "müdaxilə" kimi qiymətləndirir.

Xanım Coşqun xatırladıb ki, İraq Konstitusiyasının tələbinə görə, Kərkükün statusunun həlli üçün referendum keçirilməlidir, lakin Kərkükdəki son demoqrafik dəyişikliklər rəsmi Ankaranı narahat edir. Çünki Kərkükün etnik tərkibini dəyişdirilməsi və bu yolla mümkün referendum üzərində manipulyasiya edilməsi üçün ora İraq kürdləri köçürülüb: "Bu referendumla da Kərkükün kürd administrasiyasına birləşdirilməsi, yaxud İraqın tərkibində qalacağı müəyyənləşəcək. Ona görə də Türkiyə bu məqamı çox təhlükəli hesab edir"-deyə politoloq çərşənbə axşamı Londondan bildirib.

Ekspertə görə, Türkiyəni narahat edən digər mühüm məqam Kərkük bölgəsinin neft ehtiyatları ilə zəngin olmasıdır.

"Kürdlərin Kərkük neftini ələ keçirməsi Türkiyə üçün çox dəhşətli nəticələr yarada bilər. Belə ki, neftin küdrlərə siyasi rıçaqlar verməsindən başqa, həm də Türkiyənin İraqın şimalında PKK-ya qarşı mübarizəsini boşa çıxara bilər" - deyə Coşqun bildirib.

Onun sözlərinə görə, kürdlərin Kərkükə nəzarəti ələ keçirmək ehtimalı Türkiyə millətçilərini daha çox qıcıqlandırır, onlar Türkiyə üçün çox ədalətsiz və əlverişsiz olmuş 1920 - ci il Mosul müqaviləsini xatırladır. Hətta bəzi qatı millətçilər hesab edirlər ki, Türkiyənin Kərkük neftinə sahib çıxmağa haqqı var.

"Lakin Türkiyə Kərkük məsələsində ədalətli mövqe tutmağa çalışır. Onun ədalətli siyasətinin yanlış qəbul edilməsi Türkiyə və İraqın kürd administrasiyası arasında münasibətlərə mənfi təsir göstərir" - deyən politoloq əlavə edib ki, rəsmi Ankaranın Kərküklə bağlı nə qədər şanslı olması məsələsi hələ açıq qaldıqca Türkiyənin böyük ticarət sövdələşmələrinə ehtiyacı var. Amma Türkiyə sonda Kərkükün kürdlərin nəzarətinə keçməməsi üçün diplomatik yollarla həm İraq, həm də Amerika rəhbərliyini razı salmalıdır.

İraqın əsasən türklər, ərəblər, kürdlər, həmçinin, aşurların yaşadığı Kərkük şəhəri 1926 - cı ildə İngiltərə ilə Türkiyə arasında imzalanmış Ankara müqaviləsi ilə İraqın tərkibinə verilib. 1976 - cı ildən İraqda idarəçilik strukturları dəyişdirilərək, yeni vilayətlər yaradılıb və türklərin sıx yaşadığı ərazilər parçalanıb. Kərkük şəhərinin statusu müəyyənləşməmiş qalır.

"İstənilən halda Türkiyə həm Amerika, həm İraq rəhbərliyi, həm də İraqın kürd administrasiyası ilə yaxşı münasibətlərin olmasının tərəfdarıdır. Kərkükün statusu probleminin diplomatik yolla həll etməsi üçün bütün ittihamlara, gizli sövdələşmələrə və sui-qəsdlərə son qoyulmalıdır" - deyə Türkiyə üzrə ekspert bildirib.

Məqalənin hazırlanmasında Ü.Sadıqova və R.Hafizoğlu iştirak ediblər.

