Həyat həqiqətən nəhəng kimya laboratoriyasıdır

Həyat həqiqətən nəhəng kimya laboratoriyasıdır

Azərbaycan, Bakı, 16 iyul /Trend/

M.V.Lomonosov adına Moskva Dövlət Universitetinin Bakı filialının təşkilatçılığı ilə Azərbaycanda 47-ci Beynəlxalq Kimya Olimpiadası keçiriləcək. Trend Olimpiadanın Rəhbər Komitəsinin sədri, professor Dakvan Linin məqaləsini təqdim edir.

Azərbaycan kimi gözəl bir ölkənin paytaxtı Bakı, sözsüz ki, Beynəlxalq Kimya Olimpiadasının fundamental məqsədlərinə nail olmaq üçün ən münasib məkanlardan biridir. Biz, 47-ci Beynəlxalq Kimya Olimpiadasının iştirakçıları Olimpiadanı qəbul edən tərəfə - M.V.Lomonosov adına Moskva Dövlət Universitetinin Bakı filialına, eləcə də Azərbaycan xalqına bu ölkənin qədim və zəngin irsi ilə tanışlıq üçün yaradılan gözəl şərait və geniş imkanlara görə çox minnətdarıq.

Kimya fənnində xüsusi istedadı və marağı olan şagirdlərin illik müsabiqəsində - 47-ci Beynəlxalq Kimya Olimpiadasında iştirak etmək üçün iyulun 20-dən başlayaraq dünyanın 5 qitəsindən 300 məktəbli Bakıya toplaşacaq. Şübhəsiz, onlar bura qızıl medal qazanmaq üçün gələcəklər. Lakin onları Bakıya gətirən səbəb təkcə medal əldə etmək deyil. Onlar həm də yüz il bundan əvvəl ilk neft boru kəmərinin çəkilməsi ilə müasir neft-kimya sənayesinin əsası qoyulan Odlar Yurdu Azərbaycanı - heyrətamiz kimya ölkəsini görməyə gələcəklər.

Kimya təbiətin kimyəvi mahiyyətini və molekulların transformasiyasını öyrənən elmdir. Bizi əhatə edən mühit, hətta insan orqanizmi belə müxtəlif növ molekullardan - təbii və süni, görünən və görünməyən, rəngli və rəngsiz, bərk və yumşaq, sabit və qeyri-sabit, dadlı və dadsız, şirin və acı, təhlükəli və təhlükəsiz hissəciklərdən təşkil olunub.

Məhz bu aglasığmaz kimyəvi müxtəliflik yaşadığımız dünyanı daha canlı və əsrarəngiz edir. Bu kimyəvi müxtəliflik olmasa, planetimiz kim və nə olduğumuzu öyrənmək eşqi ilə çırpınan insanların olmadığı qaranlıq və darıxdırıcı Aya, yaxud ona bənzər məkana çevrilərdi. Məhz bu səbəbdən kimyanı müasir elmin ən əhəmiyyətli və əsas sahəsi hesab edirlər. Ümumiyyətlə, kimyəvi proseslər haqqında anlayış olmadan kainat və həyat haqqında müəyyən elmi fikir yürütmək mümkün deyil.

Kimya bir elm kimi həm məişətdə, həm də sənayedə geniş tətbiq olunur. Məişət səviyyəsində həyatımızın böyük bir hissəsi kimyəvi proseslərdən asılıdır. Məsələn, adi yemək hazırlanması, yuyunma, təmizlik işləri mahiyyətcə kimyəvi proseslərdir. Biz həm də özümüzü mümkün xəstəliklərdən - ölümcül infeksiyalardan, o cümlədən ebola kimi gözə görünməyən viruslardan qorumaq üçün kimyaya ehtiyac duyuruq. Kimya - neft, kimya və elektronika sahələri də daxil olmaqla sənayenin müxtəlif sahələrində geniş istifadə olunur. Hətta informasiya-kommunikasiya texnologiyaları da kimyasız mövcud ola bilməz.

