FƏTH və HƏMAS arasında ziddiyyət Fələstin dövlətinin yaradılmasına maneə deyil – mütəxəssislər

FƏTH və HƏMAS arasında ziddiyyət Fələstin dövlətinin yaradılmasına maneə deyil – mütəxəssislər

Azərbaycan, Bakı, 17 iyun / Trend , müxbir U.Sadıxova /

Fələstinin FƏTH və HƏMAS qruplaşmaları arasında siyasi qarşıdurma regionda təhlükəsizliyin təmin edilməsinə mane olur, lakin siyasi qarşıdurmanın müstəqil Fələstin dövlətinin yaradılmasına təsir etməsi məsələsində mütəxəssislərin fikirləri müxtəlifdir.

Yaxın-Şərq "kvartetinin" (ABŞ, Aİ, BMT və Rusiya) xüsusi nümayəndəsi, Böyük Britaniyanın keçmiş baş naziri Toni Bleyer Ramallahda Fələstin administrasiyasının rəhbəri Mahmud Abbas ilə görüşündə bildirib ki,"FƏTH və HƏMAS arsında qarşıdurma həll edilməyənə qədər müstəqil Fələstin dövlətini yaratmaq mümkün deyil", ərəb qəzeti "Aşarq əl-Avsat" məlumat verib.

Bleyer əlavə edib ki, "beynəlxalq ictimaiyyət İsrail ilə birlikdə təhlükəsiz şəraitdə mövcud olacaq suveren Fələstin dövlətinin yaradılması istiqamətində fəaliyyət göstərəcəyi barədə üzərinə öhdəlik götürüb", lakin ilk öncə Qərb Sahilini idarə edən FƏTH və Qəza bölgəsini idarə edən HƏMAS arasında qarşıdurmaya son qoymaq lazımdır.

Misirin vasitəçiliyi ilə milli Fələstin hökumətinin yaradılması istiqamətində FƏTH və HƏMAS arasında aparılan danışıqlara baxmayaraq, Fələstin partiyaları razılığa gələ bilməyiblər. Əsas problem HƏMAS-ın FƏTH qoşunlarının Qəza bölgəsinə daxil olmasına etirazı və İsrail və Fələstin administrasiyası arasında imzalanmış müqavilələrin ziddiyətli olmasını tanımasıdır. Qeyd edək ki, FƏTH qoşunları 2007-ci ildə hərbi toqquşmalar nəticəsində Qəza bölgəsindən çıxarılıb. Partiyalar milli hökumətin yaradılması proqramını hazırlayacaq xüsusi komitələrin formalaşdırılması barədə razılığa gəliblər və bu məsələ FƏTH və HƏMAS-ın iyul görüşündə müzakirə ediləcək. Qərb Sahilində HƏMAS-ın üzvlərinin daxil olduğu müvəqqəti milli hökumət orada 2010-cu ilin yanvarında keçiriləcək seçkilərə qədər fəaliyyət göstərəcək.

Adminisrtasiyanın danışıqlarda nümayəndə heyətinin keçmiş rəhbəri Həsən Asfurun fikrincə, Fələstin partiyalarının parçalanması İsrail ilə danışıqlarda vacib məqamdır, çünki fələstinlilər vahid şəkildə təmsil olunmayıblar.

"Fələstin birliyi problemi və daxili parçalanma məsələsi həll olunmazsa, İsrail ilə barışıq imkanlarından danışmaq çətindir, Trend -a Fələstin administrasiyasının keçmiş naziri Həsən Asfur telefon vasitəsi ilə bildirib. "Milli birlik (Fələstin) İsraili sülh danışıqlarına başlamağa məcbur etməyin ən effektiv üsuludur", - o deyib.

İsrail həmçinin hesab edir ki, HƏMAS-ın qəza bölgəsində nəzarətdən kənar qalması regionda təhlükəsizliyin təmin olunmasına mane olur, beləki hərəkat Misir sərhədinin yaxınlığında yerləşən tunellər vasitəsi ilə İrandan silah və raketlər alır. FƏTH ərəb və qərb ölkələrinin vasitəçiliyi hesabına İsrail ilə sülhün yaradılmasının tərəfdarıdır, lakin HƏMAS Qəza bölgəsinin blokadası və yəhudi məskənlərinin salınmasına cavab olaraq, İsrailə hərbi müqavimət göstərməkdən imtina etmir.