Məqalə müəllifi ilə əlaqə saxlamaq üçün elektron ünvan [email protected]

Xəzər dənizində zəlzələ qeydə alınıb
Xəzər dənizində zəlzələ qeydə alınıb
Vətəndaşların mənzillərini generalın ailəsinə satan şirkət rəhbərinə hökm oxundu
Vətəndaşların mənzillərini generalın ailəsinə satan şirkət rəhbərinə hökm oxundu
Bakıda atasını 40 bıçaq zərbəsi ilə qətlə yetirən şəxsə 14 il cəza verildi
Bakıda atasını 40 bıçaq zərbəsi ilə qətlə yetirən şəxsə 14 il cəza verildi
Loading Bars
Xəbər lenti
Azərbaycan nefti kəskin ucuzlaşıb
Bakıda mənzillərə istilik niyə tam verilmir? - AÇIQLAMA
Ərdoğan Türkmənistana səfər edəcək
Xəzər dənizində zəlzələ qeydə alınıb
Nyu-Yorkda fövqəladə vəziyyət elan edildi
Şimali İrlandiyada qasırğa bir nəfərin ölümünə səbəb olub
8 ölkənin vətəndaşlarına ABŞ-a giriş qadağan edilir
"Moderna" koronavirusun yeni ştammına qarşı peyvənd hazırlayacaq
ABŞ-da ticarət mərkəzində atışma olub
Aİ-nin paytaxtında Uber qadağan edildi
Makron BƏƏ, Qətər və Səudiyyə Ərəbistanına səfər edəcək
ÜTT pandemiya fonunda 4 il sonra ilk nazirlər konfransını təxirə salıb
Rusiya və Çin Türk Dövlətləri Təşkilatının təbii üzvləridir - Binəli Yıldırım
Koronavirusun yeni ştammına "omikron" adı verildi
Soçidəki üçtərəfli görüşü tarixi adlandırmaq olar - Slutski
Bakı uğur gətirir - Dünya Yaş Qrupları Yarışlarının qızıl medalçısı
Türkiyə 5 ölkə üçün sərhədlərini bağladı
Meksikada ağır yol qəzası olub, çox sayda ölən və yaralanan var
Azərbaycan növbəti dəfə qarşısına qoyduğu məqsədlərə nail oldu - Soçi görüşünün TƏHLİLİ
XİN Azərbaycan, Rusiya və Ermənistan liderlərinin üçtərəfli görüşünü şərh edib
Türkiyədə son sutkada koronavirusdan 25 341 nəfər sağalıb
Putin Rusiya Təhlükəsizlik Şurası ilə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev və Ermənistanın baş naziri Nikol Paşinyanla görüşün nəticələrini müzakirə edib
Tanınmış mədəniyyət xadimləri Azərbaycan Televiziyasının “Oxuyur Vətən” layihəsi ilə bağlı fikirlərini bölüşüb
Azərbaycan və Ermənistan arasında sərhədin demarkasiyası üzrə ikitərəfli komissiya yaradılacaq
Prezident İlham Əliyev: Biz dəfələrlə açıq bildirmişik ki, delimitasiya prosesinə təxirə salınmadan başlamağa hazırıq
Putin Azərbaycan və Ermənistan arasında nəqliyyat kommunikasiyalarının açılmasından danışdı
Azərbaycan Prezidenti, Ermənistan baş naziri və Rusiya Prezidenti Bəyanat imzalayıblar (FOTO)
Prezident İlham Əliyev: Azərbaycan Qarabağ müharibəsindən sonra 100-dən çox əsiri İrəvana təhvil verib
Üçtərəfli İşçi Qrup gələn həftə Moskvada görüşəcək - Putin
Prezident İlham Əliyevin Soçi şəhərinə işgüzar səfəri başa çatıb
Prezident İlham Əliyev: Soçidə qəbul edilən qərarlar Cənubi Qafqazda təhlükəsizliyə töhfə verəcək
Azərbaycan və Ermənistan sərhədlərin demarkasiyası və delimitasiyası mexanizmlərinin yaradılması barədə razılığa gəliblər - Putin
