Bakı. Trend:
Mərkəzi Asiya Regional İqtisadi Əməkdaşlıq Proqramına (CAREC) üzv ölkələr transsərhəd ticarət üçün əngəl yaradan mövcud maneələri aradan qaldırmalıdırlar.
Trend xəbər verir ki, bu barədə Asiya İnkişaf Bankının (AİB) saytında dərc olunan məqalədə deyilir.
CAREC proqramı 11 ölkəni - Əfqanıstan, Azərbaycan, Çin Xalq Respublikası, Gürcüstan, Qazaxıstan, Qırğızıstan, Monqolustan, Pakistan, Tacikistan, Türkmənistan və Özbəkistanı birləşdirir.
“CAREC regionunda qarşılıqlı faydalı ticarət və investisiyaların genişləndirilməsi üçün əhəmiyyətli dərəcədə istifadə olunmamış potensial mövcuddur. CAREC çərçivəsində əvvəllər aparılmış və Ticarət və İnvestisiyaların Təşviqi üzrə Tərəfdaşlıq Sazişinin (CARTIF) konsepsiyasının əsasını təşkil edən üç tədqiqat bir sıra davam edən maneələri üzə çıxarıb. Bunlara malların ticarəti üzrə tarif və qeyri-tarif tədbirləri, xidmətlər bazarlarının tənzimlənməsində fərqlər, standartların və uyğunluğun təsdiqi prosedurlarının məhdud tanınması, sahibkarların və xidmət təminatçılarının hərəkətinə qoyulan məhdudiyyətlər, eləcə də treyderlər və investorlar üçün xərcləri və qeyri-müəyyənliyi artıran müxtəlif daxili maneələr daxildir. Məhz buna görə də tariflər CARTIF-in ilkin protokollarında nəzərdə tutulmur, çünki onlar mərhələli və diferensial yanaşma tələb edir”, – nəşrdə qeyd olunur.
CAREC-in Azərbaycan, Qazaxıstan və Özbəkistanda tranzit ticarətin təşviqi üzrə tədqiqatlarından əldə olunan əlavə məlumatlar, həmçinin AİB-in CAREC dəhlizləri boyunca ticarətin asanlaşdırılması və nəqliyyat infrastrukturu üzrə təhlili tranzit ticarəti ləngidən və regional dəhlizlər üzrə beynəlxalq daşımaları məhdudlaşdıran hüquqi, tənzimləyici, institusional və infrastruktur maneələrinin hələ də mövcud olduğunu vurğulayır.
“Məcmu şəkildə bu nəticələr CAREC ölkələrinin transsərhəd ticarət və investisiyalar üçün qalan maneələrin aradan qaldırılması istiqamətində səylərini gücləndirməsinin zəruriliyini göstərir. CAREC azad ticarət sazişinin müxtəlif variantlarının empirik qiymətləndirilməsi də sübut edir ki, transsərhəd ticarət və investisiya şəraitinin yaxşılaşdırılması xüsusilə dənizə çıxışı olmayan ölkələr üçün əhəmiyyətli iqtisadi faydalar gətirə bilər”, – deyə məqalədə qeyd olunub.
Xatırladaq ki, 20 noyabr 2025-ci ildə CAREC-in 24-cü nazirlər konfransında CARTIF üzrə danışıqları rəsmi olaraq işə salan Bişkek Bəyannaməsi qəbul edilib. Bu addım CAREC ölkələrinin ticarət və investisiyalar sahəsində regional iqtisadi əməkdaşlıq və inteqrasiyanın təşviqi istiqamətində səylərində mühüm mərhələ olub.
CARTIF CAREC proqramı çərçivəsində iyirmi ildən artıq əməkdaşlığa, o cümlədən "CAREC Strategy 2030" və "CAREC Integrated Trade Agenda 2030" sənədlərində əks olunan nailiyyətlərə, eləcə də Ümumdünya Ticarət Təşkilatının (ÜTT) Ticarətin Asanlaşdırılması üzrə Sazişi kimi beynəlxalq saziş və konvensiyaların icrasına əsaslanır. Sazişin məqsədi transsərhəd ticarət və investisiyaların asanlaşdırılması üçün inklüziv, şəffaf və çevik regional iqtisadi tərəfdaşlıq yaratmaqdır.