Kimyaçıların "Həyat həqiqətən nəhəng kimya laboratoriyasıdır" deməyə kifayət qədər səbəbləri var. Təbii, bizi əhatə edən ətraf mühit kimi, kimyanın da qaranlıq tərəfləri mövcuddur. Hazırda qarşılaşdığımız bütün ciddi problemlərdə, o cümlədən iqlim dəyişikliklərinin və təbii ehtiyatların tükənməsinin əsasında kimyanın dayandığını iddia edənlər də var. Kimyanın ekoloji tənəzzülə səbəb olması fikri ilə mübahisə etmək çətindir. Ancaq bununla tam razılaşa bilərik ki, gələcəkdə müvafiq problemlərin həlli məhz kimyanın düşünülmüş və düzgün tətbiqi sayəsində mümkün olacaq.

Beynəlxalq Kimya Olimpiadası insan cəmiyyətinin inkişafı naminə kimyanın daha yüksək səviyyədə tədrisinə nail olmaq üçün ən ciddi qlobal təhsil təşəbbüslərindən biridir. Artıq tarixi hadisəyə çevrilmiş Beynəlxalq Kimya Olimpiadası ilk kövrək addımlarını 1968-ci ildə Çexoslovakiyanın paytaxtı Praqada 3 ölkədən (Çexoslovakiya, Macarıstan və Polşa) olan 18 şagirdin iştirakı ilə atıb. Həmin vaxtdan etibarən Beynəlxalq Kimya Olimpiadası dünyanın 80 ölkəsindən təmsil olunan gələcəyin kimyaçılarını birləşdirməyi bacarıb və beynəlxalq aləm tərəfindən etiraf edilən şərəfli yol keçib.

Qeyd etmək yerinə düşərdi ki, Beynəlxalq Kimya Olimpiadasının iştirakçılarından çoxu bu sahədə uğurlu karyera quraraq, əldə etdikləri bilikləri müvəffəqiyyətlə tətbiq ediblər. Yeri gəlmişkən, hazırkı müsabiqənin müəllimləri və müşahidəçiləri arasında əvvəlki olimpiadaların mükafatçılarına da rast gəlmək olar.

Beynəlxalq Kimya Olimpiadasının əsas vəzifəsi akademik müsabiqə vasitəsilə bir ölkənin sərhədlərindən kənara çıxaraq kimya sahəsində beynəlxalq əlaqələrin qurulmasına kömək etməkdir.

Şagirdlər qarşısında nəzəri və praktik olmaqla, hər biri təxminən 5 saat davam edən kifayət qədər çətin tapşırıqlar qoyulub. Şübhəsiz ki, məktəblilərin kimya məsələlərinin həllinə müstəqil və yaradıcı yanaşması, bu elmin gələcək inkişafında vacib rol oynayacaq.

Beynəlxalq Kimya Olimpiadası gənc tədqiqatçılara həm də müxtəlif etnik, dini və mədəni mənsubiyyəti olan dostları, həmkarları ilə sıx əlaqələrin əhəmiyyətini dərk etməyə imkan yaradır. Bu mənada Beynəlxalq Kimya Olimpiadası iştirakçılara müxtəlif mədəni və sosial mühitlə təmas təcrübəsi qazanmaq və fərqli həyat tərzi, hətta mətbəx ilə bağlı anlayışlarını zənginləşdirmək üçün müqayisəedilməz imkanlar açır.

Kimya elminin tarixi dəfələrlə əyani şəkildə sübut edib ki, bu cür məsələlərin başa düşülməsi və sıx əlaqələr bu elmin inkişafında, həmçinin gələcəkdə sülhün əldə olunmasında tamamilə əvəzedilməz amildir.