Yaxın-Şərq üzrə analitik Neil Kyulliam hesab edir ki, HƏMAS və FƏTH arasında mövcud olan qarşıdurma siyasi partiyaların hakimiyyət və nüfuz uğrunda adi mübarizəsinə bənzəmir. Bu səbəbdən hər iki partiya müstəqil Fələstin dövlətinin yaradılması üçün siyasi razılığa gəlməlidir.

"Əsas problem hakimiyyətin daxili balansının fələstinlilər tərəfindən vahid real hakimiyyət kimi qəbul olunan HƏMAS-ın xeyrinə dəyişməsidir",- Control Risks Böyük Britaniya mərkəzinin təhlükəsizlik üzrə analitiki Neil Kyulliam Trend -a elektron poçt vasitəsi ilə bildirib. "Cari vəziyyəti nəzərə alaraq demək olar ki, hər iki partiya hakimiyyətin bölüşdürülməsi barədə razılığa gəlməyənə qədər, vahid dövlətin yaradılması imkanları azdır", - o əlavə edib.

Fələstin administrasiyası daxilində olan siyasi gərginlik beynəlxalq vasitəçiləri vahid Fələstin dövlətinin yaradılmasına dəstək verməyə inandırmağa mane olacaq, Kyuliam hesab edir.

Qərb Sahilində yəhudi məskənlərinin salınması və beynəlxalq ictimaiyyətin HƏMAS-ı danışıqlar prosesinə cəlb etməkdən imtina etməsi Fələstin dövlətinin yaradılmasına əngəl törədir, müşahidəçilər hesab edirlər.

FƏTH və HƏMAS vahid Fələstin hökumətinin yaradılması üçün zəruridir, lakin müstəqil dövlətin yaradılması məsələsində İsrailin mövqeyi vacibdir, Yaxın Şərq üzrə aparıcı analitik Arib əl-Rəntavi hesab edir.

Fələstin partiyalarının parçalanmasının səbəbi İsrail ilə münaqişənin kəskinləşməsi, Qüdsün gələcək Fələstin dövlətinin paytaxtı kimi tanınmaması və Qərb Sahilində yəhudi məskənlərinin tikilməsidir, Trend -a telefon vasitəsi ilə Əmmandan "Əl-Qüds" (Al Quds Center for Political Studies) Siyasi Araşdırmalar Mərkəzini rəhbəri Əl-Rəntavi bildirib.

Şərqi İngiltərə Universitetinin (University of East Anglia) beynəlxalq münasibətlər üzrə mühazirəçisi Nikola Prat hesab edir ki, FƏTH və HƏMAS-ın parçalanması Fələstinin müstəqillik hərəkatına zərbə olmasına baxmayaraq, hər iki qrupun parçalanmasının əsas səbəbi HƏMAS hakimiyyətinin güclənməsi əleyhinə ABŞ və onun müttəfiqlərinin addımlarının nəticəsidir.

"HƏMAS və FƏTH-in parçalanması yəhudi məskənlərinin tikilməsi ilə daha da güclənir və bu, fələstinlilərə "iki xalq üçün iki dövlət"in yaradılmasına dəstək verməyə mane olur",- Trend -a elektron poçt vasitəsi ilə Nikola Prat deyib.

İsrail yəhudi məskənlərinin salınması prosesindən imtina etmir və bunu "Əhalinin təbii artımı" ilə izah edir. Vaşinqton bu məsələnin əleyhinə çıxır.

Qərb sahilində və Şərqi Qüdsdə əhalinin ümumi sayı yarım milyon təşkil edir, məskənlərin ümumi sayı isə 121-ə çatıb, RİA Novosti məlumat verib.

Prat hesab edir ki, əgər ABŞ yəhudi məskənlərinin salınmasına qarşı təzyiq göstərsə, bu, Fələstin milli hökumətinin yaradılmasına kömək edəcək.

İsrail və Fələstin arasında danışıqların çətin bir vəziyyətə düşdüyü bir zamanda, FƏTH və HƏMAS-ın barışdırılmasında ərəb ölkələri mühüm rol oynaya bilərlər.

