Azərbaycan, Bakı, 20 avqust / , müxbirlər: G.Əhmədova, T. Cəfərov/ BMT-nin Atom Enerjisi üzrə Beynəlxalq Agentliyi (MAQATE) Baş katibinin protokollar üzrə müavini Olli Heynonenin İrana səfəri BMT Baş Asambeleyası və MAQATE-nin Hakimlər Şurasının sentyabrda keçiriləcək illik sammiti ilə bağlıdır.
"Heynonenin Tehrana səfərinin məqsədi - MAQATE-nin Hakimlər Şurasının sentyabrın 22-də keçiriləcək iclası üçün hazırlanacaq hesabatdan əvvəl, İran tərəfi ilə, təhlükəsizliklə bağlı sıx münasibətlər qurmaqdır". Bu barədə Londondan elektron poçt vasitəsi ilə "Britaniya -ABŞ Təhlükəsizlik İnformasiyası Şurası" -nın(BASIC) icraçı direktoru Pol İnqram (Paul İngram) Trend -a bildirib.
İranın "İRNA" agentliyinin yaydığı məlumata əsasən, BMT-nin Atom Enerjisi üzrə Beynəlxalq Agentliyi (MAQATE) Baş katibinin protokollar üzrə müavini Olli Heynonen bu Agentliyin bir neçə digər eksperti ilə avqustun 18 - də, il ərzində dördüncü dəfə olaraq İranın Atom Enerji Təşkilatının rəsmiləri ilə müzakirə aparmaq üçün Tehrana səfər edib.
Britaniyalı ekspertin sözlərinə görə, 1 il əvvəl İran və MAQATE arasında razılaşdırılmış "iş planı" - na dair hələ də bir sıra vacib məsələlər qalmaqdıdır.
"Bu "iş planı"nın məqsədi - İranın nüvə proqramı ətrafında şübhələrin aradan qaldırılması və İranın bu niyyətdə olmasına dair şübhələrə yönəlmiş sualları cavablandırmaqdır", - deyə o çərşənbə günü bildirib.
İnqram hesab edir ki, Qərb indi diqqətini güman edilən, silahlandırmaya dair araşdırmalarda cəmləyib. Bu araşdırmalara dair dəlillər bu ilin əvvəlində İranla MAQATE arasında fikir ayrılığına səbəb oldu.
İranın siyasi eksperti və "Əl-Aləm" televiziya kanalının xəbərlər departamentinin direktoru Həsən Abidini bu haqda Trend -a bildirib ki, İran neçə vaxtdır çalışır ki, bu ölkənin uranın zənginləşdirilməsi proqramında siyasi və hüquqi mövzuları bir - birindən ayırsın.
Onun sözlərinə görə, İran MAQATE ilə razılıq əsasında bu Təşkilat tərəfindən verilmiş altı sualı cavablandırıb.
BMT-nin Baş Asambeleyası və MAQATE-nin Hakimlər Şurasının illik sammiti sentyabr ayında keçiriləcək. Samitin keçirilmə vaxtı yaxınlaşdıqca İran və MAQATE arasında bu ölkənin uranı zənginləşdirmə proqramına dair danışıqlar daha da sıx olur.
"İran uranın zənginləşdirmə proqramının texniki və hüquqi tərəflərini MAQATE ilə , bu proqramın siyasi tərəflərini isə 5+1 qrupu ilə müzakirə edir" - deyə Abidini bazar ertəsi telefonla Tehrandan bildirib.
O, əlavə edib ki, MAQATE Baş katibinin protokollar üzrə müavini Heynonenin İrana səfəri İran Atom Enerji Təşkilatı ilə uranın zənginləşdirilməsi proqramının texniki və hüquqi məsələlərinin müzakirəsini davam etdirməsi məqsədini daşıyır.
"Heynonen (Nüvə Silahına qarşı protokol) MPT -yə üzv olan ölkələrin hamısı ilə davamlı olaraq müzakirələr aparır, İran da o ölkələrdən biridir.
Fransada fəaliyyət göstərən Beynəlxalq məsələlər üzrə ekspert Hüseyn Lacəvərdi Heynonenin İrana səfərini BMT-nin Baş Asambeleyası və Təhlükəsizlik Şurasına illik məruzəni təqdim etmək üçün olduğunu bildirib. Onun sözlərinə görə, BMT TŞ İranın uranın zənginləşdirilməsi proqramı haqda Qətnaməni MAQATE -nin məruzəsi əsasında hazırlayır.
"Heynonen məruzəni tamamlamaq üçün İrana səfər edib" - deyə İran Tədqiqatçılar Assosiasiyasının sədri Lacəvərdi çərşənbə günü Londondan Trend - a bildirib.
O, əlavə edib ki, İran sentrifuqaların sayını artırdığı üçün və eləcə də, yeni atom stansiyaları tikmək niyyətində olduğu üçün MAQATE-nin növbəti məruzəsi də İranın xeyrinə olmayacaq.
"Hal-hazırda "hərəkət edən qatarda" bir neçə paralel proses var. İran və 5+1 ölkələri təkilflər mübadiləsi ediblər, bu da göstərir ki, hər 2 tərəf danışıqlar aparır. Avqustun əvvəlində ABŞ İranı son təkilflərə dair müddəti boşa verməkdə ittham etdi. Amerika qorxur ki, İran uranı zənginləşdirmək üçün və Buşun prezidentlik müddətinin başa çatması üçün vaxt qazanır",- deyə İnqram bildrib.
"İranlılar, deyəsən, indi tam əmindilər ki, onlara qarşı hər hansı bir sanksiya tətbiq edilsə belə, onlar irəli gedəcək. İran tərəfi, beynəlxalq ictimaiyyətdə fikir ayrılığı və nə isə bir iş görmək qabiliyyətinin olmaması kimi, NATO və Rusiya arasında munasibətlərin sona çatmasını da görürlər. Danışıqlar İran və AB arasında davam edir", -deyə britaniyalı ekspert deyib.
MAQATE-nin Hakimlər Şurasına 35 ölkə daxildir və onlar ildə 5 dəfə görüşürlər.
Haynonen avqustun 7-də Tehrana iki günlük rəsmi səfər etmişdi. O bu səfərdə İran və MAQATE -nin protokol əməkdaşlıqları haqda müzakirələr aparmışdı.
Müəlliflə əlaqə saxlamaq üçün elektron ünvan [email protected]