Tütün məmulatlarından istifadə ilə bağlı monitorinq keçiriləcək
AQTA pomidor istixanalarında fitosanitar monitorinqləri davam etdirir (FOTO)
Bakıda batut gimnastikası və tamblinq üzrə Dünya Yaş Qrupu yarışlarının ikinci gününün qalibləri mükafatlandırılıb (FOTO)
Rusiya Prezidenti, Azərbaycan Prezidenti və Ermənistanın baş naziri mətbuata bəyanatla çıxış ediblər (FOTO/VİDEO) (YENİLƏNİB)
Rusiya idmançıları Bakıda batutla sinxron tullanmada qızıl medal qazanıblar
Bakıda Dünya Yaş Qrupu Yarışı: ABŞ gimnastları batutla sinxron tullanmada birinci yeri qazandılar
Alimlər koronavirusa qarşı dərmanın yaradılması üçün test sistemi hazırlayıb
Dünya Yaş Qrupu Yarışları: Qoşa mini-batutla tullanma üzrə bütün mükafatları Rusiya idmançıları qazanıb
Bakıda keçirilən Dünya Yaş Qrupu yarışı: Fransız gimnast qalib gəldi
XİN-in kollektivi “Nizami ili” çərçivəsinə Gəncə şəhərinə səfər edib (FOTO)
Əla hazırlıq və çətin elementlər - Dünya Yaş Qrupu Yarışlarının ikinci gününün ən maraqlı anları (FOTO)
Bakıda bir neçə marşrut xətti üzrə avtobusların hərəkəti müvəqqəti dəyişdirilir
Rusiya Prezidenti: Atəşkəsə nəzarət üzrə Rusiya-Türkiyə mərkəzi fəal iş aparır
Azərbaycanda 2137 hərbi qulluqçunun mənzil növbəsinə qəbul olunması qərara alınıb
Rusiyalı gimnast kişilər arasında tamblinq proqramında qızıl medal qazanıb
Rusiyalı gimnast Bakıda Dünya Yaş Qrupu yarışlarında qoşa mini batutla tullanma proqramında birinci yeri tutub
Portuqaliyalı atlet Bakıda keçirilən Dünya Yaş Qrupu yarışında fərdi batutla tullanmada birinci yeri tutub (FOTO)
Bakıda dünya yaş qrupları üzrə yarış: Rusiya gimnastı batutla tullanmada qızıl medal qazanıb
Mətbuat Şurası və Yazıçılar Birliyi birgə toplantı keçirib (FOTO)
Vladimir Putin Prezident İlham Əliyevi səmimi qarşılayıb (VİDEO)
Şuşa Şəhəri Dövlət Qoruğunun mühafizə zonasının sərhədləri təsdiq edildi
“Nar” mobil rabitə bazarında müsbət inkişaf dinamikasını qoruyub saxlayır
Prezident İlham Əliyev: Azərbaycan tələbələrinin Rusiyada təhsil almaları üçün gözəl şərait yaradılıb
Prezident İlham Əliyev: Azərbaycan-Rusiya münasibətlərini strateji tərəfdaşların münasibətləri kimi səciyyələndiririk
Vladimir Putin: Regionda gələcək normal həyat üçün şərait yaradılır
Putin Rusiya Təhlükəsizlik Şurasının iclasını keçirəcək
Bakının bəzi ərazilərində hərəkət müvəqqəti məhdudlaşdırılacaq
COVID-19-la mübarizədə iştirak edən tibb işçilərinin maaşlarına əlavənin verilmə müddəti uzadılıb
Prezidenti İlham Əliyev: Azərbaycan müharibənin nəticələrinin aradan qaldırılması işində maksimum konstruktivlik nümayiş etdirib
Azad olunan ərazilərdə tapılan daha bir erməni hərbçinin cəsədi Ermənistana təhvil verilib
Zakir Həsənov Qusarda şəhid ailələri ilə görüşüb (FOTO/VİDEO)
4 nəfərin ölümünə səbəb olan futbol klubunun sabiq prezidenti zərərçəkmişləri razı salıb - Məhkəmə