Kyuliyam hesab edir ki, üçüncü tərəfin FƏTH və HƏMAS-ın barışıdırılması məsələsinə müdaxilə etməsi faydalı ola bilər. Məsələn, ötən ilin mayında Livanda hakim və müxalifət partiyaları arasında siyasi münaqişənin qarşısının alınmasında Qətər uğurlu vasitəçilik rolunu oynayıb.

Asfur da eyni zamanda düşünür ki, Misir və digər ərəb ölkələri Fələstin daxilində parçalanmanın qarşısının alınmasında ciddi maraqlıdırlar.

Yazda Ərəb Ölkələr Liqasının baş katibi Əmr Mussa FƏTH və HƏMAS-ı İsrail ilə danışıqlarda vahid mövqedən çıxış etmək üçün milli hökumətin yaradılmasına "ciddi yanaşmağa" çağırıb.

Məqalə müəllifi ilə əlaqə ünvanı: trend@trend.az

DSX və Hərbi Prokurorluğun generalları Ermənistanla sərhəddə olublar
DSX və Hərbi Prokurorluğun generalları Ermənistanla sərhəddə olublar
Ermənistan atəşkəsi 22 dəfə pozub
Ermənistan atəşkəsi 22 dəfə pozub
Maskadan istifadə etməyən bəzi vətəndaşlar cərimələndi
Maskadan istifadə etməyən bəzi vətəndaşlar cərimələndi
Loading Bars
Xəbər lenti
Türkiyədə son sutkada koronavirusdan 926 nəfər sağalıb
Azərbaycanda koronavirusla bağlı aparılan testlərin sayı açıqlandı
12 əsrlik qalaya yol çəkilir (VİDEO)
Prezident İlham Əliyev: Mənim ünvanıma gələn minlərlə məktubda korrupsiya, rüşvətxorluq ilə bağlı bizim mübarizə çox yüksək qiymətə layiq görülür
Azərbaycan Prezidenti: Ölkəmizin hər bir yerində işlər plan üzrə, ardıcıllıqla, prioritetləri düzgün müəyyənləşdirməklə görülməlidir
Prezident İlham Əliyev: Bugünkü könüllülər sabahın rəhbərləridir
Azərbaycan Prezidenti: Hətta ən yaxşı bir layihə, ən yaxşı bir təşəbbüs əgər düzgün icra edilmirsə, onun səmərəsi olmur
Prezident İlham Əliyev: Bütün ölkə üzrə “ASAN xidmət” mərkəzləri yaradılmalıdır və bütün vətəndaşlara keyfiyyətli xidmətlər göstərilməlidir
Prezident İlham Əliyevə Respublika Günü münasibətilə təbriklər gəlməkdə davam edir
Prezident İlham Əliyevin Tərtərdə söylədiyi nitq bir sıra strateji istiqamətlər üzrə olduqca əhəmiyyətli idi - Hikmət Babaoğlu
Avropa Mərkəzi Bankı baza faiz dərəcəsini sıfır səviyyəsində saxlayıb
Almaniyada 99 yaşlı kişi koronavirusdan sağalıb
Qeyri-formal məşğulluqdan formal məşğulluğa keçidin sürətlənməsində sahibkarlardan gözləntilər çoxdur
Vüqar Rəhimzadə: Azərbaycan mənşəli toponimlər mərhələ-mərhələ erməniləşdirilərək təcavüzə məruz qalıb
DİN dəfn icazəsi ilə bağlı məsələyə aydınlıq gətirdi
Sahibkarlığın İnkişafı Fondunun vəsaiti hesabına güzəştli kreditlərin verilməsi qaydasına DƏYİŞİKLİK edildi
Ombudsmanın Cəlilabad Regional Mərkəzi “İnsan Hüquqları Aylığı” çərçivəsində videokonfrans keçirib
“Rəqəmli Qızlar – Milli Təlim Proqramı” çərçivəsində keçiriləcək onlayn təlimlərə qeydiyyat başlayıb
Prezident İlham Əliyev Necdet Ünüvarı “Dostluq” ordeni ilə təltif etdi
Azercell “Telegram Bot” - rəqəmsal dünyada yeni bələdçiniz!
“Dövlət rüsumu haqqında” qanuna dəyişiklik edilib