Dakvan Li
Beynəlxalq Kimya Olimpiadasının Rəhbər Komitəsinin sədri, Koreya Respublikasının Soqanq Universitetinin kimya və elmi kommunikasiyalar üzrə professoru

Rusiya Azərbaycanın daha 30 müəssisəsindən pomidor idxalına icazə verəcək
Rusiya Azərbaycanın daha 30 müəssisəsindən pomidor idxalına icazə verəcək
Türkiyədən Azərbaycana sement ixracı artıb
Türkiyədən Azərbaycana sement ixracı artıb
IFC Azərbaycanda özəl sektorun dəstəklənməsi üçün 850 milyon dollara yaxın vəsait ayırıb - Direktor
IFC Azərbaycanda özəl sektorun dəstəklənməsi üçün 850 milyon dollara yaxın vəsait ayırıb - Direktor
Loading Bars
Xəbər lenti
Qəzza və İsraildə zolağa daxil olması barədə məlumatlar təkzib edilib
Həmas hərəkatı İsrailin Aşkelon və Aşdod istiqamətində 150 ​​raket atıb
BMT Təhlükəsizlik Şurası İsrail və Qəzza zolağındakı vəziyyəti müzakirə edəcək
İsrail ordusunun hava və quru qoşunları Qəzza zolağına hücuma başlayıb
"Borussiya" beşinci dəfə Almaniya kubokunun qalibi oldu
Türkiyədə koronavirusdan sağalanların sayı 4,85 milyonu ötüb
Daşkəsəndə “Təmiz hava” aylığı ilə əlaqədar tədbirlər davam etdirilir (FOTO)
Livandan İsrailin şimal sahillərindəki Aralıq dənizi ərazisinə üç raket atıldı
ABŞ Ermənistan-Azərbaycan sərhədindəki gərginliyin azaldılmasına çağırır
Rusiya Azərbaycanın daha 30 müəssisəsindən pomidor idxalına icazə verəcək
Xarici İşlər Nazirliyi Ermənistan və Azerbaycan sərhədində baş verən gərginliklə bağlı açıqlama verib
İsrail Müdafiə Ordusu 9000 ehtiyatda olan əsgərinin çağırışını elan edib
Azərbaycanın xarici işlər nazirinin ATƏT-in fəaliyyətdə olan sədri ilə telefon danışığı olub
Samuxda 3 otaqlı ev yanıb
"Alyans" İctimai Birliyinin təşkilatçılığı ilə Ümummilli Lider Heydər Əliyevin 98-ci doğum günü ilə əlaqədar tədbir keçirilib (FOTO)
Bu gün Azərbaycanda 21 mindən çox vətəndaş COVID-19 əleyhinə peyvənd olunub
Azərbaycanda 509 nəfər koronavirusa yoluxub, 1427 nəfər sağalıb, 16 nəfər vəfat edib
Ceyhun Bayramov və Sergey Lavrov arasında telefon danışığı olub
Prezident İlham Əliyev Azərbaycanın ən yeni tarixinin şanlı səhifəsini yazdı: “Xarıbülbül” festivalı hər il keçiriləcək!
"Air France" şirkəti Tel-Əvivə uçuşlarını dayandırıb
İsrail Hava Qüvvələri Qəzza zolağından buraxılan dronu vurduğunu açıqladı
"Twitter"in işində problemlər yaranıb
Heydər Əliyevin Qarabağla bağlı arzularının əks olunduğu video-çarx Prezident İlham Əliyevi kövrəltdi (VİDEO)
Prezident İlham Əliyev Cıdır düzündə bir daha "Qarabağ Azərbaycandır" dedi (VİDEO)
İstefada olan general-polkovnik Tofiq Ağahüseynov dəfn edilib (FOTO)
Mingəçevirdə qanlı dava: 3 nəfər saxlanılıb
Şəhid ailələri və müharibə əlillərinə daha 50 mənzil təqdim olundu (FOTO)
Azərbaycan neftinin qiyməti qalxıb
Daha 3 şəhidin yeni doğulan övladına hesab açılacaq (FOTO)