Ombudsmanın Quba Regional Mərkəzi maarifləndirmə tədbiri keçirib
Payız ağac əkini başlayandan bu günədək 560 minə yaxın ağac əkilib (FOTO)
Təhsil Nazirliyi yanında İctimai Şuraya üzvlərin seçimi yekunlaşıb (FOTO)
Noyabrın 29-na USD/AZN rəsmi məzənnəsi
Hamilələr nə zaman koronavirusa qarşı vaksin vurdura bilər? - AÇIQLAMA
Soçidə Vladimir Putin, Prezident İlham Əliyev və Nikol Paşinyan arasında üçtərəfli görüş keçirilib (FOTO/VİDEO) (YENİLƏNİB)
Qiyabi təhsil alan tələbələrə kredit nə üçün verilmir? - Nazir müavini açıqladı
Noyabr ayının bütün müavinət və təqaüdləri ödənib
Ukraynada həbs edilən azərbaycanlı dələduz ölkəmizə ekstradisiya edilib
Karabakh Memorial Erməni terrorunun mülkü qurbanlarına həsr edilir
"Bayraktar" ümumilikdə 400 mininci uçuş saatını başa vurub (FOTO/VİDEO)
Dünya Yaş Qrupları Yarışlarında qadınlar arasında ikili mini batut üzərində hərəkətlərdə finalçılar məlum olub
Təhsil Tələbə Krediti Sistemində müraciət qaydası sadələşir
Azərbaycan gimnastları Dünya Yaş Qrupları Yarışlarında batut üzərində sinxron hərəkətlərdə finala çıxıb
Cavid Qurbanov yenidən federasiya prezidenti seçilib
AzTV mobil tətbiqini istifadəyə verdi
Bakıda qadınlar arasında tamblinq üzrə finalçılar məlum olub
MDB PA-nın iclasında Azərbaycanın qələbəsindən danışılıb
Dünya Yaş Qrupları Yarışlarında batut üzərində fərdi hərəkətlərdə finalçılar məlum olub
“Azərxalça”nın vəfat edən sabiq rəhbərinə hüquqi varis təyin edildi
Dörd ölkədən Azərbaycana quşçuluq məhsullarının idxalına məhdudiyyət qoyulub
Bu ilin ilk 9 ayı ərzində Azərbaycanla Rusiya arasında əmtəə dövriyyəsinin həcmi 11 faiz artıb - Putin (ƏLAVƏ OLUNUB)
Prezident İlham Əliyev: Rusiyalı sülhməramlıların fəaliyyətə başlamasından sonra məsuliyyət zonasında ciddi insidentlər olmayıb (YENİLƏNİB)
Vətəndaşların mənzillərini generalın ailəsinə satan şirkət rəhbərinə hökm oxundu
Tikinti materialı bazarında qiymətlər necədir? - Ekspertdən AÇIQLAMA
1 178 şəhid ailəsi üzvü və qazi işlə təmin olunub
İnvestorlar üçün vergi və maliyyə yükünün azaldılması nəzərdə tutulur
Tanınmış memara həsr olunmuş film ilk dəfə AzMİU-da nümayiş olunub (FOTO)
ABŞ Səfirliyi yerli işçilərin şərəfinə ağaclar ianə edib
Vaksin vurulandan nə qədər sonra yoluxma riski artmağa başlayır? - AÇIQLAMA
MİDA Günay Bank ilə əməkdaşlıq müqaviləsi imzaladı
Bakıda atasını 40 bıçaq zərbəsi ilə qətlə yetirən şəxsə 14 il cəza verildi
Soçidə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev ilə Rusiya Prezidenti Vladimir Putin arasında ikitərəfli görüş olub (FOTO/VİDEO) (YENİLƏNİB)
“SOCAR” Qubadlıda yanacaqdoldurma məntəqəsi istifadəyə verdi
Ağdaş sakininin üzərindən və yaşadığı evdən narkotik vasitə götürülüb (FOTO)
Azərbaycanda COVID-19 əleyhinə peyvənd olunanların sayı açıqlanıb
Bütün xəbərlər