Gələn ilin dövlət büdcəsi kifayət qədər praqmatik, nikbin və təmkinli ssenarilər əsasında hazırlanıb

Gələn ilin dövlət büdcəsi kifayət qədər praqmatik, nikbin və təmkinli ssenarilər əsasında hazırlanıb

Bakı. Trend:

Dövlət büdcəsini müzakirə edən bəzi ekspertlər bugünədək deyirdilər ki, Azərbaycanda tam əlçatan olmayan yeganə büdcə sənədi büdcə öncəsi verilən bəyanatdır. İndi isə Maliyyə Nazirliyi gələn ilin dövlət büdcəsinin büdcə öncəsi ilkin göstəricilərini (bəyanatı) açıqlayıb.

Belə ki, növbəti il və orta müddətli dövr üçün icmal və dövlət büdcəsinin əsas göstəricilərinin ictimaiyyətə mütərəqqi beynəlxalq praktikaya uyğun açıqlanmasının təşkili məqsədi ilə Maliyyə Nazirliyi tərəfindən ilk dəfə olaraq “Azərbaycan Respublikasının 2020-ci ilin dövlət və icmal büdcələrinin ilkin göstəricilərinə dair açıqlama” hazırlanıb. Sənəd 2020-ci ilə və orta müddətli dövrə dair makroiqtisadi proqnozları, büdcə-vergi siyasətinin əsas istiqamətlərini, dövlət büdcəsinin prioritet gəlir və xərclərini, habelə dövlət borcuna dair əsas məlumatları əhatə etməkdədir. İctimaiyyət üçün əlçatanlığın təmin edilməsi məqsədilə “Azərbaycan Respublikasının 2020-ci ilin dövlət və icmal büdcələrinin ilkin göstəricilərinə dair açıqlama” Azərbaycan Respublikası Maliyyə Nazirliyinin rəsmi internet səhifəsində yerləşdirilib.

Özü də büdcə öncəsi sənəd büdcə layihəsi parlamentə təqdim edilməmişdən ən azı 1 ay öncə açıqlandı. Bu, mütərəqqi beynəlxalq praktikaya uyğun olmaqla Açıq Büdcə indeksinin qaydalarına da cavab verir.

Bu sənədin missiyası ondan ibarətdir ki, ölkədə büdcə öncəsi debatlar aparılsın, təkliflər dəyərləndirilsin və lazım gələrsə, büdcə layihəsində öz əksini tapsın.

Maliyyə Nazirliyinin 2020-ci ilin dövlət və icmal büdcələrinin ilkin göstəricilərinə dair açıqlamasını nəzərdən keçirdikdən sonra əminliklə demək olar ki, gələn ilin dövlət büdcəsi kifayət qədər praqmatik, nikbin və təmkinli ssenarilər əsasında hazırlanıb. Əvvəla, ona görə ki, 2020-ci ildə icmal büdcə xərclərinin yuxarı həddi cari ilin təsdiq olunmuş icmal büdcə xərclərinin 103 faizindən çox olmamaqla xərclənə bilən neft gəlirləri ilə qeyri-neft və digər daxilolmaların proqnozunun cəminə əsaslanır. 2019-cu ildə olduğu kimi, 2020-ci il və orta müddətli dövrdə də icmal büdcə xərclərinin yuxarı həddi bu qaydaya uyğun olaraq müəyyən ediləcək.

2020-ci ilin dövlət büdcəsinin gəlirləri qeyri-neft yığımları hesabına artacaq

Eyni zamanda, qlobal enerji qiymətlərinin volatilliyi fonunda iqtisadiyyatın neft sektorundan asılılığının azaldılması hədəflərinə uyğun olaraq, büdcənin qeyri-neft gəlirlərinin artırılması orta müddətli dövrdə gəlir siyasətinin əsas istiqamətlərindən biri olacaqdır. Bu əsasda, kölgə iqtisadiyyatının, qeyri-rəsmi məşğulluğun səviyyəsinin azaldılması və şəffaflığın artırılması istiqamətində tədbirlər davam etdiriləcək, vergitutma bazası genişləndiriləcək, eyni zamanda, gömrük sahəsində aparılan islahatlar büdcədə həm vergi, həm də gömrük daxilolmalarının artımını təmin edəcəkdir. Bu baxımdan, 2020-ci ilin dövlət büdcəsinin gəlirləri qeyri-neft yığımları hesabına artacaq.

