Ankara-Tehran münasibətləri: Reallıq və ümidlər

Ankara-Tehran münasibətləri: Reallıq və ümidlər

Rufiz Hafizoğlu, Trend-in Ərəb xəbərlər xidmətinin rəhbəri

İran Prezidenti Həsən Ruhaninin Türkiyəyə səfəri hər iki dövlət üçün bir çox baxımdan əhəmiyyət kəsb edir. Prezident Ruhaninin Ankara səfərinin əhəmiyyətinin göstəricilərindən biri də onun Türkiyəyə 7 nazir və özəl şirkətlərdən 90 nümayəndə ilə gəlməsidir.

H.Ruhaninin türkiyəli həmkarı Abdullah Güllə görüşündə regional məsələlərlə [Suriya böhranı, İraqdakı siyasi gərginlik] yanaşı, heç şübhəsiz, iki ölkə arasında iqtisadi əlaqələrin dərinləşməsi də əsas müzakirə mövzularından biri oldu. İran Prezidenti görüşdən sonra verdiyi açıqlamada Tehranın Ankara ilə bir çox sahələrdə, o cümlədən bank sektoru, turizm və mədən sənayesi sahələrində əməkdaşlıq etmək istəyində olduğunu bildirdi.

Bundan əlavə, hər iki dövlətin rəsmiləri görüşlər zamanı iki ölkə arasında ticarət dövriyyəsinin həcminin 2020-ci ilə qədər 15 milyard dollardan 30 milyard dollara çatdırmaq barədə razılığa gəldilər. Bu gün hər iki ölkənin iqtisadi potensialı nəzərə alınsa, ticarət dövriyyəsinin 2020-ci ilə qədər bu səviyyəyə çatdırılacağını ehtimal etmək olar. İlk baxışdan Türkiyə və İran arasında iqtisadi münasibətlərin hər sahədə inkişaf etdiyi düşünülsə də, hazırda bu, belə deyil.

Ruhaninin Ankaraya səfəri zamanı ən önəmli müzakirə mövzularından biri də Türkiyənin İranı arbitraj məhkəməsinə verməsi məsələsi olacaq.

1996-cı ildə imzalanan müqaviləyə əsasən, İran hər il Türkiyəyə 10 milyard kubmetr qaz idxal etməlidir. Kommersiya sirri olduğu üçün İrandan idxal edilən qazın qiyməti açıqlanmasa da, Türkiyə KİV-nin məlumatına görə, Tehrandan idxal edilən qazın hər min kubmetrinə Ankara 490 ABŞ dolları ödəyir.

Sonralar bu məbləğ Ankaranı qane etmədiyi üçün Türkiyə 2012-ci ildə Beynəlxalq Arbitraj Məhkəməsinə müraciət edərək Tehrandan qaz satışına 30% endirim tələb edib.

İran isə öz növbəsində Ankaraya bir şərtlə güzəştə getməyə hazır olduğunu bildirib ki, Türkiyə İrandan idxal etdiyi qazın həcmini artırmalıdır. Bu isə hazırda Ankaranın maraqları daxilində deyil.

Müzakirə edilən digər önəmli məsələlərdən biri də İranın "Xalq Bank"dan əlavə, Türkiyənin digər bankları ilə də əməkdaşlıq etmək istəyidir. 2012-ci ilin martından etibarən Tehrana tətbiq edilən embarqo çərçivəsində ölkəyə beynəlxalq valyuta köçürmələri qadağan edilib, buna baxmayaraq, Türkiyənin "Xalq Bank"ı İrana valyuta köçürmələri həyata keçirir. Embarqolar nəzərə alınsa, Türkiyənin hansısa digər bankı çətin ki, İranla beynəlxalq valyuta köçürmələri sahəsində əməkdaşlıq etsin.

Ankara-Tehran münasibətlərinə sadəcə iqtisadi cəhətdən yanaşmaq doğru olmazdı. Bu gün hər iki ölkə siyasi müstəvidə söz sahibidir. Xüsusən də Yaxın Şərq siyasəti Ankara və Tehransız təsəvvür edilə bilməz. Lakin bu, o demək deyil ki, regionda sadəcə bu iki dövlətin maraqları üstünlük təşkil edir.