Şuşada “Xarıbülbül” festivalını yenidən keçirmək arzumuz gerçək oldu - Xalq artisti
Birinci vitse-prezident Mehriban Əliyeva rəsmi "İnstagram" hesabında “Xarıbülbül” musiqi festivalının qala-konsertindən görüntü paylaşıb (VİDEO)
Cinayət törətməkdə şübhəli bilinən 43 nəfər saxlanılıb
Saatlıda gecə saatlarında fəaliyyət göstərən çayxana aşkarlanıb
İranda ötən sutka 297 nəfər koronavirusdan ölüb
IATA və AZAL arasında IATA Travel Pass mobil əlavəsinin Azərbaycanda tətbiq edilməsinin mümkünlüyü müzakirə edilib
Kasım-Jomart Tokayev Prezident İlham Əliyevə telefonla zəng edib
Prezident İlham Əliyev və birinci xanım Mehriban Əliyeva Şuşada “Xarıbülbül” musiqi festivalının qala-konsertində iştirak ediblər (FOTO/VİDEO) (YENİLƏNİB)
Müdafiə Nazirliyi istefada olan general-polkovnikin vəfatı ilə əlaqədar başsağlığı verib
Prezident İlham Əliyev Şuşada Yuxarı Gövhərağa məscidində olub (YENİLƏNİB) (FOTO/VİDEO)
Şuşada keçirilən "Xarıbülbül" festivalı böyük tarixi qələbənin təntənəsidir - Şuşalı deputat
AXC-Müsavat cütlüyünün Naxçıvanla bağlı mənfur niyyətinin qarşısını məhz Heydər Əliyev aldı - Deputat
Mətbuat prospektində avtomobillərin hərəkətində sıxlıq var - SƏBƏB (FOTO)
Sabah hava necə olacaq?
Türkmənbaşı limanına ilk dəfə yan alan "Azərbaycan" gəmi-bərəsi milli adət-ənənələrə uyğun qarşılanıb (FOTO)
Neftçala sakini narkotiklə saxlanılıb
Şuşada tikiləcək məscid Vətənimizin bir tacı olacaq - QMİ sədri
Şəkidə avtoxuliqan saxlanılıb (FOTO/VİDEO)
İsraildə aktiv koronavirus xəstələrinin sayı 825-ə düşüb
Son illərdə Naxçıvanın iqtisadi, siyasi və hərbi potensialının dinamik şəkildə artması danılmaz faktdır - Kamaləddin Qafarov
Ermənilər təkcə xalqımıza deyil, dini abidələrimizə qarşı da vandallıq törədiblər - Allahşükür Paşazadə
Qazaxıstanda koronavirusa yoluxanların sayı 350 min nəfəri ötüb
Azərbaycan xalqı birlik sayəsində qələbə qazandı - QMİ sədri
İlk dəfədir ki, Ramazan bayramını qalib ölkə kimi qeyd edirik - Allahşükür Paşazadə
İşğaldan azad olunmuş ərazilərə keçməyə cəhd göstərən 5 nəfər saxlanılıb
Şuşada "Xarı Bülbül" festivalında iştirak etdiyimizə görə çox xoşbəxtik - Xalq artisti
Təzəpir məscidində bayram namazı qılınıb (FOTO)
Pomidor güvəsi (Tuta absoluta) və onunla mübarizə üsulları
“Şaka” ləqəbli narkotacir saxlanılıb
Venesuelada ilin əvvəlindən inflyasiya 240 faizi ötüb
Braziliyada koronavirusdan daha 2 494 nəfər ölüb
Şuşada bayram namazı qılınıb (VİDEO)
“Azpetrol” Ramazan bayramı münasibətilə müsəlmanları təbrik edir
Bakıda intihara cəhdin qarşısı alınıb
Argentinada koronavirusa yoluxanların sayı 3,2 milyonu ötüb
Birinci vitse-prezident Mehriban Əliyeva Şuşadan bütün müsəlmanları Ramazan bayramı münasibətilə təbrik edib (FOTO)
İsrail Türkiyə telekanalının Qəzza zolağında yerləşən binasına zərbə endirib
