Azərbaycan, Bakı, 19 may /Trend, müxbir Y.Ostapenko/
Son 5 il ərzində Azərbaycan işğal olunmuş ərazilərindən olan qaçqınların hüquq və həyat şəraitlərinin təmin olunmasında böyük irəliləyiş nümayiş etdirib. Azərbaycan hökumətinin BMT-nin Qaçqınlar üzrə Ali Komissarlıq İdarəsi (UNHCR) ilə birgə işi ölkənin bütün miqrasiya sistemini beynəlxalq standartlar səviyyəsinə uyğunlaşdırmağa imkan verəcək.
Bu barədə Trend-ə müsahibəsində BMT-nin qaçqınlar üzrə ali komissarı Antonio Quterreş özünün Cənubi Qafqaza regional səfərinin yekunları üzrə deyib. Son dəfə Quterreş regiona 2006-cı ildə gəlmişdi.
Ali komissar Azərbaycanda miqrasiya sisteminin inkişaf dinamikasını müsbət qiymətləndirərək, təkcə işğal olunmuş ərazilərdən deyil, eləcə də digər qonşu ölkələrdən olan qaçqınların və məcburi köçkünlərin layiqli həyat şəraitini qeyd edib.
O bildirib ki, birgə işləniləcək işin istiqamətlərindən biri kimi, kimin həqiqətən qaçqın olub-olmamasını dəqiq müəyyənləşdirməkdir.
"Sığınacaq istəyənlərin heç də hamısının ona ehtiyacı yoxdur və ona layiq deyil. Bəzən insanlar iqtisadi düşüncə baxımından miqrasiya edirlər və sığınacaq istəyərək bunu ölkədə qalmaq üçün ən yaxşı üsul hesab edirlər", - Quterreş vurğulayıb.
Onun sözlərinə görə, mürəkkəb prosedurun düzgün işləməsinə nail olmaq lazımdır.
"Dövlətin həqiqi qaçqınlara kömək etməsi vacibdir. İşi elə qurmaq lazımdır ki, həqiqətən qaçqın olmayan insanlar bu qaydada qeydiyyatdan keçməsinlər", - o deyib və əlavə edib ki, UNHCR Azərbaycana bütün lazımi yardımı göstərməyə hazırdır.
Quterreş Azərbaycan hökümətinin ağır şəraitdə yaşayan qaçqınların maksimal dərəcədə rahatlıqda yerləşdirilməsində səylərini salamladı.
Baş nazirin müavini, Qaçqınların və Məcburi Köçkünlərin İşləri üzrə Dövlət Komitəsinin sədri Əli Həsənovun sözlərinə görə, onların sayı, erməni təcəvvüzünə məruz qalmış bir milyon nəfərdən 400 minə çatır.
"Bir çox ölkələrdə mənə yalnız əla şəraitli qaçqın şəhərciklərini göstərirlər", Quterreş deyib.
"Çox şadam ki, Azərbaycanda mənə təkcə yeni qaçqın qəsəbələri yox, həmçinin, şəhərətrafı qəsəbələrdə yerləşən, və və hələ də qənaətbəxş olmayan şəraitdə olan qaçqınların yaşayış yerlərini göstərdilər".
"Əlbəttə, problemin ən asan həlli onların paytaxtdan kənarda, qiyməti nisbətən aşağı olan torpaqlarda yerləşdirməkdir", o deyib. "Lakin, bununla bərabər, bu insanların əksəriyyəti paytaxtda işləmək imkanından məhrum edilərək haqqlarında məhdudlaşdırılacaqlar."
Bununla əlaqədar, Quterreş, UNHCR tərəfindən hökümətin fəaliyyət planına maksimal dəstəklənəcəyinə söz verib.
Quterreşin sözlərinə görə, bu mərhələdə UNHCR Azərbaycana maddi və humanitar yardım göstərmir, ona görə ki, ölkə, qaçqınları öz gücü ilə bütüm lazımi şəraitlə təmin edir.
"Bizim vəzifəmiz Azərbaycan hökümətini onun qaçqınlara kömək səylərində əvəz etmək deyil. UNHCR-in qaçqınların və məcburi köçkünlərin hüquqlarının qorunmasında rolu - Ermənistan-Azərbaycan Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin siyasi həllinin əldə olunmasından sonra insanlara dəstək tədbirlərinin hazırlamasında hökümətlə əməkdaşlıqdadır", deyə Quterreş söylədi.
İki Cənubi Qafqaz ölkəsi arasında münaqişə 1988-ci ildə Ermənistanın Azərbaycana qarşı ərazi iddiası irəli sürməsi zəminində yaranıb. Azərbaycan torpaqlarının iyirmi faizi, yəni Dağlıq Qarabağ ərazisi və bu əraziyə bitişik yeddi rayon Ermənistan Silahlı Qüvvələrinin işğalı altındadır. 1994-cü ildə tərəflər atəşkəs rejiminə dair razılaşma əldə ediblər və o vaxtdan bəri ATƏT-in Minsk qrupunun himayəsi altında, Rusiya, Fransa və ABŞ-ın həmsədrliyi ilə hələ də nəticəsiz sülh danışıqları aparılır.
BMT Təhlükəsizlik Şurasının Dağlıq Qarabağ və ətraf rayonların azad edilməsinə dair qəbul etdiyi dörd qətnaməni Ermənistan bu günə qədər yerinə yetirməyib.
Münaqişənin tez bir zamanda öz həllini tapacağında ümidvar olduğunu bildirən Ali Komissar, onun siyasi aspektlərini şərh etməkdən imtina etdi.