Büdcədə qeyri-neft gəlirlərinin payındakı artım Dövlət Neft Fondundan artan transfertlərdən 2,5 dəfə çoxdur

Bundan başqa, 2020-ci ilin dövlət büdcəsinin gəlirləri 24,484 mln. manat məbləğində proqnozlaşdırılır ki, bu da 2019-cu ilin təsdiq edilmiş göstəricisi ilə müqayisədə 1,316 mln. manat və ya 5,7 faiz çoxdur. Büdcədə qeyri-neft gəlirlərinin artım tempi 11,3 fazidir, yəni cari illə nisbətdə 1 milyard 68 milyon manat. Ümumilikdə, gələn ilin büdcə gəlirlərinin tərkibində qeyri-neft gəlirləri 10 milyard 536,5 milyon manat olmaqla payını 43 faizə çatdırmış olacaq. Büdcədə qeyri-neft gəlirlərinin payındakı artım Dövlət Neft Fondundan artan transfertlərdən 2,5 dəfə çoxdur. Neft Fondundan transfert təxminən 400 milyon manat arta bilər. (3 faiz artım).

Eləcə də, 2020-ci ildə dövlət büdcəsinin xərcləri 25618,2 mln. manat məbləğində proqnozlaşdırılır ki, bu da 2019-cu ilin təsdiq edilmiş göstəricisi ilə müqayisədə 428,2 mln. manat çoxdur.

Büdcə xərclərinin tərkibində sosialyönlü xərclərin xüsusi çəkisi 40,7 faiz təşkil edəcək

Büdcə xərclərinin tərkibində sosialyönlü xərclərin xüsusi çəkisi 40,7 faiz təşkil edəcəkdir ki, bu da 2019-cu illə müqayisədə 9,9 faiz-bəndi və ya 2664,2 mln. manat çoxdur. Azərbaycan Respublikası Prezidentinin müvafiq Sərəncamları ilə minimum əməkhaqqının, bir sıra sosial müavinətlərin və təqaüdlərin, dövlət qulluqçularının, hüquq muhafizə orqanları əməkdaşlarının, müəllimlərin, büdcədən maliyyələşən bir sıra digər təşkilatlarda çalışanların əməkhaqlarının artırılması, habelə əmək pensiyasının minimum məbləğinin artırılması haqqında qanunvericiliyə edilən dəyişikliklər sosialyönlü xərclərin artımını bu həddə çatdırmağa səbəb olub.

Həmçinin, qeyd etməliyik ki, ortamüddətli dövrdə icmal büdcənin qeyri-neft baza kəsirinin qeyri-neft ümumi daxili məhsulda (ÜDM) xüsusi çəkisinin ardıcıl şəkildə azaldılması 2020-ci il və orta müddətli dövrdə büdcə siyasətinin əsas prioritetlərindən biri olacaq. Belə ki, 2020-ci ildə dövlət büdcəsinin kəsirinin 1,134,2 mln. manat olması planlaşdırılır ki, bu da cari ilin göstəricisindən 887,8 mln. manat və ya 43,9 faiz azdır.

ÜDM-də neft sektorunun payının 65.8, qeyri-neft sektorunun isə 34.2 faizə bərabər olacaq

Gələn ilin büdcəsində neftin baza qiyməti 55 dollar proqnozlaşdırılıb. Bu isə ortamüddətli ssenarilərə tam uyğundur. Həmçinin, 2020-ci ildə cari əməliyyat balansında 1.7 milyard ABŞ dolları, yaxud ÜDM-in 2.1 faizi miqdarında profisit olacağı gözlənilir. ÜDM-ə gəldikdə isə onun 2.4 faiz artaraq, 82.7 mlrd. manata çatacağı proqnozlaşdırılır. Ortamüddətli dövrdə ÜDM-in tərkibində neft sektorunun payının 65.8 faizə, qeyri-neft sektorunun isə 34.2 faizə bərabər olacağı gözlənilir.

Eyni zamanda, tədiyyə və ticarət balanslarındakı müsbət dinamika, monetar və fiskal siyasətlərin sıx əlaqələndirilmiş şəkildə yürüdülməsi milli valyutanın mübadilə məzənnəsinin növbəti ildə də sabit qalacağını şərtləndirir. Mövcud situasiya 2020-ci il üçün manat/ABŞ dolları məzənnəsinin 1.7 səviyyəsində olmasını proqnozlaşdırmağa əsas verir. Eləcə də, inflyasiyanın cari ilin sonunda 3.7 faiz olacağı, növbəti ildə isə 4.6 faizə qədər artacağı proqnozlaşdırılır.