DSX: Keşikçidağda təxribat xarakterli hər hansı hadisə qeydə alınmayıb
Əsli Kazımova: Davamlı əməkdaşlıq prinsipləri hər zaman ölkəmizin ehtiyaclarına uyğun optimal cavab tədbirləri hazırlamağa imkan verəcək
Bakı metrosu həftə sonu işləməyəcək
BNA həftə sonu sərt karantin rejimində fəaliyyətinə dair AÇIQLAMA yaydı
Regional miqrasiya idarələrinin fəaliyyəti məhdudlaşdırılır
Avtomobilin yük yerində Bakıya gəlmək istəyən şəxslər həbs edildi (FOTO)
Kamran Bayramov: Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin həlli məsələsində beynəlxalq dəstək Azərbaycanın tərəfindədir
YAP İdarə Heyətinin videokonfrans formatında iclası keçirilib
Şura #evdəyəm kampaniyasına başladı!
İqtisadiyyat Nazirliyi: 1505 obyektdə sanitar-epidemioloji tələblər pozulub (FOTO)
Diplomatik korpusun əməkdaşları həftəsonu işə çıxacaqlar
Beynəlxalq ucuşlarla bağlı qərar və qaydalar yaxın günlərdə açıqlanacaq - TƏBİB
Siyəzəndə alternativ enerji istehsalı - Fermer günəş və küləkdən enerji əldə edir (VİDEO)
Şəkidə güclü külək ağacı və məktəbin hasarını aşırdı (FOTO)
TƏBİB: Valideynlər uşaqları qorumaq üçün qaydalara daha ciddi riyayət etməlidirlər
TƏBİB sədri: Ölkədə müxtəlif səbəblərdən hər gün 150-170 nəfər vəfat edir
Abituriyentlərdən koronavirus testinin nəticəsi tələb olunmur - RƏSMİ
Daxili uçuşların yaxın günlərdə bərpası gündəmdədir - Operativ Qərargah
Ramin Bayramlı: Modul tipli xəstəxanalarda 2000-ə qədər çarpayı fondu olacaq
Metroda polisə tabe olmayan şəxslər barəsində həbs qətimkan tədbiri seçilib (VİDEO)
Arzu Nağıyev: Həftə sonu sərt karantin rejiminin tətbiq edilməsi vətəndaşları qorumaq məqsədi daşıyır
Həftə sonu işləmək məcburiyyətində olan müəssisələrin NƏZƏRİNƏ
Ramin Bayramlı: Təcrübə göstərir ki, qısamüddətli qapanma dövrünün də effekti olur
DİM tərəfindən verilən qərarla imtahanlar növbəti həftəyə keçirilib
Hande Harmancı: Peyvənd hazır olmayana qədər koronavirus davam edəcək
Ramin Bayramlı: Dünəndən insanların qaydalara əməl etməsinin şahidi oluruq
TƏBİB sabahkı iş günü ilə bağlı özəl qurumlara tövsiyə etdi
Dünyasını dəyişən insanların koronavirusdan ölməsi barədə şayiələr var - TƏBİB AÇIQLADI
TƏBİB sədri: 190 manat birdəfəlik yardımın yenidən ödənilməsi gündəmdə deyil
Satış obyektlərində maskalar vətəndaşlar üçün əlçatandır
Jurnalistlər həftə sonları necə işləyəcək? - RƏSMİ AÇIQLAMA
Həftə sonu bəzi dövlət qurumlarının işçiləri məhdud sayda işə çıxacaqlar
Həftə sonunda apteklər və marketlər tam bağlanacaq - TƏBİB AÇIQLADI
İyunun 5-də dolların manata qarşı məzənnəsi
Ramin Bayramlı: Hazırda pandemiyanın başlanğıc mərhələsindəyik
Növbəti həftələrdə də 2-3 gün günlük qapanmalar ola bilər - Ramin Bayramlı
Azərbaycanda koronavirusa daha 262 nəfər yoluxub, 72 nəfər sağalıb, 2 nəfər ölüb
Baş Prokurorluqda dövlət komitəsinin vəzifəli şəxsləri barədə cinayət işi başlandı
Nazirlər Kabineti yanında Operativ Qərargah brifinq keçirilib (FOTO)