Bu gün Ankara və Tehran arasında siyasi müstəvidə bir çox fikir ayrılığının [Suriya böhranı, İraqdakı siyasi gərginlik, Misirdə "Müsəlman qardaşlar" hakimiyyətinin süqutu] mövcudluğuna baxmayaraq, tərəflər arasında əməkdaşlıq regionda müvəqqəti də olsa stabillik yarada bilər.

Azərbaycan qazı Avropanın qaz idxalının azalmasını kompensasiya edib
Azərbaycan qazı Avropanın qaz idxalının azalmasını kompensasiya edib
Beynəlxalq Enerji Agentliyi Azərbaycanda neft hasilatı ilə bağlı proqnozlarını açıqlayıb
Beynəlxalq Enerji Agentliyi Azərbaycanda neft hasilatı ilə bağlı proqnozlarını açıqlayıb
Azərbaycan OPEC+ sazişi üzrə öhdəliyi 148 faiz yerinə yetirib
Azərbaycan OPEC+ sazişi üzrə öhdəliyi 148 faiz yerinə yetirib
Loading Bars
Xəbər lenti
Qətər şirkətləri azad edilmiş ərazilərdə bərpa işlərinə cəlb edilə bilər
Prezident İlham Əliyev: Tarixi Qələbəmiz həm ölkəmizin, həm də bütövlükdə regionun inkişafında yeni dövrün başlanğıcıdır
Azərbaycan tərəfinin mövqeyi dəyişməzdir - Ceyhun Bayramov
Prezident İlham Əliyev: Həqiqi müstəqilliyi qoruyub saxlamaq onu əldə etməkdən qat-qat çətindir
Prezident İlham Əliyev müstəqilliyin bərpasının 30-cu ildönümü münasibətilə xalqa müraciət edib
Azərbaycanla Qətər arasında viza rejimi ləğv edilib
“InvestAZ”dan dünya maliyyə bazarları ilə bağlı həftəlik analiz - ABŞ-da pul siyasətin dəyişməsi
Mir Şahinin vaxtı (VİDEO)
Azərbaycan və Qətər XİN başçıları mətbuat konfransı keçirir (FOTO/VİDEO)
İlk dəfədir ki, müstəqilliyimizi yenidən bərpa etdiyimiz bu günü qalib xalq kimi qeyd edirik - Deputat
Dövlət başçısının yeni sərəncamı ilə sosial ödənişlərin artımı kimləri əhatə edəcək? - Nazirlik açıqladı
Ötən həftə 140 hektardan çox ərazi minadan təmizlənib
Azad edilmiş ərazilərə narkotik keçirmək istəyən şəxs saxlanılıb
Türk Şurasının baş katibi Azərbaycanı təbrik edib
Keçmiş bələdiyyə sədri rüşvətə görə həbs olunub
Xəzərin cənubunda Azərbaycan sərhədini pozmağa cəhd edən üzmə vasitələrinə atəş açılıb (FOTO)
Nazirlər Kabineti maaş və pensiyalarla bağlı təklifləri oktyabrın 21-dək təqdim edəcək
Bakı Limanının ümumi yük dövriyyəsi 21% artıb
Qaxda dələduzluq edən şəxs saxlanılıb
Hindistanda daşqınlardan ölənlərin sayı 26 nəfərə çatıb
Ceyhun Bayramov qətərli həmkarını qəbul edib (VİDEO)
275 ailə Hövsan Yaşayış Kompleksində güzəştli mənzilə sahib olub
Türkiyədən niyə "powerbank" sifariş etmək olmur? - DGK-dən AÇIQLAMA
Xocavəndə icazəsiz daxil olan şəxslər saxlanılıb
Bakı Ali Neft Məktəbinin tələbələri NASA-nın müsabiqəsinə qatılacaq
Füzuli rayonunda iş yoldaşını öldürən şəxs saxlanılıb
Göygöldə karantini pozan obyekt sahibləri cərimələniblər
Türkiyə səfiri Azərbaycanın Müstəqilliyinin Bərpası Günü ilə bağlı paylaşım edib
Bu gün Beynəlxalq Ədalət Məhkəməsində Azərbaycanın Ermənistana qarşı iddiası üzrə dinləmə keçiriləcək
9 ayda baş verən yol qəzalarında 504 nəfər həlak olub - RƏSMİ
Ceyhun Bayramov Müstəqilliyin Bərpası Günü ilə bağlı paylaşım edib
Koronavirus pandemiyası vərəmlə mübarizəni çətinləşdirir - AÇIQLAMA