Ümumi dövlət borcunun ÜDM-də nisbəti 20 faizdən aşağı salınacaq

Onu da vurğulamaq yerinə düşər ki, ortamüddətli dövrdə dövlət borcunun mərhələli şəkildə azaldılması və ona xidmət xərclərinin optimallaşdırılması üzrə tədbirlər davam etdiriləcək. Belə ki, Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 24 avqust 2018-ci il tarixli Sərəncamı ilə təsdiq olunmuş “Azərbaycan Respublikasında dövlət borcunun idarə edilməsinə dair orta və uzun müddət üçün Strategiya”ya uyğun olaraq ortamüddətli dövrdə ümumi dövlət borcunun ÜDM-də nisbəti 20 faizdən aşağı salınaraq dayanıqlıq təmin ediləcək, xarici valyuta nominallı borc öhdəliklərinin bir qismi tədricən milli valyuta nominallı borc öhdəlikləri ilə əvəz ediləcəkdir. 2020-ci ilin dövlət büdcəsi xərclərinin tərkibində dövlət borcuna xidmət xərclərinin 2.458,2 mln. manat, o cümlədən faiz xərclərinin 775,4 milyon manat təşkil edəcəyi proqnozlaşdırılır.

Gələn aydan açıq havada idman yarışlarının təşkilinə icazə verilir
Gələn aydan açıq havada idman yarışlarının təşkilinə icazə verilir
"Union" Polteri komandadan kənarlaşdırır
"Union" Polteri komandadan kənarlaşdırır
Boston marafonu 124 illik tarixində ilk dəfə keçirilməyəcək
Boston marafonu 124 illik tarixində ilk dəfə keçirilməyəcək
Loading Bars
Xəbər lenti
Xəzər dənizində dalğanın hündürlüyü 4.5 metrə çatıb - FAKTİKİ HAVA
Bakıda fleşmobun təşkilatçısına cinayət işi açıldı (FOTO/VİDEO)
Oğurluq üstündə tutuldular, başqa cinayətləri də üzə çıxdı
Bakıda keçmiş məhkumlar avtomobildən oğurluq ediblər
“Atabank” və “Amrahbank” əmanətlərinin kompensasiyası “Kapital Bank”la ödəniləcək
Arzu Nağıyev: Prezident İlham Əliyev Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin həlli ilə bağlı beynəlxalq arenada çox mühüm addımlar atır (VİDEO)
Qaradağda mağazadan oğurluq edən şəxs saxlanılıb
Tural Gəncəliyev kanadalı deputatın Dağlıq Qarabağdakı qondarma rejimin nümayəndəsinə göndərdiyi “təbrik məktubu”na kəskin etiraz edib
Arzu Nağıyev: İnternet azadlığı heç bir halda digər azadlıqları məhdudlaşdırmamalıdır
Cəlilabadda “Range Rover”dən 6 kiloqramdan artıq narkotik götürüldü
Cinayət törətməkdə şübhəli bilinən 34 nəfər saxlanılıb
İranda daha 2 282 nəfər koronavirusa yoluxdu
Milli Məclisin gündəliyi dəyişdirilib
Hikmət Babaoğlu: Donald Trampın sosial şəbəkələrlə bağlı qərarı mövcud informasiya xaosuna nizam gətirmək cəhdidir
“Azərtoxum” MMC-nin bıçaqlanan direktoru danışdı
Paytaxtın bu küçəsində hərəkət məhdudlaşdırılır
Bakıda "07"lərə qənim kəsilən oğru saxlanıldı - FOTO
Elman Nəsirov: Donald Trampın sosial şəbəkələrin məsuliyyətə cəlb edilməsi ilə bağlı qərarı düzgün addımdır
Mayın son günü güclü külək əsəcək
Tədqiqatçı: Ulu öndər Heydər Əliyevin Azərbaycan hakimiyyətinə ikinci dəfə qayıdışı dövlətçilik tariximizin şanlı səhifələrindəndir
Ombudsmanın Quba Regional Mərkəzi videokonfrans formatında tədbir keçirib
Bakıda 6 yeni dayanacaq məntəqəsi təşkil edilib (FOTO)