Ötən gün yol qəzalarında 4 nəfər ölüb
Sevil Mikayılova: Faşizmin təzahürləri artıq Ermənistanın siyasi həyatında norma kimi qəbul olunur
"Müvəqqəti vergi rejimi" bu fəaliyyət sahələrinə aid ediləcək - SİYAHI
Parlament sədrindən vətəndaşlara çağırış: Bu bəlanın daha geniş vüsət almasına imkan yaratmayın
“ASAN xidmət” və “ASAN Kommunal” mərkəzlərinin fəaliyyəti məhdudlaşdırılır
"Atletiko"nun futbolçusu həbs olundu
Bəxtiyar Əliyev: Həftə sonu sərt karantin rejiminin tətbiq edilməsi vətəndaşların sağlamlığını qorumaq məqsədi daşıyır
Milli Məclisin Səhiyyə komitəsinin növbəti iclası keçirilib
Azərbaycanda içməli su üzrə sayğaclaşma 82,5 faizə çatıb
Bakıda marşrut avtobuslarında kondisionerlər işə salındı
"Samsung"un rəhbəri həbs oluna bilər
Prezident İlham Əliyev su təsərrüfatı və meliorasiya işçilərini təltif etdi
“Ən yaxşı motoatıcı bölük” adı uğrunda yarış keçirilir (FOTO/VİDEO)
Su təsərrüfatı və meliorasiya işçilərinə fəxri ad verildi - SƏRƏNCAM
Bakı Dairəvi-1 avtomobil yolunda hərəkətin təşkilində dəyişiklik edilib - SXEM
"Dərs vaxtı" verilişinin sabahkı cədvəli müəyyənləşdirilib
Prezident İlham Əliyev Sarıcalı kəndində yeni məktəb tikintisinə 2 milyon manat ayırıb
Ağcabədidə yol tikintisinə 5 milyon manat ayrılıb - Sərəncam
Azərbaycanla Türkiyə arasında uçuşlar iyunun 15-də bərpa oluna bilər - RƏSMİ
Sabah qısa iş günü olacaq
Şəmkirdə sanitar-karantin qaydalarını pozan çay evi aşkarlanıb (FOTO/VİDEO)
Vətəndaşlar yaşayış yerlərini 102-dən icazə almaqla tərk edə bilərlər
YAP rayon təşkilatının İdarə Heyətinin onlayn video konfransı keçirilib
6 və 7 iyunda keçirilməsi nəzərdə tutulan imtahanların vaxtı dəyişdirildi
“Azərkosmos”un sədri : Uğurlu idarəçi komandaya “çox sağ ol” deməyi vərdişə çevirməlidir
Vyetnam Milli Assambleyası Azərbaycana tibbi maskalar göndərib (FOTO)
İranda daha 59 nәfәr koronavirusdan ölüb
Sərt karantin rejimində tətbiq ediləcək məhdudiyyətlərin SİYAHISI
"Dərs vaxtı" verilişinin peşə təhsili pilləsi üzrə cədvəli açıqlanıb
Həftəsonu bu qurumların fəaliyyətinə icazə veriləcək - SİYAHI
Bu ərazilərdə sərt karantin rejimi tətbiq olunacaq
Baş Nazir koronavirusa yoluxma hallarının kəskin artması ilə bağlı əhaliyə müraciət etdi (VİDEO)
Nihat Şenyuva: Azərbaycan Beynəlxalq Bankında informasiya texnologiyaları mütəxəssisləri üçün çox uyğun şərait var
"Yelo Bank" avtoparkı üçün servis xidmətlərinin göstərilməsinə dair tender keçirir
Norveçdə torpaq sürüşməsi yaşayış məntəqəsini dənizə apardı (VİDEO)
Rauf Əliyev: Azərbaycanda koronavirus pandemiyası dövründə də sosial layihələr uğurla həyata keçirilir
Abşeron Dairəvi dəmir yolu xəttinə əlavə qatarlar buraxıldı - CƏDVƏL
Sabah Bakıda 29 dərəcə isti olacaq, rayonlarda isə dolu gözlənilir
Polis suda boğulan azyaşlını xilas etdi
İsveçdə işığı yandırıb-söndürmək üçün işçi axtarılır - Maaş 2300 dollar
Bütün xəbərlər