Qazaxıstanda koronavirusa daha 1 642 nəfər yoluxub
Rusiyada şagird məktəbdə odlu silahdan atəş açıb
Tayvanda 4 nəfər daşqınlar nəticəsində ölüb
Zidan "Qızıl top" üçün öz favoritini açıqladı
Blinken Qətərin XİN rəhbəri ilə Əfqanıstandakı vəziyyəti müzakirə edib
Afrikada koronavirusdan ölənlərin sayı 215 mini ötüb
Britaniya Türkiyə PUA-ları ilə maraqlanır
İspaniya La Liqası: "Barselona" "Valensiya"ya qalib gəldi
Azərbaycanın cüdo komandası "Böyük dəbilqə"ni 4-cü pillədə tamamlayıb
Albaniyada zəlzələ olub
Türkiyədə son sutkada koronavirusdan 24 403 nəfər sağalıb
Fransada aralarında ermənilərin olduğu transmilli cinayətkar şəbəkə ifşa edilib
Fransanın səfiri Minskin tələbi ilə Belarusu tərk edib
Əfqanıstanda yaşayış evinin damı çöküb, ölənlər var
“Google” Azərbaycanın Müstəqilliyinin Bərpası Gününə "dudl" həsr edib
Zəfər xronikası 18 oktyabr 2020-ci il: Prezident İlham Əliyev Xudafərin körpüsünün üzərində Azərbaycan bayrağının qaldırıldığını açıqlayıb (VİDEO)
44 günlük Vətən müharibəsinin xronikası: 18 oktyabr
Almaniyada helikopter qəzaya uğrayıb
Türkiyə HHQ İraqın şimalında 3 PKK terrorçusunu zərərsizləşdirib
ABŞ-da universitet ərazisində atışma olub, ölən və yaralananlar var
Britaniyada koronavirusa 45 mindən çox yeni yoluxma halı qeydə alınıb
Bərdədə ağır yol qəzası baş verib: 5 nəfər yaralanıb
Birinci vitse-prezident Mehriban Əliyeva: Uca Tanrı bütün əsgər və zabitlərimizi qorusun! (FOTO)
Londonda Azərbaycanın Dövlət Müstəqilliyinin Bərpası Günü ilə əlaqədar bilbordlarda məlumat yerləşdirilib
Cüdoçularımız Avropa kuboku yarışında 2 medal qazanıblar
Gənclər Gəncə terrorunun qurbanlarını yad ediblər
Prezident İlham Əliyev və birinci xanım Mehriban Əliyeva Füzuli Beynəlxalq Hava Limanında yaradılan şəraitlə tanış olublar (YENİLƏNİB)
Prezident İlham Əliyev: Mənə güc verən məhz xalqımızın əzmkarlığı idi
Prezident İlham Əliyev: Otuz il əziyyət içində yaşamış köçkünləri maksimum qısa müddətdə doğma torpaqlarına qaytaracağıq
Prezident İlham Əliyev: Heydər Əliyev qoymadı ki, Naxçıvanda Sovet İttifaqının saxlanmasına dair referendum keçirilsin
Prezident İlham Əliyev: 18 oktyabr gününü böyük təmtəraqla qeyd etmək, kiməsə buna görə minnətdar olmaq tamamilə yersizdir
Azərbaycanda COVID-19 əleyhinə peyvənd olunanların sayı açıqlanıb
Prezident İlham Əliyev: Milli bayramlarımızla bağlı düzəlişlər tarixi həqiqətə və tarixi ədalətə tam uyğundur
Prezident İlham Əliyev: Doqquz ayda Azərbaycan iqtisadiyyatı təxminən 5 faiz, qeyri-neft sənayesi isə 20 faiz artıb
Füzuli Memorial Kompleksinin layihələndirilməsi və tikintisi ilə bağlı 1,5 milyon manat ayrıldı - SƏRƏNCAM
Prezident İlham Əliyev: Zəngilan, Qubadlı, Kəlbəcər və Laçının baş planları hazırlanır
Son sutka ərzində Azərbaycanda 1 896 nəfər COVID-19-a yoluxub, 19 nəfər vəfat edib
Prezident İlham Əliyev: Keçmiş köçkünlərin öz doğma torpaqlarına qaytarılacağı günü böyük dərəcədə yaxınlaşdırmışıq
Prezident İlham Əliyev: “Ağıllı kənd” konsepsiyası əsasında Dövlətyarlı kəndində böyük yaşayış məntəqəsi yaradılacaq