Maştağada istixanada narkotik tərkibli bitkilər becərən şəxs saxlanılıb (FOTO)
Azərbaycan-Rusiya sərhədindəki sıxlıqla bağlı DGK açıqlama yaydı
Zakir Həsənov: Düşmən və ona dəstək verən bəzi qüvvələr tərəfindən Ordumuza qarşı aparılan kampaniyalar heç bir nəticə vermir (FOTO)
Şokoladın tərkibi, sağlamlığa fayda və zərərləri
“Reabilitasiya” elektron sistemi yaxın zamanda işə başlayacaq
TƏBİB və Bakı Media Mərkəzi "Metodiki Göstərişlər"lə bağlı növbəti videoçarx hazırlayıb (VİDEO)
Tamam Cəfərova: Prezident İlham Əliyevin həyata keçirdiyi bütün layihələrin əsasını insan faktoru təşkil edir
Sədərək Ticarət Mərkəzinə sahibkar və satıcıların maskasız girişi qadağan edildi
"COVİD 19" pasportu uçuşlar bərpa olunduqdan sonra tətbiq oluna bilər
Politoloq: Hərbi qüdrətimiz, iqtisadi üstünlüyümüz torpaqlarımızın azad olunmasında əsas rol oynayacaq
Həsən Ruhani: Tez zamanda koronavirusdan əvvəlki şəraitə qayıtmaq mümkün deyil
Ermənistanda koronavirusa yoluxanların sayı 9 minə çatır
Azərbaycanda əczaçılıq məhsullarının istehsalı artıb
FAO Azərbaycanda pandemiyanın nəticələrinin aradan qaldırmaq üçün layihələr həyata keçirməyi planlaşdırır
Su hovuzunda və yaşadığı evdə narkotik becərənlər saxlanılıb (FOTO)
Qaradağ sakinləri 1 saylı DOST mərkəzinin xidmətlərindən faydalana biləcək
Vətəndaşların nəzərinə! Kafe və restoranlar bu qaydalar əsasında işləyəcək
Bakıda növbəti gücləndirilmiş dezinfeksiya işləri aparılır (FOTO/VİDEO)
Cəlilabadda narkotacir qohumlar 6 kiloqram narkotiklə saxlanıldılar (FOTO)
Sumqayıtda ağır qəza - Ölənlər var
Atəşkəs 29 dəfə pozulub
Vüqar İskəndərov: İndiki milli satqınlar dediyimiz o cinayətkar ünsür dəstəsi, o vaxtın donos yazanlarından fərqlənmir
Bakı polisi əməliyyat keçirdi, heroin alverçiləri zərərsizləşdirildi
Bəxtiyar Əliyev: Azərbaycanda məcburi köçkünlərlə iş ardıcıl və planlı sürətdə həyata keçirilir
İsveçrədə 28 May - Respublika Günü münasibəti ilə vebinar konfrans keçirilib
Səudiyyə Ərəbistanında məscidlər açılacaq
Azərbaycan Türkiyədən dənli və paxlalı bitki ixracını artırıb
Tunis prezidenti fövqəladə vəziyyət rejimini altı ay uzadıb
Türkiyədə qəza baş verib: ölənlər var
Bakıda taxta bazarı ərazisində yanğın olub
ABŞ-ın Minneapolis şəhərində komendant saatı tətbiq olunub
"Twitter"in işində problem yaranıb
Misirdə sutkada koronavirusdan ən çox ölüm faktı qeydə alınıb
Moskvada koronavirusa yoluxan daha 78 xəstə ölüb
Dünyada sutka ərzində koronavirusa yoluxanların sayı 107 mindən çox artıb
Ucarda 4 otaqlı ev yanıb
"Brent" markalı neftin qiyməti 38 dollardan yuxarı qalxıb
ABŞ-da ən böyük kommersiya elektrik təyyarəsi uğurla sınaqdan keçirilib
Pərvin Kərimzadə: “Qobu Park-3” ardıcıl və məqsədyönlü siyasətin davamıdır
Prezident İlham Əliyevə Respublika Günü münasibətilə təbriklər gəlməkdədir
Azərbaycanda koronavirusla bağlı aparılan testlərin sayı açıqlandı