Azərbaycanda Ramazan bayramı qeyd olunur
Ağstafa polisi şəhid ailələrinə bayram sovqatları paylayıb (FOTO)
BMT-nin baş katibi Fələstin-İsrail münaqişəsinin deeskalasiyasına nail olmağa çağırıb
Bayden ABŞ-ın kiber təhlükəsizliyinin təmin edilməsi lə bağlı qərar imzalayıb
BMT Təhlükəsizlik Şurasının Fələstin və İsrail üzrə iclası mayın 14-ü keçirilə bilər
Qəzza zolağından İsrail ərazisinə 1,5 mindən artıq raket atılıb
Bitkoinin qiyməti 15 faizdən çox ucuzlaşıb
ÜST-nin Baş direktoru koronavirusa qarşı peyvənd olunub
Böyük Britaniyada daha 2 284 nəfər koronavirusa yoluxub
Polislər Mingəçevir və Zaqatalada şəhid ailələrini, qaziləri və aztəminatlı soydaşlarımızı ziyarət ediblər (FOTO)
İsrailin zərbələri nəticəsində Qəzza zolağında ölənlərin sayı 65-ə çatıb
Şəmkirdə dayanma-durma qaydalarını pozanlar məsuliyyətə cəlb olunub (FOTO)
Sloveniyada koronavirusun "Hindistan" ştammına ilk yoluxma halı qeydə alınıb
Bakıda birmərtəbəli evdə yanğın olub
Azərbaycan Prezidenti Ramazan bayramı münasibətilə paylaşım edib (FOTO)
Dünyada ötən sutka koronavirusa 643 mindən çox yoluxma qeydə alınıb - ÜST
İranın XİN rəhbəri Tehranın Hələbdə Baş Konsulluq açmaq qərarını açıqlayıb
Birinci vitse-prezident Mehriban Əliyeva Şuşadakı atəşfəşanlıqdan görüntülər paylaşıb (VİDEO)
Türkiyədə koronavirusdan sağalanların sayı 4,8 milyonu ötüb
Prezident İlham Əliyev Şuşada 1 saylı ümumtəhsil məktəbinin təməlini qoyub (VİDEO)
Prezident İlham Əliyev Şuşa Rəsm Qalereyasında görülən işlərlə tanış olub (VİDEO)
Prezident İlham Əliyev və birinci xanım Mehriban Əliyeva Şuşada xüsusi nümayəndəliyin inzibati binası ilə tanış olublar (FOTO/VİDEO)
Prezident İlham Əliyev və birinci xanım Mehriban Əliyeva Şuşa Yaradıcılıq Mərkəzinin yerləşəcəyi bina ilə tanış olublar (VİDEO)
Prezident İlham Əliyev Şuşada xan qızı Natəvanın sarayının qarşısındakı əraziyə baxış keçirib (VİDEO)
Prezident İlham Əliyev “Xarı Bülbül” otelinin nəzdindəki korpusda və kotteclərdə yaradılan şəraitlə tanış olub (VİDEO)
Prezident İlham Əliyev və birinci xanım Mehriban Əliyeva Şuşada “Xarı Bülbül” otelinin yenidənqurmadan sonra açılışında iştirak ediblər (FOTO/VİDEO)
Prezident İlham Əliyev: Bir il bundan əvvəl Şuşada başqa musiqi səslənirdi, başqa hərəkətlər edilirdi
Prezident İlham Əliyev Şuşada jurnalistlərlə görüşüb (VİDEO)
Ombudsman minalanmış ərazilərlə bağlı BMT-nin İnsan Hüquqları üzrə Ali Komissarına məktubla müraciət edib
Gürcüstanda koronavirusa daha 1 409 nəfər yoluxub
Bakıda daha bir piyada səkisinin zəbt olunması halı qeydə alınıb - BNA (FOTO)
"Xarıbülbül" festivalını yenidən izləmək böyük xoşbəxtlikdir - 1990-cı ildə festivalın bədii rəhbəri olmuş Əli Usubov
İsrail hərbçisi Qəzza zolağından raket atəşi nəticəsində ölüb
Gədəbəydə iki mülki şəxs minaya düşüb
Bütün xəbərlər