Prezident İlham Əliyev: Füzulidə icra edilən layihələr bizim həm niyyətimizi, həm potensialımızı göstərir
Prezident İlham Əliyev Füzuli Memorial Kompleksinin və Füzuli şəhərinin təməl daşını qoyub
Prezident İlham Əliyev və birinci xanım Mehriban Əliyeva Füzulidə yaradılacaq Mərkəzi Şəhər Parkında ağac əkiblər (YENİLƏNİB)
Prezident İlham Əliyev Füzuli şəhərində Rəqəmsal Yarımstansiya İdarəetmə Mərkəzinin təməlini qoyub (YENİLƏNİB) (FOTO)
Prezident İlham Əliyev Füzuli rayonunun Dövlətyarlı kəndində “Ağıllı kənd”in təməlini qoyub (FOTO) (YENİLƏNİB)
Prezident İlham Əliyev: Biz Füzuli şəhərini və Füzuli rayonunun kəndlərini bərpa edəcəyik
Gənclər Fondunun dəstəyi ilə reallaşdırılan layihə çərçivəsində növbəti təlim keçirilib
Prezident İlham Əliyev: Füzuliyə gələn hər bir insan erməni vəhşiliyini görür və bunu artıq heç kim inkar edə bilməz
Prezident İlham Əliyev: Bu şanlı Qələbə çoxəsrlik Azərbaycan tarixində əbədi yaşayacaq
Prezident İlham Əliyev: Füzuli azad olunandan sonra Ermənistan ordusunda fərarilik halları daha geniş vüsət aldı
Prezident İlham Əliyev: Füzuli nəzarətimizə keçəndən sonra Şuşa istiqamətinə getmək üçün daha geniş imkanlar açıldı
Prezident İlham Əliyev: Müharibə zamanı Füzulinin azad olunmasının çox böyük əhəmiyyəti var idi
Prezident İlham Əliyev: 17 oktyabr günü Azərbaycan xalqının çoxəsrlik tarixində xüsusi yer tutacaq
Prezident İlham Əliyev və birinci xanım Mehriban Əliyeva Füzuli rayonunda səfərdə olublar, Füzuli-Ağdam yolunun təməlini qoyublar (FOTO/VİDEO) (YENİLƏNİB)
Güllə daraqları məni ölümdən xilas etdi - Vətən müharibəsi qazisi
Ukrayna Ali Radasının nümayəndə heyətinin işğaldan azad edilmiş Ağdam şəhərinə səfəri başlayıb
Prezident İlham Əliyevin son Sərəncamı əhalinin rifahını daha da yüksəldilməsini nəzərdə tutur - Tamam Cəfərova
Dövlət başçısının sərəncamı yeni sosial paket hesab edilə bilər - Aydın Hüseynov
İranda koronavirusdan ölənlərin sayı 124 min nəfəri keçib
İranda qida təhlükəsizliyi ilə əlaqədar ciddi addımlar atılmalıdır - İranın Səhiyyə Nazirliyi
Gəncə terroru Azərbaycanı təxribata çəkmək üçün törədilib - ukraynalı deputat
İsmayıllıda atmosferi çirkləndirən avtomobillərin sürücüləri barəsində tədbir görülüb (FOTO)
Ukraynalı deputatlar Ermənistanın Gəncəni raket atəşinə tutması nəticəsində dinc insanların həlak olduğu əraziyə baş çəkiblər (FOTO)
Samuxda “Təmiz hava” aylığı ilə əlaqədar tədbirlər davam etdirilir
Müstəqillik dövrünün ən böyük uğuru Ali Baş Komandanın rəhbərliyi ilə əldə olunan tarixi Zəfər nəticəsində torpaqlarımızın azad edilməsidir - Rauf Əliyev
Azərbaycanın canlı əfsanəsi İsfar Sarabskinin rəhbərliyi altında trionun Avropa turnesi çərçivəsində ilk konserti keçirilib (FOTO/VİDEO)
Sabah Bakıda 21 dərəcə isti olacaq
Milli gücün nəyə qadir olduğunu dünyaya göstərdik – Bahar Muradova “Sahil Kərimli ilə Aktual” layihəsində (VİDEO)
Əməkhaqqı və pensiyalarla bağlı sərəncam bir daha təsdiq edir ki, dövlət siyasətinin mərkəzində vətəndaşların sosial rifahı dayanır – Deputat
Bütün xəbərlər