Hikmət Babaoğlu: Sosial layihələrin məhdudiyyətsiz olaraq həyata keçirilməsi dövlətin vətəndaşın yanında olduğunun göstəricisidir
Türkiyədə son sutkada koronavirusdan 1 594 nəfər sağalıb
Avropa İttifaqından ərazi bütövlüyünə növbəti qəti dəstək
ATƏT Parlament Assambleyasının sədri Prezident İlham Əliyevi təbrik edib
Hava şəraitinin dəyişəcəyi ilə bağlı XƏBƏRDARLIQ
Rəcəb Tayyib Ərdoğan: Türkiyə mövcud imkanlarından istifadə edərək fərqli bir yerə gəlib
Pakistan dövlət başçısı Prezident İlham Əliyevi təbrik edib
Bütün sahələr üzrə karantin qaydalarını pozanlar məsuliyyətə cəlb ediləcək
Vətəndaşlar dövlətimizin başçısına yazırlar: Siz bütün cəbhələrdə qalibsiniz və biz qalib Prezidentimizlə həmişə fəxr edirik
Rusiya və Türkiyədə olan vətəndaşlarımızın ölkəyə gətirilməsi təmin olunacaq
Ramin Bayramlı: Təcridxanalarda koronavirusla bağlı epidemioloji vəziyyət sabitləşib
Rayonlara gediş-gəlişin bərpası ilə bağlı Operativ Qərargahdan AÇIQLAMA
Uşaq bağçalarının yaxın vaxtlarda açılması gözlənilmir
Tural Gəncəliyev: Dağlıq Qarabağın erməni icması üçün yeganə təhlükəsizlik riski işğala əsaslanan hazırkı status-kvodur
TƏBİB: Xəstəxanalarda çarpayı fondu ilə bağlı hələ imkanlar var
Gələn ay işsizlərə birdəfəlik ödəmənin verilməsi Nazirlər Kabinetində müzakirə edilir
Karantin zamanı bank kreditləri necə ödənilməlidir? - Operativ Qərargah açıqlayır
Toy mərasimlərinin bərpası ilə bağlı Operativ Qərargahdan AÇIQLAMA
Ramin Bayramlı: Həftə sonları xüsusi karantin rejimi tətbiq edilə bilər
TƏBİB: Xarici ölkələrdə yoluxmanın qarşısının alınması üçün ciddi cərimələr tətbiq edilir
Yoluxmaların çoxu yas mərasimlərində olur - Ramin Bayramlı
Naxçıvan Qarnizonu Qoşunlarında komanda-qərargah məşqi keçirilib (FOTO/VİDEO)
Vətəndaş qəbulu aparılacaq müəssisələrdə sosial məsafə üçün xüsusi işarələr olmalıdır - TƏBİB
Əksər marketlərdə metodiki tövsiyələrə əməl edilmir - Ramin Bayramlı
Kafe və restoranlarda açıq bufetdən istifadə qadağandır - RƏSMİ
“Sədərək” ticarət mərkəzi ilə bağlı TƏBİB-dən AÇIQLAMA
İyunun 8-dən sonra ölkə daxilində uçuşların bərpası gözlənilir
Ramin Bayramlı: Bəzi obyektlərin açılması epidemioloji vəziyyətin ürəkaçan olması ilə bağlı deyil
Koronavirusa ümumi yoluxmanın 47 faizi Bakının payına düşür - Ramin Bayramlı
Vladimir Zelenski Azərbaycanın Ukraynada yeni təyin olunmuş səfirinin etimadnaməsini qəbul edib (FOTO)
Ölkə daxilində uçuşlara xüsusi nəzarət olunacaq - Operativ Qərargah
Karantin rejimində iqtisadi artım bərpa olunsa da, paralel olaraq özümüzü qorumalıyıq - İbrahim Məmmədov
Ramin Bayramlı: Ölkədə aktiv xəstələrlə yanaşı, ağır vəziyyətdə olanların da sayı artıb
İbrahim Məmmədov: Yoluxmanın artdığı bölgə qapadıla bilər
Azərbaycanda daha 230 nəfər koronavirusa yoluxub, 103 nəfər sağalıb, 2 nəfər ölüb
Nazirlər Kabineti yanında Operativ Qərargah brifinq keçirib (FOTO)
UNEC-in 90 illiyinə həsr olunan beynəlxalq elmi konfrans keçirilib (FOTO)
Bütün xəbərlər